I SA/Bd 293/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania pomocy dla rolnika, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania przez organ.
Rolnik złożył wniosek o pomoc dla rolników dotkniętych rosyjską inwazją, jednak organ I instancji i organ odwoławczy odmówiły przyznania wsparcia, uznając, że nie spełnił on wymogów określonych w rozporządzeniu, w tym dotyczących dywersyfikacji upraw. Skarżący argumentował, że jego gospodarstwo jest zbyt małe, by podlegać wymogowi dywersyfikacji, a także uczestniczy w innym programie. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na istotne naruszenia przepisów postępowania przez organy obu instancji, w tym brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz nierozpatrzenie zarzutów odwołania.
Sprawa dotyczyła skargi rolnika D. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Toruniu, utrzymującą w mocy decyzję o odmowie przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę". Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, wskazując na niespełnienie wymogów § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Skarżący odwołał się, podnosząc, że uczestnictwo w programie "Restrukturyzacja Małych Gospodarstw" zwalnia go z obowiązku dywersyfikacji upraw, a we wniosku nie było możliwości zaznaczenia tej okoliczności. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, stwierdzając, że Skarżący nie spełnił żadnego z warunków określonych w § 2 pkt 4 rozporządzenia, a kwestia udziału w innym programie jest bez znaczenia. Skarżący zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i brak wyjaśnienia okoliczności sprawy. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uchylił zaskarżoną decyzję. Stwierdził istotne naruszenia przepisów postępowania przez organy obu instancji, w tym art. 77 § 1 k.p.a. (brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego), art. 80 k.p.a. (nieprawidłowa ocena dowodów) oraz art. 107 § 3 k.p.a. (brak uzasadnienia uwzględniającego istotne okoliczności faktyczne). Sąd podkreślił, że akta sprawy nie zawierały dokumentów uzasadniających ustalenia organów, a organ II instancji nie odniósł się do zarzutów odwołania. W związku z tym, sąd uznał, że dalsze ustosunkowanie się do meritum sprawy jest przedwczesne i nakazał organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazań sądu, uzupełnienie materiału dowodowego i dokonanie kompleksowych ustaleń faktycznych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego oraz nieprawidłową ocenę dowodów.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że akta sprawy nie zawierały dokumentów uzasadniających ustalenia organów, a organ II instancji nie odniósł się do zarzutów odwołania, co uniemożliwiło kontrolę decyzji i świadczy o naruszeniu zasad postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa.
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2022 r. art. 2 § 4
Warunki przyznania pomocy finansowej dla rolników dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę.
Pomocnicze
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ma obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia.
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
Ustawa z dnia 23 czerwca 2022 r. o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej art. 2 § 10
Definicja produkcji ekologicznej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 art. 39c § 1
Definicja rolnika uprawnionego do wsparcia.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 44 § 4
Definicja uprawy w kontekście płatności bezpośrednich.
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii art. 2 § 13
Definicja instalacji odnawialnego źródła energii.
P. wodne art. 389 § 6
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Pozwolenie wodnoprawne na ujmowanie wód powierzchniowych.
P. wodne art. 394 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Zgłoszenie wodnoprawne na wykonanie stawu.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
Kontrola zgodności z prawem aktów administracyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Organ nie ocenił materiału dowodowego zgodnie z art. 80 k.p.a. Uzasadnienie decyzji nie zawierało wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych. Organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Rolnik jest zwolniony z wymogu dywersyfikacji upraw ze względu na udział w programie "Restrukturyzacja Małych Gospodarstw".
Godne uwagi sformułowania
Sąd dopatrzył się naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., ponieważ organ zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, przez co przekroczył granice swobodnej oceny dowodów. Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ pominięcie w uzasadnieniu decyzji ustalenia okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Brak w motywach decyzji jakiegokolwiek ustosunkowania się do zarzutów odwołania, brak w aktach sprawy podstawowych dokumentów i dowodów w sprawie pozwalających na ocenę prawidłowości decyzji organu I instancji uzasadnia nie tylko uznanie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem podstawowych zasad postępowania odwoławczego, ale jednocześnie daje podstawę do stwierdzenia, że przy tego rodzaju postępowaniu pod znakiem zapytania pozostają gwarancje wynikające z zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.).
Skład orzekający
Tomasz Wójcik
przewodniczący
Halina Adamczewska-Wasilewicz
członek
Joanna Ziołek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Naruszenia przepisów postępowania przez organy administracji publicznej, w szczególności w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego oraz rozpatrywania odwołań."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej pomocy finansowej dla rolników, ale zasady proceduralne są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje typowe błędy proceduralne organów administracji, które mogą prowadzić do uchylenia decyzji, co jest cenne dla prawników procesualistów. Dotyczy też pomocy finansowej dla rolników, co może być interesujące dla tej grupy zawodowej.
“Błędy proceduralne organów administracji doprowadziły do uchylenia decyzji o odmowie przyznania pomocy rolnikowi.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bd 293/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2023-08-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-06-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Halina Adamczewska-Wasilewicz Joanna Ziołek /sprawozdawca/ Tomasz Wójcik /przewodniczący/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Pomoc publiczna Środki unijne Skarżony organ Inne Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 775 art. 77 par. 1, 80, 18 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska - Wasilewicz Asesor WSA Joanna Ziołek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 11 kwietnia 2023 r. nr BDSPB02-148/2023 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy dla rolników 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu na rzecz D. C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie P. z dnia [...] stycznia 2023 r. do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej także: ARMiR) został złożony wniosek D. C. (dalej także: Skarżący, Strona) o przyznanie wsparcia z działania "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na [...]" w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. W wyniku rozpatrzenia złożonego wniosku Kierownik Biura ARiMR w B. w dniu [...] marca 2023 r. wydał decyzję, w której odmówił przyznania wnioskowanej pomocy finansowej. Odwołując się do treści rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2022 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na [...]" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2022 r., poz. 2742; dalej także: "Rozporządzenie"), organ I instancji wskazał, że Skarżący nie spełnił wymogów zawartych w § 2 pkt 4 tego rozporządzenia. Odwołanie od powyższej decyzji złożył Skarżący, który nie zgodził się z odmową przyznania pomocy, podnosząc okoliczność uczestnictwa w programie "Restrukturyzacja Małych Gospodarstw", co zwalniało go jego zdaniem od obowiązku dywersyfikacji upraw. Skarżący podkreślił, że w składanym wniosku o przyznanie wsparcia w ramach działania "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" nie było możliwości zaznaczenia, że Skarżący uczestniczy w programie "Restrukturyzacja Małych Gospodarstw". Decyzją z dnia [...] kwietnia 2023 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: Dyrektor) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podkreślił, że wyżej przywołane Rozporządzenie określa warunki, jakie muszą zostać spełnione w celu uzyskania pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na [...] w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Przepisy Rozporządzenia nie pozostawiają przy tym organom ARiMR żadnej swobody decyzyjnej co do rozstrzygania spraw wnioskodawców, którzy nie spełniają wszystkich warunków określonych dla uzyskania pomocy. Dyrektor wskazał, że w ramach postępowania odwoławczego dokonał weryfikacji całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, na podstawie którego została wydana decyzja przez organ I instancji. Podkreślił, że warunkiem otrzymania pomocy finansowej była konieczność spełnienia co najmniej jednego z warunków zawartych w § 2 pkt 4 Rozporządzenia, a Skarżący nie spełnił żadnego z wymienionych w tym przepisie warunków i wobec tego w realiach niniejszej sprawy pomoc finansowa mu nie przysługiwała. Organ zauważył, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje wskazana przez Stronę w odwołaniu okoliczność, że Skarżący był zwolniony z wymogu dywersyfikacji ze względu na udział w programie "Restrukturyzacja Małych Gospodarstw". Nawet w takim przypadku, zdaniem organu, konieczne jest wykazanie prowadzenia zdywersyfikowanych upraw, jeżeli podstawą uwzględnienia wniosku Strony ma być spełnienie warunku z § 2 pkt 4 lit. c) Rozporządzenia. Organ po raz kolejny stwierdził, że Skarżący nie spełnił również żadnego z pozostałych wymogów wymienionych w § 2 pkt 4 Rozporządzenia, warunkujących przyznanie wnioskowanej pomocy. Ponadto, zdaniem organu II instancji, Strona składając wniosek o pomoc finansową poświadczyła, iż znane są jej zasady przyznawania wnioskowanej pomocy określone w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2022 r., poz. 2422 ze zm.) oraz w Rozporządzeniu. Decyzja Dyrektora ARMiR w T. została zaskarżona do tut. Sądu. W skardze został sformułowany ogólny zarzut naruszenia przepisów postępowania mający wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi Strona wskazała, że w latach 2021 i 2022 otrzymała płatność za zazielenienie. Skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo o powierzchni 3,2594 ha a dywersyfikacja upraw dotyczy gospodarstw rolnych o powierzchni od 10 ha gruntów rolnych. W gospodarstwie Skarżący prowadzi produkcję roślinną i produkcję trzody chlewnej w cyklu zamkniętym, co wymaga zakupu zbóż i komponentów potrzebnych do produkcji pasz. Ze względu na wzrost kosztów produkcji i niskiej ceny za sprzedaną trzodę Strona nie miała możliwości, żeby skorzystać z innych działań określonych w § 2 pkt 4 Rozporządzenia. W odpowiedzi na złożoną skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Do odpowiedzi na skargę Dyrektor załączył komplet akt obejmujący 20 kart i wykaz akt. Następnie pismem z dnia [...] lipca 2023 r. Dyrektor przesłał wygenerowane z systemu dokumenty, na podstawie których organy obu instancji ustalały kwestę nie spełnienia przez Skarżącego wymogu, o którym mowa w § 2 pkt 4 lit. c Rozporządzenia. Do pisma zostały załączone wniosek o przyznanie płatności na rok 2021, decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. nr [...] z dnia [...] grudnia 2021 r., wniosek o przyznanie płatności na rok 2022, zmiana wniosku o przyznanie płatności na rok 2022, decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. nr [...] z dnia [...] lutego 2023 roku, odpis pisma wraz z załącznikami dla Skarżącego. Strona złożyła replikę do odpowiedzi na skargę, w której podtrzymała dotychczasowe stanowisko. Skarżący wskazał, że organ posługuje się zwrotami o brzmieniu wskazującym na to, że organ nie dokonał żadnych ustaleń w zakresie spełnienia przez Stronę przesłanek z § 2 pkt 4 Rozporządzenia. Zdaniem Skarżącego organ ograniczył się jedynie do posiadanych własnych zasobów danych bez realizacji dyspozycji art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775; dalej jako: k.p.a.). Zdaniem Skarżącego organ nie wyjaśnił okoliczności sprawy, co powinno skutkować uchyleniem decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259; dalej jako: p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie należy podać, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie organ w odpowiedzi na skargę złożył wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Odpis odpowiedzi na skargę został doręczony Skarżącemu w dniu [...] lipca 2023 r. (k. 46 akt sądowych). Strona złożyła do Sądu replikę do odpowiedzi na skargę (k. 47 akt sądowych), jednak nie wystąpiła z wnioskiem o przeprowadzenie rozprawy. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia [...] lipca 2023 r. sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym (k. 52 akt sądowych). Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] stycznia 2023 r. Skarżący złożył wniosek o przyznanie wsparcia z działania "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. W wyniku rozpatrzenia wniosku organ I instancji odmówił przyznania wnioskowanej pomocy finansowej, a stanowisko to zaaprobował organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Skarżący podnosi, że organ nie wyjaśnił okoliczności sprawy, nie zbadał przesłanek, o których mowa w § 2 pkt 4 Rozporządzenia, na co wskazuje treść decyzji bowiem organ posługuje się sformułowaniami odnoszącymi się do posiadanej przez organ wiedzy. Ponadto Skarżący zauważył, że prowadzi on gospodarstwo o powierzchni 3,2594 ha a dywersyfikacja upraw dotyczy gospodarstw rolnych o powierzchni od 10 ha gruntów rolnych. W ocenie Skarżącego był on zwolniony z wymogu dywersyfikacji ze względu na udział w programie "Restrukturyzacja Małych Gospodarstw". Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Skarżący spełnił przesłanki przyznania pomocy finansowej na podstawie Rozporządzenia. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z § 2 Rozporządzenia pomoc przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 39c ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz.Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 487, z późn. zm.), któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym", jeżeli ten rolnik lub jego małżonek: 1) zgłosił do dnia 15 maja 2022 r. do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, oznakowanie łącznie co najmniej 10 sztuk zwierząt gatunku świnia (Sus scrofa) urodzonych w siedzibie stada posiadacza tych zwierząt w okresie od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 31 marca 2022 r.; 2) zgłosił do dnia rozpoczęcia naboru wniosków o przyznanie pomocy do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, oznakowanie co najmniej 1 sztuki zwierzęcia gatunku świnia (Sus scrofa) urodzonego w siedzibie stada posiadacza tego zwierzęcia od dnia 1 kwietnia 2022 r.; 3) prowadził do dnia rozpoczęcia naboru wniosków o przyznanie pomocy działalność rolniczą w zakresie chowu lub hodowli zwierząt gatunku świnia (Sus scrofa); 4) spełnia co najmniej jeden z poniższych warunków: a) prowadzi produkcję ekologiczną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 23 czerwca 2022 r. o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej (Dz.U. z 2022 ., poz. 1370), b) temu rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano pomoc finansową w ramach działania "Działanie rolno - środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 na podstawie wniosku złożonego w 2021 r. oraz ten rolnik lub jego małżonek złożył w 2022 r. wniosek o przyznanie tej pomocy, c) temu rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano płatność za zazielenienie na podstawie przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na podstawie wniosku złożonego w 2021 r. oraz ten rolnik lub jego małżonek złożył w 2022 r. wniosek o przyznanie tej płatności, z tym że w przypadku gdy grunty orne rolnika lub jego małżonka obejmują mniej niż 10 hektarów, to we wnioskach złożonych w 2021 r. i 2022 r. rolnik lub jego małżonek podał co najmniej dwie różne uprawy w rozumieniu art. 44 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), a uprawa główna w 2021 r. i 2022 r. nie zajmuje więcej niż 75% tych gruntów ornych, d) zrealizował operację obejmującą inwestycje służące ochronie środowiska lub zapobieganiu zmianie klimatu oraz spełnia warunki, z zastrzeżeniem których została wydana decyzja w sprawie o przyznanie pomocy finansowej na tę operację w ramach poddziałania: – "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 lub – "Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz rozwoju małych gospodarstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, e) zrealizował operację typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 obejmującą inwestycje służące ochronie środowiska lub zapobieganiu zmianie klimatu oraz realizuje zobowiązania związane z pomocą finansową przyznaną na tę operację, f) zrealizował operację typu "Inwestycje mające na celu ochronę wód przed zanieczyszczeniem azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz realizuje zobowiązania związane z pomocą finansową przyznaną na tę operację, g) wytwarza energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. z 2022 r. poz. 1378, 1383, 2370 i 2687) zlokalizowanej w gospodarstwie rolnym tego rolnika, h) zrealizował inwestycję zlokalizowaną w gospodarstwie rolnym tego rolnika polegającą na wykonaniu: ? urządzenia wodnego do ujmowania wód powierzchniowych, na realizację którego uzyskał pozwolenie wodnoprawne, o którym mowa w art. 389 pkt 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2022 r., poz. 2625 i 2687; zwanej dalej "Prawem wodnym"), lub ? stawu, na wykonanie którego dokonał zgłoszenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 394 ust. 1 pkt 9 Prawa wodnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przytoczył powyższy przepis i podkreślił, że warunkiem otrzymania pomocy finansowej jest konieczność spełnienia co najmniej jednego z warunków zawartych w § 2 pkt 4 Rozporządzenia. W dalszej części uzasadnienia Dyrektor skoncentrował się na przesłance przyznania pomocy finansowej ujętej w § 2 pkt 4 lit. c) Rozporządzenia. Organ podsumował swoje rozważania konkluzją, że Skarżący nie spełnił żadnego z wymienionych, wskazanych przepisami prawa, warunków do przyznania pomocy finansowej dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Organ stwierdził, że na podstawie informacji będących w jego posiadaniu Skarżący nie spełnił żadnego z wymogów określonych w § 2 pkt 4 Rozporządzenia. Swoich rozważań i konkluzji organ nie odniósł jednak do okoliczności stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. Oceniając przedmiotową sprawę Sąd zauważa, że okoliczności faktyczne, na których organ oparł zaskarżone rozstrzygnięcie, powinny znajdować pełne odzwierciedlenie w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym. Wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może nastąpić wyłącznie poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz ocenę na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.), co w efekcie powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Jakąkolwiek dowolność w tym zakresie wyklucza art. 6 k.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W powyższym zakresie Sąd dopatrzył się naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., ponieważ organ zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, przez co przekroczył granice swobodnej oceny dowodów. Naruszony został także art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ pominięcie w uzasadnieniu decyzji ustalenia okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. W aktach postępowania administracyjnego znajduje się wprawdzie "Karta weryfikacji wniosku W-1/648" (k. 6 - 9 akt administracyjnych), jednak akta te nie zawierają dokumentów, z których wynikałoby, na jakiej podstawie organ ocenił, że Strona nie spełnia warunków z § 2 pkt 4 Rozporządzenia. Wskazane braki uniemożliwiły także Sądowi dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji. Braki te nie mogły zostać skutecznie uzupełnione przez organ na etapie postępowania sądowego poprzez przesłanie dokumentów (i ich odpisów dla Strony) pismem z dnia [...] lipca 2023 r. (k. 24 akt sądowych). Sąd nie może bowiem zastąpić organu w gromadzeniu materiału dowodowego potrzebnego do wydania decyzji administracyjnej i dokonywaniu w oparciu o ten materiał ustaleń faktycznych w sprawie. Tymczasem zgromadzone przez organ i przesłane wraz z odpowiedzią na skargę akta postępowania (oznaczone przez Dyrektora jako kompletne – k. 24 akt administracyjnych) nie zawierają dokumentów, których treść stanowiła ustalenia faktyczne wydanej decyzji. Podobnie treść zaskarżonej decyzji nie zawiera wyjaśnienia przez organ jakie ustalenia faktyczne legły u podstaw rozstrzygnięcia. Ponadto za niezgodne z art. 15 k.p.a. Sąd uznaje takie sformułowanie przez Dyrektora uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w którym organ II instancji nie odniósł się do postawionych w odwołaniu zarzutów Strony, iż Skarżący uczestniczył w programie "Restrukturyzacja Małych Gospodarstw", co zwalniało go od obowiązku dywersyfikacji upraw oraz, że w składanym wniosku nie było możliwości zaznaczenia informacji na ten temat. W ocenie Sądu brak w motywach decyzji jakiegokolwiek ustosunkowania się do zarzutów odwołania, brak w aktach sprawy podstawowych dokumentów i dowodów w sprawie pozwalających na ocenę prawidłowości decyzji organu I instancji uzasadnia nie tylko uznanie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem podstawowych zasad postępowania odwoławczego, ale jednocześnie daje podstawę do stwierdzenia, że przy tego rodzaju postępowaniu pod znakiem zapytania pozostają gwarancje wynikające z zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) (por. wyrok NSA z 27 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1130/96, LEX nr 43290, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępna pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stwierdzone uchybienia proceduralne na obecnym etapie przedwczesnym czynią ustosunkowanie się przez Sąd do kwestii zasadności odmowy przyznania pomocy finansowej na podstawie analizowanych przepisów Rozporządzenia. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni stanowisko Sądu zawarte w tym wyroku. W szczególności uzupełni materiał dowodowy w toku postępowania administracyjnego i przeprowadzi jego ocenę w sposób pozwalający na dokonanie kompleksowych i jednoznacznych ustaleń w zakresie kwestionowanego przez organ warunku przyznania pomocy finansowej, o którą wystąpił Skarżący. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 oraz art. 209 p.p.s.a. J. Ziołek H. Adamczewska – Wasilewicz T. Wójcik
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI