I SA/Bd 277/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2005-07-07
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowydarowiznycele charytatywnecele opiekuńczeustawa o stosunku Państwa do Kościołasprawozdanie z darowiznodliczenia podatkoweinterpretacja przepisówpostępowanie podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że nie spełnił on wymogów formalnych i materialnych do odliczenia darowizn na cele charytatywno-opiekuńcze.

Podatnik Andrzej D. próbował odliczyć od dochodu za 2000 r. kwotę 50.000 zł z tytułu darowizn na rzecz Zakonu i Sanktuarium. Organy podatkowe zakwestionowały możliwość odliczenia całej kwoty, wskazując na brak wystarczających sprawozdań z przeznaczenia darowizn na cele charytatywno-opiekuńcze oraz na realizację przez Zakon również innych celów. Sąd administracyjny zgodził się z organami, oddalając skargę podatnika.

Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r., a przedmiotem sporu była możliwość odliczenia przez podatnika Andrzeja D. kwoty 50.000 zł z tytułu darowizn przekazanych na rzecz Zakonu [...] w K. i Sanktuarium [...] w G. Organy podatkowe, począwszy od Naczelnika Urzędu Skarbowego, a skończywszy na Dyrektorze Izby Skarbowej, zakwestionowały możliwość odliczenia całej kwoty darowizn. Podstawą odmowy było niespełnienie przez obdarowany Zakon wymogów określonych w art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej. Kluczowe było to, że przedstawione przez Zakon sprawozdania z przeznaczenia darowizn nie pozwalały na zweryfikowanie, czy środki te zostały faktycznie wydatkowane na cele charytatywno-opiekuńcze. Dodatkowo, analiza treści sprawozdań wykazała, że część wydatków (np. remonty pomieszczeń klasztornych) nie mieściła się w definicji działalności charytatywno-opiekuńczej. Podatnik zarzucał organom naruszenie zasady prawdy obiektywnej, przewlekłość postępowania oraz błędną wykładnię przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i nie naruszyły przepisów prawa. Sąd podkreślił, że choć ustawa nie precyzuje formy sprawozdania, to musi ono pozwalać na weryfikację faktycznego przeznaczenia darowizny na wskazane cele. Brak wystarczającej dokumentacji po stronie obdarowanego uniemożliwił odtworzenie przeznaczenia środków, co skutkowało odmową prawa do odliczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie może odliczyć darowizn, jeśli sprawozdanie nie pozwala na zweryfikowanie, czy środki zostały faktycznie przeznaczone na cele charytatywno-opiekuńcze, a także jeśli część wydatków objętych sprawozdaniem nie mieści się w definicji tej działalności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa wymaga nie tylko formalnego przedłożenia sprawozdania, ale przede wszystkim możliwości weryfikacji materialnego przeznaczenia darowizny na cele charytatywno-opiekuńcze. Brak wystarczającej dokumentacji po stronie obdarowanego oraz realizacja przez niego również innych celów niż charytatywno-opiekuńcze uniemożliwiają odliczenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.s.P.d.K. art. 55 § ust. 7

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej

Darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą można odliczyć, jeśli kościelna osoba prawna przedstawi pokwitowanie i sprawozdanie z przeznaczenia darowizny na tę działalność. Sprawozdanie musi umożliwiać weryfikację faktycznego przeznaczenia środków.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 26 § ust. 1 pkt 9 lit. b)

Ustawa z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Generalna zasada odliczania darowizn na działalność charytatywno-opiekuńczą - możliwość odliczenia kwoty stanowiącej nie więcej niż 10% dochodu.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej i należytego wyjaśnienia stanu faktycznego.

o.p. art. 54 § § 2

Ordynacja podatkowa

Kwestia naliczania odsetek za zwłokę w przypadku przewlekłości postępowania.

o.p. art. 180 § § 1

Ordynacja podatkowa

Dopuszczalność wszelkich dowodów przyczyniających się do wyjaśnienia sprawy.

o.p. art. 181

Ordynacja podatkowa

Dopuszczalność dowodów z innych postępowań.

o.p. art. 200 § § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

u.s.P.d.K. art. 39

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej

Definicja działalności charytatywno-opiekuńczej Kościoła.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie wymogów formalnych i materialnych sprawozdania z przeznaczenia darowizn na cele charytatywno-opiekuńcze. Realizacja przez obdarowany Zakon również celów innych niż charytatywno-opiekuńcze. Brak możliwości weryfikacji faktycznego przeznaczenia darowizn na cele charytatywno-opiekuńcze z powodu braku dokumentacji po stronie obdarowanego. Organy podatkowe nie miały obowiązku informowania strony o planowanym rozstrzygnięciu.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej i należytego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zarzut przewlekłości postępowania i błędnego zastosowania art. 54 § 2 Ordynacji podatkowej. Zarzut błędnej wykładni art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła. Zarzut braku poinformowania strony o planowanym rozstrzygnięciu.

Godne uwagi sformułowania

"nie zostały spełnione warunki uprawniające do odliczenia całej kwoty darowizn" "nie stanowią wystarczającego dowodu uprawniającego do ich odliczenia" "poprzez zwrot 'sprawozdanie o przeznaczeniu' należy rozumieć, iż przedmiot darowizny faktycznie wydatkowany został na cel określony w umowie" "nie można zweryfikować" "nie można przecież zaakceptować sytuacji, w której darczyńca pomniejsza podstawę opodatkowania o darowiznę, która nie jest przeznaczona na cele charytatywno-opiekuńcze" "nie chodzi zatem wyłącznie o stronę formalną sprawozdania, lecz materialną" "nie można wykluczyć, iż darowizny od skarżącego zostały przeznaczone np. na remont pomieszczeń klasztornych" "nie można czynić zarzutu niedopełnienia obowiązku po stronie organu podatkowego, jeżeli taki obowiązek nie został nałożony"

Skład orzekający

Halina Adamczewska-Wasilewicz

przewodniczący sprawozdawca

Teresa Liwacz

członek

Urszula Wiśniewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych i materialnych dla odliczenia darowizn na cele charytatywno-opiekuńcze, w szczególności znaczenie sprawozdania z przeznaczenia darowizn oraz obowiązki organów podatkowych w zakresie weryfikacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji darowizn na rzecz kościelnych osób prawnych i ich specyficznych wymogów prawnych. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do darowizn na inne cele lub przez inne podmioty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej ulgi podatkowej związanej z darowiznami na cele charytatywne, co jest tematem interesującym dla wielu podatników. Wyjaśnia, jakie wymogi formalne i materialne muszą być spełnione, aby skorzystać z tej ulgi, co ma praktyczne znaczenie.

Darowizna na cele charytatywne – czy wystarczy samo dobre serce? Sąd wyjaśnia kluczowe wymogi formalne.

Dane finansowe

WPS: 50 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 277/05 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2005-07-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Teresa Liwacz
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1989 nr 29 poz 154
art. 55 ust. 7, art. 39
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Teresa Liwacz, asesor sądowy Urszula Wiśniewska, Protokolant pomocnik sekretarza sądowego Małgorzata Antoniuk, po rozpoznaniu w dniu 07 lipca 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi Andrzeja D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2005r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000r. oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2004 r. Nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. określił dla A. D. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. w kwocie 15.479,60 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w 2000 r. podatnik prowadził działalność gospodarczą pod fimą P.P.H."A." Andrzej D., której przedmiotem był handel artykułami budowlanymi. W zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2000 r. podatnik wykazał dochód w wysokości 83.204,14 zł, od którego odliczył między innymi kwotę 50.050 zł wydatkowaną z tytułu darowizn (w tym: 50 zł na cele oświatowe i 50.000 zł na cele charytatywno - opiekuńcze). W rezultacie zadeklarował należny podatek dochodowy od osób fizycznych w kwocie 3.158,10 zł. Organ ustalił, iż skarżący zawyżył przychód o kwotę 220,83 zł oraz zaniżył koszty uzyskania przychodów o kwotę 45,95 zł. Ponadto stwierdził, że bezpodstawnie odliczył kwotę 50.000 zł z tytułu darowizn przekazanych na rzecz Zakonu [...] w K. Sanktuarium [...] w G. Uznał, iż mógł odliczyć z tego tytułu jedynie 8.293,74 zł, tj. kwotę stanowiącą 10 % dochodu, bowiem nie zostały spełnione warunki uprawniające do odliczenia całej kwoty darowizn.
Od powyższej decyzji A. D. złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, zarzucając nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego i naruszenie podstawowej zasady postępowania podatkowego wynikającej z art. 122 Ordynacji podatkowej oraz błędne zastosowanie przepisu art. 54 § 2 tejże ustawy, z uwagi na zawinioną przez organ podatkowy przewlekłość postępowania. Wskazał, iż organ podatkowy nie czekając na wynik innego postępowania prowadzonego przez stosowne organy wydał rozstrzygnięcie na podstawie danych pochodzących z materiałów dowodowych zgromadzonych we własnym zakresie. Zarzucił zaniechanie przeprowadzenia przez organ szczegółowych czynności w zakresie wyjaśnienia istniejących rozbieżności w treści sprawozdania o przeznaczeniu darowizn na działalność charytatywno-opiekuńczą, nieprzeprowadzenie weryfikacji treści tegoż sprawozdania, za którą nie można uznać prostej jego analizy. Ponadto organ I instancji w toku postępowania nie przekazał stronie swego stanowiska co do planowanego rozstrzygnięcia. Oczekiwanie na wynik prowadzonego przez inny organ postępowania było nieuzasadnione, zatem organowi podatkowemu należy przypisać przewlekłość postępowania.
Decyzją z dnia [...] 2005r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wskazał, iż przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest wysokość podlegających odliczeniu od dochodu za 2000 r. darowizn przekazanych na rzecz Zakonu [...] w K. i Sanktuarium [...] w G. Podał, że w zeznaniu rocznym dotyczącym 2000 r. podatnik wykazał w odliczeniach od dochodu m. in. darowizny w łącznej kwocie 50.000 zł udokumentowane aktami darowizn na cele charytatywno-opiekuńcze na rzecz Sanktuarium [...] w G. oraz na rzecz Zakonu [....]. Organ powołując się treść art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. b) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w 2000 r. - stwierdził, że generalną zasadą w przypadku darowizn na działalność charytatywno-opiekuńczą jest możliwość odliczenia kwoty stanowiącej nie więcej niż 10% dochodu. Wyjątek od tej zasady przewiduje art. 55 ust. 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. 154 ze zm.), zwaną dalej ustawą o stosunku Państwa do Kościoła. Organ zauważył, że powołany ostatni przepis jest przepisem szczególnym w odniesieniu do unormowań zawartych w art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. b) ww. ustawy z dnia 26 lipca 1991r. Przepis ten przewiduje bowiem możliwość odliczania przez podatników darowizn na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą w pełnej wysokości, a nie tylko do wysokości 10 % dochodu. Warunkiem skorzystania przez podatnika z ulgi podatkowej przewidzianej tym przepisem jest jednak konieczność spełnienia obu wymienionych w nim warunków równocześnie, tj. kościelna osoba prawna musi przedstawić darczyńcy pokwitowanie odbioru darowizny oraz w okresie dwóch lat od dnia przekazania darowizny- sprawozdanie o przeznaczeniu otrzymanej darowizny na tę działalność. Interpretując zaś normę wynikającą z art. 55 ust.7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła zauważył, iż poprzez zwrot "sprawozdanie o przeznaczeniu" należy rozumieć, iż przedmiot darowizny faktycznie wydatkowany został na cel określony w umowie i chociaż wskazany przepis nie określa formy sprawozdania z wydatkowania przedmiotu darowizny, to jednak powinno ono umożliwiać dokonanie weryfikacji przebiegu zdarzeń zaistniałych w związku z zawartą umową, powinno posiadać takie cechy, które pozwolą organom podatkowym ocenić, czy darowizna została faktycznie wykorzystana na cele charytatywno-opiekuńcze. W ocenie organu odwoławczego, przedstawione w dniu 17 sierpnia 2004 r. sprawozdania o przeznaczeniu darowizn wystawione przez Zakon [...] i Sanktuarium w G. nie stanowią wystarczającego dowodu uprawniającego do ich odliczenia. Organ powołał się na pojęcie "sprawozdanie" wg "Słownika języka polskiego", zgodnie z którym obejmuje ono przedstawienie przebiegu jakiejś działalności, szczegółowe zdanie sprawy z czegoś, opis jakichś zdarzeń, wypadków, relację, raport. W dokumencie tym, oprócz daty i podpisu osoby sporządzającej sprawozdanie, powinien znajdować się opis zdarzeń z taką dokładnością, aby organy podatkowe mogły dokonać kontroli opisanych w nim faktów. Ogólne wskazanie celu, na jaki przeznaczano wszelkie ofiary, darowizny w 2000 r., przez podanie w przedmiotowych sprawozdaniach - "na działalność charytatywno-opiekuńczą: tj. Miłosierdzia Bożego - wspieranie dzieła apostolskiego naszego Zakonu, parafii oraz wspomaganie rodzin wielodzietnych (650 o znacznym ubóstwie), niepełnosprawnych i samotnych, szczególnie w Krakowie i Gietrzwałdzie (225 rodzin), jak i w pozostałych klasztorach na terenie Polski" nie spełnia wymogów ustawy, bowiem brak jest jakichkolwiek konkretnych danych na temat przeznaczenia darowizn przekazanych przez podatnika w łącznej kwocie 50.000 zł. W konsekwencji przedłożone przez podatnika sprawozdania organ uznał za informacje dotyczące ogólnej działalności Zakonu, których nie sposób zweryfikować.
Organ zaznaczył, iż część wskazanych w sprawozdaniu celów realizowanych w ramach działalności charytatywno-opiekuńczej, w świetle przepisów ustawy o stosunku Państwa do Kościoła, nie pozostaje w związku z tego rodzaju działalnością (renowacja i remont pomieszczeń klasztornych, odnawianie starodruków, remont Bazyliki Bożego Ciała w Krakowie oraz kaplicy bł. Kazimierczyka i remont pomieszczeń klasztornych w G. dla ubogich pielgrzymów). W tej sytuacji organ stwierdził, że podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia darowizny tylko w wysokości stanowiącej 10 % dochodu tj. 8.293,74 zł, nie zaś całej kwoty 50.000 zł. Powołał się na zeznania przesłuchanego w dniu [...] 2003 r. w charakterze świadka ks. Jan B. (w 2000 r. na aktach darowizn widnieje jego podpis) przez komisarza z Wydziału dw. z Przestępczością Gospodarczą Komendy Wojewódzkiej Policji w K, z których wynika, iż obdarowany nie prowadził żadnej dokumentacji przyjmowanych darowizn. W związku z tym, w ocenie organu odwoławczego niemożliwe jest odtworzenie w chwili obecnej, na co zostały przekazane przez Zakon otrzymane od A. D. darowizny.
Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem, iż naruszona została zasada wynikającą z art. 122 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa w zakresie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego. Zakwestionował także stanowisko strony w zakresie przewlekłości postępowania i naruszenia w związku z tym przepisu art. 54 § 2 ww. ustawy dotyczącego kwestii naliczenia odsetek za zwłokę. Wyjaśnił, iż długotrwałość prowadzonego przez organ I instancji postępowania wynikała z faktu, iż organ dążąc do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając informację o prowadzonym przez Komendę Wojewódzką w K. Wydział dw. z Przestępczością Gospodarczą śledztwem w zakresie potwierdzenia prawdziwości aktów darowizn na rzecz Zakonu [...] i Sanktuarium [...] w G., uznał za zasadne uwzględnienie wyników tego postępowania, kierując się dyspozycją przepisu art. 180 § 1 w zw. z art. 181 Ordynacji podatkowej, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić sie do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jednakże z uwagi na długotrwałość prowadzonego przez Komendę postępowania uznał za konieczne zakończenie niniejszej sprawy w oparciu o zebrany już materiał dowodowy, przyjmując, że darowizny na rzecz ww. kościelnej osoby prawnej miały miejsce, poddając natomiast weryfikacji przedmiotowe sprawozdania z ich przeznaczenia.
Ustosunkowując się zaś do zarzutu niewskazania stronie zasadniczych przesłanek rozstrzygnięcia stwierdził, iż jest on bezpodstawny, gdyż przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują obowiązku poinformowania strony o rozstrzygnięciu będącym obligatoryjnym składnikiem decyzji, w ramach wyznaczonego terminu do stawiennictwa celem wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego.
Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. A. D. wniósł skargę do Sądu zarzucając naruszenie zasady prawdy obiektywnej i należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, o której stanowi art. 122 Ordynacji podatkowej. Ponadto błędne zastosowanie przepisu art. 54 par. 2 tej ustawy oraz dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła, poprzez stawianie nieprzewidzianych tym przepisem wymogów sprawozdaniu przedłożonemu przez stronę w toku postępowania podatkowego. W uzasadnieniu odwołania wskazał, iż zakończenie postępowania prowadzonego przez inny powołany do tego organ administracji publicznej (policję państwową) w sprawie przekazania darowizn na rzecz określonych podmiotów prawa jest warunkiem sine qua non zakończenia postępowania podatkowego. W tym zakresie powołał się na wyrok NSA z dnia 6 listopada 2003 r., sygn. akt I S.A./GD 1237/00 (opubl. w Przeglądzie Orzecznictwa Podatkowego Toruń zeszyt 1/2004, str. 25), zgodnie z którym zasada prawdy obiektywnej nakazuje organom podatkowym uwzględniać zarówno okoliczności korzystne, jak i niekorzystne dla strony.
Skarżący podniósł, że Dyrektor Izby Skarbowej przyjął, iż darowizny miały miejsce. W przypadku jednak, gdy postępowanie prowadzone przez policję nie potwierdzi tej okoliczności, to wystąpi całkowity brak zgodności poszczególnych ustaleń tych dwóch postępowań, a zatem zasada ustalenia prawdy obiektywnej zostanie naruszona.
Skarżący uważa, że organy podatkowe wydały rozstrzygnięcia na podstawie danych pochodzących z materiałów dowodowych zgromadzonych we własnym zakresie, czynności o charakterze dowodowym podjęto na własną rękę i poczyniono stosowne ustalenia stanu faktycznego związanego z dokonanymi przez stronę umowami darowizn na rzecz Zakonu [...] w G. W ocenie skarżącego w istocie brak jest jakichkolwiek działań, z których możnaby wysnuć wnioski, iż okazane przez stronę sprawozdanie z przeznaczenia darowizn na rzecz wymienionego wyżej podmiotu jest w całości dokumentem abstrahującym od działalności charytatywno-opiekuńczej. Wprawdzie w judykaturze istnieje pogląd o możliwości weryfikacji treści sprawozdań, jednakże mając na uwadze obowiązującą zasadę postępowania podatkowego zawartą w art. 122 Ordynacji podatkowej stwierdził, iż organ podatkowy wymaganych czynności w gruncie rzeczy nie przedsięwziął, bo trudno jest za takie uznać prostą analizę treści sprawozdania, polegającą na zauważeniu rozbieżności pomiędzy nazwą dokumentu, a jego szczegółową treścią. Strona skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, zgodnie z którym to podatnik powinien wykazywać staranność i zapobiegliwość w gromadzeniu danych mogących stanowić dowód poniesionych wydatków, a nie przerzucać ciężar dowodowy na organ podatkowy. Podatnik podniósł, iż starannie i zapobiegliwie przechowywał dowody przekazania darowizn (skoro dotrwały do postępowania podatkowego) i wykazał się poniesionym wydatkiem, a organ podatkowy zakwestionował element sprawozdawczy w owym wydatku.
Ponadto wskazał, iż w toku postępowania ani razu nie przekazano stronie stanowiska organu co do treści planowanego rozstrzygnięcia, mimo że zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej ma na celu nie tylko proste zapoznanie się przez stronę z materiałami sprawy, ale i wskazanie stronie zasadniczych przesłanek planowanego rozstrzygnięcia, aby mogła ona przedsięwziąć kroki prawne zmierzające do uzasadnienia jej stanowiska. W przeciwnym wypadku - a tak stało się w tej sprawie organ podatkowy godzi swym działaniem (zaniechaniem) w jeszcze inne zasady postępowania podatkowego, w zasadę budowania zaufania obywateli do organów podatkowych.
Skarżący stwierdził, iż faktyczne nieprzeprowadzenie przez organ żadnych środków dowodowych, jak również zaniechanie nie tylko współdziałania ze stroną w wyjaśnieniu sprawy, lecz nawet nieudzielenie jej informacji na temat planowanego rozstrzygnięcia, przekonują stronę, że postępowanie podatkowe obarczone jest istotnymi uchybieniami względem podstawowych zasad postępowania podatkowego, które nie tylko wywarły bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie, ale godzą także w podstawowe prawa obywatelskie.
Skarżący nie zgadza się z poglądem, że to on przyczynił się do przewlekłości postępowania, czy też spowodowały to inne podmioty. Oczekiwanie organu I instancji było zatem nieuzasadnione, a wydane rozstrzygnięcie nie uwzględnia ustaleń innych organów. Wyłączną winę za przewlekłość postępowania przypisać należy organowi podatkowemu, który powinien ponieść całkowitą odpowiedzialność materialną za swe opóźnienia i zaniechania. Przerzucanie obowiązku zapłaty odsetek na stronę - w trybie określonym przepisem art. 54 par. 2 ustawy Ordynacja podatkowa - jest wobec powyższego zupełnie nieuzasadnione prawnie i z tego punktu widzenia patrząc, rozstrzygnięcie również w tym zakresie zdziałane przez organ podatkowy jest błędne. Skarżący zaznaczył, iż nie ma wiedzy, czy postępowanie prowadzone przez Komendę Policji w K. zakończyło się jakimś rezultatem ważnym procesowo.
Zdaniem skarżącego stanowisko organu podatkowego dotyczące powołania w procesie wykładni przepisu art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła na wadliwość sprawozdania, pozbawione jest zupełnie podstaw prawnych, ponieważ ustawa milczy zupełnie co do treści sprawozdania oraz sprawy weryfikacji prawidłowości sprawozdania wskazując wyłącznie, że sprawozdanie powinno zostać przedłożone darczyńcy przed upływem okresu lat dwóch od daty otrzymania darowizny przez kościelną osobę prawną. W świetle zatem takiej regulacji nie jest możliwe stawianie dodatkowych warunków treści sprawozdania i to w odniesieniu do podatnika, który takim sprawozdaniem się okazał.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu takiego naruszenia prawa zaskarżonej decyzji nie można zarzucić.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy skarżącemu przysługuje prawo do odliczenia od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych za 2000r. kwoty 50.000 zł z tytułu darowizn na rzecz Sanktuarium [...] i na rzecz Zakonu [...] w K.
Istotna dla sprawy jest interpretacja przepisu art. 55 ust. 7 ustawy z dnia 17 maja 1989r. o stosunku Państwa do Kościoła, zgodnie z którym darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą są wyłączone z podstawy opodatkowania darczyńców podatkiem dochodowym i podatkiem wyrównawczym, jeżeli kościelna osoba prawna przedstawi darczyńcy pokwitowanie odbioru oraz - w okresie dwóch lat od dnia przekazania darowizny - sprawozdanie o przeznaczeniu jej na tę działalność. Koniecznymi zatem warunkami do odliczenia od podstawy opodatkowania darowizn jest posiadanie przez podatnika pokwitowania odbioru darowizny i sprawozdania w zakresie przeznaczenia jej przez obdarowanego na działalność charytatywno-opiekuńczą. Organ podatkowy twierdzi, że podatnicy nie przedłożyli sprawozdań, lecz informacje o działalności Zakonu. Jednocześnie nie kwestionuje samego dowodu przekazania darowizn.
Zauważyć należy, że przepisy wyżej wymienionej ustawy nie określają jaką formę, jaką treść powinno zawierać sprawozdanie. W aktach administracyjnych znajdują się kopie sprawozdań oraz oświadczeń wystawionych przez obdarowanego, w których wskazano, że wszystkie darowizny pieniężne, które Zakon otrzymał w 2000r. przekazywał wyłącznie na działalność charytatywno-opiekuńczą, tj. wspieranie dzieła apostolskiego Zakonu, parafii oraz wspomaganie rodzin wielodzietnych (o znacznym ubóstwie), niepełnosprawnych i samotnych. Środki pieniężne przeznaczono na wspieranie rodzin wielodzietnych, osób niepełnosprawnych, ubogich, samotnych, dożywianie rodzin, zakup artykułów spożywczych, odzieży, środków czystości, dożywianie pielgrzymów, organizowanie ferii zimowych i letnich dla najuboższych, renowację i remont pomieszczeń klasztornych, odnawianie starodruków, remont Bazyliki i kaplicy, remont pomieszczeń klasztornych dla pielgrzymów.
Mając zatem na uwadze brzmienie przywołanego przepisu art. 55 ust. 7 ww. ustawy oraz dane zawarte w przedłożonych przez skarżących dokumentach wystawionych przez obdarowany Zakon, należy stwierdzić, iż wyżej wymienione sprawozdania nie pozwalają stwierdzić, czy darowizny dokonane przez A. D. rzeczywiście zostały dokonane na wskazane cele. Organ podatkowy ma nie tylko prawo, ale i obowiązek sprawdzenia, czy darowizny rzeczywiście zostały przeznaczone na cele charytatywno-opiekuńcze, a w konsekwencji czy zasadnie podatnik odliczył je od podstawy opodatkowania. Wolą bowiem ustawodawcy było zmniejszenie obciążeń podatkowych z tego tytułu, że podatnik przekazuje darowizny na ściśle wskazane cele, tj. charytatywno-opiekuńcze. Nie można jednak ograniczyć badania tylko do tego, czy po stronie darczyńcy była wola przekazania darowizny na wymienione cele, lecz istotne jest również to, czy obdarowany rzeczywiście wykorzystał darowiznę na wskazaną działalność.
Nie można przecież zaakceptować sytuacji, w której darczyńca pomniejsza podstawę opodatkowania o darowiznę, która nie jest przeznaczona na cele charytatywno-opiekuńcze. Nie chodzi zatem wyłącznie o stronę formalną sprawozdania, lecz materialną. Organ podatkowy ma prawo dopuścić jako dowód wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem, a może przyczynić się do wyjaśnienia stanu sprawy. Dla oceny zasadności pomniejszenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym nie wystarczy wyłącznie poprawność formalna sprawozdania, lecz jego zgodność ze stanem faktycznym.
W aktach sprawy znajduje się kopia protokołu z przesłuchania w charakterze świadka księdza Jana B. przeprowadzonego dnia [...] 2003r. przez Komendę Wojewódzką Policji w K. - Wydział dw. z Przestępczością Gospodarczą, z którego wynika, że ze względu na upływ czasu świadek nie może sprecyzować sumy otrzymanych darowizn. Jednocześnie zeznał, iż nie prowadził żadnej dokumentacji przyjmowanych darowizn. Potwierdził, iż zdarzały się sytuacje, w których druki dotyczące darowizn podpisywał in blanco. Z kolei przesłuchany przez funkcjonariusza Komisariatu Policji w O. w charakterze świadka ksiądz Kazimierz B. w dniu [...] 2004r. zeznał, iż Sanktuarium [...] w G. nie prowadzi rejestru przyjętych darowizn, a jedynie posiada dokumenty sporządzone z darczyńcą. W sposób jednoznaczny zeznał, iż nie potwierdza, aby osobiście przyjmował darowizny od m.in. A. D. i nigdy nie podpisywał pokwitowania przyjęcia darowizn na takie nazwisko.
Zauważyć należy, iż wszystkie akty darowizn wskazujące skarżącego jako darczyńcę, zostały wystawione przez księdza Jana B., który wyraźnie zeznał, iż nie ma żadnej dokumentacji dotyczącej przyjmowanych darowizn, a zatem także od Andrzeja D.
W związku z tym, należy podzielić stanowisko organu podatkowego, iż brak dokumentacji dotyczącej przyjmowania darowizn, uniemożliwia odtworzenie na jakie cele zostały przekazane przez Zakon otrzymane od skarżącego darowizny. Skarżący przedstawił informację o realizacji celów działalności charytatywno-opiekuńczej przez Zakon, których nie można zweryfikować. Nie można sprawdzić, czy dokonane przez A. D. darowizny rzeczywiście zostały przeznaczone na cele charytatywno-opiekuńcze. Trudno zarzucać zatem organom podatkowym, iż w tym stanie sprawy nie podejmowały dalszych działań.
Podkreślić należy, iż z przedłożonych sprawozdań wynika, że z otrzymanych darowizn Zakon realizował także inne cele niż działalność charytatywno-opiekuńcza. Nie można wykluczyć, iż darowizny od skarżącego zostały przeznaczone np. na remont pomieszczeń klasztornych. Ze sprawozdania bowiem wynika, iż do działalności charytatywno-opiekuńczej obdarowany zaliczył m.in. renowację i remont pomieszczeń klasztornych, odnawianie starodruków, remont Bazyliki i kaplicy, a także remont pomieszczeń klasztornych dla pielgrzyma. Analiza przepisów ustawy o stosunku Państwa do Kościoła jednoznacznie wskazuje, że wymienione przedsięwzięcia nie mogą być zaliczone do działalności charytatywno-opiekuńczej. Przesądza o tym treść art. 39 wymienionej ustawy, zgodnie z którym działalność charytatywno-opiekuńcza Kościoła obejmuje w szczególności prowadzenie zakładów dla sierot, starców, osób upośledzonych fizycznie lub umysłowo oraz innych kategorii osób potrzebujących opieki, prowadzenie szpitali i innych zakładów leczniczych oraz aptek, organizowanie pomocy w zakresie ochrony macierzyństwa, organizowanie pomocy sierotom, osobom dotkniętym klęskami żywiołowymi i epidemiami, ofiarom wojennym, znajdującym się w trudnym położeniu materialnym lub zdrowotnym rodzinom i osobom, w tym pozbawionym wolności, prowadzenie żłobków, ochronek, burs i schronisk, udzielanie pomocy w zapewnianiu wypoczynku dzieciom i młodzieży znajdującym się w potrzebie, krzewienie idei pomocy bliźnim i postaw społecznych temu sprzyjających, przekazywanie za granicę pomocy ofiarom klęsk żywiołowych i osobom znajdującym się w szczególnej potrzebie.
W związku z tym również z tej przyczyny darowizny dokonane przez skarżącego nie podlegają odliczeniu na podstawie art. 55 ust. 7 tej ustawy.
Organ podatkowy ma prawo samodzielnie ocenić materiał dowodowy. W toku postępowania podatkowego organy mają obowiązek dopuścić jako dowód wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 par. 1 Ordynacji podatkowej). W związku z tym miały prawo dopuścić jako dowód w postępowaniu podatkowym materiały zgromadzone przez Komendę Policji w K. i Komisariat Policji w O. Organy podatkowe nie były zobowiązane do wstrzymania się z rozstrzygnięciem sprawy podatku dochodowego do czasu zakończenia postępowania karnego. Organy podatkowe zakwestionowały bowiem prawo do odliczenia darowizny na podstawie art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła nie z tej przyczyny, iż darowizny nie miały miejsca, lecz z powodu braku sprawozdań, które potwierdziłyby zachowanie celu charytatywno-opiekuńczego. Dla poczynienia ustaleń faktycznych organy podatkowe obu instancji podejmowały działania, realizując w ten sposób zasadę prawdy obiektywnej wynikającą z art. 122, art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa.
W ocenie Sądu Dyrektor Izby Skarbowej dokonał wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału. Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów zgromadzone dowody ocenił według własnego przekonania stosownie do zasad logicznego rozumowania.
Niezasadny zatem jest zarzut, iż czynności organu podatkowego zostały ograniczone wyłącznie do ustalenia rozbieżności pomiędzy nazwą dokumentu, a jego szczegółową treścią. Sprawozdania bowiem zostały ocenione ze względu na ich treść i w kontekście zeznań świadków, co doprowadziło do wniosku, iż brak jest dowodów u obdarowanego, które pozowliłyby ustalić czy i w jakiej części przekazane przez A. D. darowizny zostały przeznaczone na cele charytatywno-opiekuńcze. Wobec wątpliwości, czy darowizny miały rzeczywiście miejsce, organ rozstrzygnął je na korzyść strony i przyjął zgodnie z deklaracją skarżącego, że darowizny zostały dokonane. Taka ocena zebranego materiału nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów.
W zakresie zarzutu dotyczącego przewlekłości postępowania i błędnego zastosowania art. 54 par. 2 Ordynacji podatkowej należy stwierdzić, iż nie ma on wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zauważyć należy, iż z jednej strony skarżący prezentuje stanowisko, że organ podatkowy powinien poczekać z wydaniem rozstrzygnięcia do czasu zakończenia postępowania przez policję, a z drugiej strony stawia zarzut przewlekłości postępowania podatkowego i braku podstaw do opóźniania się z wydaniem decyzji. Z akt sprawy wynika, że organ zawiadamiał stronę o zmianie terminu zakończenia postępowania i podawał jej przyczyny. Wobec jednak przyjęcia, że A. D. dokonał podanych przez niego darowizn na rzecz kościelnej osoby prawnej, organ odstąpił od oczekiwania na rezultaty prowadzonego przez policję postępowania. Ostatecznie organ uwzględniając także twierdzenia strony, że darowizny miały miejsce.
Sąd zauważa, iż zaskarżona decyzja nie rozstrzyga kwestii odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej, lecz dotyczy sprawy podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000r. Zwrócić należy uwagę, iż stosownie do art. 62 par. 4 Ordynacji podatkowej w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. Jeżeli zatem - zdaniem podatnika - organ błędnie dokona zarachowania dokonanej wpłaty na poczet odsetek za zwłokę, to będzie miał prawo zakwestionować stanowisko organu.
Za bezzasadny należy uznać również zarzut niezapoznania skarżącego z "planowanym rozstrzygnięcie" organu podatkowego. Na podstawie art. 200 par. 1 ww. ustawy "Przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego." Prosta analiza przywołanego przepisu pozwala jednoznacznie stwierdzić, iż organy podatkowe nie mają obowiązku zapoznawać podatnika z przyszłym rozstrzygnięciem sprawy. Ustawodawca wyraźnie nałożył obowiązek umożliwienia podatnikowi wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego, ale brak podstaw do formułowania tezy o obowiązku informowania strony o projekcie decyzji. Nie można czynić zarzutu niedopełnienia obowiązku po stronie organu podatkowego, jeżeli taki obowiązek nie został nałożony. Z akt sprawy wynika, że zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy wyznaczyły stronie termin na podstawie art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej. W związku z tym Sąd w tut. składzie nie podziela zarzutu zaprezentowanego w skardze w zakresie naruszenia przez organy podatkowe art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153. poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.