I SA/Bd 25/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego, wskazując na nieprawidłowości w doręczeniu tytułów wykonawczych.
Sprawa dotyczyła skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego składek na ubezpieczenia społeczne. Skarżący podnosił zarzut przedawnienia należności oraz kwestionował prawidłowość doręczenia tytułów wykonawczych. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności dotyczące skuteczności doręczenia korespondencji do osoby niebędącej domownikiem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Sprawa dotyczyła należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Kluczowym zarzutem Skarżącego było przedawnienie tych należności oraz wadliwość doręczenia tytułów wykonawczych, które miało nastąpić do rąk osoby nieupoważnionej (A. O.). Organ egzekucyjny i organ nadzoru utrzymywały, że bieg przedawnienia został zawieszony od momentu podjęcia pierwszej czynności egzekucyjnej, o której dłużnik został zawiadomiony, aż do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez komornika sądowego, a następnie ponownie od momentu wszczęcia egzekucji administracyjnej po ustaleniu nowego składnika majątkowego. Kwestionowano również zarzut przedawnienia, wskazując na prawidłowość doręczeń, w tym doręczenie do rąk A. O. jako dorosłego domownika. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości skuteczności doręczenia tytułów wykonawczych z dnia 29 września 2011 r. do rąk A. O. jako dorosłego domownika. Analiza potwierdzenia odbioru wykazała, że A. O. działała jako pełnomocnik, a nie dorosły domownik, co przeczyło ustaleniom organów. Sąd podkreślił, że organy miały obowiązek wyjaśnić te niespójności, czego nie uczyniły, naruszając tym samym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące czynnego udziału strony, oceny dowodów oraz prawidłowości doręczeń. W związku z tym, Sąd uznał, że przedwczesne jest rozstrzyganie o zarzutach dotyczących przedawnienia i umorzenia postępowania egzekucyjnego, a sprawa wymaga ponownego rozpoznania przez organ egzekucyjny z uwzględnieniem prawidłowych ustaleń faktycznych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli z dokumentu potwierdzającego odbiór wynika, że osoba ta działała jako pełnomocnik, a nie dorosły domownik, co przeczy ustaleniom organów.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że adnotacja na potwierdzeniu odbioru przesyłki z dnia 29 września 2011 r. wskazywała, że A. O. działała w charakterze pełnomocnika, a nie dorosłego domownika, co było sprzeczne z ustaleniami organów. Brak wyjaśnienia tej rozbieżności przez organy stanowił naruszenie przepisów K.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
k.p.a. art. 43
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczenie pisma osobie nieobecnej za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli podjęły się oddania pisma adresatowi. W przypadku doręczenia sąsiadowi lub dozorcy, adresata należy zawiadomić.
u.s.u.s. art. 24 § 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa 5-letni termin przedawnienia należności z tytułu składek.
u.s.u.s. art. 24 § 5b
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa zasady zawieszenia biegu przedawnienia należności z tytułu składek w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 61 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa zasady ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego czynności.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji/postanowienia.
k.p.a. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 79a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo strony do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia aktu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieskuteczne doręczenie tytułów wykonawczych do rąk A. O., która nie była dorosłym domownikiem, a działała jako pełnomocnik. Naruszenie przez organ II instancji zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Dowolna ocena materiału dowodowego przez organ II instancji. Niewłaściwe uzasadnienie postanowienia organu II instancji.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów dotyczące skuteczności doręczenia tytułów wykonawczych do rąk A. O. jako dorosłego domownika. Argumenty organów dotyczące prawidłowego zawieszenia biegu przedawnienia należności składkowych.
Godne uwagi sformułowania
z treści potwierdzenia odbioru korespondencji z dnia [...] września 2011 r. [...] wynika, że A. O. wprawdzie odebrała przesyłkę [...], jednak adnotacja na dokumencie potwierdzenia odbioru wskazuje, że działała w charakterze pełnomocnika. W sposób jednoznaczny przeczy to stanowisku organów, że doręczenie nastąpiło do rąk dorosłego domownika. Ustalenia poczynione przez organy nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Wobec powyższego należy uznać, że doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 43 k.p.a.
Skład orzekający
Leszek Kleczkowski
przewodniczący
Tomasz Wójcik
sprawozdawca
Joanna Ziołek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Prawidłowe doręczanie korespondencji w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście doręczenia zastępczego do rąk osób niebędących adresatami, a także kwestie przedawnienia należności składkowych i zasad prowadzenia postępowania egzekucyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z doręczeniem i może wymagać analizy w kontekście innych przepisów dotyczących doręczeń oraz specyfiki postępowania egzekucyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej – prawidłowości doręczeń, która ma kluczowe znaczenie dla biegu terminów i możliwości obrony. Pokazuje, jak drobne błędy formalne mogą prowadzić do uchylenia decyzji administracyjnych.
“Pułapka doręczenia: Jak błędne doręczenie pisma może zniweczyć postępowanie egzekucyjne?”
Dane finansowe
WPS: 597 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bd 25/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2023-03-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-01-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Joanna Ziołek Leszek Kleczkowski /przewodniczący/ Tomasz Wójcik /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 7, art. 71 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3 w zw. z art. 43 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 marca 2023 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 24 listopada 2022 r., nr 0401-IEE.711.166.2022.2 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy na rzecz M. B. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prowadził przeciwko M. B. (dalej też jako: Skarżący, Strona) postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] obejmujących należności z tytułu nieuiszczonych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W celu wyegzekwowania należności organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne, w związku z wystąpieniem zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową - Sąd Rejonowy w B. postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., sygn. akt [...] przekazał prowadzenie egzekucji w całości komornikowi sądowemu. Postanowieniem z [...] czerwca 2017 roku sygn. akt [...] [...] Sądowy przy Sądzie Rejonowym w B. umorzył prowadzone z Pana majątku postępowanie egzekucyjne z powodu bezskuteczności egzekucji. P. z dnia [...] lutego 2022 r. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zawiadomił Skarżącego o ponownie wszczętej egzekucji administracyjnej na podstawie ww. tytułów wykonawczych w związku z ustaleniem nowego składnika majątkowego, tj. świadczenia emerytalno-rentowego. Zawiadomieniami z dnia [...] marca 2022 r. organ zajął świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego, ubezpieczenia społecznego i renty socjalnej w ZUS. Z kolei pismem z dnia [...] marca 2022 r. Skarżący został poinformowany przez organ egzekucyjny, że z uwagi na zbieg egzekucji administracyjnej z sądową, do czasu wskazania organu właściwego do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, środki pieniężne uzyskane z zajęcia będą przechowywane na koncie depozytowym. P. z dnia [...] maja 2022 r. Skarżący został zawiadomiony, że niniejsza sprawa została przekazana do prowadzenia Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w B. M. B. w celu łącznego prowadzenia egzekucji. Jednocześnie poinformowano Stronę o umorzeniu opłat za czynności egzekucyjne naliczone od zawiadomień o zajęciu. P. z dnia [...] maja 2022 r. Skarżący złożył wniosek o "umorzenie egzekucji komorniczej" z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2022 r. Dyrektor Oddziału ZUS odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...]. P. z dnia [...] lipca 2022 r. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie i wniósł o jego zmianę i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił rażące naruszenie art. 24 ust. 4 oraz art. 24 ust. 5b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1009) – dalej: "u.s.u.s.". Strona podniosła, że organ egzekucyjny winien wykazać, że dla zawieszenia biegu przedawnienia konieczne jest podjęcie pierwszej czynności zmierzające do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony. Skarżący podkreślił, że z uzasadnienia postanowienia wynika, że tytuły wykonawcze z dnia [...] września 2011 r., które stanowiły podstawę do prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec jego osoby zostały odebrane przez pełnomocnika tj. A. O., jednak on nigdy takiego pełnomocnictwa nie udzielał ww. osobie do reprezentowania go przed organami ZUS. Skarżący stanął również na stanowisku, że należności objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi uległy przedawnieniu, w związku z czym na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022, poz. 479) – dalej: "u.p.e.a." – zasadnym byłoby ich umorzenie. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej też jako: organ, Dyrektor) uchylił zaskarżone postanowienie w całości do ponownego rozpatrzenia celem szczegółowego zbadania przez organ egzekucyjny kwestii przedawnienia dochodzonych należności. Dyrektor Oddziału ZUS postanowieniem z dnia [...] września 2022 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych, wskazując na brak przesłanek, o których mowa w art. 59 § 1 u.p.e.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zarzucił naruszenie: . art. 24 u.s.u.s. wskutek nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia składek objętych tytułami wykonawczymi, pomimo przedawnienia tych świadczeń, . art. 59 § 1 u.p.e.a. wskutek nieumorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący podkreślił przy tym, że A. O. nigdy nie była ani jego pełnomocnikiem, ani też dorosłym domownikiem, nie zamieszkiwała z nim i z niego rodziną. Zdaniem Skarżącego doręczenie tytułów wykonawczych do rąk osoby nieupoważnionej nie wywołało skutków prawnych. W związku z powyższym, Strona podniosła, że bieg przedawnienia należności z tytułu składek nie został przerwany i należności za maj – lipiec 2011 r. oraz grudzień 2011 r. uległy przedawnieniu w 2016 r. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ w pierwszej kolejności odniósł się do zarzutu przedawnienia. Podkreślił, że zgodnie z obwiązującym obecnie art. 24 ust. 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. W przedmiotowej sprawie zarówno od należności powstałych przed [...] stycznia 2012 r., jak i po tej dacie zastosowanie ma 5-letni okres przedawnienia. Organ dodał, że zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. zawieszenie biegu przedawnienia następuje od podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Mając na uwadze powyższe, Dyrektor wskazał, że pierwszą czynnością skutkującą zawieszeniem biegu przedawnienia, o której Skarżący został zawiadomiony, było doręczenie odpisów tytułów wykonawczych, które nastąpiło w dniach: . [...] września 2011 roku, gdy doręczono odpisy tytułów wykonawczych o numerach: od [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w Banku Spółdzielczym w K., . [...] kwietnia 2012 roku, gdy doręczono odpisy tytułów wykonawczych o numerach: od [...] wraz z zawiadomieniami z [...] kwietnia 2012 roku o numerach: od [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w [...] [...] S.A., . [...] maja 2012 roku, gdy doręczono odpisy tytułów wykonawczych o numerach: [...] wraz z zawiadomieniami z [...] maja 2012 roku o numerach: od [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w Raiffeisen Bank [...] S.A. Dalej organ wyjaśnił, że wskutek zbiegu egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową, łączne prowadzenie egzekucji przejął [...] Sądowy przy Sądzie Rejonowym w B. M. B., który postanowieniem z [...] czerwca 2017 r., sygn. akt [...] umorzył prowadzone z majątku Skarżącego postępowanie egzekucyjne z powodu jego bezskuteczności. W świetle powyższego organ uznał, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia powyższych należności miało miejsce od dnia dokonania pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności, tj. od doręczenia odpisów tytułów wykonawczych w dniach: [...] września 2011 roku, [...] kwietnia 2012 roku, [...] maja 2012 roku do [...] czerwca 2017 roku, tj. daty zakończenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego. Od [...] czerwca 2017 roku bieg terminu przedawnienia zaczął biec dalej. W związku z ustaleniem nowego składnika majątkowego, tj. świadczenia emerytalno-rentowego, stosownie do art. 61 § 1 pkt 2 u.p.e.a., pismem z [...] lutego 2022 r. numer, doręczonym [...] lutego 2022 r., Skarżący został zawiadomiony o ponownie wszczętej egzekucji. Z kolei zawiadomieniami z [...] marca 2022 r. o numerach [...] zajęto w/w świadczenie. Zawiadomienia zostały doręczone Skarżącemu w [...] marca 2022 r. Zdaniem organu doszło zatem do ponownego zawieszenia biegu terminu przedawnienia, stosownie do brzmienia art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ dodał, że gdyby egzekucja nie została ponownie wszczęta [...] lutego 2022 r., należności z tytułu składek za okresy: . maj 2011 - lipiec 2011 r., których wymagalność przypadała na dzień: odpowiednio [...] czerwca 2011 r., [...] lipca 2011 r. oraz [...] sierpnia 2011 r. uległyby przedawnieniu [...] czerwca 2022 r.; . grudzień 2011 r., których wymagalność przypadała [...] stycznia 2012 roku, przedawniłyby się [...] marca 2022 r.; . styczeń - luty 2012 r., których wymagalność przypadała odpowiednio na [...] lutego 2012 roku i [...] marca 2012 roku, przedawniłyby się: za styczeń 2012 r. - [...] marca 2022 r., za luty 2012 r. - [...] kwietnia 2022 r. Następnie organ podkreślił, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych trwa nadal, a zatem bieg terminu przedawnienia pozostaje nadal zawieszony. W dalszej kolejności organ odniósł się do zarzutu przedawnienia przedmiotowych należności z uwagi na doręczenie tytułów wykonawczych osobie nieupoważnionej, wskazując, że zarzut ten jest nieuzasadniony. Organ wyjaśnił, że tytuły wykonawcze od TW1040111005719 do TW1040111005727 wraz z zawiadomieniami zostały doręczone w dniu [...] września 2011 r. z powodu nieobecności Skarżącego w miejscu zamieszkania A. O., która podjęła się oddać przesyłkę adresatowi. Dyrektor odwołując się do art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022, poz. 2000) – dalej: "k.p.a." – wskazał, że A. O. składając podpis na zwrotnym poświadczeniu odbioru jednoznacznie zobowiązała się do doręczenia Skarżącemu przesyłki. W związku z powyższym zdaniem organu zostały doręczone w sposób prawidłowy. Natomiast tytuły wykonawcze o numerach od [...] doręczone zostały w dniu [...] kwietnia 2022 r. żonie Skarżącego, co wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. A zatem w świetle art. 43 k.p.a. organ uznał to doręczenie za skuteczne. Podsumowując organ wskazał, że nie dopatrzył się podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W skardze do tutejszego Sądu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz o orzeczenie, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Zaskarżając przedmiotowe postanowienie w całości, zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mających wpływ na rozstrzygnięcie tj.: . art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 79a k.p.a. poprzez naruszenie generalnej zasady postępowania administracyjnego, jaką jest zasada czynnego udziału stron w postępowaniu, przez uniemożliwienie stronie przed wydaniem decyzji przez organ II instancji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Okoliczność, że organ orzekał na podstawie materiału zgromadzonego przez organ I instancji nie zwalniała od obowiązku przestrzegania zasady czynnego udziału odwołującego w sprawie i wypowiedzenia się przed wydaniem zaskarżonej decyzji, w tym także zgłoszenia ewentualnych wniosków dowodowych, . art. 7 i 77 i art. 80 k.p.a. polegające na dowolnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego przejawiające się na zebraniu i rozpatrzeniu przez organ II instancji materiału dowodowego w sposób sprzeczny z regułami określonymi w ww. artykułach, . art. 39 w związku z art. 42 § 1 k.p.a., wskutek uznania, że tytuły wykonawcze w dniu [...].09.2011 r, [...].04.2012 r. i [...].05.2012 r. zostały skutecznie doręczona Skarżącemu w sposób zgodny z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że tytuły te zostały doręczone A. O., a z uzasadnienia organu II instancji nie wynika kim była ww. osoba w stosunku do adresata przesyłki, której doręczono przedmiotowe tytuły wykonawcze, . art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia faktycznego z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, przez niewskazanie które fakty organ II instancji uznał za udowodnione, a w szczególności poprzez brak wskazania kim była w rozumieniu art. 43 k.p.a., osoba, której doręczono przedmiotowe przesyłki zawierające tytuły wykonawcze - dorosłym domownikiem, sąsiadem czy dozorcą domu, co ma istotne znaczenie w przedmiocie rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, . art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. wskutek nieumorzenia niniejszego postępowania; 2) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w związku z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców wskutek nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia należności składkowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259) – dalej: "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że narusza ono prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest prawidłowość doręczenia Skarżącemu do rąk A. O. w dniach, [...] kwietnia 2012 r. i [...] maja 2012 r. przesyłek zawierających tytuły wykonawcze. Skarżący kwestionuje prawidłowość doręczenia powyższych tytułów wykonawczych podnosząc, że A. O. nie była jego domownikiem. Natomiast w ocenie organów doręczenie przesyłek było skuteczne. W odniesieniu do tytułów wykonawczych nr [...] nastąpiło ono w dniu [...] września 2011 r. czego dowodzi czego dowodzi podpis A. O. na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oznaczający, że zobowiązała się ona do doręczenia Skarżącemu przesyłki. Organ ponadto wskazał, że potwierdzenie odbioru podpisane przez A. O. zawiera wszystkie oznaczenia pozwalające na uznanie doręczenia za skuteczne. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika ustawodawca nie obliguje organów do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do osoby, która pismo w imieniu adresata odebrała. Przeczyłoby to bowiem intencji uprawnień doręczenia zastępczego. Odnosząc się do powyższych okoliczności przedstawionych w skardze trzeba przede wszystkim wskazać, że przesyłki zawierające tytuły wykonawcze z [...] kwietnia 2012 r. i [...] maja 2012 r. zostały odebrane odpowiednio przez G. B. (żonę Skarżącego) oraz samego Skarżącego, co wynika z adnotacji i opisów na potwierdzeniach odbioru znajdujących się w aktach sprawy (por. potwierdzenia odbioru dołączone do k. 35 i 44 akt admin.). Wobec powyższego należy się skoncentrować na przesyłce odebranej w dniu [...] września 2011 r. Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Należy także zaznaczyć, że kwestia doręczenia korespondencji wobec zakwestionowania udzielenia jej przez Skarżącego pełnomocnictwa A. O. była przedmiotem wskazań organu nadzoru zawartych w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2022 r. (por. poz. 69 akt admin. – str. 7) uchylającym postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] i przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania. Rozpoznając sprawę ponownie organ egzekucyjne w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] września 2022 r. nr [...] przyjął, że doręczenie tytułów wykonawczych w dniu [...] września 2011 r. dokonane zostało do rąk A. O. "dorosłego domownika, co pokwitowała własnoręcznym podpisem. Na zwrotnych potwierdzeniach odbioru widnieje adnotacja listonosza, że przesyłki zostały doręczone dorosłemu domownikowi" (por. poz. 71 akt admin. – str. 3). Ustalenie o skutecznym doręczeniu tytułów wykonawczych w dniu [...] września 2011 r. zaaprobował organ nadzoru w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Niemniej jednak należy zauważyć, że wbrew ustaleniom organów, z treści potwierdzenia odbioru korespondencji z dnia [...] września 2011 r. (por. poz. 9 akt admin.), wynika, że A. O. wprawdzie odebrała przesyłkę w dniu [...] września 2011 r., jednak adnotacja na dokumencie potwierdzenia odbioru wskazuje, że działała w charakterze pełnomocnika. W sposób jednoznaczny przeczy to stanowisku organów, że doręczenie nastąpiło do rąk dorosłego domownika. Powyższe dodatkowo potwierdza okoliczność, że na potwierdzeniu odbioru wykreślono zapisy w pkt. 1, w tym o sposobie doręczenia przyjętym przez organy. W efekcie należy uznać, że ustalenia poczynione przez organy nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Rozbieżności te nie zostały wyjaśnione w zaskarżonym postanowieniu. W orzecznictwie sądów administracyjnych jest utrwalony pogląd, że pokwitowanie przesyłki odbioru pisma przez dorosłego domownika jest następstwem aktu woli i stanowi uzewnętrznienie podjęcia woli oddania pisma adresatowi. Miarodajną zatem będzie data przyjęcia pisma przez dorosłego domownika wskazana na tym dokumencie, prawidłowo wypełnionym przez doręczyciela i opatrzonym podpisem domownika, bez względu na to, czy osoba taka uczyniła jakąkolwiek adnotację, że zobowiązuje się przekazać przesyłkę adresatowi oraz bez konieczności badania, czy wywiązała się z obowiązku w tym zakresie. Jeżeli odbierający pismo domownik nie odmawia przyjęcia przesyłki, to oznacza, że podjął się on doręczenia tej przesyłki adresatowi. Tak więc istnieje domniemanie, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako dorosły domownik, która pokwitowała odbiór, przyjęła je w celu oddania adresatowi. W konsekwencji przyjmuje się, że pismo zostało doręczone adresatowi. Dowodem na to jest dokument urzędowy w postaci prawidłowo wypełnionego przez pracownika operatora pocztowego zwrotnego potwierdzenia odbioru (por. P.M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2022, art. 43. – wraz z powołanym orzecznictwem). Ponadto wskazuje się, że doręczenie osobom wymienionym w przepisie art. 43 powinno zostać dokonane za pokwitowaniem. O tym, że pismo odebrał dorosły domownik, przesądza adnotacja na zwrotnym potwierdzeniu odbioru uznawanym w orzecznictwie za dokument urzędowy, a obowiązkiem organu jest działanie w zaufaniu do danych na nim umieszczonych. Dokument ten powinien dawać możliwość zidentyfikowania osoby odbierającej pismo jako domownika adresata tego pisma (...) Doręczenie jest skuteczne z chwilą odbioru pisma przez osoby wymienione w przepisie art. 43 (por. J. Wegner [w:] Z. Kmieciak, M. Wojtuń, J. Wegner, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2023, art. 43. – wraz z powołanym orzecznictwem). Jednakże, jak wyżej wskazano, z adnotacji na dokumencie potwierdzenia odbioru przesyłki w dniu 29 wrzenia 2011 r. nie wynika, aby doręczenie nastąpiło do rąk dorosłego domownika. Stąd też na gruncie rozpoznawanej sprawy nie znajdują zastosowania – trafne co do zasady – poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w przywołanych przez organ nadzoru w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyrokach z dnia: 17 marca 2022 r., sygn. akt I GSK 2369/18 oraz 23 listopada 2021 r., sygn. akt III FSK 472/21. Jednocześnie nie podjęto żadnych działań zmierzających do usunięcia powyższych niespójności, choćby w drodze uzyskania wyjaśnień od operatora pocztowego i dokonania ich oceny w konfrontacji z zebranym materiałem dowodowym, w tym stanowiskiem prezentowanym przez Skarżącego. Wobec powyższego należy uznać, że doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 43 k.p.a. W związku z tym, ustalenia wymagają okoliczności, które zostały odnotowane na blankiecie potwierdzenia odbioru, w kontekście stanowiska przyjętego przez organy zakładającego doręczenie przesyłki w dniu [...] września 2011 r. do rąk dorosłego domownika. To organ obowiązany jest szczegółowo wykazać, że doręczenie jest skuteczne, co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia w sprawie. Ustalenia te dopiero pozwolą na potwierdzenie stanowiska co do przedawnienia należności z tytułu składek względnie będą prowadziły do jego weryfikacji oraz zajęcie stanowiska co do zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego. Stąd też uznać należy, że przedwczesne jest wypowiadanie się co do zarzutów skargi w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2, art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI