I SA/Bd 300/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2005-09-20
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyceny transferowepowiązania kapitałowenieodpłatne świadczeniazyskikontrola skarbowaWSABydgoszczupdop

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych, uznając, że zysk pozostawiony w spółce przez lata 1995-1999 nie stanowił przychodu z nieodpłatnych świadczeń w roku 2000, a także analizując kwestię cen transferowych w transakcjach między podmiotami powiązanymi.

Sprawa dotyczyła zaskarżenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2000. Organ podatkowy zakwestionował sposób ustalenia dochodu spółki, zarzucając zaniżenie dochodu z tytułu stosowania zaniżonych cen sprzedaży mebli na rzecz powiązanej spółki szwedzkiej oraz zaniżenie przychodów z tytułu nieodpłatnego świadczenia w związku z zatrzymaniem zysku z lat poprzednich. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że zysk pozostawiony w spółce przez lata 1995-1999 nie stanowił przychodu z nieodpłatnych świadczeń w roku 2000, a także analizując kwestię cen transferowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę spółki "C." Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję organu kontroli skarbowej, która określiła wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2000. Organ podatkowy zakwestionował dwie kwestie: po pierwsze, zaniżenie dochodu z tytułu stosowania zaniżonych cen sprzedaży mebli tapicerowanych na rzecz powiązanej spółki szwedzkiej "C." EN AB, co miało być wynikiem istnienia powiązań szczególnych między podmiotami (art. 11 ust. 1 pkt 3 updop). Po drugie, zaniżenie przychodów z tytułu otrzymania nieodpłatnego świadczenia w związku z zatrzymaniem niepodzielonego zysku za lata 1995-1999, podczas gdy umowa spółki nie przewidywała takiego wyłączenia (art. 12 ust. 1 pkt 2 updop). Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. W odniesieniu do kwestii zatrzymanego zysku, Sąd uznał, że chociaż uchwały wspólników o pozostawieniu zysku w spółce nie wyłączały go z podziału w rozumieniu art. 191 § 1 k.h., to jednak zysk ten stanowił już mienie wspólników w momencie podjęcia uchwał. Przekazanie go na rzecz spółki miało charakter świadczenia cywilnego, które było nieodpłatne. W konsekwencji, zostały spełnione przesłanki z art. 12 ust. 1 pkt 2 updop. Jednakże, Sąd podkreślił, że przychód z nieodpłatnego świadczenia powstaje wyłącznie w roku podatkowym, w którym nastąpiło udostępnienie spółce zysku. Nie można było kumulować przychodu w 2000 r. z tytułu nieodpłatnego świadczenia od zysku pozostawionego za lata 1995-1998, gdyż otrzymanie przychodu dotyczy konkretnego roku podatkowego, w którym wspólnicy podjęli uchwałę o pozostawieniu zysku w spółce. W związku z tym, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 12 ust. 1 pkt 2 updop. W odniesieniu do kwestii cen transferowych, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa. Analiza porównawcza cen transakcji, rynku zbytu, rozkładu funkcji oraz ryzyka, przeprowadzona przez organ, była pełna i dawała podstawę do stwierdzeń poczynionych w trakcie postępowania. Sąd uznał, że organ prawidłowo ocenił, iż fakt, że kontrahent był określonym kupującym przez postanowienia kontraktu, nie różnicował transakcji zawieranych przez spółkę. Wnioski organu dotyczące możliwości ustalenia warunków transakcji z naruszeniem zasad panujących na wolnym rynku uznał za logiczne i znajdujące uzasadnienie w realiach gospodarczych. Sąd podkreślił, że nie jest istotne wykazanie korzyści uzyskanych przez kontrahenta powiązanego, ale brak dochodu, który jest podstawową wartością w kontekście obciążeń publicznoprawnych. Sąd nie znalazł również podstaw do kwestionowania wyboru metody oszacowania dochodu przez organ.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zysk pozostawiony w spółce stanowi przychód z tytułu nieodpłatnych świadczeń, jednakże powstaje on wyłącznie w roku podatkowym, w którym nastąpiło udostępnienie spółce zysku przez wspólników.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zysk pozostawiony w spółce przez lata 1995-1999 stanowił mienie wspólników w momencie podjęcia uchwał. Przekazanie go na rzecz spółki miało charakter nieodpłatnego świadczenia cywilnego, spełniając przesłanki z art. 12 ust. 1 pkt 2 updop. Jednakże, przychód powstaje tylko w roku, w którym nastąpiło udostępnienie zysku, co wyklucza kumulowanie przychodu z lat poprzednich w roku 2000.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (22)

Główne

u.p.d.o.p. art. 11 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Jeżeli te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie, bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotem krajowym i podmiotem zagranicznym lub w ich kontroli albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów, i jeżeli w wyniku takich powiązań zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty, i w wyniku tego podmiot nie wykazuje dochodów albo wykazuje dochody niższe od tych, jakich należałoby oczekiwać, dochody danego podmiotu oraz należny podatek określa się bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań.

u.p.d.o.p. art. 12 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Przychodem są w szczególności wartość otrzymanych nieodpłatnych świadczeń oraz przychodów w naturze. Przychód z nieodpłatnego świadczenia powstaje wyłącznie w tym roku podatkowym, w którym nastąpiło udostępnienie spółce zysku.

Pomocnicze

k.h. art. 191 § 1

Kodeks handlowy

Wspólnicy mają prawo do czystego zysku wynikającego z rocznego bilansu, jeżeli w myśl umowy spółki czysty zysk nie został wyłączony od podziału. Z chwilą zatwierdzenia bilansu prawo do czystego zysku staje się mieniem wspólników.

k.h. art. 191 § 2

Kodeks handlowy

Dotyczy kwestii rozporządzenia zyskiem.

u.k.s. art. 31 § 1

Ustawa o kontroli skarbowej

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 123 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 124

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 129

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 145 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 172 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 180 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § 4

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 285 § 1

Ordynacja podatkowa

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.p.s.a. art. 206

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zysk pozostawiony w spółce przez lata poprzednie nie stanowi przychodu z nieodpłatnych świadczeń w roku 2000, gdyż przychód powstaje w roku faktycznego udostępnienia zysku. Organy podatkowe błędnie zastosowały przepisy dotyczące cen transferowych, nie uwzględniając specyfiki transakcji i funkcji podmiotów powiązanych.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące cen transferowych, analizując warunki rynkowe i funkcje podmiotów powiązanych. Analiza porównawcza cen transakcji, rynku zbytu, rozkładu funkcji i ryzyka była pełna i uzasadniona. Nie można kumulować przychodu z lat poprzednich w roku 2000 z tytułu nieodpłatnego świadczenia.

Godne uwagi sformułowania

Przychód z nieodpłatnego świadczenia powstaje wyłącznie w tym roku podatkowym, w którym nastąpiło udostępnienie spółce zysku. Nie jest istotnym wykazanie korzyści, jakie uzyskał kontrahent powiązany, ale brak dochodu, który jest podstawową wartością w kontekście obciążeń publicznoprawnych.

Skład orzekający

Izabela Najda-Ossowska

przewodniczący

Halina Adamczewska-Wasilewicz

członek

Mirella Łent

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przychodu z nieodpłatnych świadczeń w kontekście zysków pozostawionych w spółce oraz stosowania przepisów o cenach transferowych w transakcjach między podmiotami powiązanymi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, w tym przepisów obowiązujących w 2000 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonych zagadnień podatkowych związanych z cenami transferowymi i nieodpłatnymi świadczeniami, które są kluczowe dla firm działających międzynarodowo. Analiza argumentów obu stron i rozstrzygnięcia sądu dostarcza cennych wskazówek praktycznych.

Ceny transferowe i zyski w spółce: jak uniknąć podwójnego opodatkowania?

Dane finansowe

WPS: 3 431 624 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 300/05 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2005-09-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-05-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz
Izabela Najda-Ossowska /przewodniczący/
Mirella Łent /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
II FSK 8/06 - Wyrok NSA z 2006-12-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska, Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz, asesor sądowy Mirella Łent (spr.), Protokolant asystent sędziego Daniel Łuczon, po rozpoznaniu w dniu 07 września 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi "C." Sp. z o. o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 01 stycznia 2000r. do 31 grudnia 2000r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącej kwotę 1588 (tysiąc pięćset osiemdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
I SA/Bd 300/05
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] 2005r., Nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w B., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] 2004r. Nr [...], określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od 01 stycznia 2000r. do 31 grudnia 2000r. w kwocie 3.431.624,00 zł dla C. sp. z o.o. w B.
U podstaw decyzji legalizującej zatwierdzenie: zaniżenia dochodu o kwotę 9.556.264,70 zł z tytułu stosowania zaniżonych cen sprzedaży mebli tapicerowanych na rzecz firmy C. w S. w wyniku istnienia powiązań szczególnych pomiędzy podmiotami, co dało podstawę do stwierdzenia, że zachodzą przesłanki
wynikające z art. 11 ust. l pkt 3) ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. tj. z 2000r. Nr 54, poz 654 ze zm.) oraz zaniżenia przychodów o kwotę 430.808,22 zł z tytułu otrzymania nieodpłatnego świadczenia w związku z zatrzymaniem nie podzielonego zysku za lata 1995-1999, wskutek wyłączenia od podziału, podczas gdy umowa Spółki nie przewidywała takiego wyłączenia od podziału, czym naruszono art. 12 ust. l pkt 2) cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Organ stwierdził, że spółka C. została zawiązana aktem notarialnym z dnia [...] 1993r.Repertorium A nr 2243/93. Głównym udziałowcem Spółki jest N.. (99,5% udziałów), będący jednocześnie Prezesem Zarządu Spółki. N. jest także Prezesem Zarządu Spółki szwedzkiej C. w H. (dalej zwaną C. EN AB), w której jedynym udziałowcem jest Spółka B. AB z Szwecji, w której N. posiada 60 % udziałów. Pozostałe 40% należy do E. N. (żony). Małżonkowie N. wchodzą w skład zarządów Spółek C. EN AB i B. AB. W przypadku Spółki C. EN AB małżonkowie Näsström stanowią skład Rady Nadzorczej.
Przedmiotem działalności Spółki jest przede wszystkim produkcja mebli tapicerowanych (w kooperacji z Meblarską Spółdzielnią Inwalidów "W." w L.) dla międzynarodowej sieci handlowej koordynowanej przez I. AG w S. (I. TD AG). Produkcja obejmuje szeroką gamę mebli tapicerowanych, tj. około 300 różnego rodzaju wyrobów. Sprzedaż mebli tapicerowanych w 2000r. odbywała się na podstawie: umowy kupna z dnia [...] 1996r. (zwanej kontraktem) zawartej pomiędzy I. a Spółką C.EN AB, będąca kontynuacją umowy kupna z dnia [...] 1993r. Nr [...] zawartą z I. AG przez Spółkę C.EN AB oraz Spółkę C., aktualizowanej zgodnie z wolą stron dnia [...] 1999r., dnia [...] 1999r. i dnia [...] 1999r.; umowy dostawy z dnia [...] 1999r. zawartej między Spółką (zwaną w umowie dostawcą) reprezentowaną przez Tomasza C. i Marka S. a Spółką C.EN AB reprezentowaną przez E. N. (zwaną w umowie płatnikiem).
W wyniku analizy przeprowadzonych transakcji, organ stwierdził, ze nastąpiło przerzucenie dochodu pomiędzy podmiotami i zastosował metodę porównywalnej ceny niekontrolowanej, uznając za transakcje porównywalne transakcje przeprowadzone z I. , gdyż uznał, że transakcje te były zawierane w tym samym czasie i miejscu, na identycznych warunkach oraz dotyczyły tych samych wyrobów (mebli tapicerowanych) przeznaczonych na ten sam rynek zbytu należący do I. Zdaniem organu, analiza warunków związków handlowych i finansowych tych podmiotów wykazała, że warunki te są zgodne z zasadą stosunków wolnorynkowych, a ceny stosowane między nimi są ustalone na warunkach rynkowych.
Na podstawie cen stosowanych przez Spółkę przy sprzedaży mebli wobec I., wyliczono wartość sprzedaży, jaką Spółka uzyskałaby sprzedając te same meble Spółce powiązanej C. EN AB. Wyliczona w ten sposób wartość sprzedaży na rzecz Spółki C.r EN AB wyniosła kwotę 149.903,720 SEK, co po przeliczeniu przez umowny kurs SEK ustalony na poziomie 0,49 (wg kontraktu) stanowi kwotę 73.452.822.80 zł. Kwotę tę następnie pomniejszono o wartość sprzedaży dokonanej na podstawie umowy dostawy z dnia l stycznia 1999r., tj. o kwotę 58.579.369,64 (tj. 123.875.791 SĘK). Oszacowany utracony dochód Spółki stanowił kwotę 14.873.453,16 zł. Biorąc jednak pod uwagę, że kurs SEK w 2000r. kształtował się na niższym poziomie niż przyjęty kurs umowny SEK w wysokości 0,49, dokonano ponownego oszacowania dochodu Spółki z uwzględnieniem średniomiesięcznego kursu SEK. W ten sposób oszacowano utracony dochód Spółki w kwocie 12.302.957,16 zł.
W zaskarżonej decyzji Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej dokonał również zewnętrznego porównania cen transakcji niezależnych. Za takie transakcje uznał transakcje przeprowadzane między podmiotami niezależnymi, tj. Spółką C. EN AB a I. AG. Jak przyjęto na podstawie przesłanych materiałów przez szwedzką administrację podatkową, w wyniku tych transakcji Spółka szwedzka osiągnęła przychód ze sprzedaży w wysokości 149.903.720 SEK (tj. równowartość 70.882.326,80 zł).
Organ wskazał, że urealnienie umownego kursu SEK (różniącego się od rzeczywistego) do wysokości faktycznej, prowadziło do oszacowania wartości utraconego dochodu metodą wewnętrznego porównania cen identycznie, jak w metodzie zewnętrznego porównania cen (ceny w SEK ustalone dla I. na kraj i na eksport były takie same).
W ocenie Dyrektora, stosowanie preferencyjnych cen dla Spółki szwedzkiej spowodowało przerzucenie części dochodu Spółki na ten podmiot. Dlatego zgodnie z art. 11 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, dochód Spółki określono bez uwzględniania obciążeń wynikających ze związku łączącego Spółkę z wymienioną firmą.
Do wyliczenia dochodu Spółki w drodze oszacowania przyjęto przychody wynikające z ksiąg rachunkowych prowadzonych przez Spółkę powiększając je o utracony dochód z tytułu stosowania zaniżonych stawek. Również koszty uzyskania przychodów przyjęto na podstawie ksiąg Spółki.
W rezultacie przychód ze sprzedaży mebli tapicerowanych do C. EN AB obliczono przyjmując, aktualne ceny wynikające z zawartego kontraktu (umowy kupna z dnia [...] 1999r.), z pominięciem cen wynikających z zawartej umowy dostawy.
Stosując ceny z przedmiotowego kontraktu Nr [...]do transakcji zawartych w ramach umowy dostawy na rzecz C. EN AB oszacowano utracony dochód Spółki w wysokości 12.302.957,16 zł. Tym samym utracony dochód Spółki oszacowany został na poziomie zysku, jaki osiągnęła Spółka szwedzka. Podmiot szwedzki nabywając przedmiotowe meble za cenę 58.579.369,64 zł (123.875.971 SEK) i odsprzedając je za cenę 70.882.326,80 zł (149.903.720 SEK), uzyskał zysk w kwocie 12.302.957,16 zł (26.027.749 SEK).
Z uwagi na to, że Spółka szwedzka w 2000r. powierzyła Spółce polskiej tkaniny do produkcji mebli o wartości 504.318,43 zł (tj. równowartość 1.051.074,66 SEK) organ pierwszej instancji o tę wartość skorygował oszacowany dochód.
Ponadto, szacując utracony dochód organ pierwszoinstancyjny uwzględnił wynagrodzenie dla E. N. w związku z prowadzeniem spraw Spółki C. w wysokości 2.242.374,03 zł (tj. 5.148.964 SEK).
Organ przyjął na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że rola, jaką odegrała w przedmiotowych transakcjach Spółka C. EN AB sprowadzała się do jej udziału w dochodach Spółki polskiej ze sprzedaży mebli tapicerowanych dla I. AG (poprzez ułożenie biegu interesów w ten sposób, iż dochód ze sprzedaży mebli został przerzucony na ten podmiot), a obowiązkiem organów podatkowych jest dokonanie oceny rzeczywistej treści zawartych umów w świetle przepisów podatkowych.
Podniósł, że przetransferowanie osiągniętego zysku na podmiot szwedzki było korzystne z tego względu, iż podatek dochodowy w Szwecji w 2000r. wynosił 28% podstawy opodatkowania, jak i z uwagi na istniejący w szwedzkim prawie podatkowym system pięcioletnich odroczeń spłat podatku, z którego Spółka szwedzka sukcesywnie korzystała.
Dalej, Dyrektor Izby Skarbowej zważył, że C. Spółka z o.o. została utworzona na mocy aktu notarialnego Repertorium A Nr [...] sporządzonego w dniu [...] 1993r. Z postanowień § 16 ust. l tego aktu wynika, iż "wspólnicy mają prawo do czystego zysku wynikającego z rocznego bilansu Spółki," zaś z ust. 2 "podział i przeznaczenie zysku następuje zgodnie z uchwałą Zgromadzenia Wspólników."
Na podstawie tej delegacji, Zgromadzenie Wspólników Spółki począwszy od roku 1995, podejmowało stosowne uchwały o przeznaczeniu wypracowanego zysku netto: w 1995r. na pokrycie straty z 1994r., zaś w latach 1996 - 1999 na kapitał zapasowy. W latach 1995-1999 zatrzymano łącznie kwotę 4.894.960,58 zł z zysku do podziału.
Organ wskazał, że przepis art. 191 § l Kodeksu handlowego - obowiązującego w 2000r. - stanowił, że wspólnicy mają prawo do czystego zysku wynikającego z rocznego bilansu, jeżeli w myśl umowy spółki zysk nie został wyłączony od podziału, zatem z przepisu tego wynikało, że możliwość wyłączenia zysku od podziału między wspólników spółki z o.o. wynikać musiała wprost z umowy spółki oraz to, że przy braku zapisu w umowie spółki, wspólnicy nabywali prawo do czystego zysku wynikającego z rocznego bilansu (taka teza wynika też z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 sierpnia 1999r. - sygn. akt III RN 31/99).
Zdaniem organu, skoro w przedmiotowej sprawie umowa Spółki nie zawierała takiego zastrzeżenia, ani też jej treść nie wskazywała na możliwość dokonania takiego wyłączenia w późniejszym czasie w formie uchwały wspólników, to podjęcie uchwał o odstąpieniu od podziału wypracowanego zysku oznaczało prawnie nieskuteczne wyłączenie zysku Spółki od podziału i prawo do podziału w zyskach, o ile umowa Spółki tego prawa nie wyłączała, było podstawowym prawem udziałowym. A zatem wyłączenie zysku od podziału i przeznaczenie na kapitał zapasowy, tj. inne cele niż wypłata dywidendy spowodowała, że zatrzymanie kwot tego zysku należało rozpatrywać w kontekście nieodpłatnego świadczenia dokonanego przez udziałowca na rzecz Spółki w formie użyczenia jej środków finansowych.
Skoro Spółka mogła tymi środkami pieniężnymi swobodnie dysponować angażując je w swoją działalność gospodarczą bez ponoszenia jakichkolwiek z tego tytułu kosztów, uzyskała korzyść, która miała charakter nieodpłatny. Dzięki takiemu działaniu Spółka korzystała nieodpłatnie przez cały rok 2000 z obcych środków pieniężnych na potrzeby związane ze swoją działalnością. Ponieważ, ze strony Spółki brak było świadczenia wzajemnego otrzymała, zatem świadczenie, którego wartość – ze względu na jego nieodpłatność - uznana została za przychód w rozumieniu art. 12 ust. l pkt 2) ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Wartość takiego świadczenia została ustalona – na podstawie art. 12 ust. 6 pkt 4) cyt. ustawy - jako koszt pozyskania kredytu bankowego w wysokości odpowiadającej kwocie wyłączonego od podziału między wspólników zysku, pozostawionego w Spółce przez rok podatkowy 2000 jako zysk nie podzielony.
Do wyliczenia wartości tego świadczenia Organ wziął pod uwagę wysokość stóp procentowych obowiązujących w tym okresie w bankach (w których Spółka posiadała rachunki) na terenie T. i B. od kredytów udzielonych na podobnych warunkach. Do wyliczenia wartości otrzymanego nieodpłatnego świadczenia, jako najkorzystniejsze dla podatnika, przyjęto stawki procentowe stosowane przez Bank P. SA Oddział I w T. Filia w B.. W tym okresie Spółka nie korzystała z innych źródeł finansowania.
Wyliczoną wartość w kwocie 430.808,22 zł. przyjęto jako przychód z tytułu otrzymanych nieodpłatnych świadczeń.
Na koniec, Dyrektor stwierdził, że analiza materiału zebranego przez organ kontrolujący prowadzi do wniosku, że cały materiał dowodowy niezbędny dla rozstrzygnięcia sprawy został zebrany i poddany wnikliwej analizie. Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący zgodny z dokumentacją i sporządzone w oparciu o nią.
W skardze zarzucono: naruszenie art. 11 ust. l i ust. 2 oraz art. 12 ust. l pkt 2) ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób , § 3 ust. l, ust. 2 i ust. 3, § 4 ust. l, ust. 2, ust. 3 i ust. 4, § 7 ust. l, § 8 ust. l i ust. 2, § 9,
§ 10 ust. l, § 18 ust. l rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 października 1997 roku w sprawie sposobu i trybu określania dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach dokonywanych przez tych podatników (Dz. U. t.j. z 2003 roku, Nr 189, poz. 1856); art. 17 ust. 2, ust. 4 i ust. 5 Konwencji o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych sporządzonej w Strasburgu dnia 25 stycznia 1988 roku (Dz. U. Nr 141, poz. 913); art. 24a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. t.j. z 2005 r., Nr 8, poz. 60) podstawowych zasad postępowania wyrażonych w art. 120, art. 121 § l i § 2, art. 122, art. 123 § l, art. 124, art. 129 Ordynacji podatkowej - wszystkie w związku z art. 31 ust.1 ustawy z dnia 28 września 1991 roku o kontroli skarbowej (Dz. U. t.j. z 2004 r., Nr 8, poz. 65), art. 172 § l, art. 180 § l, art. 187 § l, art. 191, art. 210 § 4, art. 285 § l Ordynacji podatkowej - wszystkie w związku z art. 31 ust. l ustawy o kontroli skarbowej.
Skarżąca wskazała, że organ II instancji nie dopełnił swoich obowiązków wynikających z przepisów normujących postępowanie odwoławcze. Istotnym błędem było potraktowanie transakcji wynikających z jednej umowy - umowy pomiędzy C. EN AB oraz I. AG - jako dwóch odrębnych transakcji. W konsekwencji doszło do porównywania transakcji wzajemnie od siebie zależnych, dotyczących tych samych stron jako dwóch odrębnych transakcji - z podmiotem "powiązanym" oraz "niepowiązanym". Błąd ten, zdaniem skarżącej, doprowadził do kolejnego, a mianowicie pominięcia uwarunkowań ekonomicznych działalności C. EN AB oraz Skarżącej, skutkujące minimalizowaniem funkcji i roli C. EN AB w transakcjach z I. AG. To z kolei spowodowało zafałszowanie całej dokonanej analizy funkcjonalnej. Wskazano na brak uzasadnienia wyboru metody oszacowania dochodu, to, że zastosowana metoda porównywalnej ceny niekontrolowanej dała wyniki absurdalne, niemające nic wspólnego z realiami rynkowymi. Wskazano, że działania obu podmiotów nie prowadziły do zmniejszenia ciężarów podatkowych zarówno po stronie C. EN AB, jak również po stronie faktycznego właściciela obu podmiotów, tzn. Pana N., a niższe opodatkowanie dochodu w Szwecji, uniknięcie konieczności zapłaty podatku u źródła na terytorium Polski wskazane przez organy, nie uwzględniają ciężarów podatkowych, do których zapłaty zobowiązany byłby w Szwecji Pan N. oraz C. EN AB w przypadku ukształtowania relacji pomiędzy stronami w sposób postulowany przez organy, gdyż z powodu konieczności zapłaty wyższego podatku od dywidend wskazane korzyści zostaną zniwelowane. Skarżąca stwierdziła, że w trakcie postępowania oraz w uzasadnieniach decyzji obu organów zabrakło wykazania logiki działań podmiotów powiązanych, która powinna stanowić wstępny element ustaleń organów. Wskazała, że stopa opodatkowania dywidendy otrzymanej przez osobę fizyczną jest w Szwecji wyższa niż w Polsce i wynosi co do zasady 30%. Jednakże w przypadku Pana N., biorąc pod uwagę specjalne uregulowania dotyczące kwalifikowanych udziałów, stopa ta może wzrosnąć nawet do 57%. Ponadto obywatelowi szwedzkiemu przysługuje prawo do odliczenia od podatku kwoty podatku u źródła pobranego w innym kraju, np. w Polsce. Zatem całkowite obciążenie podatkowe Pana N. byłoby identyczne. Zdaniem Skarżącej analiza możliwości bezpośredniej sprzedaży do I., doprowadzić może wyłącznie do jednego wniosku - ustalenia organów dotyczące stanu faktycznego i prawnego występującego w sprawie nie są pełne, gdyż wzięto pod uwagę jedynie fakty popierające a priori przyjętą tezę organów. Co więcej, prezentowane przez organy stanowisko neguje istnienie wolnego rynku oraz prawa popytu i podaży. Podkreśliła, iż podatnik jako podmiot podejmujący ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej decyduje o sposobie i zasadach jej prowadzenia. Niedopuszczalne jest przejmowanie przez organy kompetencji w zakresie decydowania o sposobie prowadzenia działalności. Wskazała, że organy po prostu stwierdziły, iż cały dochód, jaki uzyskał C.r EN AB został przerzucony ze skarżącej za pomocą cen transferowych. Zamiast porównywać ceny zastosowane w transakcjach pomiędzy podmiotami powiązanymi z innymi cenami dotyczącymi tych samych produktów na rynku, organy ingerują w sposób prowadzenia działalności gospodarczej obu podmiotów, stwierdzając w szczególności, iż marże uzyskiwane przez skarżącą były zbyt niskie, natomiast C. EN AB w ogóle nie powinien uzyskać marży. Skarżąca wskazała na to, że C. EN AB był jedynym dostawcą mebli do I. TD AG i miał pełną swobodę w wyborze podwykonawców natomiast rola skarżącej polegała wyłącznie na produkcji względnie dostarczaniu mebli do C. EN AB. Wprowadzono, więc podział funkcji – C. EN AB pełni funkcję dostawcy firmy I. AG, który swobodnie może zlecać produkcję poddostawcom spełniającym kryteria ceny oraz jakości produktu. Skarżący pełni natomiast rolę poddostawcy, niezdolnego do samodzielnej sprzedaży mebli do I. AG, którego wielkość produkcji oraz możliwość generowania przepływów finansowych zależy w przeważającej mierze od decyzji biznesowych C.. EN AB. Wszelkie umowy zostały zawarte przez I. TD AG wyłącznie z C. EN AB, wyłącznie z powodu wysokiej jakości i niezawodności wyrobów sprzedawanych przez C. EN AB. Z punktu widzenia I. TD AG podmiotem sprzedającym meble był C. EN AB. Bez know-how i kontaktów posiadanych przez C. EN AB produkcja mebli przez Skarżącą i ich zbyt do I. TD AG nie byłyby możliwe. Skarżąca wskazuje również na zawarte w oświadczeniu z dnia 2 czerwca 2004 roku stwierdzenie, że wszystkie kontakty handlowe w odniesieniu do dostarczanych mebli zostały zapoczątkowane w roku 1993.
Zdaniem skarżącej, brak jest podstaw do kwestionowania oczywistego faktu, że zarówno Skarżący, jak i C. EN AB realizowały dostawy na podstawie tej samej umowy - kontraktu zawartego pomiędzy C. EN AB a I. AG do spółek grupy I. - a w konsekwencji należy równocześnie przyjąć, iż całokształt transakcji wynikających z przedmiotowego kontraktu stanowi jedną całość, a przy tym transakcje te są zależne. W konsekwencji analizę funkcjonalną dokonaną przez organy, gdzie dostawy mebli od skarżącej do I. Poland określa się jako transakcję niezależną, a jest to niejako część transakcji pomiędzy C. EN AB a I. AG, należy uznać za niewłaściwą i niemożliwą do zastosowania w sprawie. Całość dostaw mebli do C. EN AB oraz do I. Polska odbywała się w związku z wykonywaniem przez C. EN AB umowy ramowej zawartej pomiędzy C. EN AB oraz I.AG. Jej pochodną była umowa dostawy zawarta pomiędzy C. EN AB a skarżącą, dotycząca dostawy mebli na rynki zagraniczne, oraz wyrażenie przez wszystkie strony transakcji zgody na dostarczenie przez nią mebli produkowanych na rynek krajowy bezpośrednio do I. Poland. Przekazanie Spółce uprawnień do dostaw bezpośrednich stanowiło element ukształtowania transakcji na zasadach rynkowych, polegający na odstąpieniu prawa do całości marży z tytułu dostaw krajowych spółce, w zamian za obniżenie cen w dostawach zagranicznych do C. EN AB. O niemożności zawarcia odrębnej umowy pomiędzy skarżącą a spółkami z grupy I. decydowała także treść umowy łączącej Skarżącego z C. EN AB, gdzie stwierdzono, że Skarżący zobowiązuje się do niepodejmowania samodzielnych rozmów ze spółkami grupy I. W konsekwencji samo podjęcie rozmów z tymi podmiotami mogło spowodować utratę nowych zleceń ze strony C. EN AB, który w dowolnej chwili mógł zlecić produkcję mebli innemu podmiotowi, niekoniecznie polskiemu. Skarżąca określiła, że rola C.EN AG była znacząca i było to: pozyskanie pierwszego kontraktu od I. AG; prowadzenie działalności marketingowej wobec korporacji I. i wewnątrz tej korporacji oraz aktywne poszukiwane odbiorców wewnątrz korporacji I.; przekazanie skarżącej know - how dotyczącego wszystkich aspektów działalności. C. EN AB istniała już wcześniej, zanim doszło do jakichkolwiek jej kontaktów z I. AG, zanim doszło do powstania skarżącej spólki i zajmowała się usługami konsultingowymi, a specjalizowała się w organizacji produkcji, komputeryzacji i administracji. Około roku 1989 roku do firmy C. EN AB zwróciła się I., pragnąca udoskonalić swoje zarządzanie w sferze produkcji. W związku z wysokimi wymaganiami I. do prac w tej firmie oddelegowano Pana E. N. W I., N. zajmował się organizacją produkcji. W trakcie prac w I. opracował on nową metodę produkcji mebli, która pozwalała na obniżenie kosztów, zwiększenie jakości, zwiększenie elastyczności reakcji na potrzeby rynku oraz zapewnienie terminowości dostaw. Dzięki tym projektom Pan N. uzyskał kontakty w całej firmie I. Później samodzielnie chciał wykorzystać posiadane know-how poprzez samodzielne podjęcie produkcji mebli. Istotne jest przy tym, iż uzyskano zobowiązanie I., że będzie współpracowała z C. EN AB i że będzie składać zamówienia w C. EN AB.
Wykonywana przez C. EN AB działalność marketingowa oraz działalność polegająca na pozyskiwaniu nowych zamówień odbywała się na terenie wielu krajów europejskich – osoby zatrudnione w C. EN AB, w celu uzyskania nowych zamówień, nawiązywały kontakty ze spółkami grupy I. z innych krajów europejskich, co wiązało się z szeregiem podróży zagranicznych, których koszt ponosił C. EN AB. W szczególności podkreślić należy działalność w odniesieniu do I. Szwecja, jak organizatora zbytu detalicznego mebli I. - przedstawiciele C. EN AB regularnie odbywają spotkania w siedzibie I. Szwecja. Podkreślenia wymaga przy tym fakt, że skarżąca w roku 2000 w ogóle nie posiadała działu marketingu i sprzedaży. Z działaniami opisanymi wyżej łączył się także najważniejszy element przewagi konkurencyjnej C. EN AB – posiadanie rynku zbytu mebli I., który nie był dostępny dla skarżącej. Skarżąca zakwestionowała również kwotę uznanych przez organy kosztów, wskazując, że nie dokonano wyceny dóbr niematerialnych posiadanych przez C. EN AB, takich jak posiadanie bezpośrednich kontaktów z I., ponad dziesięcioletnie, nieprzerwane relacje prawne z I. w postaci umowy ramowej, renoma na rynku itp. Organy odmówiły także C. EN AB prawa do marży - za wynagrodzenie uznano jedynie kwotę zaliczoną do kosztów uzyskania przychodów, nie uwzględniając tego, iż C. EN AB, podobnie jak każdy racjonalnie działający podmiot gospodarczy, dokonując sprzedaży swoich usług z pewnością uwzględniłby odpowiednią marżę zysku. Zdaniem Skarżącej wynagrodzenie pobierane przez C. EN AB, stanowiące różnicę pomiędzy ceną zakupu mebli w Spółce a ceną sprzedaży do I. TD AG jest wynagrodzeniem odpowiednim i odpowiadającym warunkom rynkowym. Dla oceny wysokości wynagrodzenia pobieranego przez C. EN AB znaczenie może mieć porównanie tego wynagrodzenia z prowizjami pobieranymi przez inne podmioty, z którymi współpracował Skarżący - wynosiło ono do 25-30%. Co prawda prowizja pobierana przez agentów w roku 2000 była niższa i oscylowała w granicach 10%, jednakże porównanie wartości sprzedaży dokonanej przy udziale innych pośredników niż C. EN AB w roku 2000 oraz w latach późniejszych wskazuje, iż prowizje na poziomie 10% powodowały, iż agenci Skarżącej w istocie nie prowadzili żadnych aktywnych działań w celu zwiększenia sprzedaż wyrobów - sytuację tę zmieniło dopiero zwiększenie prowizji. Skarżąca uzasadniła to, że zastosowano złą metodę oszacowania dochodu, wskazując na zależność podmiotów transakcje, między którymi stały się podstawą określenia dochodu skarżącej, różnice wynikające wolumenu produkcji eksportowanej do odbiorcy zagranicznego (ponad 83% sprzedaży ogółem), oraz odbiorcy krajowego (ok. 6,5% całkowitej sprzedaży), rynku zbytu – C. EN AB działa poza terytorium Polski, a I. Hanim Poland na terytorium Polski, poziomie rynków - sprzedaż do obu odbiorców odbywa się na innym etapie łańcucha dystrybucji, rodzaju odbiorców – C. EN AB, odbiorca sprzedaży eksportowej znajduje się na innym poziomie dystrybucji, niż I. Hanim Polska, odbiorca na rynku krajowym. Skarżąca podniosła, że oszacowanie dokonane przez organy w żadnym wypadku nie prowadzi do uzyskania wyników zbliżonych do wartości rynkowej. Wskazała na wskaźnik rentowności skarżącej wynikający z oszacowania dokonanego przez organy - w okresie objętym kontrolą, który wyniósł on ponad 20% podczas gdy z powszechnie dostępnych danych statystycznych wynika, że średnia rentowność w tej branży w Polsce kształtowała się na diametralnie niższym poziomie. I tak zgodnie z raportem "Rzeczypospolitej" z dnia 8 sierpnia 2001 roku "Sektorowe wskaźniki finansowe" rentowność sprzedaży netto za III kwartał 2000 roku w odniesieniu do mebli przyjmowała wartości ujemne i wynosiła -0,4%. Podobne dane zawiera wydruk z bazy danych Amadeus, prezentujący rentowność osiągniętą w 2000 roku przez firmy z branży meblowej - wynika z nich, że marża skarżącej, na poziomie 1,84%, odpowiadała rynkowemu poziomowi marży w branży meblowej – w omawianym roku średnia marża wynosiła 1,99%, zaś mediana wynosiła 1,18%. Również poziom marży zrealizowanej przez skarżącą mieści się w przedziale rynkowym ustalonym w badaniu podmiotów niezależnych, gdyż osiągnąwszy wysokość 1,82%, przewyższa wartość mediany ustalonej w badaniu dla roku 2000 (1,05%), co oznacza, że więcej niż 50% firm meblarskich w Polsce o podobnych rozmiarach osiągnęło rentowność niższą niż skarżąca, a średnia wartość marży zrealizowanej przez Spółkę w latach 1999-2001 (4,84%) plasuje się w powyżej mediany marż realizowanych przez podmioty porównywalne w badanym okresie. Istnieje wyraźna zbieżność między wahaniami poziomu marży operacyjnej realizowanej przez skarżącą w latach 1999-2001 i wahaniami marży realizowanej przez inne podmioty z branży meblarskiej w badanym okresie. Poza tym, zdaniem skarżącej, przyjęto niewłaściwy przedział czasowy przyjęty w analizie organów gdyż organy w swojej analizie wzięły pod uwagę tylko jeden rok - rok 2000. Także uwzględnianie okoliczności nie znanych Spółce w dniu zawarcia umowy z C. EN AB, gdzie stwierdziły, ze skarżąca jest uznanym producentem mebli i traktuje ją jako renomowanego producenta, który ma ustalona markę w I.. AG. Tymczasem proces tworzenia marki i renomy prowadził C. EN AB. Co więcej, dopiero dziś skarżąca cieszy się uznaniem, a sytuacja taka nie miała miejsca w roku 1999, gdy zawierano umowę z C. EN AB dotyczącą roku 2000. Jako że w 1999 roku sytuacja Skarżącego znacząco odbiegała od stanu dzisiejszego oraz niewłaściwe skalkulowanie poziomu marży gdyż oparcie kalkulacji rentowności Skarżącego na szacunkowych alokacjach - alokacja nie pozwala na określenie, jakie są dokładne koszty wytworzenia danego wyrobu; ujęcie kosztów ogólnego zarządu w rachunku kosztów produkcji - rachunek kosztów produkcji powinien obejmować bezpośrednie koszty produkcyjne i pośrednie koszty związane z produkcją; wybiórczą alokację kosztów według wartości przychodów lub według wolumenu produkcji - organy dokonały wyliczenia rentowności produkcji i sprzedaży w dwóch etapach. W pierwszym etapie, organy przypisały koszty do sprzedaży towarów i produktów do I. Hanim Poland i C. EN AB oraz do sprzedaży pozostałej według proporcji odpowiadającej wartości przychodów ze sprzedaży w sprzedaży ogółem. W wyniku tej alokacji przeprowadzonej przez organy okazało się, że zarówno sprzedaż krajowa, jak i eksportowa przynosi straty. Dlatego też w następnym etapie, organy dokonały alokacji tylko części kosztów, którą wcześniej przypisał do sprzedaży produktów i towarów, nie zmieniając wartości kosztów przypisanych do pozostałej działalności. W rezultacie, w ocenie skarżącej, organy uzyskały zestawienie kosztów w ramach którego część kosztów jest przypisana do źródeł sprzedaży proporcjonalnie do wartości przychodów, a część kosztów proporcjonalnie do wolumenu sprzedaży. Skarżąca wskazuje, że w przyjętym sposobie kalkulacji marży brak jest jakiejkolwiek konsekwencji w przypisywaniu kosztów do poszczególnych źródeł przychodu. Powoduje to, że uzyskany wynik w sposób niewiarygodny określa wartość zysku; przyjęcie założenia, że koszt jednostkowy jest stały i niezależny od wolumenu produkcji. Liczba sztuk mebli wyprodukowanych, a przeznaczonych na rynek polski jest ponad 14-krotnie mniejsza od ilości mebli sprzedanych za granicę; przyjęcie założenia, że koszt jednostkowy jest stały i niezależny od wolumenu sprzedaży towarów - także tutaj ma zastosowanie efekt skali; przypisanie jednakowej kwoty kosztów do sprzedaży towarów i produktów; nieuwzględnienie rodzajów mebli sprzedawanych do I. Hanim i C. EN AB - organy w przeprowadzonej kalkulacji kosztów porównują koszt wytworzenia produktów sprzedawanych w kraju i za granicą, gdy do krajowego odbiorcy sprzedawała inne produkty i towary niż do C. EN AB; odprzedaż towarów MSI Wolność do C. EN AB, gdy skarżąca akceptuje niską marżę na odprzedaży towarów ze względu na zysk realizowany na sprzedaży tkanin do MSI Wolność; znaczenie efektu skali - sprzedaż eksportowa była warunkiem koniecznym funkcjonowania.
Dalej, skarżąca zarzuciła naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, gdyż w przypadku formułowania pytań przesyłanych do Szwecji konieczne, jej zdaniem, było poinformowanie o treści pytań, umożliwienie wypowiedzenia się w przedmiotowej sprawie, względnie umożliwienie postawienia własnych pytań, które mogłyby doprowadzić do pełnego wyjaśnienia sprawy. Podobnie, powinna mieć prawo do uczestnictwa w spotkaniu ze szwedzkimi władzami podatkowymi. Ponadto pisma przesłane przez szwedzki organ podatkowy, jako sporządzone oryginalnie w języku polskim, nie spełniają przesłanek art. 17 ust. 2 i 5 Konwencji. Dlatego też zastosowanie będzie miał art. 17 ust. 4 Konwencji, stwierdzający że "żadne postanowienie konwencji nie będzie rozumiane jako powodujące nieważność dostarczenia dokumentów przez Stronę, dokonanego zgodnie z jej ustawodawstwem". Stosując argumentację a contrario dochodzi się do wniosku, że wszelkie dokumenty dostarczone niezgodnie z prawem szwedzkim (tzn. wszystkie dokumenty sporządzone oryginalnie w języku innym niż szwedzki, np, w polskim) powinny zostać uznane za nieważne, a w konsekwencji nie mogą być brane pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy.
Skarżąca wskazała, że zgodnie z § 16 ust. 2 Umowy Spółki podział i przeznaczenie zysku następuje zgodnie z uchwałą Zgromadzenia Wspólników, zatem może zadecydować o pozostawieniu zysku w Spółce lub przeznaczeniu go na pokrycie straty bilansowej. Jednocześnie §16 ust. 2 Umowy Spółki jest przepisem wyłączającym zysk od podziału między Wspólników.
Istotny w sprawie, jej zdaniem, jest zakres pojęciowy słowa "przeznaczać". Zapis §16 ust. 2 tejże legitymuje Zgromadzenie Wspólników do określenia celu, któremu ma służyć czysty zysk oraz sposobu zadysponowania tym zyskiem. Tym samym nie ma podstaw do formułowania tezy o zadysponowaniu zyskiem wbrew postanowieniom Umowy Spółki. Przedstawiona powyżej interpretacja postanowień Umowy Spółki, zdaniem skarżącej, jest uzasadniona w świetle art. 191 Kodeksu handlowego.
W rozpatrywanej sprawie nie nastąpiły jakiekolwiek przesunięcia majątkowe na rzecz skarżącej, tj. skarżąca nie otrzymała od Wspólników jakiegokolwiek świadczenia. W związku z tym, w świetle art. 12 ust. l pkt 2 updop nie można uznać, aby uzyskała dochód z tytułu nieodpłatnego świadczenia. Stanowisko organów, które twierdzą, iż wystąpił przychód w wysokości wartości oprocentowania, jakie spółka musiałaby uiścić, uznać należy za pogląd błędny.
Uchwały Zgromadzenia Wspólników określające sposób zadysponowania zyskiem Spółki za lata 1995-1999 są ważne i obowiązują w stosunkach pomiędzy Spółką, a Wspólnikami.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlegała uwzględnieniu, gdyż wynik sądowej kontroli, sprawowanej według kryterium zgodności z prawem, jak wymaga tego przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), - prowadzi do wniosku, że zaskarżoną decyzją naruszono przepis art. 12 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. t.j. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), przez błędną wykładnię, co miało wpływ na wynik sprawy i tym samym decyzję należało uchylić ( art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) w zw. z § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.)).
Zgodnie z art. 191 § l Kodeksu handlowego - w stanie prawnym mającym
zastosowanie w zaskarżonej sprawie - wspólnicy mają prawo do czystego zysku
wynikającego z rocznego bilansu, jeżeli w myśl umowy spółki czysty zysk nie został
wyłączony od podziału. W takiej sytuacji z chwilą zatwierdzenia bilansu prawo do
czystego zysku staje się mieniem wspólników i prawo to przysługuje w części
odpowiadającej udziałowi wspólnika albo w części określonej w umowie spółki.
Wprawdzie Sąd nie podzielił argumentów spółki przedstawionych w tej kwestii, gdyż zapisy umowy spółki stanowiące, iż podział i przeznaczenie zysku następuje zgodnie z uchwałą Zgromadzenia Wspólników, nie wypełniają dyspozycji normy art. 191 § 1 kh, albowiem tak skonstruowane, dotyczą kwestii rozporządzenia zyskiem (art. 191 § 2 kh), a nie kwestii wyłączenia, to uchwałami Zgromadzenia Wspólników zysk za lata 1995 – 99 pozostawiono w spółce. W związku z tym, iż w momencie podjęcia uchwał zysk stanowił już mienie wspólników, to przekazanie go na rzecz spółki miało charakter typowego świadczenia cywilnego (por. uchwała NSA z dnia 18 listopada 2002r. sygn. akt FPS 9/02). Świadczenie powyższe było nieodpłatne. W konsekwencji zostały spełnione przesłanki z art. 12 ust. l pkt 2) ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zgodnie z którym przychodem jest w szczególności wartość otrzymanych nieodpłatnych świadczeń oraz przychodów w naturze. Przychód z nieodpłatnego świadczenia powstaje wyłącznie w tym roku podatkowym, w którym nastąpiło udostępnienie spółce zysku. W konsekwencji - w zaskarżonej sprawie - nie należało kumulować przychodu w 2000r. z tytułu nieodpłatnego świadczenia od zysku pozostawionego za lata 1995-1998. Powstanie, bowiem przychodu wiąże się wyłącznie z tym rokiem podatkowym, w którym spółka otrzymała świadczenie nieodpłatne. Nie znajduje uzasadnienia stanowisko, iż skarżąca otrzymała świadczenie nieodpłatne w 2000r. np. z tego tytułu, że w 1996r. pozostawiono do jej dyspozycji zysk za 1995r. Otrzymanie przychodu dotyczy, bowiem konkretnego roku podatkowego, w którym wspólnicy podjęli uchwałę o pozostawieniu zysku w spółce. Skoro wspólnicy wyrazili swoją wolę udostępnienia spółce zysku w danym roku (przez podjęcie stosownej uchwały), to wyłącznie w tym roku doszło do otrzymania świadczenia nieodpłatnego przez spółkę. Brak podstaw, aby w zakresie skutków podatkowych automatycznie utożsamiać otrzymanie zysku należnego wspólnikom z uzyskaniem kredytu. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 12 ust. l pkt 2) ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. (Takie też stanowisko Sąd wyraził w wyroku z dnia 5 kwietnia 2005r., sygn. akt I SA/Bd 86/05).
Jednocześnie Sąd ocenił, iż w pozostałym zakresie zaskarżona decyzja nie naruszała prawa w stopniu, o jakim mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 11 ust 1 pkt 3) cyt. ustawy podatkowej, jeżeli te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie, bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotem krajowym i podmiotem zagranicznym lub w ich kontroli albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów, i jeżeli w wyniku takich powiązań zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty, i w wyniku tego podmiot nie wykazuje dochodów albo wykazuje dochody niższe od tych, jakich należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały - dochody danego podmiotu oraz należny podatek określa się bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań.
W oparciu o ten przepis należy stwierdzić, ze faktami mającymi znaczenie dla sprawy jest istnienie podmiotów powiązanych, zawarcie przez nie transakcji o warunkach odbiegających od warunków, które ustaliłyby między sobą podmioty niezależne, co powodowałoby wykazanie dochodów niższych niż należałoby się tego spodziewać.
Bezspornym w sprawie jest fakt, iż skarżąca była podmiotem powiązanym z Cimir EN AB, z którym dokonywała transakcji handlowych.
Natomiast, co się tyczy kwestii możliwości przyjęcia, że I. HANIM POLAND była podmiotem niezależny, to należy przyjąć, iż podmiotem niezależnym w rozumieniu art. 11 ust. 1, jest taki podmiot, który nie jest w swych transakcjach uzależniony w taki sposób, by mogło to mieć wpływ na różnice w stosunkach handlowych mających miejsce na wolnym rynku. Skoro to I. HANIM POLAND dyktowała ceny, a te ceny były porównywalne u wszystkich odbiorców, więcej, IKEA była podmiotem, od którego zależał układ (przedmiot, ilość dostaw) mający wpływ na wartość transakcji, to zarzut braku cechy niezależności I. HANIM POLAND, jest bezpodstawny i organ słusznie przyjął do porównania te właśnie transakcje. Organ prawidłowo ocenił, iż fakt, że kontrahent był określonym kupującym przez postanowienia kontraktu, jaki łączył podmiot powiązany ze skarżącą, nie różnicował transakcji zawieranych przez nią.
Jednocześnie decyzję oparto na analizie porównawczej, z której wnioskom, iż warunki transakcji mogły być ustalone z naruszeniem zasad panujących na wolnym rynku, nie można zarzucić dowolności. Porównanie cech samych transakcji, rynku zbytu, rozkładu funkcji oraz ryzyka, było porównaniem pełnym i dającym oparcie do stwierdzeń poczynionych w trakcie postępowania. Sąd nie dopatrzył się potwierdzenia w zebranym i ocenionym przez organ materiale sprawy, zarzutu, iż samo uzyskanie dochodu spółki szwedzkiej oraz wyższej rentowności niż uzyskana przez skarżącą, było podstawą uznania istnienia faktu wykazania dochodów niższych niż oczekiwane. Na początku należy wskazać, że posługiwanie się pojęciem "przerzucania dochodu" nie oddaje sensu zapisanym przez ustawodawcę pojęciem "nie wykazania dochodów czy wykazania dochodów niższych od tych, jakich należałoby oczekiwać", a przyczyny tego faktu podane przez skarżącą zostały przeanalizowane przez organ pod kątem ich racjonalności. Sąd stwierdził, że wnioski, jakie wyciągnął z tych analiz organ są logiczne i znajdują uzasadnienie w istniejących realiach gospodarczych. Stosownie do powołanego przepisu nie jest istotnym wykazanie korzyści, jakie uzyskał kontrahent powiązany, ale brak dochodu, który jest podstawową wartością, jeżeli chodzi o obciążenia publicznoprawne w kraju. Brak możliwości uzyskania statusu bezpośredniego dostawcy dla I. nie tłumaczy uzyskania dochodu przez spółkę w tak niskich wysokościach uzyskanych od podmiotu powiązanego. Sprzedając taki sam asortyment na takich samych warunkach, oczekiwanym jest uzyskanie takiego samego dochodu. Nie można przy tym mówić o ingerencji w prowadzenie działalności gospodarczej, gdyż zaskarżoną decyzją nie zakwestionowano układów skarżącej, ale jedynie określenie wysokości dochodu, jaki podlega opodatkowaniu zgodnie z zapisem art. 11 ust.1 cyt. ustawy. Nie zmienia tego faktu oświadczenie I. o walorach spółki powiązanej.
Wbrew twierdzeniom skarżącej, nie budzi zastrzeżeń również wybór metody oszacowania.
Za porównywalne uważa się transakcje, między którymi nie zachodzą żadne różnice albo istniejące różnice nie mają wpływu na cenę na wolnym rynku albo też można precyzyjnie określić wpływ różnic na cenę na wolnym rynku.
Sąd uznał, że zarówno transakcje przyjęte do porównania w metodzie wewnętrznej jak i zewnętrznej spełniały kryteria do uznania ich za porównywalne, czego analizę przeprowadził również organ. Tym samym organ określając dochód przy pomocy wybranej metody nie przekroczył wymogów przewidzianych przez ustawodawcę dla zastosowania tego typu metody szacowania. Wbrew twierdzeniom skarżącej z treści podjętego rozstrzygnięcia wynika, że organ uzasadnił wybór metody, a podnoszone przez spółkę różnice tego nie dyskwalifikowały. Organ uznał w swych wyliczeniach takie wartości jak wynagrodzenie E. N. oraz wartość powierzonych tkanin.
Nie może zmienić tej oceny przedstawione prze skarżącą zestawienie pokazujące, że inni producenci mebli uzyskiwali na rynku dochody niewspółmiernie niższe w stosunku do wielkości przyjętych w decyzji. Organ ocenił przedłożony przez stronę dowód, a wnioski, iż dane w nim zawarte wskazują na nieporównywalność podanych transakcji mają swe uzasadnienie w wykazanych wartościach. W takiej ocenie utwierdza fakt zrównania utraconego dochodu C. z uzyskanym przez C. EN AB. Nie można odmówić organowi racji w tym, że decydujące znaczenie dla układu handlowego miała osoba E. N. a nie C. EN AB.
W ocenie Sądu nie znajduje potwierdzenia zarzut naruszenia prawa strony do czynnego występowania w sprawie, także wskazanego w skardze art. 285 § 1 o.p.
Stosownie do art. 17 ust. 2 – 5 Konwencji o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych, sporządzonej w Strasburgu dnia 25 stycznia 1988 r. (Dz.U. z1998r., Nr 141, poz. 913) Państwo proszone dostarcza dokumenty: w sposób określony przez jego prawo wewnętrzne w zakresie dostarczania dokumentów o zasadniczo podobnym charakterze; w możliwie dopuszczalnym zakresie, w sposób żądany przez Państwo wnioskujące lub w sposób możliwie zbliżony do dopuszczanego przez jego własne prawo. Strona może dostarczyć dokumenty w drodze bezpośredniej przesyłki pocztowej pod adresem osoby na terytorium drugiej Strony. Żadne postanowienie konwencji nie będzie rozumiane jako powodujące nieważność dostarczenia dokumentów przez Stronę, dokonanego zgodnie z jej ustawodawstwem. Jeżeli jakiś dokument jest dostarczony zgodnie z tym artykułem, to nie wymaga się dołączenia tłumaczenia. Jednakże, gdy stwierdzi się, że adresat nie jest w stanie zrozumieć języka, w którym dokument został sporządzony, Państwo proszone zadba o jego przetłumaczenie lub sporządzenie streszczenia w jego języku lub w jednym z jego oficjalnych języków. Z drugiej strony to Państwo może poprosić Państwo wnioskujące, aby dokument był przetłumaczony lub, aby było dołączone do niego streszczenie w jednym z oficjalnych języków Państwa proszonego, będącego członkiem Rady Europy bądź OECD.
W ocenie Sądu, żaden z wymogów nałożonych w powyższych zapisach nie został w sprawie naruszony. W szczególności, Państwo proszone zadbało o przetłumaczenie stosownych dokumentów przez osobę, która nie budzi wątpliwości ani pod względem znajomości języka, ani znajomości tematu.
Nie bez znaczenia jest fakt nie kwestionowania przez spółkę samych danych, jakie uzyskał organ od władz szwedzkich. Dane te uzyskano w ramach współpracy o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych, co jest dopuszczalne w polskim systemie prawa podatkowego, a Sąd nie dopatrzył się możliwości wpływu na wynik postępowania braku działań postulowanych przez spółkę.
Za chybione należy uznać stanowisko skarżącej, iż w sprawie naruszono funkcjonującą w postępowaniu podatkowym zasadę prawdy materialnej oraz zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 122, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 cyt. ustawy). Zasady te, mają za zadanie doprowadzenie do obiektywnego i bezstronnego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej poprzez zobowiązanie organu do poszukiwania okoliczności faktycznych w sposób zapewniający rozstrzygnięcie oparte na prawdziwych elementach tego stanu oraz dokonywaniu ustaleń prawdziwych, a co umożliwia swoboda w wyciąganiu logicznych wniosków z zebranego materiału dowodowego. To oznacza, że aby ocena materiału nie przekroczyła granic swobody, materiał musi być zgromadzony w sposób zupełny, uwzględnione wszystkie dowody, ustalenia dokonywane w świetle pełnego kontekstu sprawy.
Sąd stwierdził, że organ zebrał cały materiał dowodowy, gdyż nie brakuje dowodów dotyczących wszystkich faktów mających znaczenie dla sprawy w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy, a wszystkie dowody zostały przez organ ocenione, również analiza przedłożona przez skarżącą. Ocenie tej nie można zarzucić dowolności.
Nie naruszono przy tym zasady ograniczonej jawności postępowania podatkowego (art. 129 o.p.). Skarżąca nie wskazała na czym konkretnie opiera ten zarzut.
Zaskarżona decyzja spełnia również wymogi określone w art. 210 cyt. Ordynacji podatkowej, zawiera, bowiem wszystkie niezbędne elementy określone w przepisie, a jej uzasadnienie posiada w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Mając na względzie powyższe okoliczności, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania, Sąd orzekł stosownie do art. 206 cyt. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w ten sposób, że zasądził je w części odpowiadającej stosunkowi części uwzględnionej skargi do części poniesionych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.