I SA/Bd 263/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2023-07-04
NSAAdministracyjneWysokawsa
dofinansowanieturnus rehabilitacyjnyPFRONdecyzja administracyjnapostanowienieniedopuszczalność odwołaniaKodeks postępowania administracyjnegoprawo do sądusprawiedliwość proceduralna

WSA uchylił postanowienie SKO o niedopuszczalności odwołania, uznając, że informacja o odmowie dofinansowania turnusu rehabilitacyjnego jest decyzją administracyjną.

Skarżąca złożyła odwołanie od pisma PCPR o odmowie dofinansowania turnusu rehabilitacyjnego dla córki. SKO stwierdziło niedopuszczalność odwołania, uznając pismo za informacyjne. WSA uchylił postanowienie SKO, stwierdzając, że informacja o odmowie dofinansowania jest decyzją administracyjną, od której przysługuje odwołanie, zgodnie z zasadą demokratycznego państwa prawnego i prawa do sądu.

Sprawa dotyczyła skargi M. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku, które stwierdziło niedopuszczalność odwołania od pisma Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w R. o odmowie dofinansowania turnusu rehabilitacyjnego dla córki skarżącej. PCPR odrzuciło wniosek, powołując się na wcześniejszy udział dziecka w turnusie. SKO uznało pismo PCPR za informacyjne, a nie decyzję administracyjną, co skutkowało stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżone postanowienie SKO. Sąd uznał, że informacja o sposobie rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie, mimo użytego sformułowania "powiadomienie", ma charakter decyzji administracyjnej. Argumentował to konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego, prawem do sądu i sprawiedliwości proceduralnej, które wymagają, aby rozstrzygnięcia dotyczące praw jednostki były podejmowane w formalnej procedurze, umożliwiającej zaskarżenie. Sąd podkreślił, że nazwa aktu nie przesądza o jego charakterze, a istotne jest władcze i jednostronne rozstrzyganie o uprawnieniach jednostki. W związku z tym, że SKO błędnie uznało odwołanie za niedopuszczalne, sąd uchylił postanowienie SKO i zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, takie pismo, mimo użytego sformułowania "powiadomienie", spełnia przesłanki decyzji administracyjnej, ponieważ jest władczym i jednostronnym rozstrzygnięciem o publicznym uprawnieniu jednostki.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawnego, prawo do sądu i sprawiedliwości proceduralnej, które wymagają, aby rozstrzygnięcia dotyczące praw jednostki były podejmowane w formalnej procedurze umożliwiającej zaskarżenie. Domniemanie decyzyjnej formy załatwienia sprawy administracyjnej jest uzasadnione w sytuacjach, gdy prawo materialne nie wskazuje wyraźnie formy, ale organ ma kompetencję do władczego rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

k.p.a. art. 134

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.r. art. 10e § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Rozporządzenie o turnusach rehabilitacyjnych art. 5 § 14

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie turnusów rehabilitacyjnych z dnia 15 listopada 2007 r.

Pomocnicze

k.p.a. art. 127 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 210 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 225

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § 1

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo PCPR o odmowie dofinansowania turnusu rehabilitacyjnego ma charakter decyzji administracyjnej, a nie informacyjnego. Niedopuszczalne jest stwierdzenie niedopuszczalności odwołania od pisma, które powinno być traktowane jako decyzja administracyjna. Prawo do sądu i sprawiedliwość proceduralna wymagają, aby rozstrzygnięcia dotyczące uprawnień jednostki były podejmowane w formie decyzji administracyjnej, umożliwiającej zaskarżenie.

Odrzucone argumenty

Pismo PCPR z dnia [...] kwietnia 2023 r. nie stanowi decyzji administracyjnej, lecz ma charakter informacyjny. Odwołanie od pisma informacyjnego jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych.

Godne uwagi sformułowania

"powiadomienia o sposobie rozpatrzenia wniosku" - mimo tego sformułowania, akt ma charakter decyzji administracyjnej domniemanie rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej prawo do procesu oraz do sprawiedliwości proceduralnej nie zawsze określa się w przepisach prawa wydawane rozstrzygnięcia mianem decyzji administracyjnej, a nazwa nadana rozstrzygnięciu nie jest koniecznym warunkiem jego kwalifikacji

Skład orzekający

Joanna Ziołek

sprawozdawca

Tomasz Wójcik

przewodniczący

Urszula Wiśniewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uznanie, że pisma informacyjne organów administracji, które rozstrzygają o prawach lub obowiązkach jednostki, powinny być traktowane jako decyzje administracyjne, od których przysługuje odwołanie. Podkreślenie znaczenia prawa do sądu i sprawiedliwości proceduralnej w interpretacji przepisów proceduralnych."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, gdzie organ administracji wydaje pismo rozstrzygające o uprawnieniu jednostki, a nie jest jasne, czy jest to decyzja administracyjna. Interpretacja może być stosowana do podobnych sytuacji w innych obszarach administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest właściwe zakwalifikowanie pisma organu administracji. Pokazuje, że nawet pozornie rutynowe pisma mogą mieć znaczenie prawne i być podstawą do zaskarżenia, co jest ważne dla obywateli.

Czy pismo z urzędu to tylko informacja, czy już decyzja administracyjna? Sąd wyjaśnia!

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 263/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-07-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Joanna Ziołek /sprawozdawca/
Tomasz Wójcik /przewodniczący/
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Asesor WSA Joanna Ziołek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lipca 2023 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia 12 maja 2023 r. nr KO.411.1183.2023 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku na rzecz M. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3) nakazuje zwrócić ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz M. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem nadpłaconego wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
Z A S A D N I E N I E3
UZASADNIENIE
Wiadomością wysłaną w dniu [...] marca 2023 r. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w R. (dalej: "PCPR") poinformowało M. J. (dalej: "Skarżącą") o odrzuceniu wniosku o dofinansowanie kosztów uczestnictwa jej córki A. J. w turnusie rehabilitacyjnym ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "PFRON"). W treści wiadomości podano, że przyczyną odrzucenia wniosku jest fakt, że dziecko brało udział w turnusie rehabilitacyjnym w 2022 r. Następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r. PCPR poinformowało Skarżącą o nieprzyznaniu dofinansowania.
Od powyższego pisma Skarżąca wniosła w dniu [...] kwietnia 2023 r. odwołanie, w którym wskazała, że obowiązujące przepisy prawa zawierają regulację, zgodnie z którą uzyskanie dofinansowania w danym roku nie wyklucza uzyskania dofinansowania w roku następnym oraz, że przy rozpatrywaniu wniosku bierze się pod uwagę stopień i rodzaj niepełnosprawności oraz wpływ niepełnosprawności na możliwość realizacji kontaktów społecznych w codziennym funkcjonowaniu. Zdaniem Skarżącej korzystanie przez jej dziecko z turnusu rehabilitacyjnego w roku poprzednim nie ma znaczenia dla sprawy, ponieważ dziecko spełnia kryteria wymagane przez ustawodawcę do przyznania uprawnienia do skorzystania z turnusu rehabilitacyjnego. W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie dofinansowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (dalej: "SKO") postanowieniem z dnia [...] maja 2023 r. nr [...], na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: "k.p.a."), stwierdziło niedopuszczalność odwołania prawnego z przyczyn przedmiotowych tj. z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia.
W uzasadnieniu postanowienia SKO wskazało, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja administracyjna. Tymczasem w niniejszej sprawie pismo Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w R. z dnia [...] kwietnia 2023 r., którego dotyczy odwołanie, nie stanowi decyzji administracyjnej. Pismo to ma charakter informacyjny. Z jego treści nie wynika, aby osoba je sporządzająca działała z upoważnienia właściwego w tym zakresie organu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższe postanowienie SKO, Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 134 k.p.a. mające wpływ na treść wydanego orzeczenia, a w konsekwencji art. 10e ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 100; dalej: "ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r.") i par. 5 ust. 14 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie turnusów rehabilitacyjnych z dnia 15 listopada 2007 r. (Dz. U. z 2007 r. Nr 230, poz. 1694; dalej: "Rozporządzenie o turnusach rehabilitacyjnych") stanowiących podstawę materialną do orzekania w formie decyzji w sprawie dofinansowania ze środków PFRON w przedmiocie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym, i błędnym uznaniu, że w rozpoznawanej sprawie nie występuje konieczność wydania decyzji administracyjnej.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że z uwagi na sprzężoną niepełnosprawność od urodzenia jej córka wymaga ciągłej wielokierunkowej i kosztownej rehabilitacji. Decyzja PCPR o odmowie dofinansowania do turnusu ze środków PFRON w roku 2023 pomimo spełnienia wszystkich przesłanek jest dla niej krzywdząca. Skarżąca powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym rozstrzygnięcie wniosku o dofinansowanie kosztów turnusu rehabilitacyjnego ze środków PFRON następuje poprzez wydanie decyzji administracyjnej, pomimo użytego w przepisie prawa zwrotu "powiadomienia o sposobie rozpatrzenia wniosku".
Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz uchylenie aktu pierwszej instancji a także o wydanie decyzji w sprawie złożonego wniosku o dofinansowanie. Ponadto Skarżąca sformułowała wniosek "o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia" na podstawie wskazanego art. 152 p.p.s.a. (pkt IV wniosków skargi).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści przepisów art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259; dalej: "p.p.s.a."), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie przedmiot zaskarżenia stanowi postanowienie SKO, mocą którego organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność odwołania M. J. od wydanej przez organ I instancji informacji z dnia [...] kwietnia 2023 r., którą organ nie uwzględnił wniosku Skarżącej o dofinansowanie kosztów uczestnictwa jej córki w turnusie rehabilitacyjnym ze środków PFRON. Jako podstawę prawną zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy powołał przepis art. 134 k.p.a., w oparciu o który dokonał kontroli formalnej wniesionego odwołania, stwierdzając w jej efekcie, że w sprawie brak jest przedmiotu zaskarżenia.
Oceniając prawidłowość powyższego stanowiska organu odwoławczego należy w pierwszej kolejności wskazać, że przepis art. 134 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Instytucję procesową niedopuszczalności odwołania, o której mowa w tym przepisie należy rozpatrywać w kontekście wymagań stawianych odwołaniu przez przepisy kodeksu i przepisy szczególne. Przyczyny niedopuszczalności odwołania mogą mieć zarówno charakter przedmiotowy, jak i podmiotowy. Do przyczyn przedmiotowych zalicza się m.in. przypadek wniesienia odwołania od aktu nie mającego charakter decyzji administracyjnej, jako że w myśl art. 127 § 1 k.p.a., odwołanie służy od wydanej w pierwszej instancji decyzji administracyjnej.
W niniejszej sprawie organy obu instancji uznały, że informacja o sposobie rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie kosztów turnusu rehabilitacyjnego ze środków PFRON, o której mowa w § 5 ust 14 Rozporządzenia o turnusach rehabilitacyjnych, stanowi czynność lub akt inny niż decyzja administracyjna, w efekcie czego zakwalifikowały powiadomienie z dnia [...] kwietnia 2023 r. o negatywnym rozpatrzeniu wniosku Skarżącej jako zwykłe pismo informacyjne, a nie decyzję administracyjną, co w konsekwencji spowodowało stwierdzenie przez SKO niedopuszczalność wniesionego przez Skarżącą odwołania od pisma z dnia [...] kwietnia 2023 r.
Kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wymaga zatem ustalenia jaki charakter prawny ma akt podejmowany w sprawie wniosku o przyznanie dofinansowania kosztów turnusu rehabilitacyjnego ze środków PFRON, tj. przede wszystkim rozstrzygnięcia, czy stanowi on decyzję administracyjną, czy też zwykłe pismo informacyjne, które nie podlega zaskarżeniu.
Odniesienie się do tej kwestii wymaga wskazania w pierwszej kolejności, że warunki przyznawania świadczeń ze środków PFRON na dofinansowanie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym ustawodawca określił w art. 10e ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r., warunkując uprawnienie do tego świadczenia od spełnienia kryterium niepełnosprawności oraz kryterium dochodowego. Szczegółowe warunki, jakie powinny spełniać osoby niepełnosprawne ubiegające się o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie, tryb składania i rozpatrywania wniosków o dofinansowanie, wysokość oraz sposób przyznawania i przekazywania tego dofinansowania ze środków PFRON, zgodnie z delegacją ustawową zawartą w art. 10d ust. 8 pkt 2 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r., określa zaś Rozporządzenie o turnusach rehabilitacyjnych.
W § 5 ust. 14 Rozporządzenia o turnusach rehabilitacyjnych stanowi się, że centrum pomocy rodzinie w terminie 7 dni od dnia rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie powiadamia w formie pisemnej wnioskodawcę o sposobie jego rozpatrzenia. Informacja o sposobie rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie, zgodnie z ust. 15 § 5 wskazanego rozporządzenia, zawiera odpowiednio: 1) imię i nazwisko, adres i numer PESEL albo numer dokumentu tożsamości; 2) informację o wysokości przyznanego dofinansowania; 3) informację o wysokości przyznanego dofinansowania dla opiekuna; 4) uzasadnienie w przypadku nieprzyznania dofinansowania.
Zdaniem Sądu analiza przytoczonych przepisów w kontekście konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego oraz zasady prawa do sądu i sprawiedliwego procesu, a także z uwzględnieniem określonych w art. 8 i 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. celów rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych, formą której wsparcia jest m.in. turnus rehabilitacyjny (art. 10 pkt 2 ww. ustawy), prowadzi do wniosku, że w przypadku o którym mowa w § 5 ust 14 Rozporządzenia o turnusach rehabilitacyjnych, mamy do czynienia z decyzją administracyjną rozstrzygającą wniosek o dofinansowanie kosztów turnusu rehabilitacyjnego ze środków PFRON, pomimo użytego w tym przepisie zwrotu "powiadomienia o sposobie rozpatrzenia wniosku". Przepis art. 104 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Kodeks postępowania administracyjnego nie definiuje wprost pojęcia "decyzja", niemniej jednak w art. 107 k.p.a. wymienia elementy formalne decyzji. Decyzja jest rodzajem aktu administracyjnego, stanowiącym oparte na przepisach prawa zewnętrzne, władcze i jednostronne oświadczenie woli organu administracji, określające sytuację prawną konkretnego podmiotu w określonej sprawie, które wydane zostało w trybie kodeksu postępowania administracyjnego i które odpowiada wymogom formy określonym w art. 107 k.p.a. O tym, czy dany akt jest decyzją czy nie, przesądza nie jego nazwa, lecz charakter sprawy, treść przepisu będącego podstawą działania organu. Nie zawsze bowiem określa się w przepisach prawa wydawane rozstrzygnięcia mianem decyzji administracyjnej, a nazwa nadana rozstrzygnięciu nie jest koniecznym warunkiem jego kwalifikacji. Przepisy prawa mogą nie wskazywać wyraźnie decyzyjnej formy załatwienia sprawy. Istotnym jest zatem aby istniała norma prawa materialnego, która określała sprawę administracyjną i organ właściwy do władczego i zewnętrznego rozstrzygnięcia o prawach lub obowiązkach podmiotu w indywidualnej sprawie, choćby dla rozstrzygnięcia takiego przepis nie wyznaczał expressis verbis formy załatwienia sprawy w postaci decyzji administracyjnej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 232/13).
W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że w przypadkach, gdy ustawodawca upoważnił organ administracji do rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy jednostki, natomiast nie wskazał wyraźnie formy prawnej działania organu, należy kierować się tzw. domniemaniem rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej. Domniemanie załatwienia sprawy w drodze decyzji należy stosować w sytuacji, kiedy z normy prawa materialnego, stanowiącej podstawę jej wydania, można w sposób nie budzący wątpliwości wyprowadzić w drodze konkretyzacji normy prawnej, uprawnienia lub obowiązku jednostki, dla którego nie została przewidziana wprost forma działania organu w drodze decyzji administracyjnej (patrz uchwała 7 sędziów NSA z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt II GPS 1/12). Choć prawo materialne administracyjne, konstytuując normy stanowiące podstawę do podejmowania rozstrzygnięć w sprawach indywidualnych, nie daje wielokrotnie odpowiedzi na pytanie, czy rozstrzygnięcie to ma mieć formę decyzji administracyjnej to mając na względzie ochronę praw jednostki jaką uzyskuje strona w przypadku sformalizowanego postępowania administracyjnego, należy przyjąć, iż w takich wątpliwych sytuacjach mamy do czynienia z decyzją administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 232/12).
Wskazać należy, że za decyzyjną formą załatwienia sprawy administracyjnej przemawia - wynikające z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) - prawo jednostki do procesu oraz do sprawiedliwości proceduralnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, że prawo do procesu ma podstawowe znaczenie dla interpretacji przepisów prawa materialnego w kwestii formy rozstrzygnięcia sprawy w kierunku przyjęcia zasady załatwiania spraw jednostki w formie decyzji administracyjnej, gdy przepis prawa materialnego nie przyjmuje expressis verbis innej formy załatwienia sprawy. Ponadto obywatel ma prawo do tego, by jego oparte na prawie materialnym wnioski i roszczenia były rozpatrywane w ramach przewidzianej prawem procedury. Nie jest bowiem zgodne z zasadami konstytucyjnymi takie postępowanie organów wykonujących administrację publiczną, w którym wnioski obywateli załatwiane są poza procedurą. Zasada demokratycznego państwa prawnego wymaga, aby wszelkie postępowania prowadzone przez organy władzy publicznej w celu rozstrzygnięcia spraw indywidualnych odpowiadały standardom sprawiedliwości proceduralnej, a więc gwarantowały stronom i uczestnikom postępowania m.in. prawo do przedstawiania i obrony swoich racji, oraz zaskarżania rozstrzygnięć wydanych w pierwszej instancji, zagwarantowane w art. 78 Konstytucji RP (tak: uchwala siedmiu sędziów NSA z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt II GPS 1/12; uchwała NSA z dnia 23 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1185/04; wyrok TK z dnia 14 czerwca 2006 r., sygn. akt K 53/05). Skoro więc działania władcze organów powinny być wykonywane w takich formach, które stwarzają jednostce możliwość obrony jej interesów w postępowaniu gwarantującym zachowanie standardów procesowych, a zachowanie takich standardów najpełniej gwarantuje decyzyjna forma rozstrzygania sprawy administracyjne to tym samym konieczne jest, w świetle ww. praw jednostki wywodzonych z zasady demokratycznego państwa prawa, aby obowiązywała decyzyjna forma rozstrzygnięcia sprawy jednostki w sytuacji, gdy ustawa nie wskazuje wyraźnie formy prawnej działania organu, lecz z ustawy wynika kompetencja organu do rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej jednostki. Domniemanie załatwienia sprawy administracyjnej w formie decyzji administracyjnej jest uzasadnione również w świetle konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji), gdyż w przypadku, gdyby rozstrzygnięcie organu administracji było podejmowane poza jakąkolwiek procedurą, możliwość skontrolowania przez sąd administracyjny legalności takiego rozstrzygnięcia de facto by nie istniała.
W świetle poczynionych uwag stwierdzić należy, że powiadomienie o sposobie rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie kosztów turnusu rehabilitacyjnego, o którym mowa w § 5 ust. 14 Rozporządzenia o turnusach rehabilitacyjnych - jako akt władczy i jednostronny organu, rozstrzygający o publicznym uprawnieniu jednostki - spełnia przesłanki konieczne do uznania go za decyzję administracyjną. Zatem mimo, iż wskazany przepis wyraźnie nie stanowi, iż rozstrzygnięcie to ma charakter decyzji, to jednak domniemanie decyzyjnej formy załatwienia sprawy administracyjnej oraz prawa do sądu i sprawiedliwego procesu osoby ubiegającej się o przedmiotowe świadczenie, nakazuje opowiedzieć się za decyzyjną postacią rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie kosztów turnusu rehabilitacyjnego. Uprawnienie Skarżącej do uzyskania dla córki świadczenia w postaci dofinansowania kosztów turnusu rehabilitacyjnego wynika bowiem z przytoczonych na wstępie rozważań prawnych regulacji ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. i Rozporządzania o turnusach rehabilitacyjnych z dnia 15 listopada 2007 r., zaś kompetencja orzekającego w sprawie organu do jednostronnego i władczego wypowiedzenie się w kwestii tego uprawnienia wynika wprost z § 5 ust. 14 Rozporządzenia o turnusach rehabilitacyjnych. W takich okolicznościach nie można dopuścić do sytuacji, aby w demokratycznym państwie prawnym wniosek Skarżącej o dofinansowanie kosztów turnusu rehabilitacyjnego, mający znacznie dla realizacji praw jej oraz jej dziecka był rozpatrywany poza procedurą. Sytuacja taka miałaby miejsce w przypadku braku formy decyzji rozstrzygnięcia takiego wniosku, w szczególności, że rozstrzygnięcie to oparte jest na uznaniu administracyjnym i nieostrych kryteriach wyboru.
Wobec tego, że w przedmiotowej sprawie SKO stwierdziło niedopuszczalność złożonego odwołania na skutek potraktowania rozstrzygnięcia organu I instancji jako zwykłego pisma (informacji), a nie decyzji administracyjnej, Sąd stwierdził, że w sprawie miało miejsce naruszenie art. 134 k.p.a. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu z punktu widzenia domniemania decyzyjnej formy załatwienia sprawy administracyjnej oraz prawa do sądu oraz procesu i sprawiedliwości proceduralnej, nie może być zaakceptowane stanowisko SKO o niedopuszczalności złożonego odwołania. Mając powyższe na uwadze, na postawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie SKO o niedopuszczalności odwołania.
M. J. sformułowania w skardze wniosek "o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia" na podstawie - wskazanego przez Skarżącą - art. 152 p.p.s.a. (pkt IV wniosków skargi). Odnosząc się do tego wniosku Sąd na wstępie wyjaśnia, że wniosek Skarżącej został rozważony pod kątem wypełnienia przesłanek z art. 152 p.p.s.a. wskazanego przez stronę. Sąd nie znalazł podstaw do rozpatrzenia wniosku w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. bowiem Skarżąca nie wskazała tego przepisu w treści skargi.
Przechodząc do rozważań na temat wniosku Skarżącej z pkt IV wniosków skargi Sąd podkreśla, że art. 152 p.p.s.a. wskutek zmiany dokonanej ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) otrzymał nowe brzmienie. Aktualnie art. 152 stanowi, iż w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej (§ 1), przy czym zasady tej nie stosuje się do aktów prawa miejscowego (§ 2). Wcześniejsze brzmienie art. 152 p.p.s.a. stanowiło, że w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
Dokonując nowelizacji art. 152 p.p.s.a. ustawodawca postanowił zmienić dotychczasową praktykę, polegającą na wskazywaniu przez sąd, czy zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonywane, do momentu uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uwzględniającego skargę strony. Wprowadzona została ustawowa zasada, wskazująca, że w przypadku uwzględnienia skargi akt lub czynność nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, a tylko w drodze wyjątku sąd może postanowić inaczej. W niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do zmiany ogólnej zasady wynikającej z art. 152 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 210 § 1 p.p.s.a.
O zwrocie nadpłaconego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 225 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie wpis sądowy od skargi na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535), był wpisem stałym i wynosił 100 zł. Skarżąca natomiast wnosząc skargę uiściła wpis sądowy w kwocie 200 zł. Kwota 100 zł stanowi zatem nadpłacony wpis sądowy podlegający zwrotowi
z urzędu.
Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
J. Ziołek T. Wójcik U. Wiśniewska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI