I SA/Bd 27/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji z 2019 r. w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn. Podatnik domagał się uchylenia decyzji, argumentując m.in. błędną interpretację art. 4a u.p.s.d. dotyczącą momentu powzięcia wiedzy o nabyciu spadku. Sąd administracyjny rozpatrywał sprawę w trybie wznowienia postępowania, wszczętym po złożeniu przez podatnika korekty zeznania podatkowego. Kluczowe dla sprawy było ustalenie, czy podatnik przedstawił nowe okoliczności lub dowody, które uzasadniałyby wzruszenie decyzji ostatecznej zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Sąd uznał, że podatnik nie wykazał istnienia takich przesłanek. Podkreślono, że przedstawione przez niego fakty, dotyczące m.in. wiedzy o śmierci spadkodawcy i złożenia zgłoszenia SD-Z2, były już znane organom w postępowaniu zwyczajnym. Sąd odniósł się również do zarzutów dotyczących wyłączenia pracowników organu, wskazując, że organ podatkowy prawidłowo zastosował się do wcześniejszych wyroków sądów administracyjnych w tym zakresie. Ostatecznie, sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły uchylenia decyzji ostatecznej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek wznowienia postępowania podatkowego (art. 240 O.p.), w szczególności wymogu 'nowych okoliczności lub dowodów'. Wykładnia art. 4a ust. 2 u.p.s.d. dotycząca momentu powzięcia wiedzy o nabyciu spadku. Znaczenie przepisów o wyłączeniu pracownika organu w postępowaniu podatkowym.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i procedury wznowienia postępowania. Interpretacja art. 4a u.p.s.d. jest ugruntowana w orzecznictwie, ale wymaga uwzględnienia kontekstu faktycznego.
Zagadnienia prawne (5)
Czy w przypadku złożenia korekty zeznania podatkowego po upływie terminu na złożenie zgłoszenia SD-Z2, można uznać to za wniosek o wznowienie postępowania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy prawidłowo zakwalifikował złożenie przez Skarżącego korekty zeznania podatkowego jako wniosek o wznowienie postępowania, zwłaszcza w sytuacji biernej postawy podatnika.
Uzasadnienie
Organ podatkowy, wobec braku odpowiedzi podatnika na wezwania dotyczące celu złożenia korekty, prawidłowo zakwalifikował ją jako wniosek o wznowienie postępowania, co zostało aprobowane przez WSA.
Czy przedstawione przez podatnika okoliczności (np. przekonanie o załatwieniu wszystkich spraw spadkowych, późniejsza świadomość dziedziczenia) spełniają przesłanki wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej (nowe istotne okoliczności lub dowody)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedstawione okoliczności nie spełniają przesłanek wznowienia postępowania, ponieważ nie stanowią nowych, nieznanych organowi dowodów lub istotnych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że podnoszone przez podatnika kwestie dotyczące wiedzy o nabyciu spadku i terminach były już przedmiotem analizy w postępowaniu zwyczajnym i nie mają charakteru nowości. Podkreślono, że kluczowa jest wiedza o nabyciu praw majątkowych, a nie tylko o śmierci spadkodawcy, a przedstawione fakty nie dowodzą istnienia nowych dowodów lub okoliczności.
Czy naruszenie przepisów o wyłączeniu pracownika organu od udziału w postępowaniu (art. 130 § 1 pkt 6 O.p.) uzasadnia uchylenie decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie przepisów o wyłączeniu pracownika, który brał udział w wydaniu decyzji w postępowaniu zwyczajnym, a następnie w postępowaniu wznowieniowym, stanowi podstawę do uchylenia decyzji.
Uzasadnienie
WSA w poprzednim wyroku (I SA/Bd 463/21) uchylił decyzję z powodu udziału tego samego pracownika w obu postępowaniach. Organ podatkowy w kolejnym postępowaniu zastosował się do tego wskazania, wyłączając wskazanych pracowników.
Czy zarzut stronniczości organu lub pozorów obiektywizmu poprzez wyznaczenie innego pracownika tego samego organu do prowadzenia sprawy uzasadnia wyłączenie organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt wyznaczenia innego pracownika tego samego organu nie stanowi przesłanki do wyłączenia organu, zwłaszcza gdy organ działa w warunkach związania oceną prawną sądu.
Uzasadnienie
Ordynacja podatkowa przewiduje konkretne przesłanki wyłączenia organu, a podnoszona przez podatnika 'stronniczość' i tworzenie pozorów obiektywizmu nie są wśród nich wymienione. Organ działał zgodnie z wiążącymi wskazaniami sądu.
Jak należy interpretować pojęcie 'dowiedział się o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych' w kontekście art. 4a ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pojęcie to należy odnosić do momentu, w którym spadkobierca dowiedział się o nabyciu spadku w związku ze śmiercią spadkodawcy, mając świadomość przysługujących mu praw spadkowych, a nie tylko do momentu wydania deklaratoryjnego orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na orzecznictwo, które wskazuje, że przepis ten dotyczy sytuacji szczególnych, gdy spadkobierca nie wie o toczącym się postępowaniu spadkowym i istnieniu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, a dowiaduje się o tym po upływie terminu. Kluczowa jest świadomość przysługujących praw spadkowych.
Przepisy (12)
Główne
O.p. art. 240 § 1
Ordynacja podatkowa
Przesłanka nowych okoliczności lub dowodów jest spełniona, gdy okoliczności faktyczne lub dowody są nowe w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego, istniały w dniu wydania decyzji i były nieznane organowi. Nie może być nią sam proces myślowy czy wykładnia prawa.
O.p. art. 240 § 1
Ordynacja podatkowa
W przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów o wyłączeniu pracownika organu od udziału w postępowaniu (art. 130 § 1 pkt 6 O.p.), gdy pracownik brał udział w wydaniu decyzji w postępowaniu zwyczajnym i następnie w postępowaniu wznowieniowym, stanowi to podstawę do uchylenia decyzji.
u.p.s.d. art. 4a § 1
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
u.p.s.d. art. 4a § 2
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Zwrot 'dowiedział się o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych' należy odnieść do momentu, w którym spadkobierca dowiedział się o nabyciu spadku w związku ze śmiercią spadkodawcy, mając świadomość przysługujących mu praw spadkowych, a nie tylko do momentu wydania orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie organów oceną prawną i wskazaniami sądu wyrażonymi w orzeczeniu.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
O.p. art. 81b § 1
Ordynacja podatkowa
Uprawnienie do skorygowania deklaracji ulega zawieszeniu na czas postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej.
O.p. art. 130 § 1
Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące wyłączenia pracownika organu od udziału w postępowaniu.
O.p. art. 131 § 1
Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące wyłączenia naczelnika urzędu skarbowego.
p.p.s.a. art. 119
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak nowych okoliczności lub dowodów uzasadniających wznowienie postępowania zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. • Przedstawione przez podatnika fakty były już znane organom w postępowaniu zwyczajnym. • Prawidłowa interpretacja pojęcia 'wiedzy o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych' w kontekście art. 4a ust. 2 u.p.s.d. • Organ podatkowy prawidłowo zastosował się do wskazań sądu dotyczących wyłączenia pracowników.
Odrzucone argumenty
Zarzut błędnej interpretacji art. 4a u.p.s.d. dotyczącej momentu powzięcia wiedzy o nabyciu spadku. • Zarzut naruszenia przepisów o wyłączeniu pracownika organu (choć sąd uznał to za podstawę uchylenia w poprzednim postępowaniu, organ zastosował się do tego w kolejnym). • Zarzut stronniczości organu i pozorów obiektywizmu. • Zarzut ignorowania wyroków sądów administracyjnych.
Godne uwagi sformułowania
Istotą postępowania wznowieniowego jest to, iż toczy się ono w zawężonych ramach. • Przesłanka nowych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy okoliczności faktyczne lub dowody są nowe w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego. • Okolicznością faktyczną zaś nie może być sam proces myślowy, wnioskowanie, związek między różnymi okolicznościami faktycznymi, czy też związek z przepisami prawa lub wykładnią. • Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowoodkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę.
Skład orzekający
Jarosław Szulc
przewodniczący
Joanna Ziołek
sprawozdawca
Urszula Wiśniewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania podatkowego (art. 240 O.p.), w szczególności wymogu 'nowych okoliczności lub dowodów'. Wykładnia art. 4a ust. 2 u.p.s.d. dotycząca momentu powzięcia wiedzy o nabyciu spadku. Znaczenie przepisów o wyłączeniu pracownika organu w postępowaniu podatkowym."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i procedury wznowienia postępowania. Interpretacja art. 4a u.p.s.d. jest ugruntowana w orzecznictwie, ale wymaga uwzględnienia kontekstu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje zawiłości procedury wznowienia postępowania podatkowego i trudności w udowodnieniu 'nowych' okoliczności. Jest to ciekawe dla prawników procesowych i podatkowych.
“Wznowienie postępowania podatkowego: czy 'nowe' dowody to tylko te faktycznie nieznane?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.