I SA/BD 250/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi T. Sp. z o.o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2024 r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. z [...] sierpnia 2023 r. o umorzeniu postępowania kontrolnego w zakresie podatku od towarów i usług za grudzień 2012 r. Organ podatkowy uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego, które nastąpiło z dniem [...] sierpnia 2023 r. Spółka zarzucała naruszenie przepisów Konstytucji RP (art. 45) oraz Ordynacji podatkowej (art. 120, 122, 180, 181, 187, 208), twierdząc, że organ pominął przesłanki merytoryczne i nie dokonał sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy. Skarżąca nie kwestionowała samego faktu przedawnienia, ale sposób jego uwzględnienia przez organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, przedawnienie zobowiązania podatkowego jest obligatoryjną przesłanką do umorzenia postępowania, co czyni je bezprzedmiotowym i uniemożliwia merytoryczne rozstrzygnięcie. Sąd uznał, że organ prawidłowo umorzył postępowanie, a zarzuty spółki dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i Konstytucji są bezzasadne, ponieważ umorzenie postępowania z powodu przedawnienia jest formalnym rozstrzygnięciem, które nie wyklucza kontroli sądowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUmorzenie postępowania podatkowego z powodu przedawnienia zobowiązania, obowiązek uwzględniania przedawnienia z urzędu, brak konieczności merytorycznego rozpatrzenia sprawy po stwierdzeniu przedawnienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji przedawnienia zobowiązania podatkowego VAT za 2012 r. i jego wpływu na postępowanie kontrolne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przedawnienie zobowiązania podatkowego stanowi obligatoryjną przesłankę do umorzenia postępowania kontrolnego, uniemożliwiając merytoryczne rozpatrzenie sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przedawnienie zobowiązania podatkowego czyni postępowanie bezprzedmiotowym, co obliguje organ podatkowy do jego umorzenia na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przedawnienie zobowiązania podatkowego jest przesłanką przedmiotową, która powoduje brak podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W takiej sytuacji organ jest zobowiązany do umorzenia postępowania, a wszelkie rozważania merytoryczne stają się prawnie niedopuszczalne.
Czy umorzenie postępowania kontrolnego z powodu przedawnienia narusza prawo strony do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 Konstytucji RP)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umorzenie postępowania z powodu przedawnienia nie narusza art. 45 Konstytucji RP, ponieważ jest to formalne rozstrzygnięcie kończące sprawę, które podlega kontroli sądowej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że umorzenie postępowania jest obligatoryjne w przypadku stwierdzenia jego bezprzedmiotowości, a decyzja o umorzeniu podlega kontroli sądowej, co zapewnia stronie prawo do sądu. Brak merytorycznego rozpatrzenia sprawy w wyniku przedawnienia nie jest naruszeniem prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
Czy organ podatkowy, umarzając postępowanie z powodu przedawnienia, powinien również odnieść się do merytorycznych zarzutów strony dotyczących prawidłowości rozliczeń podatkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ jest zobowiązany do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego i nie ma obowiązku merytorycznego rozpatrywania zarzutów strony.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że decyzja o umorzeniu postępowania jest orzeczeniem formalnym, które kończy sprawę bez jej merytorycznego rozstrzygnięcia. Wobec wygaśnięcia zobowiązania podatkowego z mocy prawa z powodu przedawnienia, organ nie może dokonywać oceny zgromadzonego materiału dowodowego ani rozstrzygać sprawy co do istoty.
Przepisy (9)
Główne
O.p. art. 208 § § 1
Ordynacja podatkowa
Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
Pomocnicze
O.p. art. 233 § § 1
Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
ustawa o VAT art. 108 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dotyczy zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług.
O.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący przedawnienia zobowiązania podatkowego.
O.p. art. 70 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący przerwania biegu terminu przedawnienia przez środek egzekucyjny.
O.p. art. 59 § § 1 pkt 9
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis wskazujący na wygaśnięcie zobowiązania na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi przez sąd administracyjny.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie zobowiązania podatkowego stanowi obligatoryjną przesłankę do umorzenia postępowania kontrolnego. • Umorzenie postępowania z powodu przedawnienia jest rozstrzygnięciem formalnym, które nie wymaga merytorycznego rozpatrzenia sprawy. • Umorzenie postępowania z powodu przedawnienia nie narusza prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 Konstytucji RP).
Odrzucone argumenty
Organ pominął przesłanki merytoryczne i nie dokonał sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy. • Organ naruszył przepisy proceduralne (art. 120, 122, 180, 181, 187 O.p.) poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. • Organ naruszył art. 153 p.p.s.a. poprzez odstąpienie od oceny prawnej i wskazań zawartych w wyrokach sądów administracyjnych.
Godne uwagi sformułowania
Przedawnienie jako instytucja prawa materialnego, musi być bezwzględnie respektowana w toku postępowania, bowiem jego upływ powoduje wygaśnięcie zobowiązania na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej. • Nie budzi najmniejszych wątpliwości, że upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w trakcie postępowania podatkowego musi być uwzględniony z urzędu przez organ podatkowy. • Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga sprawy co do istoty, jest więc orzeczeniem formalnym kończącym sprawę bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia i jest wyjątkiem, który należy traktować jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie.
Skład orzekający
Halina Adamczewska-Wasilewicz
przewodniczący
Joanna Ziołek
sprawozdawca
Leszek Kleczkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania podatkowego z powodu przedawnienia zobowiązania, obowiązek uwzględniania przedawnienia z urzędu, brak konieczności merytorycznego rozpatrzenia sprawy po stwierdzeniu przedawnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedawnienia zobowiązania podatkowego VAT za 2012 r. i jego wpływu na postępowanie kontrolne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia zobowiązań podatkowych, które ma istotne znaczenie praktyczne dla podatników i organów podatkowych. Choć rozstrzygnięcie jest formalne, pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie terminów w prawie podatkowym.
“Przedawnienie VAT: Kiedy organ musi umorzyć postępowanie, nawet jeśli nie rozpatrzy sprawy merytorycznie?”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.