I SA/BD 264/04

I SA/Bd 264/04 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2004-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-05-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Izabela Najda-Ossowska
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 162
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska, Asesor sądowy Urszula Wiśniewska, Protokolant Magdalena Buczek, po rozpoznaniu w dniu 13 października 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Centrali Handlowej "A." Sp. z o.o. we W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Urząd Skarbowy we W. umorzył postępowanie restrukturyzacyjne wobec Centrali Handlowej "A." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością we W. dotyczące zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 r. Powyższa decyzja stała się ostateczna. Wnioskiem z dnia 05 maja 2003 r. skarżąca zwróciła się do Izby Skarbowej w B. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Izba Skarbowa w B. decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówiła uwzględnienia wniosku w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji. Rozstrzygnięcie Izby Skarbowej zostało doręczone skarżącej w dniu 08 lipca 2003 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Termin 14-dniowy do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] upłynął z dniem 22 lipca 2003 r. W związku z faktem, iż odwołanie nie zostało wniesione w terminie przewidzianym w przepisach prawa, decyzja ta stała się ostateczna.
Pismem z dnia 02 grudnia 2003 r. skarżąca zwróciła się do organu drugiej instancji o wyjaśnienie opóźnienia w rozpatrzeniu odwołania z dnia 14 lipca 2003 r. od decyzji z dnia [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Urzędu Skarbowego we W., które zdaniem skarżącej przesłane zostało przesyłką poleconą z dnia 16 sierpnia 2003 r. Do pisma załączyła kopię odwołania z dnia 14 sierpnia 2003r. oraz kopię dowodu nadania listem poleconym z dnia 16 lipca 2003r. o numerze [...]. Pismem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. poinformował, iż w wyniku podjętych czynności wyjaśniających ustalono, że przedmiotowe odwołanie do organu odwoławczego nie wpłynęło. Jednocześnie podano, że w dniu 16 lipca 2003r. Spółka nadała w Urzędzie Pocztowym w S. dwie przesyłki polecone o numerze [...] zaadresowaną na Urząd Skarbowy we W. i o numerze [...] zaadresowaną do Izby Skarbowej w B. W dniu 18 lipca 2003r. przy przesyłce poleconej z dnia 16 lipca 2003 r. o numerze [...] wpłynęło do Urzędu Skarbowego we W. odwołanie od decyzji z dnia [...] Nr [...] odmawiającej rozłożenia na raty zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę. Odwołanie to zostało, stosownie do art. 227 § 1 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 137 poz. 926 ze zm.), przekazane do organu odwoławczego w dniu 01 sierpnia 2003 r. wraz ze stanowiskiem organu pierwszej instancji. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego we W.
Druga przesyłka polecona wpłynęła do Izby Skarbowej w dniu 21 lipca 2003 r. Przesyłka ta zawierała również odwołanie od decyzji Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] Nr [...] odmawiającej rozłożenia na raty zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Stosownie do treści przepisu art. 223 § 1 Ordynacji podatkowej odwołanie zostało przekazane do Urzędu Skarbowego we W. przy piśmie z dnia [...] Nr [...], które Spółka otrzymała do wiadomości.
Po otrzymaniu ww. odpowiedzi skarżąca pismem z dnia 27 lutego 2004 r. zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Izby Skarbowej z dnia [...]. We wniosku skarżąca wskazała, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest skutkiem oczywistej omyłki osoby zajmującej się odprawianiem korespondencji. Do koperty zaadresowanej do Izby Skarbowej w B. włożono - zamiast odwołania od decyzji tego organu – egzemplarz odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] Nr [...], stąd wnioskodawca nieświadom omyłki zwrócił się do Izby Skarbowej o wyjaśnienie kwestii odwołania z dnia 14 lipca 2003r.
Dopiero z pisma Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 30 stycznia 2004r. otrzymanym w dniu 23 lutego 2004r. Spółka dowiedziała się o fakcie zaistniałej omyłki w zawartości koperty skierowanej do Izby Skarbowej.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] Nr [...]. Powołał się na art. 162 § l Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest możliwe jedynie w sytuacji, gdy strona spełni określone wymogi, w tym uprawdopodobni, iż uchybienie nastąpiło bez jej winy. O braku winy można mówić, jeśli uchybienie terminu nastąpiło z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia oraz nie nastąpiło w tym zakresie żadne niedbalstwo lub brak staranności ze strony podatnika. Zatem przywrócenie terminu jest możliwe wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy dołożeniu największego w danych warunkach wysiłku.
Organ odwoławczy uważa jednak, iż uchybienie terminu spowodowane omyłką przy ekspedycji przesyłek listowych, nie może świadczyć o braku winy skarżącej przy uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Przewidziany w art. 162 § l Ordynacji podatkowej warunek braku zawinienia w uchybieniu terminu należy, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania, a takie w tym przypadku nie zostały zachowane. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżąca prezentuje stanowisko, że dopiero pismo Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] Nr [...] pozwoliło stwierdzić, iż popełniono omyłkę przy wysyłaniu korespondencji. Zdaniem organu odwoławczego skarżąca mogła powziąć taką informację już po otrzymaniu pisma Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] przekazującego odwołanie od decyzji Urzędu Skarbowego we W. odmawiającej rozłożenia na raty zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 r. do organu pierwszej instancji. Zatem w przedmiotowej sprawie także 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji Izby Skarbowej nie został zachowany.
Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zwracając się o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Postanowieniu temu zarzuciła nadmierny rygoryzm w interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącej przedstawiła okoliczności umożliwiające przywrócenie terminu, co w praworządnym państwie powinno skutkować uwzględnieniem wniosku. Niezrozumiałym jest twierdzenie o braku starannego działania ze strony skarżącej, co w jej odczuciu nie zostało dokładnie zbadane przez organ odwoławczy, ani organ pierwszej instancji. Spółka uważa, że zasada praworządności sformułowana w przepisach Ordynacji podatkowej jednoznacznie nakazuje organom podatkowym nie utrudniać podatnikom możliwości weryfikacji decyzji aparatu skarbowego. Konieczność uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło przy braku winy rozumie jako wskazanie okoliczności "losowej", a to skarżąca uczyniła, powołując się na błąd osoby wysyłającej pocztę. W ocenie Spółki Naczelnik Urzędu Skarbowego jak i Dyrektor Izby Skarbowej w sposób bezprawny wykorzystują procedurę podatkową, unikając zajęcia merytorycznego stanowiska. Takie postępowanie jest naruszeniem zasady nakazującej prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 Ordynacji podatkowej).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Dodał, iż samo przyznanie danej okoliczności miana losowej nie wywiera skutku w postaci uznania, że ma ona charakter niezawiniony. Przywrócenie terminu z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej swoją konstrukcję opiera właśnie o stwierdzenie braku winy. W opinii Dyrektora Izby Skarbowej błąd w przedmiotowej postaci nie może być potraktowany jako zdarzenie losowe, którego z zachowaniem należytej staranności nie można było uniknąć.
Odnośnie zarzutu naruszenia zasad praworządności oraz prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych sformułowanych w Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż postępowanie podatkowe w sprawie prowadzone było z zastosowaniem obowiązujących przepisów prawa. W ocenie organu odwoławczego zarzut naruszenia zasady praworządności byłby uprawniony dopiero w sytuacji, gdyby postępowanie podatkowe było prowadzone z naruszeniem zasad wyrażonych w obowiązujących przepisach prawa. Stosowanie się w postępowaniu podatkowym do bezwzględnie obowiązujących norm prawa z pewnością nie może być rozumiane jako działanie z naruszeniem zasad praworządności, a dodatkowo powinno wpływać na umocnienie zaufania do organów podatkowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzji takiego naruszenia prawa zarzucić nie można.
Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy zasadnie Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił Spółce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] Nr [...].
Bezsporne w sprawie jest, że wyżej wymieniona decyzja została Spółce doręczona w dniu 08 lipca 2003r. Termin 14-dniowy do wniesienia odwołania upłynął z końcem dnia 22 lipca 2003r. W tym też terminie nie zostało wniesione odwołanie. Wprawdzie na adres Izby Skarbowej zostało wysłane pismo, jednakże na skutek omyłki, było to odwołanie od decyzji Urzędu Skarbowego we W. dotyczące innej sprawy.
Spółka wyjaśniła, iż był to błąd pracownika, który zajmuje się wysyłaniem korespondencji.
Zagadnienie przywrócenia terminu reguluje przepis art. 162 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2).
Z powyższego zatem wynika, iż jedną z przesłanek przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez Spółkę braku jej winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnić brak winy oznacza uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.
Sąd w obecnym składzie wyraża pogląd, iż skarżąca nie wykazała braku winy po jej stronie. Okoliczność, iż pracownik Spółki popełnił błąd i przy wkładaniu do koperty zaadresowanej na adres Izby Skarbowej w B. umieścił odwołanie od innej decyzji, nie usprawiedliwia naruszenia terminu ustawowego. Niewątpliwie w tej sytuacji można mówić, co najmniej o niedbalstwie ze strony pracownika Spółki, co wyklucza brak winy wymagany przepisami prawa do przywrócenia terminu. Rzeczą osoby prawnej jest zorganizowanie obsługi biurowo-administracyjnej w taki sposób, aby zapewnione zostało prawidłowe jej funkcjonowanie. Wina obsługi personelu administracyjnego Spółki obciąża tę jednostkę. Zasadnie zatem Dyrektor Izby Skarbowej przyjął, iż brak jest podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Urzędu Skarbowego we W.
Ponadto, podkreślić należy, iż kolejną przesłanką, która powinna być spełniona, aby organ był uprawniony do uwzględnienia wniosku zainteresowanego jest zachowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Termin ten biegnie dopiero od dnia ustania przeszkody i wynosi siedem dni. Zdaniem skarżącej termin ten biegł dopiero od dnia 23 lutego 2004r., kiedy to otrzymała pismo Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] i tym samym miała świadomość o zaistniałej omyłce w zawartości koperty skierowanej do Izby Skarbowej.
Powyższe stanowisko nie jest słuszne, bowiem z nadesłanych przez organ podatkowy dokumentów wynika, że w dniu 30 lipca 2003r. pracownik Spółki odebrał pismo Izby Skarbowej w B. z dnia [...] Nr [...] (nadane pod numerem [...]), które zawiera jednoznaczną informację o przekazaniu Urzędowi Skarbowemu we W. odwołania od decyzji tego organu podatkowego z dnia [...] Nr [...], czyli w sprawie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej. Spółka zatem już 30 lipca 2003r. powzięła informację, iż skierowane przez nią odwołanie do Izby Skarbowej w B. zostało przekazane Urzędowi Skarbowemu we W. oraz, że dotyczy ono decyzji innej niż rozstrzygnięcie z dnia [...] Nr [...], od którego Podatnik- jak twierdzi - zamierzał się odwołać. W związku z tym termin siedmiodniowy, o którym mowa w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej - biegł od 31 lipca 2003r. i upłynął z końcem dnia 6 sierpnia 2003r. Niewątpliwie Spółka nie spełniła również drugiego warunku niezbędnego do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Reasumując należy stwierdzić, iż organ podatkowy odmawiając przywrócenia terminu orzekł w granicach prawa, a jego działaniu nie można przypisać nadmiernej surowości. Przy ocenie braku winy należy bowiem przyjąć obiektywny, a nie subiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W przeciwnym razie doszłoby do dowolności i niepewności w przestrzeganiu terminów procesowych.
Z uwagi na powyższe okoliczności faktyczne i prawne za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia zasady praworządności, jak również zasady zaufania podatnika do organów podatkowych.
Z tych względów na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.