I SA/Bd 276/22

I SA/Bd 276/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2022-09-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-05-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Wójcik
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 278/23 - Wyrok NSA z 2023-07-07
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 818
art. 37, 58
Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Wójcik sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie zdalnej w dniu 20 września 2022r. sprawy ze skargi B. P. F. sp. z o.o. w B. na informację Kujawsko - Pomorskiego Funduszu Pożyczkowego sp. z o.o. w Toruniu z dnia 23 września 2020r. nr DGD.412.2.20.2020.MS w przedmiocie negatywnej oceny projektu oddala skargę
Uzasadnienie
[...] Fundusz Pożyczkowy sp. z o.o (dalej też: Spółka, Fundusz) prowadził nabór wniosków nr [...] w ramach projektu "Granty na kapitał obrotowy dla mikro i małych przedsiębiorstw". Jego celem miało być udzielenie pomocy przedsiębiorcom, w funkcjonowaniu gospodarki na skutek wystąpienia pandemii COVID-19, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji ekonomicznej, zaś otrzymane wsparcie miało być przeznaczone na finansowanie kapitału obrotowego w celu zaspokojenia pilnych potrzeb przedsiębiorcy w zakresie płynności i przezwyciężenia trudności finansowych, które zaistniały wskutek pandemii COVID-19. Szczegółowe zasady naboru zostały określone w Regulaminie przeprowadzenia naboru z [...] r. (dalej: Regulamin). Zgodnie z jego § 3 ust. 1, nabór wniosków następował w formie konkursowej.
Pismem z dnia [...] r. Skarżąca (dalej też: Strona) wniosła protest, który dotyczył sposobu organizacji konkursu Projektu grantowego. Skarżąca wniosła
o unieważnienie naboru wniosków o grant, ponowne ustalenie kryteriów i ponowienie naboru wniosków. Zarzuciła dyskryminujące i błędne kryterium wyboru, jakim było kryterium czasu złożenia wniosku o powierzenie grantu.
[...] Fundusz Pożyczkowy sp. z o.o nie znajdując podstaw do anulowania naboru wniosków, pismem z [...] r. rozpoznał negatywnie wniosek Skarżącej.
Nie zgadzając się z powyższą informacją, Strona na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 818 ze zm., dalej: ustawa wdrożeniowa) złożyła skargę do tut. Sądu, zarzucając jej:
1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 ust. 1 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez jego niezastosowanie i brak pouczenia Skarżącej o przysługującym jej prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego
w przypadku nieuwzględnienia jej protestu z dnia [...] r.,
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na nieprzeprowadzeniu wyboru projektów dofinansowania przez Fundusz w sposób rzetelny, przejrzysty i bezstronny, zapewniający wszystkim wnioskodawcom równy dostęp do dofinansowania, czego przyczyną było:
a) przyjęcie kryterium czasu złożenia wniosku o powierzenie Grantu, jako kryterium pierwszeństwa w przyznaniu dofinansowania podmiotom, które uzyskały taką samą liczbę punktów oceny wniosku,
b) ustalenie wymogu wykazania przez wnioskodawców spadku przychodów tylko
w jednym ze wskazanych miesięcy 2020 r. jako rażąco niekorzystnego dla beneficjentów, biorąc pod uwagę zróżnicowanie branż, w ramach których działają wnioskodawcy, którzy byli nierównomiernie obejmowani obostrzeniami wprowadzanymi przez władzę wykonawczą w trakcie stanu epidemii,
c) przeprowadzenie naboru wniosków pomimo błędu w systemie informatycznym (za pośrednictwem którego przedsiębiorcy mieli wyłączną możliwość złożenia wniosku
o powierzenie Grantu), skutkiem którego to błędu była dyskryminacja małych przedsiębiorców, którzy musieli wskazywać nieprawidłową wielkość zatrudnienia
w przeliczeniu na pełne okresy, a następnie składać dodatkowe wyjaśnienia, co doprowadziło do znacznego opóźnienia w złożeniu przez nich wniosku o powierzenie Grantu - co przy kryterium czasu złożenia wniosku, jako decydującym o przyznaniu dofinansowania - doprowadziło wprost do naruszenia interesu Skarżącej i umieszczenia jej na liście rezerwowej.
Mając powyższe na uwadze, Skarżąca na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 ustawy wdrożeniowej wniosła o uwzględnienie skargi w całości, stwierdzenie, że ocena wniosku Skarżącej dokonana przez Instytucję została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik tej oceny oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Fundusz.
Ponadto Strona - na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) - wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów:
a) wydruku informacji z dnia [...] r. zamieszczonej na stronie internetowej [...] prowadzonej przez Urząd [...] wraz z informacją z dnia [...] r. opublikowaną przez Centrum Obsługi Przedsiębiorcy [...] oraz załącznikiem nr [...] do wezwania do naboru nr [...],
b) wydruku informacji z dnia [...] r. zamieszczonej na stronie internetowej [...] A. S.A. w O. wraz
z załącznikiem nr [...] do Regulaminu naboru na okoliczność wykazania anulowania naboru projektów w województwie [...] oraz województwie [...], przeprowadzonych z zastosowaniem kryterium czasu złożenia wniosku o powierzenie grantu i ogłoszenie nowego naboru projektów w każdym z ww. województw bez zastosowania kryterium czasu złożenia wniosku o powierzenie grantu, przyjęcie jako kryterium oceny wniosków wielkości spadku obrotów gospodarczych w dowolnie wybranych 3 kolejnych miesiącach kalendarzowych w przypadku województwa [...] oraz 2 w dowolnie wybranych 2 kolejnych miesiącach kalendarzowych w przypadku województwa [...],
c) wydruku informacji z dnia [...] r. opublikowanej przez Centrum Obsługi Przedsiębiorcy [...] na okoliczność wykazania anulowania naboru projektów w województwie [...] również z powodu wystąpienia "niemożliwych do usunięcia przeszkód technicznych uniemożliwiających przeprowadzenie naboru wniosków za pośrednictwem systemu informatycznego IP-Generatora wniosków,
d) wiadomości e-mail Skarżącej z dnia [...] r. godz. [...] wraz z wiadomością e-mail przedstawiciela T. dnia [...] r. godz. [...] na okoliczność wykazania nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu informatycznego udostępnionego przez Instytucję, stanowiącego jedyną formę składania wniosków
o powierzenie Grantu przez przedsiębiorców, konieczność wskazania przez przedsiębiorców niezgodnej z rzeczywistością wielkości zatrudnienia zgodnie ze wskazaniem Instytucji, niedostosowanie Generatora wniosku do przedsiębiorców zatrudniających więcej niż 9 osób, do których także był skierowany nabór o powierzenie Grantu i spełniających kryteria do jego otrzymania, skutkującej ich dyskryminacją w całej procedurze składania wniosków.
W uzasadnieniu skargi Strona stwierdziła, że dla dokonania wyboru beneficjentów grantów, Fundusz przyjął wymóg oraz kryterium dodatkowe niepozwalające na realizację zasad wynikających z przepisów prawa. W sposób nierzetelny i nieprzejrzysty ustalił listę beneficjentów, kierując się przesłankami niemożliwymi do zweryfikowania w obiektywny sposób, a prowadzącymi do nierównego traktowania mikro i małych przedsiębiorców ubiegających się o grant. Konsekwencją tego, ocena przez Fundusz wniosku Skarżącej, a de facto - wszystkich złożonych wniosków - została dokonana z naruszeniem prawa,
w szczególności przepisów art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie każdego z przedmiotowych wniosków.
W odpowiedzi na skargę Fundusz wniósł o pozostawienie przedmiotowej skargi bez rozpatrzenia. Stwierdził, że nie można podzielić poglądu Skarżącej, jakoby
w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w postaci art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. W ocenie Funduszu przeprowadzony nabór został zorganizowany prawidłowo i z zachowaniem zasad określonych w tej ustawie. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów dotyczących pouczeń
i terminów wniesienia skargi, Fundusz stwierdził, że nie mają one wpływu na merytoryczną ocenę skargi jak i tez oraz zarzutów w niej zawartych. W odniesieniu do zarzutów naruszenia przepisów prawa administracyjnego Fundusz podniósł, że projekt grantowy realizowany jest na podstawie umowy o dofinansowanie zawartej z IZ RPO WK-P. Grantobiorcy wybierani są w wyniku przeprowadzenia otwartego naboru - konkursu - ogłoszonego przez beneficjenta projektu grantowego w ramach realizacji projektu grantowego. Konkurs, o którym mowa nie jest postępowaniem administracyjnym,
o którym mowa w art. 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Prowadzenie naboru przez Fundusz oraz sam nabór i ocena złożonych wniosków nie są sprawami indywidualnymi rozstrzyganymi w drodze decyzji administracyjnych. Ponadto prowadzący nabór nie jest organem administracji ani innym podmiotem powołanym
z mocy prawa do załatwiania spraw administracyjnych. Niniejszym postępowanie mające za przedmiot prowadzenie naboru wniosków o przyznanie grantów ma charakter cywilnoprawny, którego skutkiem, co do zasady ma być zawarcie umowy o przyznanie grantu - umowy cywilnoprawnej. Natomiast w przypadku nieprzestrzegania przez Wnioskodawców postanowień Regulaminu, który również podlega przepisom prawa cywilnego, negatywne skutki określa również rzeczony Regulamin. Instytucja podkreśliła, że również protesty wnoszone w niniejszym naborze nie znajdują podstawy prawnej
w ustawie wdrożeniowej, a wnoszone są na podstawie regulacji zawartych
w Regulaminie w sprawie przeprowadzenia naboru. Tym samym Grantodawca nie miał podstaw prawnych do zawarcia pouczenia o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego od negatywnego rozstrzygnięcia protestu. Powyższe oznacza, że Fundusz udzielając odpowiedzi na protest, którego dotyczy skarga Skarżącej nie miała prawnej możliwości uwzględnienia tez i wniosków w nim zawartych. Po stronie Funduszu brak było bowiem podstawy prawnej do takiego działania. Innymi słowy, Fundusz nie miał innej możliwości, jak rozpoznać protest Skarżącej negatywnie. Każde inne rozstrzygnięcie ze strony Funduszu doprowadziłoby do naruszenia prawa oraz - finalnie - do pokrzywdzenia interesu prawnego wszystkich uczestników naboru.
Pismem z dnia [...] r. Skarżąca szczegółowo ustosunkowała się do argumentacji udzielonej przez Fundusz w odpowiedzi na skargę, kwestionując ją jako niezasadną.
Postanowieniem z dnia 6 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 125/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę. Sąd stwierdził, że skarga na pismo [...] Fundusz Pożyczkowy sp. z o.o z [...] r. nie podlega właściwości sądu administracyjnego.
W wyniku wniesionej przez Skarżącą skargi kasacyjnej, postanowieniem z dnia 11 marca 2022 r. sygn. akt I GSK 381/22 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie.
W piśmie procesowym z dnia [...] r. Fundusz wniósł o oddalenie skargi w całości, podtrzymując argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy podać, że skarga została rozpoznana na rozprawie odmiejscowionej (zdalnej) w rozumieniu art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem
i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.; dalej: ustawy o COVID-19). Zgodnie
z tym przepisem w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego
z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu
i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu.
Kontroli sądowej w niniejszej sprawie została poddana negatywna ocena projektu dokonana przez [...] Fundusz Pożyczkowy spółka z o.o., jako grantodawcy w ramach projektu "Granty na kapitał obrotowy dla mikro i małych przedsiębiorstw". [...] Fundusz Pożyczkowy sp. z o.o prowadził nabór wniosków nr [...]. Jego celem miało być udzielenie pomocy przedsiębiorcom w funkcjonowaniu gospodarki na skutek wystąpienia pandemii COVID-19, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Otrzymane wsparcie miało być przeznaczone na finansowanie kapitału obrotowego w celu zaspokojenia pilnych potrzeb przedsiębiorcy w zakresie płynności i przezwyciężenia trudności finansowych, które zaistniały wskutek pandemii COVID-19. Szczegółowe zasady przeprowadzania naboru zostały określone w Regulaminie przeprowadzenia naboru z [...] r.. Zgodnie z jego § 3 ust. 1, nabór wniosków następował w formie konkursowej. Wymogiem zasadniczym stawianym wobec mikro i małych przedsiębiorstw, chcących ubiegać się o grant, było wykazanie, że w okresie jednego wybranego miesiąca w 2020 r. począwszy od [...] r. w porównaniu do miesiąca poprzedniego lub analogicznego miesiąca ubiegłego roku i w związku z zakłóceniami gospodarki na skutek COVID-19, odnotowali oni spadek obrotów gospodarczych, co najmniej o 70%.
F. sp. z o.o. wniosło pismo zatytułowane "protest", który dotyczył sposobu organizacji konkursu Projektu Grantowego z wnioskiem
o anulowanie naboru wniosków i ponowienie czynności naboru. Spółka zarzuciła dyskryminujące i błędne kryterium wyboru, jakim było kryterium czasu złożenia wniosku o powierzenie grantu ("kto pierwszy ten lepszy"), przy jednoczesnym wymogu wykazania spadku przychodów tylko w jednym miesiącu oraz wadliwe działanie generatora wniosków.
[...] Fundusz Pożyczkowy sp. z o.o, nie znajdując podstaw do anulowania naboru wniosków, pismem z [...] r. wniosek Skarżącej rozpoznał negatywnie.
W sprawie zagadaniem spornym w pierwszej kolejności było to, czy sprawa niniejsza podlega kognicji sądów administracyjnych. W tej kwestii tut. Sąd akceptuje stanowisko zaprezentowane w skardze mając na uwadze poniższe okoliczności.
Podkreślenia wymaga, że sprawa była przedmiotem orzekania w postanowieniu z dnia 11 marca 2022 r., sygn. akt I GSK 381/22 przez Naczelny Sąd Administracyjny, który uchylił postanowienie tut. Sądu z dnia 6 lipca 2021 r. odrzucające skargę i tym samym sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia. W powyższym postanowieniu stwierdzono, że "pismo [...] Funduszu Pożyczkowego sp. z o.o.
[...] z [...] r., w przedmiocie negatywnej oceny wniosku jest aktem administracyjnym podlegającym kognicji sądu administracyjnego, o której mowa w art. 3 p.p.s.a. Podczas ponownego postępowania Sąd I instancji zobowiązany będzie do uwzględnienia przedstawionej argumentacji i w konsekwencji merytorycznego rozpoznania złożonej przez Spółkę skargi." Z treści uzasadnienia wynika, że negatywna ocena projektu mieści się w katalogu aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Należy zauważyć, że na podstawie art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że obecnie skarga nie może być odrzucona z przyczyn podnoszonych przez Fundusz w piśmie z dnia [...] r. Nie ma żadnego znaczenia czy Fundusz się zgadza czy nie ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dla Sądu pierwszej instancji wykładnia dokonana przez Sąd kasacyjny jest wiążąca. W związku z tym należy mieć na uwadze, że na podstawie art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach określonych w art. 3 § 2 p.p.s.a oraz zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. orzekanie w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę
i stosują środki określone w tych przepisach. Słuszne jest stwierdzenie, że do ustaw szczególnych, przewidujących kontrolę sądów administracyjnych sprawowaną
w stosunku do działania organów administracji publicznej zaliczyć trzeba niewątpliwie ustawę wdrożeniową. Już tylko na tej podstawie należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarga do WSA przysługuje zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 38 i n. ustawy wdrożeniowej oraz art. 3 § 3 p.p.s.a. Stanowisko to znajduje potwierdzenie także w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego: wyrok z dnia 20 stycznia 2021 r. sygn. akt I GSK 1383/20, wyrok z dnia 4 marca 2021 r. sygn. akt
I GSK 139/21. Przyznanie Stronie prawa do złożenia skargi do sądu administracyjnego w oparciu o przepis art. 61 ustawy wdrożeniowej, oznacza w konsekwencji, iż do niniejszego postępowania realizowanego w ramach Projektu Grantowego będą miały zastosowanie wszystkie przepisy zawarte w rozdziale 15 "Procedura odwoławcza" ustawy wdrożeniowej.
Ze względu na przywołane wyżej postanowienie NSA z dnia 11 marca 2022 r., sygn. akt I GSK 381/22, nie zachodzi potrzeba szerszego ustosunkowania się do argumentów zawartych w piśmie Funduszu z dnia [...] r. Orzeczenie prawomocne Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążące i należy się do niego zastosować. Sąd pierwszej instancji odstępując od stanowiska NSA co do obowiązku merytorycznego rozpoznania złożonej przez Skarżącą skargi, naruszyłby prawo, w tym art. 190 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej, w wyniku rozpatrzenia skargi, sąd może: uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona
w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1 lit. a); orzec, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1 lit. b); oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia (pkt 2); umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe (pkt 3).
Przechodząc do meritum sprawy należy stwierdzić, że skarga jest niezasadna.
Podstawą ogłoszenia naboru oraz udzielenia grantu w niniejszej sprawie była m.in. ustawa z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych w związku z wystąpieniem COVID-19 (Dz.U. z 2021 r. poz. 986 z późn. zm.). Zgodnie z art. 1 ust. 2 tej ustawy w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2018 r. poz. 1431). Art. 1 ust. 1 ustawy wdrożeniowej stanowi, że ustawa określa zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, podmioty uczestniczące w realizacji tych programów i polityki oraz tryb współpracy między nimi. Zgodnie z przyjętymi w ustawie wdrożeniowej zasadami realizacji programów operacyjnych, wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym albo pozakonkursowym, tj. na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej (wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2021 r., sygn. akt I GSK 1383/20, LEX nr 3146044). Nabór w niniejszej sprawie następował w trybie nadzwyczajnym przewidzianym ustawą o COVlD-19, ale w trybie konkursowym, co wskazuje na konieczność zastosowania ustawy wdrożeniowej wprost, a nie odpowiednio. Wyjaśnić należy, że ocena projektu jest przeprowadzona w sposób naruszający prawo w stopniu mającym istotny wpływ na wynik oceny, kiedy naruszono system realizacji programu operacyjnego zawierający warunki i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji programów operacyjnych, obejmujące w szczególności zarządzanie, monitorowanie, sprawozdawczość, kontrolę i ewaluację oraz sposób koordynacji działań podejmowanych przez instytucje (wyrok NSA z dnia 30 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 3139/18, dostępne w CBOSA na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak inne orzeczenia powołane w uzasadnieniu).
W ocenie Sądu nieuprawnione są zarzuty naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, na podstawie którego "Właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania." W art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, którego naruszenie przez Fundusz zarzuca Skarżąca, zawarto zasady ogólne dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania. Wymienione zasady przejrzystości, rzetelności, bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów, pozostając w ścisłej korelacji z zasadą rzetelności, która związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru, co odnosi się również do należytego umotywowania dokonanej oceny projektu. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów. Równy dostęp do informacji, będący emanacją traktatowej zasady równości
w dostępie do pomocy, nakłada na właściwą instytucję obowiązek publikowania informacji niezbędnych do realizacji równego dostępu do pomocy w zakresie ubiegania się o dofinansowanie projektów (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt II GSK 3252/17 i przywołane w nim orzecznictwo oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 lutego 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 4676/21).
Warunkiem koniecznym dla przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania zgodnie z regułami określonymi w art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej jest określenie reguł wyboru w sposób jasny i precyzyjny, jednoznacznie określających konsekwencje prawne określonego działania lub zaniechania uczestników konkursu. Standardom takim nie odpowiadają systemy stwarzające zbyt szerokie pole do interpretacji dla podmiotów czy organów je stosujących, pozwalające na dowolność ocen lub na tyle nieostre, że ich stosowanie narusza zasady równości, przejrzystości, rzetelności lub bezstronności. Każdorazowo jednak należy tę kwestie rozpatrywać indywidualnie, badając nie tylko sam fakt wystąpienia uchybień w szeroko rozumianej procedurze konkursowej, ale także potencjalny wpływ ich wystąpienia na ocenę projektu składanego przez wnioskodawcę.
Zdaniem tut. Sądu z taką wadliwością prawną lub faktyczną przyjętych reguł wyboru, która pozwałaby na dowolność, nierzetelność, brak przejrzystości
i bezstronności oraz nieweryfikowalność oceny projektów, nie mamy do czynienia
w niniejszej sprawie. Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się zatem do zbadania, czy przeprowadzony nabór i dokonana ocena projektu nie naruszają powyższych reguł. Powinna zatem ona zmierzać w szczególności do oceny, czy argumentacja zaskarżonego rozstrzygnięcia protestu nie jest dowolna, to znaczy czy mieści się
w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca, odpowiada generalnym standardom prawa, doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z ustalonymi kryteriami, w sposób jasny, nie budzący wątpliwości prezentuje przesłanki dokonanej oceny.
W ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza wyżej wskazanych zasad. Wbrew twierdzeniom Skarżącej zasady z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zostały spełnione. Fundusz podał: 1) jakie są warunki złożenia wniosku, 2) jakie są wyznaczone terminy składania wniosków, 3) jakie są kryteria oceny wniosków. Wszystkie te "paramenty" był znane, ogłoszone, każdy wnioskodawca łatwo mógł się z nimi zapoznać.
Podać należy, że według treści § 7 Regulaminu przeprowadzania naboru:
"1. Po zakończeniu naboru Wniosków o powierzenie grantu zostaje wygenerowana
automatycznie przez Generator Wniosków Lista rankingowa złożonych Projektów
grantowych z uwzględnieniem ilości uzyskanych punktów w ramach kryterium A. 7
Spadek obrotów Grantobiorcy.
2. Lista rankingowa, o której mowa w ust. 1, uwzględnia zadeklarowany procentowy
spadek obrotów w przeliczeniu na punkty, gdzie za każdy setny punkt procentowy różnicy pomiędzy odnotowanym spadkiem obrotów a zadeklarowanym dostępowym
pułapem 70% spadku obrotów, zostaje przyznany 1 punkt (...)
3. Maksymalna ilość punktów do otrzymania wynosi 3000 pkt.
4. W przypadku takiej samej liczby punktów, o wyższej pozycji w rankingu lub
o otrzymaniu wsparcia decyduje kolejność złożenia Wniosków o powierzenie grantu.
5. Ocenie podlegają Wnioski o powierzenie grantu, które są najwyżej sklasyfikowane
w rankingu, do wysokości alokacji przeznaczonej w ramach naboru (...)."
Powyższe kryteria zostały także podane w ogłoszeniu o naborze, a zatem powszechnie były znane i dostępne dla wszystkich wnioskodawców.
Analiza treści § 7 Regulaminu wskazuje, że decydującym warunkiem przesądzającym
o tym czy dany wniosek w ogóle zostanie umieszczony na liście rankingowej, jest kryterium punktowe. Dopiero, gdy większa ilość wnioskodawców uzyskiwała taką samą liczbę punktów – decydowało jako dodatkowe, kryterium czasowe złożenia wniosku. Każdy z wnioskodawców miał także prawo do złożenia wniosku wcześniej. Prawdą jest, że Skarżąca uzyskała maksymalną liczbę punktów – 3000 i znalazła się na poz. 781 listy rezerwowej, przy uwzględnieniu także czasu jego złożenia (10:12:25). Z kolei lista wniosków "zakwalifikowanych do oceny" obejmowała 1742 pozycje. Wszystkie wnioski zakwalifikowane do oceny uzyskały 3000 punktów i zostały złożone wcześniej niż wniosek Skarżącej (ostatni wniosek z listy rankingowej o godz. 10:01:57).
Nie budzi wątpliwości, że kryterium czasowe było dodatkowym, a nie jedynym
i przesądzającym przy ocenie wniosków. Świadczy o tym choćby okoliczność, że wnioski, które nie uzyskały w ramach kryterium punktowego 3000 punktów, pomimo że zostały złożone wcześniej niż wniosek Skarżącej, znalazły się na dalszej pozycji listy rezerwowej. Przykładowo wniosek z liczbą punktów 2998 złożony o godz. 8:52:39 został umieszczony pod poz. 3812 listy rezerwowej, czyli znacznie dalej niż wniosek Skarżącej. Jeżeli zatem faktycznie jedynym i decydującym kryterium byłby czas złożenia wniosku, to wówczas podany przykładowo wniosek spod pozycji 3812 nie byłby na tak dalszej pozycji niż wniosek Skarżącej. Wskazuje to, że podstawowym kryterium była liczba uzyskanych punktów, a kryterium czasowe było kolejnym.
Zatem kryterium czasowe – czyli termin złożenia wniosku nie narusza zasad z art. 37 ust.1 ustawy wdrożeniowej. Zauważyć należy, że wobec możliwości spełnienia kryterium spadku obrotu o 100% przez większą ilość podmiotów (co rzeczywiście miało miejsce), konieczne było wprowadzenie dodatkowego kryterium, w tym przypadku przyjęto kryterium czasowe. Zasady złożenia wniosku były jednakowe dla wszystkich. Każdy podmiot miał prawo złożyć wniosek z wyprzedzeniem innego podmiotu. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie wniosek został złożony przez Skarżącą Spółkę o godz. 10.12. pomyślnie. Natomiast e-mail o problemach ze wskazaniem liczby pracowników (większej niż 9) został złożony dopiero o 11.35. Odpowiedź przedstawiciela T. była udzielona już po 2 minutach, czyli o 11.37. Skoro problemy z wysłaniem wniosku – jak podnosi Skarżąca (Fundusz tego nie kwestionuje) - były wcześniej, to powstaje pytanie, dlaczego taki monit został złożony po ponad godzinie od jego pomyślnego już złożenia, a nie wcześniej. Dlaczego Skarżąca z tym czekała prawie półtorej godziny od złożenia wniosku. Jeżeli problemy wystąpiły wcześniej, w tym dotyczące wskazywania liczby pracowników, to należało skorzystać z rozwiązania przewidzianego w § 6 ust. 14 Regulaminu, na podstawie którego: "W przypadku stwierdzenia błędów związanych z funkcjonowaniem GW, Wnioskodawca: 1) powinien dokonać zgłoszenia błędów za pomocą formularza dostępnego w GW 2) w przypadku awarii formularza, o którym mowa w pkt 1, jest zobowiązany skontaktować się z T. S.A. za pośrednictwem poczty e-mail na adres [...], pod rygorem pozostawienia zgłoszenia bez rozpatrzenia." Zastosowanie się niezwłocznie do przywołanego rozwiązania mogło przyspieszyć złożenie wniosku.
Nie można także podzielić poglądu, że przyjęcie spadku obrotów
z uwzględnieniem jednego miesiąca, a nie większej liczby miesięcy, nie jest dopuszczalne. Stosownie do postanowień Regulaminu granty przeznaczone były dla przedsiębiorstw, którzy odnotowali spadek obrotów gospodarczych, o co najmniej 70%
w okresie wybranego jednego miesiąca w 2020 r. począwszy od [...] r.,
w porównaniu do poprzedniego miesiąca lub w porównaniu do analogicznego miesiąca ubiegłego roku w związku z zakłóceniami gospodarki na skutek COVID-19. W ocenie Sądu ważne jest, że to kryterium było znane, ogólnie dostępne i wybór miesiąca należał do wnioskodawcy w wyznaczonym przedziale czasowym. Zawsze można wskazać inny okres jako bardziej reprezentatywny, z punktu widzenia konkretnego beneficjenta
i podnosić, że "lepszym" rozwiązaniem byłoby przyjęcie innego okresu dla ustalenia spadku obrotów, a zatem nie jednego miesiąca, lecz dwóch lub trzech miesięcy. Istotne jednak jest to, że każdy podmiot miał prawo wybrać dany miesiąc, który z punktu widzenia jego funkcjonowania (spadku obrotów) był najbardziej korzystny, a wybór miesiąca
w zakreślonym okresie (przedział czasowy) należał do wnioskodawców.
Trudno zarzucać też Funduszowi, że nie dostosował kryteriów do choćby możliwości posiadania przez wnioskodawców różnej jakości sprzętu komputerowego, czy też powinien wyeliminować określone branże przedsiębiorców. W ocenie tut. Sądu, takie ograniczenia mogłyby stanowić podstawę do zarzutu naruszenia zasady niedyskryminacji, równości oraz bezstronności.
Zdaniem Sądu, dopuszczalne są kryteria oceny wniosków tego rodzaju jak ustalone w spornym Regulaminie. Ważne, że były one jasne, jednoznaczne, ogłoszone i stosowane wobec wszystkich wnioskodawców, co w rozpoznawanej sprawie miało miejsce. Ponadto należy dodać, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie jest kwestionowane stosowanie kryterium czasu złożenia wniosku.
Wprawdzie w sprawie doszło do naruszenia art. 58 ust. 1 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, jednak nie miało to wpływu na wynik sprawy i nie może stanowić podstawy do uwzględnienia skargi. Zgodnie z tym przepisem właściwa instytucja, o której mowa
w art. 55, informuje wnioskodawcę na piśmie o wyniku rozpatrzenia jego protestu. Informacja ta zawiera w szczególności w przypadku nieuwzględnienia protestu - pouczenie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w art. 61. Prawdą jest, że organ nie pouczył o prawie do skargi, jednakże Skarżąca z tego prawa skorzystała, skarga została rozpoznana.
Sąd postanowieniem wpisanym do protokołu posiedzenia odmówił przeprowadzenia dowodu z dokumentów załączonych przez Skarżącą do skargi
z wyłączeniem wiadomości e-mail, z których przeprowadził dowód i je ocenił już wyżej. Ponadto Sąd oddalił wnioski dowodowe złożone przez Fundusz w piśmie z dnia [...] r.
Zważyć należy, że co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy. Powyższa zasada wynika z art. 133 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym "sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy". Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Na mocy tego przepisu, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zaznaczyć też należy, że postępowanie dowodowe ma charakter wyjątku, jego zastosowanie musi być rozumiane zawężająco, celem zaś art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest ponowne, czy też uzupełniające ustalenie stanu faktycznego w sprawie, lecz ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Przeprowadzenie dowodów z dokumentów na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. jest niezbędne, jeżeli bez tych dowodów nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości związanych z oceną prawidłowości ustalonego przez organy stanu faktycznego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Sąd może zatem przeprowadzić dowód uzupełniający, gdy poweźmie wątpliwości co do prawidłowości ustaleń faktycznych (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2331/13 publ.: LEX nr 1754715). Sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy.
Mając na uwadze powyższe, za niezasadny Sąd uznał wniosek Skarżącej
o przeprowadzenie dowodu z dokumentów dotyczących unieważnienia innych konkursów z ustalonymi podobnymi kryteriami jak w przedmiotowej sprawie. Ocena innych konkursów, ich przebiegu oraz unieważnienia naboru nie ma znaczenia dla skontrolowania niniejszej sprawy. Z kolei odnośnie wniosku Funduszu podnieść należy, że art. 106 § 3 p.p.s.a. nie dopuszcza przeprowadzenia dowodu z zeznań strony. Okoliczność, że zamknięto i całkowicie rozliczono projekt grantowy przez Fundusz jest bezsporna, o czym informacja była powszechnie dostępna, stąd dopuszczenie dowodu na tę okoliczność nie było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie.
Z tych względów tut. Sąd - na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej - skargę oddalił.