I SA/Bd 272/23

I SA/Bd 272/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-09-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-06-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /sprawozdawca/
Joanna Ziołek
Leszek Kleczkowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 240 par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 września 2023 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 28 marca 2023 r. nr 0401-IOD1.601.5.2023 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] maja 2022 r. podatnik wniósł o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] marca 2019 r. określającą stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r.,
z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej na zasadach określonych w art. 30c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.). Wniosek o wznowienie postępowania oparty został na wystąpieniu w sprawie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., mającego swój odpowiednik w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej: O.p.). Do wniosku podatnik załączył m.in. faktury, które zdaniem strony, stanowią podstawę do wznowienia postępowania.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego
w B. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] marca 2019 r. z uwagi na brak stwierdzenia przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy, albo o uchylenie decyzji w całości
i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) art. 240 § 1 pkt 5 O.p. przez błędną jego interpretację i uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z nowymi dowodami, podczas gdy skarżący przedłożył ponad 200 faktur będących nowymi dowodami w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 245 O.p. i nieuchylenia decyzji ostatecznej;
2) art. 121 oraz art. 122 w zw. z art. 191 O.p. przez prowadzenie postępowania
w sposób naruszający zaufanie do organów podatkowych i zakończenie postępowania bez wyjaśniania wszystkich istotnych okoliczności dla sprawy i zebrania całego materiału dowodowego;
3) art. 122 w zw. z art. 180 O.p. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań
w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy
w postępowaniu podatkowym i pominięcie wniosków dowodowych bez poinformowania o tym na wcześniejszym etapie;
4) art. 123 w zw. z art. 192 O.p. przez niezapewnienie możliwości pełnego i czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, na każdym stadium oraz niedanie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem przedmiotowej decyzji, tym samym wprowadzając w błąd co do przysługujących uprawnień poprzez brak informacji o nieuwzględnieniu wniosków dowodowych
i pozbawienie strony możliwości wypowiedzenia się choćby co do tego faktu;
5) art. 122 O.p. przez niewyjaśnienie stanu faktycznego i nieuwzględnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (organ nadal nie posiada pełnej dokumentacji fakturowej), w konsekwencji czego doszło do wydania decyzji naruszającej interes podatnika;
6) art. 128 O.p. przez błędną jego interpretację i uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z przesłankami umożliwiającymi wznowienie postępowania, podczas gdy przedstawione faktury mają przymiot nowości i nie mogły być wcześniej przedłożone organowi;
7) art. 191 O.p. przez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, co doprowadziło do wydania orzeczenia niezgodnego
z zasadami prawidłowego rozumowania i logiki, tj. wydanie decyzji wyłącznie na podstawie domniemań i błędnych przypuszczeń co do zachowania podatnika, niemających potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie;
8) art. 121 w zw. z art. 122 oraz art. 210 O.p. przez sformułowanie treści uzasadnienia w sposób ogólnikowy, bez wskazania konkretnych dowodów, na których organ oparł swoje twierdzenia oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, tj. przez niewskazanie, których z [...] przedstawionych faktur, organ był w posiadaniu na etapie wydawania decyzji ostatecznej.
Decyzją z dnia [...] marca 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w B. utrzymał w mocy ww. decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że aby została spełniona podstawa wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., muszą zostać łącznie spełnione następujące warunki: ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą mieć istotne znaczenie dla sprawy, charakteryzować się przymiotem nowości, istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję. Organ
w tym zakresie wskazał, że do wniosku o wznowienie postępowania skarżący załączył "faktury kosztowe" w ilości [...] sztuk, według sporządzonego przez siebie zestawienia, tj. dowody, które zdaniem skarżącego są podstawą do wznowienia postępowania podatkowego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że dowody te potwierdzają, że istniały one wcześniej, jednak z różnych przyczyn nie były znane ani organowi podatkowemu, ani dostępne skarżącemu.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do ujawnienia ani nowych dowodów, ani okoliczności faktycznych, o których mowa w przepisie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W ocenie organu, nie można stwierdzić, że przedłożone przez skarżącego faktury kosztowe stanowią nowe dowody, nieznane skarżącemu oraz organowi podatkowemu. Prowadząc działalność gospodarczą skarżący dokonywał bowiem zakupów towarów
i usług, które to czynności udokumentowane były fakturami VAT wystawionymi przez kontrahentów skarżącego, które później winny być księgowane w prowadzonych rejestrach nabyć i księgach rachunkowych. Organ podkreślił, że zarówno w toku kontroli podatkowej (wszczętej [...] sierpnia 2016 r.), jak i postępowania podatkowego (zakończonego [...] marca 2019 r.), wielokrotnie zobowiązywano skarżącego do przedłożenia wszelkiej dokumentacji związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym m.in. faktur VAT dokumentujących zakupy. Pomimo podjętych wezwań skarżący nie przedłożył jednak żadnych dokumentów źródłowych (z wyjątkiem płyty CD zawierającej m.in. zapisy na poszczególnych kontach księgowych za okres od stycznia do września 2015 r.). Co więcej, skarżący nie przedstawił również dokumentów potwierdzających jego twierdzenia, że podjął próby odtworzenia utraconej dokumentacji od swoich kontrahentów. Zdaniem organu, powyższe świadczy zatem o całkowitej bierności skarżącego zarówno w toku kontroli podatkowej, jak i postępowania podatkowego. Natomiast sytuację, w której żaden z wielu kontrahentów strony nie przychylił się do prośby o wystawienie duplikatów faktur, należy zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej ocenić za zupełnie nieprawdopodobną
i niezgodną z zasadami doświadczenia życiowego. Dopiero po trzech latach od zakończonego postępowania podatkowego składając wniosek o wznowienie postępowania, skarżący przedłożył [...] sztuk "faktur zakupowych", informując jednocześnie, że podejmuje kolejne kroki w celu uzyskania pozostałych faktur zakupowych. Z punktu widzenia zasady trwałości decyzji podatkowych i opisanych wyżej okoliczności, zdaniem organu odwoławczego, jest to niedopuszczalne.
Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego okoliczności konfliktu
z księgowym P. K. i przywłaszczenia przez niego dokumentów księgowych oraz rzekomego zaginięcia reszty dokumentów, organ wskazał, że podatnik nie uprawdopodobnił w żaden sposób podnoszonych twierdzeń. Opisane przez skarżącego zdarzenia nie zostały nawet zarejestrowane w dokumentach policyjnych, wobec czego organ nie dał im wiary.
Organ stwierdził, że niezależnie od tego, czy w trakcie postępowania podatkowego zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej skarżący dysponował fakturami, bezsprzecznie co najmniej miał wiedzę na temat istnienia tych faktur, co oznacza, że nie może na takich dowodach opierać wniosku o wznowienie postępowania.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej prawidłowo uznano, że przedłożone przez skarżącego dokumenty nie stanowią nowych dowodów
w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Wbrew twierdzeniom skarżącego, przedłożonymi fakturami VAT podatnik mógł dysponować w toku kontroli podatkowej oraz postępowania podatkowego, a zatem mógł wówczas przedłożyć je organowi podatkowemu, czego - pomimo wielokrotnych wezwań organu - nie uczynił. Organ zaznaczył, że nowe dowody powinny być nieznane zarówno organowi podatkowemu, jak również skarżącemu jako stronie - co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Jeśli przyczyną nieznajomości tych dowodów przez organ podatkowy są okoliczności leżące po stronie skarżącego, bowiem to on ich nie przedłożył w toku kontroli oraz postępowania podatkowego pomimo wielokrotnych wezwań organu, to nie może powoływać się na takie dowody w toku postępowania wznowieniowego. Natomiast skarżący będąc zobowiązany do przedłożenia wszelkiej dokumentacji związanej
z prowadzoną działalnością gospodarczą w 2015 r. nie uczynił zadość temu obowiązkowi. Powyższe wyklucza uznanie tych dowodów za nowe. W związku
z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że przedłożone przez skarżącego faktury
w zakresie nabycia towarów i usług nie stanowią nowych dowodów w rozumieniu wskazanej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., jako przesłanki wznowienia postępowania.
W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając naruszenie:
1) art. 240 § 1 pkt 5 O.p. przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niezasadne przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję, podczas gdy skarżący takie dowody w postaci ponad 200 faktur VAT organowi podatkowemu przedłożył;
2) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 121 § 1 O.p. przez nierozpatrzenie wszystkich okoliczności sprawy oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;
3) art. 191 O.p. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, gdyż organ podatkowy nie uwzględnił części materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
4) art. 120 O.p. oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia
1997 r. (dalej: Konstytucja) w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 O.p. przez nieodniesienie się do argumentów podnoszonych przez skarżącego oraz wydanie decyzji
z naruszeniem prawa;
5) art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 123 O.p. przez naruszenie zasady zaufania do organów państwowych.
Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że przedstawione przez niego faktury w ilości ponad 200 sztuk nie stanowią nowych dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Nie zgodził się również ze stanowiskiem, że faktury te zmierzają do powtórnego przeprowadzenia postępowania wymiarowego. W ocenie skarżącego, organ podatkowy w ramach niniejszego postępowania naruszył przepisy prawa materialnego, ale przede wszystkim w sposób rażący naruszył przepisy postępowania podatkowego w zakresie zbierania i oceny materiału dowodowego, czym naruszył również powołaną zasadę zaufania do organów państwowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego
z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie spawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna
z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a, gdyż organ w odpowiedzi na skargę wniósł
o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a skarżący we wskazanym terminie nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] marca 2019 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. określił skarżącemu, prowadzącemu działalność gospodarcza pod firmą [...]., wysokość zobowiązania podatkowego
w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r., z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej na zasadach określonych w art. 30c ustawy
z dnia [...] lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Strona nie skorzystała z możliwości zaskarżenia tej decyzji i stała się ona ostateczna. P.
z dnia [...] maja 2022 r. J. K., działając w oparciu o 145 § pkt 5 k.p.a. (mający swój odpowiednik w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.), wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] marca 2019 r. Do wniosku załączył [...] faktur "kosztowych", które nie były znane organowi podatkowemu i są według niego podstawą do wznowienia postępowania podatkowego. Wśród przyczyn nieprzedłożenia powyższych faktur w toku postępowania przez organem, podatnik wskazał na konflikt
z księgowym, który - jak wynika z jego wyjaśnień - "przywłaszczył" dokumenty księgowe jego firmy. R. faktur zaginęła i nie wiedział gdzie się znajdowały oraz gdzie można byłoby ich szukać. Dopiero tocząca się sprawa karna spowodowała, że w dniu [...] kwietnia 2022 r. znalazł pierwsze dokumenty, a w połowie kwietnia 2022 r. odnalazła się dalsza partia materiałów źródłowych. Według obliczeń skarżącego łączna kwota kosztów wynikających z odnalezionych faktur wynosi [...] zł.
W przedmiotowej sprawie kontroli sądu poddana została decyzja wydana
w trybie nadzwyczajnym - wznowienia postępowania podatkowego. Podnieść należy, że instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 § 1 O.p. Podkreślenia wymaga, że wznowienie postępowania stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 128 O.p. Zasada ta służy ochronie ogólnego porządku prawnego. Trwałość decyzji pozwala stronie polegać na rozstrzygnięciach organów państwa, a organy zabezpiecza przed wielokrotnym rozstrzyganiem tych samych spraw. Dlatego też tryby nadzwyczajne służą do weryfikacji decyzji ostatecznych wyłącznie w wyjątkowych i określonych przepisami prawa sytuacjach.
Z tego względu przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego, a wobec tego brak jest w nim podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Wznowienie postępowania nie jest też środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną, niezależnie od stopnia tej wadliwości (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2018 r., sygn. akt II FSK 2687/16).
Spór w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ zasadnie odmówił skarżącemu uchylenia decyzji ostatecznej, z uwagi na brak istnienia przesłanki wymienionej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności i dowody muszą istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Z kolei przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. W rozpatrywanej sprawie przesłanką wznowienia postępowania, na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p., są - według skarżącego - załączone do wniosku o wznowienie postępowania faktury zakupu, które nie były znane organowi podatkowemu.
Należy jednak zauważyć, że w toku prowadzonego wobec skarżącego postępowania kontrolnego i podatkowego organ wielokrotnie zobowiązywał go do przedłożenia wszelkiej dokumentacji związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym faktur VAT dokumentujących zakupy oraz dokonaną sprzedaż. Pomimo wezwań, nie wystąpił on do kontrahentów o przesłanie duplikatów faktur, wystawionych na jego rzecz. Nie czynił w trakcie zwykłego postępowania żadnych starań, aby przedłożyć organowi jakąkolwiek dokumentację dotyczącą transakcji dokonywanych w badanym okresie.
Z uwagi na brak dokumentów źródłowych organ podatkowy wystąpił do wszystkich kontrahentów firmy [...].[...]., ustalonych na podstawie rejestrów sprzedaży
i nabyć VAT, w celu określenia rzeczywistej wielkości sprzedaży oraz poniesionych wydatków. Dokonując analizy przesłanych dokumentów, w tym w szczególności faktur VAT ustalono, że na prowadzonych kontach za okres od stycznia do września 2015 r. księgowano jedynie niektóre transakcje sprzedaży. Organ podatkowy ustalił zatem wielkość sprzedaży towarów i usług, a tym samym wartość przychodu z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej na podstawie dokumentów przesłanych przez kontrahentów firmy [...].[...] oraz będących w posiadaniu organu rejestrów księgowych. W odniesieniu natomiast do kosztów uzyskania przychodu wskazano, że
w ramach prowadzonych czynności w toku kontroli podatkowej oraz postępowania podatkowego, bazując na przesłanych rejestrach Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. pozyskał część "faktur kosztowych", które uwzględnione zostały w rozliczeniu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 rok. Na podstawie przesłanych odpowiedzi od kontrahentów skarżącego, wydatki ustalono na łączną kwotę netto [...] zł, z czego do kosztów uzyskania przychodu
z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej zaliczono kwotę
[...] zł (różnica [...] zł z uwagi na przepis art. 24d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w związku z brakiem zapłaty części faktur nie mogła stanowić kosztów uzyskania przychodu). W takich okolicznościach, organ wydał decyzję, w której dokonał "wymiaru" podatku, uznając, że wyczerpane zostały wszystkie możliwości dotarcia do dokumentacji źródłowej oraz ustalenia stanu faktycznego.
W sprawie nie jest sporna kwestia istotności przedmiotowych dowodów, lecz to, czy można uznać, że spełniony został warunek wyjścia na jaw nowych dowodów
w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Zdaniem organu, strona może powoływać się
w postępowaniu nadzwyczajnym tylko na takie okoliczności faktyczne bądź dowody, co do istnienia których nie posiadała wiedzy w trakcie toczącego się postępowania zwykłego. Sąd podziela powyższe stanowisko. Należy zauważyć, że skarżący prowadząc działalność gospodarczą dokonywał zakupów towarów i usług, które to czynności udokumentowane były fakturami VAT wystawionymi przez kontrahentów. Tym samym otrzymywał od dostawców towarów bądź usług faktury, które następnie powinny zostać przez niego ujęte w ewidencji księgowej. Zatem załączone przez niego do wniosku o wznowienie postępowania faktury nie stanowią nowych, nieznanych mu dowodów, skoro otrzymywał je od swoich kontrahentów z tytułu nabywania towarów
i usług.
W realiach rozpatrywanej sprawy należy przyjąć, że nie została spełniona przesłanka wyjścia na jaw nowych dowodów lub okoliczności faktycznych. W tym zakresie należy zaaprobować prezentowane w piśmiennictwie i w orzecznictwie sądowym poglądy, że są to dowody lub okoliczności faktyczne, co do których istnienia strona nie posiadała wiedzy w trakcie toczącego się postępowania zwykłego, zatem nie mogła żądać ich uwzględnienia w jego toku (por. wyroki NSA: z dnia 28 września 2021r., sygn. akt II FSK 725/21; z dnia 13 lipca 2021 r., sygn. akt II FSK 3333/18; z dnia 13 maja 2020 r., sygn. akt II FSK [...] z dnia 7 grudnia 2021 r., sygn. akt II FSK 1129/21; z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt II FSK 2461/19; z dnia 18 maja 2023 r., sygn. akt II FSK 2821/20; J. Rudowski (w:) S. Babiarz, B. Dauter, A. Kabat, R. Hauser,
M. Niezgódka-Medek, J. Rudowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz do art. 240, Lex/el 2019; S. Presnarowicz (w:) L. Etel, (red.), Ordynacja podatkowa. Komentarz do art. 240, Lex/el 2021). Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela również stanowisko, że za takim rozumieniem omawianej przesłanki wznowieniowej przemawiają też istotne względy aksjologiczne, do których należy wzgląd na trwałość decyzji ostatecznych (art. 128 O.p.) oraz wywodzony z art. 123 O.p. obowiązek współdziałania strony z organem podatkowym w trakcie prowadzonego przez niego postępowania. Wyklucza to możliwość powoływania się przez stronę na dowody,
o których wiedziała, ale których nie przedłożyła w toku postępowania zakończonego decyzją ostateczną, jako że zaakceptowanie takiej możliwości niweczyłoby zasadę trwałości decyzji ostatecznych.
Nie można więc zgodzić się ze skarżącym, jakoby przymiot nowych dowodów, które wyszły na jaw dopiero po zakończeniu postępowania decyzją ostateczną z dnia [...] marca 2019 r., miały dokumenty źródłowe w postaci [...] faktur, potwierdzających czynione przez niego wydatki w badanym okresie. Brak aktywności strony w zakresie wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy nie może stanowić później argumentu przemawiającego za uchyleniem decyzji ostatecznej. Mimo że postępowanie podatkowe ma charakter inkwizycyjny i ma w nim zastosowanie zasada prawdy obiektywnej, co łączone jest z przypisaniem organowi wiodącej roli w wyjaśnieniu sprawy, podatnik nie jest zwolniony z odpowiedzialności za brak komunikowania organowi informacji dla niego korzystnych oraz istotnych z punktu widzenia postępowania. W przeciwnym razie wznowienie postępowania, stanowiące nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji dotkniętych kwalifikowanymi wadami prawnymi, mogłoby zastąpić zwykły tryb odwoławczy. Zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych pozostawałaby fikcją, gdyby dopuścić ich uchylanie z tego powodu, że strona zdecydowałaby się powołać istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, po zakończeniu postępowania. Innymi słowy, strona - dążąc do podważenia decyzji ostatecznej - nie może wykorzystywać braku swojej wcześniejszej aktywności procesowej w toku postępowania zwykłego. Nie może zatem czynić organowi zarzutu nieuwzględnienia faktur, których sama wskutek swojej bierności nie dostarczyła. Opowiedzenie się za odmienną tezą prowadziłoby do paradoksalnego wniosku, że zaniedbania strony premiowałyby ją przez tworzenie ciągle nowych podstaw do skorygowania niekorzystnej dla niej decyzji wymiarowej i otwierało pole do nadużyć w prawidłowym wywiązywaniu się z określonych ustawowo obowiązków podatkowych (por. wyrok NSA dnia 3 lutego 2022 r., sygn. akt II FSK 2463/20).
Niezależnie od tego należy zauważyć, że organ wskutek własnych działań pozyskał część faktur "kosztowych", zatem były one mu znane przed wydaniem decyzji, i już choćby w tym zakresie brak jest podstaw do wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
W skardze strona podniosła, że na etapie postępowania podatkowego nie była
w stanie przedstawić faktur, wskazując, iż organ niezasadnie dał wiarę osobie prowadzącej jej księgowość – P. K..
Zdaniem Sądu organ prawidłowo nie dał wiary twierdzeniom J. K., że P. K. przywłaszczył dokumenty księgowe należące do firmy [...].PL. [...] samym twierdzeniem skarżący nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających jego zasadność. Gdyby księgowy rzeczywiście przywłaszczył te dokumenty, to normalną procedurę w takim przypadku jest zawiadomienie o tym organów ścigania. Nawet, jeśli interwencja tych organów nie doprowadziłaby do natychmiastowego wydania przywłaszczonych dokumentów, to podjęte czynności wyjaśniające miałyby odzwierciadlenie w dokumentach. Tymczasem skarżący nie przedłożył ani protokołu z przyjęcia zawiadomienia o przestępstwie, ani postanowienia o wszczęciu, odmowie wszczęcia albo o umorzeniu postępowania przygotowawczego (wydawanych osobie, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie). Nadto należy wskazać, że B. - P. K. prowadziło dokumentację działalności gospodarczej firmy [...].[...]. jedynie do końca września 2015 r., co oznacza, że nawet w przypadku problemów z odzyskaniem faktur, skarżący powinien dysponować co najmniej dokumentacją za pozostały okres objęty postępowaniem,
w tym od października do grudnia 2015 r. Jednak nie dostarczył jej do urzędu skarbowego.
W skardze nie przedstawiono argumentów czy dowodów, które podważałyby tezę organu o bierności skarżącego w pozyskiwaniu dokumentów księgowych, do których przedłożenia był wielokrotnie wzywany. W trakcie postępowania zwykłego skarżący nie czynił żadnych starań, by przedłożyć organowi jakąkolwiek dokumentację dotyczącą dokonywanych transakcji.
Jeszcze raz należy podkreślić, że instytucja wznowienia umożliwia ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i ponowne rozstrzygnięcie sprawy zakończonej ostateczną decyzją, ale tylko wtedy, gdy postępowanie przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowaną wadą procesową. Nie służy natomiast do weryfikacji całego postępowania dotychczas przeprowadzonego w sprawie w oparciu
o dowody, co do których podatnik miał wiedzę, lecz nie przedstawił ich w zwykłym postępowaniu. Nie stanowi bowiem kontynuacji postępowania zwykłego.
Z tych względów zarzuty naruszenia przez organ przepisów O.p. dotyczących postępowania dowodowego (art. 122, art. 187 § 1, art. 191) są niezasadne. Z kolei fakt, że wydana decyzja jest niezgodna z oczekiwania strony, nie oznacza, iż została naruszona zasada prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w uzasadnieniu decyzji odniósł się też do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu. Nadto przytoczył zastosowane przepisy prawne, jak i wskazując na ich treść odwołał się do konkretnych elementów stanu faktycznego sprawy.
Mając na uwadze, że organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.