I SA/Bd 25/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2022-03-29
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowykara pieniężnakontrola technicznausterka hamulcówprawo o ruchu drogowymkontrola ruchu drogowegoprawo przedsiębiorcówWSAuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił karę pieniężną nałożoną na spółkę transportową, uznając, że kontrola techniczna pojazdu została przeprowadzona z naruszeniem przepisów prawa.

Spółka transportowa została ukarana za wykonywanie przewozu pojazdem z usterką układu hamulcowego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących przeprowadzania kontroli technicznej pojazdów, w tym przeprowadzenie jej w nieodpowiednim miejscu i przez nieuprawnioną osobę. Sąd uznał te zarzuty za zasadne, stwierdzając, że kontrola została przeprowadzona z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, co skutkowało uchyleniem decyzji o nałożeniu kary.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy karę pieniężną nałożoną na A. Sp. z o.o. za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem z niebezpieczną usterką układu hamulcowego. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów Prawa przedsiębiorców oraz Prawa o ruchu drogowym, wskazując na przeprowadzenie kontroli technicznej w siedzibie Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów przez osobę niebędącą funkcjonariuszem ITD. Sąd podzielił te argumenty, stwierdzając, że szczegółowa drogowa kontrola techniczna zgodnie z obowiązującymi przepisami może być przeprowadzana wyłącznie w mobilnej stacji kontroli drogowej lub wyznaczonym punkcie kontroli drogowej, a nie w budynku stacji kontroli pojazdów. Ponadto, sąd uznał, że kontrolę przeprowadził pracownik stacji, a nie uprawniony inspektor ITD, co stanowiło naruszenie przepisów rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego. W konsekwencji, dowody zebrane w toku wadliwie przeprowadzonej kontroli nie mogły stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zgodnie z obowiązującymi przepisami (art. 129fb ust. 3 Prawa o ruchu drogowym), szczegółowa kontrola techniczna może być przeprowadzana wyłącznie w mobilnej stacji kontroli drogowej lub wyznaczonym punkcie kontroli drogowej, które są obszarem, a nie budynkiem.

Uzasadnienie

Sąd dokonał wykładni gramatycznej art. 129fb ust. 3 Prawa o ruchu drogowym oraz przepisów wykonawczych, wskazując, że pojęcie 'mobilna stacja kontroli drogowej' i 'wyznaczony punkt przeprowadzania kontroli drogowej' odnosi się do obszaru, a nie budynku. Podkreślono, że uchylone rozporządzenie z 2008 r. dopuszczało kontrolę w stacji, ale obecne przepisy tego nie przewidują.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

u.p.r.d. art. 129fb § ust. 3

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Szczegółowa drogowa kontrola techniczna może być przeprowadzana wyłącznie w mobilnej stacji kontroli drogowej lub wyznaczonym punkcie przeprowadzania kontroli drogowej, które są obszarem, a nie budynkiem.

u.p.p. art. 46 § ust. 3

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

Dowody przeprowadzone w toku kontroli przez organ kontroli z naruszeniem przepisów ustawy lub z naruszeniem innych przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, jeżeli miały istotny wpływ na wynik kontroli, nie mogą stanowić dowodu w postępowaniu administracyjnym.

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego art. § 5 § ust. 6

Możliwość skorzystania z dostępnych środków technicznych i sprzętu.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego art. § 6 § ust. 4

Pozwala na przeprowadzenie szczegółowej kontroli stanu technicznego pojazdu przez osobę inną, niż dokonująca kontroli wstępnej, pod warunkiem, że ta osoba mieści się w definicji 'kontrolującego'.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego art. § 1 § ust. 2 pkt 2

Definicja 'kontrolującego' obejmuje m.in. inspektora Inspekcji Transportu Drogowego, ale nie pracownika stacji kontroli pojazdów.

u.t.d. art. 92a § ust. 1 i 7

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Określa wysokość kar pieniężnych.

u.t.d. art. 93 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Podstawa do nakładania kar pieniężnych.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i działania organów.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 76 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dowody z dokumentów.

k.p.a. art. 189d

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.

k.p.a. art. 189a § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Reguła kolizyjna.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd.

u.p.r.d. art. 81 § ust. 11 pkt 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Dodatkowe badanie techniczne pojazdu.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 05 listopada 2019r. w sprawie minimalnych wymagań w zakresie wyposażenia mobilnej stacji kontroli drogowej oraz wyznaczonego punktu przeprowadzania kontroli drogowej i przyrządów kontrolno-pomiarowych w nich stosowanych art. § 1

Opis nawierzchni stanowiska kontrolnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kontrola techniczna pojazdu została przeprowadzona w budynku Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów, co narusza art. 129fb ust. 3 Prawa o ruchu drogowym. Szczegółową kontrolę techniczną przeprowadził pracownik stacji, a nie uprawniony inspektor ITD, co narusza § 6 ust. 4 w zw. z § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego. Dowody zebrane w wadliwie przeprowadzonej kontroli nie mogą stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej zgodnie z art. 46 ust. 3 Prawa przedsiębiorców.

Godne uwagi sformułowania

Z przywołanych regulacji nie sposób wywieść, że kontrole o których mowa w art. 129fb ust. 3 mogą być wykonywane w budynku. Obecnie obowiązujący art. 129fb ust. 3 u.p.r.d. nie przewiduje, aby szczegółowa drogowa kontrola techniczna mogła być przeprowadzana w stacji kontroli pojazdów. Definicja ta nie obejmuje pracownika okręgowej stacji kontroli pojazdów, tym samym nie mógł on przeprowadzić szczegółowej kontroli pojazdu. Organy obu instancji obowiązujące obecnie przepisy zignorowały a dokonana kontrola drogowa została przeprowadzona z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 129 fb ust. 3 u.p.r.d.

Skład orzekający

Urszula Wiśniewska

przewodniczący sprawozdawca

Halina Adamczewska-Wasilewicz

członek

Agnieszka Olesińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przeprowadzania drogowych kontroli technicznych przez Inspekcję Transportu Drogowego, w szczególności dotyczące miejsca kontroli i uprawnień osób ją przeprowadzających."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego obowiązującego po 7 listopada 2019 r. i interpretacji przepisów Prawa o ruchu drogowym oraz rozporządzeń wykonawczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur przez organy kontrolne i jak błędy formalne mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Jest to ważna lekcja dla przedsiębiorców i organów administracji.

Kontrola drogowa w złym miejscu i przez złego inspektora? Sąd uchyla karę!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 25/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2022-03-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Agnieszka Olesińska
Halina Adamczewska-Wasilewicz
Urszula Wiśniewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1290/22 - Wyrok NSA z 2026-01-20
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 450
art 129 fb ust 3
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Agnieszka Olesińska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Krenz-Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2022 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję W. [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]. nr [...] 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz A. Sp. z o.o. w Toruniu kwotę 1017 zł (tysiąc siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. W. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł. Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiło: wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowaną jako niebezpieczna.
W złożonym odwołaniu spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
- naruszenie art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, jak również zasady praworządności oraz zasady legalizmu, przejawiające się oparciem rozstrzygnięcia na dowodach pozyskanych z rażącym naruszeniem obowiązujących norm prawa materialnego, regulujących zagadnienie wykonywania przez Inspekcję Transportu Drogowego szczegółowej, drogowej kontroli technicznej pojazdów użytkowych, które to naruszenie polegało na przeprowadzeniu kontroli przez osobę niebędącą inspektorem ITD, jak też na dokonaniu kontroli w siedzibie Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów;
- naruszenie art. 11, art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) przez sformułowanie uzasadnienia w zakresie osoby, która w sposób rzeczywisty przeprowadziła badanie techniczne w siedzibie OSKP, w sposób sprzeczny do zapisów protokołu kontroli - co stanowi równocześnie obrazę art. 76 §1 k.p.a.;
- naruszenie zasady legalizmu oraz zasady praworządności, przez wydanie zaskarżonej decyzji jako następstwa dodatkowego badania technicznego pojazdu, podczas gdy przepisy materialne nie dopuszczają takiej możliwości;
- naruszenie art. 129fc ust. 1 ustawy z dnia [...] r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450 ze zm., dalej: u.p.r.d.), przez przeprowadzenie szczegółowej drogowej kontroli technicznej przez funkcjonariusza ITD niespełniającego wymogu cyklicznego uczestnictwa w warsztatach dla kontrolujących, wykonujących takie kontrole;
- naruszenie art. 84 ust. 1 u.p.r.d. przez przeprowadzenie badania technicznego pojazdu przez inspektora niezatrudnionego w danej stacji kontroli pojazdów.
Decyzją z dnia [...] r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ podał, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 919 ze zm., dalej: u.t.d.). Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto, zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.
Wskazując na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r., poz. 2022 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2019 r., poz. 2141 ze zm.) organ podał, że w toku kontroli drogowej pojazd marki SOR o nr rej. GDA26601 poddano kontroli stanu technicznego. Z uwagi na podejrzenie usterki układu hamulcowego, autobus został skierowany na pobliską Okręgową Stację Kontroli Pojazdów w miejscowości O. (nr stacji [...]), gdzie został poddany badaniu układu hamulcowego. Badanie zostało wykonane przez pracownika stacji (uprawniony diagnosta). Podczas badania obecny był kierowca oraz kierownik kontrolowanej spółki J. M.. Z przeprowadzonego badania został sporządzony wydruk wyników badań (protokół urzędowy) z następującymi wynikami:
- siła hamowania pierwszej osi [kN]: lewa strona 07.06, prawa strona 00.24, różnica siły hamowania wyniosła 97%;
- siła hamowania drugiej osi [kN]: lewa strona 12.06, prawa strona 05.58, różnica siły hamowania wyniosła 54%.
W związku z przekroczeniem normy (30%) możliwości różnicy siły hamowania między lewym a prawym kołem jednej osi, odpowiednio dla pierwszej osi wynoszącej 97%, a dla drugiej osi 54%, stwierdzoną usterkę zakwalifikowano jako niebezpieczną zgodnie z poz. 1.1.2.1 b) załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. "siła hamowania na danym kole wynosi mniej niż 70% największej zmierzonej siły hamowania na drugim kole tej samej osi lub nadmierne odchylenie toru jazdy w trakcie próby drogowej siła hamowania na danym kole wynosi mniej niż 50% największej zmierzonej siły hamowania na drugim kole tej samej osi w przypadku osi kierowanych. "
W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego, zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości [...] zł za stwierdzone naruszenie z lp. 9.2 do załącznika nr [...] u.t.d.
Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących uznania kontroli drogowej za nieważną ze względu na fakt skierowania pojazdu na Okręgową Stację Kontroli Pojazdów, organ odwoławczy stwierdził, iż są one bezzasadne. Organ wskazał, że pojazd został zatrzymany przez funkcjonariusza ITD i poddany kontroli drogowej. Wszelkie związane z tym czynności stanowiły elementy kontroli stanu technicznego pojazdu, określonej w przepisach rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie kontroli ruchu drogowego z dnia 5 listopada 2019 r. W sytuacji, gdy inspektor ma poważne wątpliwości co do stanu technicznego pojazdu, a nie jest w stanie sprawdzić tego na miejscu kontroli - może nakazać przejazd do najbliższego punktu kontroli pojazdów. W związku z powyższym nie można uznać, iż kontrolujący dopuścił się zaniechań podczas kontroli, a sama kontrola jest nieważna. Ponadto, kontrolujący inspektor posiada uprawnienia diagnosty nr [...] wydane w dniu [...] r.
W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji zarzucając:
- naruszenie art. 46 ust. 3 ustawy z dnia [...] r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021r. poz. 162. dalej jako:"u.p.p.") , przez niezastosowanie w sprawie, jak również naruszenie zasady praworządności oraz zasady legalizmu, przejawiającą się oparciem rozstrzygnięcia na dowodach pozyskanych z rażącym naruszeniem obowiązujących norm prawa materialnego, regulujących zagadnienie wykonywania przez Inspekcję Transportu Drogowego szczegółowej, drogowej kontroli technicznej pojazdów użytkowych wyrażające się przeprowadzeniem kontroli w siedzibie okręgowej stacji kontroli pojazdów;
- naruszenie § 5 ust. 6 oraz § 6 ust. 4 w zw. z § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] r. w sprawie kontroli ruchu drogowego, przez przeprowadzenie szczegółowej kontroli stanu technicznego pojazdu strony przez osobę trzecią, niebędącą funkcjonariuszem ITD jak i nie mającą do tego umocowania w obowiązujących przepisach, co przesądza o braku legalności podjętych w dniu [...] r. czynności i powoduje brak możliwości wydania decyzji administracyjnej w oparciu o poczynione w ten sposób ustalenia, zgodnie z zapisem art. 46 ust. 3 ustawy z dnia [...] r. Prawo przedsiębiorców;
- naruszenie art. 46 ust. 3 ustawy z dnia [...] r. Prawo przedsiębiorców, jak również zasady praworządności oraz zasady legalizmu, przejawiające się oparciem rozstrzygnięcia na dowodach pozyskanych z rażącym naruszeniem obowiązujących norm materialnych, regulujących zagadnienie wykonywania dodatkowych badań technicznych pojazdów przejawiające się na gruncie niniejszego przypadku przeprowadzeniem badań w nieprzewidzianej przepisami obecności funkcjonariusza ITD oraz sporządzeniem na podstawie ustaleń dodatkowego badania technicznego protokołu kontroli drogowej, jak i niewynikającym z przepisów wszczęciem postępowania administracyjnego, zakończonego nałożeniem kary w oparciu o przepisy materialne ustawy z dnia 6 września 200Ir. o transporcie drogowym;
- naruszenie art. 129 fc ust. 1 u.p.r.d. przez oparcie decyzji na ustaleniach poczynionych w trakcie szczegółowej, drogowej kontroli technicznej dokonanej przez funkcjonariusza ITD niespełniającego wymogu cyklicznego uczestnictwa w warsztatach dla kontrolujących, wykonujących takie czynności, jak również towarzyszące mu naruszenie normy prawa materialnego tj. art. 46 ust. 3 u.p.p., przez wydanie skarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o dowód pozyskany z naruszeniem prawa, tj. protokół kontroli sporządzony przez inspektora niespełniającego wymogów formalnych i nieposiadającego odpowiednio aktualnej wiedzy, warunkującej rzetelne przeprowadzenia szczegółowej kontroli technicznej pojazdu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy zwrócić uwagę, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022r. poz. 329, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a zatem kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., który stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Z tego względu zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej skutecznie można postawić uzasadniony zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, jeżeli naruszenie to odpowiednio miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę wskazany wyżej zakres dokonywanej przez sąd administracyjny kontroli legalności zaskarżonego aktu, należało w okolicznościach tej sprawy uznać, że skarga zawiera usprawiedliwione zarzuty wskazujące na niedostateczne wyjaśnienie przez organy obu instancji okoliczności faktycznych sprawy, a także naruszenia przepisów prawa materialnego które miały wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu była w niniejszej sprawie decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą na skarżącą jako podmiot wykonujący przewóz drogowy nałożono karę pieniężną w wysokości [...] zł – za wykonywanie transportu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne. Chodziło zatem o naruszenie określone w lp. 9.2. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140, z późn. zm. – dalej jako "ustawa" lub "u.t.d.").
Powyższe zostało stwierdzone w rezultacie kontroli drogowej przeprowadzonej przez inspektora ITD w dniu [...]. na dworcu autobusowym w miejscowości O. pojazdu marki SOR, którym był wykonywany krajowy transport drogowy osób w imieniu i na rzecz skarżącej jako prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego.
W toku szczegółowej kontroli drogowej stwierdzono, że pojazd posiada usterkę zakwalifikowaną jako niebezpieczna, w postaci usterki układu hamulcowego. Ustaleń tych dokonano w trakcie kontroli przeprowadzonej w okręgowej stacji pojazdów w miejscowości O., gdzie autobus został poddany badaniu układu hamulcowego. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jak i z protokołu kontroli drogowej z dnia [...]. badanie zostało wykonane przez pracownika stacji (uprawnionego diagnostę). Jako podstawę prawną przeprowadzenia kontroli, w odniesieniu do sposobu i trybu jej dokonania, organy wskazały przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2019 r. poz. 2141).
Strona Skarżąca jako zasadnicze zarzuty podnosi naruszenie § 5 ust. 5 oraz § 6 ust. 4 w zw. z § 1 ust. 2 pkt 2 wym. rozporządzenia w uzasadnieniu wyjaśniając, iż zasadniczy spór między stronami sprowadza się do pytania czy okręgowa stacja kontroli pojazdów, może być uznana za wyznaczony punkt przeprowadzania kontroli drogowej o którym mowa w art. 129fb ust. 3 pkt 2 u.p.r.d.
Stosownie do powołanego przepisu:
Szczegółowa drogowa kontrola techniczna jest przeprowadzana zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 131 ust. 1 w:
1) mobilnej stacji kontroli drogowej,
2) wyznaczonym punkcie przeprowadzania kontroli drogowej obejmującym obszar o odpowiedniej powierzchni, na którym jest możliwa kontrola techniczna głównych układów w pojeździe odpowiedzialnych za bezpieczeństwo
- przy użyciu przyrządów kontrolno-pomiarowych niezbędnych do przeprowadzenia takiej kontroli, w szczególności przyrządów niezbędnych do oceny stanu hamulców i skuteczności ich działania, układu kierowniczego, zawieszenia oraz uciążliwości pojazdu.
Brzmienie przepisu, nie budzi wątpliwości, iż szczegółowa kontrola techniczna może być przeprowadzona wyłącznie w dwóch wskazanych w zacytowanym przepisie punktach. Natomiast dokonując wykładni gramatycznej normy zapisanej w art. 129 fb ust. 3 u.p.r.d. dochodzi się do wniosku, że zarówno mobilna stacja kontroli drogowej jak i punkt kontroli drogowej jest obszarem a nie budynkiem. Potwierdzeniem tej tezy jest także treść rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 05 listopada 2019r. w sprawie minimalnych wymagań w zakresie wyposażenia mobilnej stacji kontroli drogowej oraz wyznaczonego punktu przeprowadzania kontroli drogowej i przyrządów kontrolno-pomiarowych w nich stosowanych (Dz. U. z 2019r. poz. 2143). W § 1 przywołanego rozporządzenia wskazano, iż nawierzchnia stanowiska kontrolnego mobilnej stacji kontroli drogowej i wyznaczonego punktu przeprowadzenia kontroli drogowej stanowi nawierzchnię twardą, wykonaną z masy bitumicznej, masy betonowej, płyt betonowych lub płyt kamienno-betonowych o wymiarach umożliwiających przeprowadzenie kontroli. Powyższe potwierdza, iż punkty przeprowadzania szczegółowej kontroli drogowej są obszarem tzn. pewnym wycinkiem powierzchni ziemi odpowiednio przygotowanym do tych kontroli. Z przywołanych regulacji nie sposób wywieść, że kontrole o których mowa w art. 129fb ust. 3 mogą być wykonywane w budynku.
W tym miejscu należy podkreślić, iż rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz.U. z 2008r. Nr 132, poz. 841) w § 6a ust. 3 wskazywało wprost, iż szczegółową drogową kontrolę techniczną przeprowadza się:
1) przy użyciu przenośnego lub zainstalowanego na pojeździe systemu przyrządów, niezbędnego do przeprowadzenia takiej kontroli, zwanego "mobilną stacją kontroli drogowej";
2) w miejscu wyposażonym w przyrządy pomiarowo-kontrolne do przeprowadzania badań technicznych pojazdów, w tym przyrządy niezbędne do oceny stanu hamulców, układu kierowniczego, zawieszenia oraz uciążliwości, zwanym dalej "wyznaczonym punktem przeprowadzania kontroli drogowej";
3) w stacji kontroli pojazdów.
Jednakże należy mieć na uwadze, że rozporządzenie z dnia 18 lipca 2008 r. zostało uchylone z dniem 7 listopada 2019r. Obecnie obowiązujący art. 129fb ust. 3 u.p.r.d. nie przewiduje, aby szczegółowa drogowa kontrola techniczna mogła być przeprowadzana w stacji kontroli pojazdów - na równi z przeprowadzaniem jej w mobilnej stacji drogowej lub w wyznaczonym punkcie przeprowadzania kontroli drogowej.
Jak zasadnie podniesiono w skardze, w oparciu o przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym organ kontroli ruchu drogowego może skierować pojazd na badanie w stacji kontroli pojazdów ale odbywa się to w zupełnie innym trybie. Zgodnie z art. 81 ust. 11 pkt 1 u.p.r.d.: "Niezależnie od badań, o których mowa w ust. 3-5, dodatkowemu badaniu technicznemu podlega pojazd:
a) skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego:
a) w razie uzasadnionego przypuszczenia, że zagraża bezpieczeństwu ruchu lub narusza wymagania ochrony środowiska. (...)".
Doprecyzowaniem powyższych regulacji jest przywołane już wyżej, obecnie obowiązujące, rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019r. w sprawie kontroli ruchu drogowego w którym przewidziano skierowanie pojazdu na dodatkowe badanie techniczne. Zgodnie § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia: "Jeżeli podczas drogowej kontroli technicznej pojazdu użytkowego zostało ujawnionych wiele usterek poważnych lub niebezpiecznych, uzasadniających poddanie kontrolowanego pojazdu dodatkowemu badaniu technicznemu obejmującemu zakres okresowego badania technicznego:
1) w stosunku do pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - organ kontroli ruchu drogowego występuje do starosty z wnioskiem o skierowanie pojazdu na dodatkowe badanie techniczne, o którym mowa w art. 81 ust. 11 pkt 2a lit. b ustawy;".
Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 7 listopada 2019 r.
Reasumując analiza przywołanych wyżej przepisów prawa potwierdza, że obecnie obowiązuje określony tryb postępowania w przypadku prowadzenia drogowej kontroli technicznej pojazdu, jednakże jest to procedura częściowo odmienna od dotychczas stosowanej. Zasadnicza zmiana polega na wyłączeniu możliwości dokonywania szczegółowej kontroli drogowej w stacji kontroli pojazdów. Nie budzi wątpliwości Sądu, że zmiany przepisów prawa co do trybu postępowania muszą być uwzględniane przez organ i przestrzegane przy kontroli pojazdów. Organy obu instancji obowiązujące obecnie przepisy zignorowały a dokonana kontrola drogowa została przeprowadzona z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 129 fb ust. 3 u.p.r.d.
Ustosunkowując się do drugiego zarzutu tj. przeprowadzenia szczegółowej kontroli drogowej przez osobę nieuprawnioną to zarzut ten również jest zasadny.
Z załącznika do protokołu kontroli (k.69 akt admin.) wynika jednoznacznie, że czynności w budynku okręgowej stacji kontroli pojazdów przeprowadził jej pracownik, będący wprawdzie uprawnionym diagnostą jednak nie posiadający uprawnień inspektora ITD, ani nie będący funkcjonariuszem innej formacji umocowanej do kontroli ruchu drogowego. Ta okoliczność stanu faktycznego wskazana została także w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego (str. 7 decyzji). Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019r. w sprawie kontroli ruchu drogowego, daje kontrolującym możliwość przeprowadzenia drogowej kontroli technicznej, rozróżniając jej rodzaje na wstępną i szczegółową (§ 5 rozporządzenia ). Zgodnie z treścią § 5 ust. 6 ww. rozporządzenia, istnieje możliwość skorzystania w trakcie takiej kontroli z dostępnych środków technicznych i sprzętu. Natomiast § 6 ust. 4 cyt. rozporządzenia, pozwala na przeprowadzenie szczegółowej kontroli stanu technicznego pojazdu przez osobę inną, niż dokonująca kontroli wstępnej. Jednak w dalszym ciągu osoba ta musi "mieścić" w zdefiniowanym formalnie pojęciu kontrolującego. Wniosek taki jest oczywisty wobec brzmienia § 6 ust. 4 rozporządzenia: "Jeżeli kontrolujący nie będzie osobiście przeprowadzał szczegółowej drogowej kontroli technicznej, wskazuje kontrolującemu, który będzie ją przeprowadzał, pozycje z wykazu kontrolnego zawartego w protokole, o którym mowa w ust. 5, podlegające tej kontroli." Z kolei pojęcie kontrolującego zostało zdefiniowane w §1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego, zgodnie z którym: "Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kontrolującym – rozumie się przez to policjanta, inspektora Inspekcji Transportu Drogowego, funkcjonariusza Straży Granicznej, funkcjonariusza Służby Celno – Skarbowej, inspektora Inspekcji Ochrony Środowiska, strażnika gminnego (miejskiego), strażnika leśnego, funkcjonariusza Straży Parku lub osobę działającą w imieniu zarządcy drogi, przeprowadzającą kontrole zgodnie z zakresem określonym w ustawie." Definicja ta nie obejmuje pracownika okręgowej stacji kontroli pojazdów, tym samym nie mógł on przeprowadzić szczegółowej kontroli pojazdu - a z treści protokołu wynika wyraźnie, że to właśnie osoba niebędąca Inspektorem Inspekcji Transportu Drogowego wykonała sprawdzenie stanu technicznego autobusu. W związku z jasnym i jednoznacznym zapisem, tak w protokole kontroli jak i w uzasadnieni decyzji, co do osoby przeprowadzającej kontrolę bezpodstawne są rozważania co do przygotowania merytorycznego funkcjonariusza K. G. do przeprowadzenia kontroli.
Powyższe niewątpliwie stanowiło naruszenie § 6 ust. 4 w zw. z §1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego. Organ naruszył także art. 7 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji, jak słusznie podniesiono, w skardze zastosowanie w sprawie znajdzie regulacja art. 46 ust. 3 u.p.p. Stosownie do tego przepisu dowody przeprowadzone w toku kontroli przez organ kontroli z naruszeniem przepisów ustawy lub z naruszeniem innych przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, jeżeli miały istotny wpływ na wynik kontroli, nie mogą stanowić dowodu w postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym lub karnym skarbowym dotyczącym przedsiębiorcy. Podnieść w tym miejscu należy, że co prawda redakcja art. 46 ust. 3 u.p.p. nie jest zbyt precyzyjna , jednakże wykładnia gramatyczna i celowościowa prowadzi do wniosku, że przyczyną dyskwalifikacji dowodów przeprowadzonych w toku kontroli jest naruszenie przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy i to tylko uchybienie, które miało istotny wpływ na wynik kontroli. W niniejszej sprawie oba te warunki zostały spełnione.
Z powyższych przyczyn, w ocenie Sądu, podjęte przez organy orzekające rozstrzygnięcie (nałożenie kary pieniężnej) było co najmniej przedwczesne, bowiem oparte zostało na nieprawidłowo, z naruszeniem prawa zebranych dowodach. Ponownie prowadząc postępowanie organy zastosują procedury kontroli drogowej zgodnie z przywołanymi przez Sąd obowiązującymi przepisami.
Z tych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI