I SA/BD 246/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2025-06-30
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowyodpadykara pieniężnaBDOkarta przekazania odpadówkod odpaduodpowiedzialność obiektywnakontrola drogowaInspekcja Ochrony Środowiska

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę przewoźnika na karę pieniężną nałożoną za transport odpadów z nieprawidłowym kodem, uznając odpowiedzialność przewoźnika za obiektywną.

Skarżący, przewoźnik drogowy, został ukarany karą pieniężną za transport odpadów z nieprawidłowym kodem (03 03 07 zamiast 19 12 10). Kierowca okazał kartę przekazania odpadów z błędnym kodem, a podczas kontroli stwierdzono, że faktycznie przewożono odpady palne (paliwo alternatywne). Skarżący zarzucał błędy w ustaleniu stanu faktycznego, brak badań laboratoryjnych i błędną interpretację przepisów. Sąd uznał jednak, że odpowiedzialność przewoźnika jest obiektywna, a protokół kontroli drogowej, sporządzony z udziałem inspektorów Ochrony Środowiska, jest wystarczającym dowodem na nieprawidłowość transportu.

Sprawa dotyczyła skargi przewoźnika drogowego A.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy karę pieniężną nałożoną przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego. Kara została nałożona za wykonywanie przewozu drogowego odpadów bez dokumentu potwierdzającego ich właściwy rodzaj. Podczas kontroli drogowej stwierdzono, że kierowca okazał kartę przekazania odpadów z kodem 03 03 07 (mechanicznie wydzielone odrzuty z przeróbki makulatury i tektury), podczas gdy faktycznie przewożono odpady palne o kodzie 19 12 10 (paliwo alternatywne). W uzasadnieniu skargi skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym błędnego ustalenia stanu faktycznego, nieprzeprowadzenia badań laboratoryjnych i zasięgnięcia opinii biegłego, a także błędnej wykładni przepisów dotyczących odpowiedzialności za przewóz z nieprawidłowym dokumentem. Kwestionowano również wysokość kary. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego ma charakter obiektywny, co oznacza, że wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia. Sąd uznał, że protokół kontroli drogowej, sporządzony z udziałem funkcjonariuszy służby celno-skarbowej i inspektorów Inspekcji Ochrony Środowiska, jest dokumentem urzędowym o znaczeniu szczególnym i stanowił wystarczający dowód na nieprawidłowość transportu. Podkreślono, że inspektorzy Ochrony Środowiska są wyspecjalizowani w ocenie stanu środowiska i klasyfikacji odpadów, co wykluczało potrzebę przeprowadzania dodatkowych badań laboratoryjnych czy opinii biegłego. Sąd odrzucił również argumentację skarżącego dotyczącą błędnego zakwalifikowania odpadów oraz interpretacji przepisów, wskazując, że przewożenie odpadów z kartą zawierającą nieprawidłowy kod jest równoznaczne z przewożeniem ich bez dokumentu. Kwestia ewentualnych trudności finansowych została skierowana do rozpatrzenia w trybie przepisów o ulgach w zapłacie kar.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przewożenie odpadów z kartą zawierającą nieprawidłowy kod nie może być uznane za dokument potwierdzający rodzaj transportowanych odpadów, co stanowi naruszenie przepisów i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że karta przekazania odpadów musi odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy. Błędne oznaczenie kodu odpadu sprawia, że dokument ten nie spełnia swojej funkcji, a przewóz jest traktowany jako wykonany bez wymaganego dokumentu. Odpowiedzialność przewoźnika w tym zakresie jest obiektywna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (35)

Główne

u.t.d. art. 87 § ust. 1 pkt 3 lit. f)

Ustawa o transporcie drogowym

Kierowca wykonujący przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany mieć przy sobie dokumenty wymagane przy przewozie odpadów.

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Podmiot wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu podlega karze pieniężnej.

Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów art. 8 § ust. 1

Odpady transportuje się wraz z dokumentem potwierdzającym rodzaj transportowanych odpadów oraz dane zlecającego transport.

Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów art. 8 § ust. 2

Wskazuje, że dokumentem potwierdzającym rodzaj transportowanych odpadów jest m.in. karta przekazania odpadów.

u.o. art. 24 § ust. 7

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

u.t.d. art. 87 § ust. 1 pkt 3 lit. f)

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.o. art. 67 § ust. 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

u.o. art. 67 § ust. 3 pkt 9

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

u.o. art. 69 § ust. 1a

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów art. 8 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów art. 8 § ust. 2

Pomocnicze

u.o. art. 24 § ust. 7

Ustawa o odpadach

Określa podstawę wydania rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów.

u.o. art. 67 § ust. 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa o odpadach

Definiuje kartę przekazania odpadów jako dokument potwierdzający rodzaj transportowanych odpadów.

u.o. art. 67 § ust. 3 pkt 9

Ustawa o odpadach

Wskazuje, że karta przekazania odpadów powinna zawierać m.in. kod i rodzaj odpadów.

u.i.o.ś. art. 2 § ust. 1 pkt 17

Ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska

Określa zadania Inspekcji Ochrony Środowiska, w tym współdziałanie z innymi organami.

k.p.a. art. 140

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189d § pkt 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189a § § 2 pkt 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189c

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189k

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 93 § ust. 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.t.d. art. 92c § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.i.o.ś. art. 2 § ust. 1 pkt 17

Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska

Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów

Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie warunków przewozu odpadów jest obiektywna. Protokół kontroli drogowej, sporządzony z udziałem Inspekcji Ochrony Środowiska, jest wystarczającym dowodem na nieprawidłowość transportu. Przewożenie odpadów z kartą zawierającą nieprawidłowy kod jest traktowane jako przewóz bez dokumentu.

Odrzucone argumenty

Zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego przez organy. Zarzut braku przeprowadzenia badań laboratoryjnych i zasięgnięcia opinii biegłego. Zarzut błędnej wykładni przepisów dotyczących odpowiedzialności za przewóz z nieprawidłowym dokumentem. Zarzut naruszenia art. 189d pkt 1 k.p.a. w zakresie wymiaru kary. Zarzut rażąco wygórowanej kary pieniężnej.

Godne uwagi sformułowania

podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej odpowiedzialność przewoźnika jest niezależna od winy czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia protokół z kontroli, ma walor dokumentu urzędowego przewożenie odpadów z kartą, która obejmuje inny rodzaj odpadów, jest równoznaczne z przewożeniem odpadów bez żadnej karty przekazania odpadów

Skład orzekający

Halina Adamczewska-Wasilewicz

przewodniczący

Leszek Kleczkowski

sprawozdawca

Joanna Ziołek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obiektywnego charakteru odpowiedzialności przewoźnika za transport odpadów z nieprawidłowym kodem oraz waloru dowodowego protokołu kontroli."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji transportu odpadów i kar pieniężnych na podstawie ustawy o transporcie drogowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje praktyczne konsekwencje błędów w dokumentacji przy transporcie odpadów i podkreśla znaczenie dokładności w wypełnianiu obowiązków prawnych przez przewoźników.

Błąd w kodzie odpadu kosztował przewoźnika 10 000 zł. Sąd potwierdza: odpowiedzialność jest obiektywna.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 246/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-06-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący/
Joanna Ziołek
Leszek Kleczkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 728
art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. f), art. 92 a ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1587
art. 24 ust. 7
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant starszy sekretarz sądowy Natalia Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 20 lutego 2025 r. nr 0401-IOA.4802.77.2024 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2024 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. nałożył na A. S. karę pieniężną w wysokości [...] zł, z uwagi na wykonywanie przewozu drogowego przez transportującego odpady bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy
z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (dalej: "u.o.").
W wyniku wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] lutego 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] września 2023 r. w miejscowości R. funkcjonariusze służby celno-skarbowej zatrzymali do kontroli drogowej ciągnik samochodowy marki [...] z naczepą marki [...], którym kierował P. B., realizując krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu pracodawcy, tj. firmy: F.U.H. A. A. S.. Kierowca skontrolowanego pojazdu okazał do kontroli potwierdzenie wystawienia karty przekazania odpadów w formie papierowego wydruku z systemu BDO, z którego wynikało, że transport obejmuje odpady o kodzie 03 03 07, tj. mechanicznie wydzielone odrzuty z przeróbki makulatury i tektury.
Funkcjonariusze prowadzący kontrolę ustalili, że przewożone w ramach kontrolowanego transportu opady nie odpowiadają odpadom zadeklarowanym w okazanym do kontroli potwierdzeniu wystawienia karty przekazania odpadów. Ustalili również, że towar znajdujący się na kontrolowanym środku transportu to odpady palne (paliwo alternatywne) o kodzie 19 12 10. W wyniku kontroli drogowej zostało ustalone zatem, że zatrzymanym do kontroli pojazdem przewożone były odpady bez wymaganego dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 u.o. Na skutek dokonanych ustaleń, ujętych w protokole kontroli drogowej, organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję, którą nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł., za wykonywanie przewozu drogowego przez transportującego odpady bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów.
Organ wyjaśnił, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowią przepisy: ustawy o odpadach oraz rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (dalej: rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów).
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że podmiot transportujący odpady, w świetle przepisu § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, nie odpowiada na zasadzie winy, ale za fakt naruszenia prawa, tj. brak wyposażenia kierowcy w stosowny dokument wymagany podczas wykonywania transportu drogowego odpadów, gdyż odpowiedzialność przewidziana przepisem art. 92a ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej: "u.t.d.") ma charakter obiektywny, co oznacza, że dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w pełni zgodził się ze skarżącą, że podmiotem, który może zakwestionować kod odpadu nadany przez wytwórcę, jest wyłącznie Inspekcja Ochrony Środowiska. Tak też było w niniejszej sprawia. Organ wskazał przy tym, że w świetle przepisu art. 2 ust. 1 pkt 17 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należy współdziałanie w zakresie ochrony środowiska z innymi organami kontroli, organami ścigania i wymiaru sprawiedliwości, innymi organami administracji państwowej i organami samorządu terytorialnego oraz obrony cywilnej, także organizacjami społecznymi. W dniu kontroli taka współpraca była realizowana podczas kontroli prowadzonych przez funkcjonariuszy [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T., czego potwierdzenie stanowi zgromadzona w aktach niniejszej sprawy dokumentacja. Tym samy wnioskowany przez stronę dowód z opinii biegłego z dziedziny ochrony środowiska, obejmującej określenie miejsca i sposobu powstania odpadów, ich składu morfologicznego i właściwości, wraz ze wskazaniem czy materiał źródłowy pozwalał na to, aby nadać mu kod 03 03 07, organ odwoławczy uznał za niemający znaczenia dla sprawy.
Organ podkreślił również, że karta przekazania odpadów musi odzwierciedlać rodzaj przewożonych odpadów i nie może być to karta, w której ujęto jakiekolwiek odpady. Przewożenie odpadów z kartą, która obejmuje inny rodzaj odpadów, jest równoznaczne z przewożeniem odpadów bez żadnej karty przekazania odpadów. Podczas kontroli drogowej ustalone zostało, że kierowca nie posiadał karty przekazania odpadów obejmującej stwierdzone na kontrolowanym pojeździe odpady, tym samym kontrolowany transport wykonywany był bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów, strona natomiast działając jako przewoźnik miała obowiązek zadbania o to, aby kierowca realizujący przewóz został wyposażony w prawidłowy dokument przewozu odpadów. Brak tego dokumentu stanowi dowód niedopełnienia obowiązku przewidzianego przepisem art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. f u.t.d. w związku z art. 87 ust. 3 u.t.d., a nałożona zaskarżoną decyzją kara pieniężna związana jest z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu, które w niniejszej sprawie bezspornie miało miejsce. Organ zaznaczył, że w niniejszej sprawie nie może być wątpliwości co do tego, że jeśli kierowca w trakcie kontroli nie posiadał karty przekazania odpadów, odpowiedzialność za ten fakt ponosi przewoźnik. Strona nie wyposażając kierowcy wykonującego skontrolowany przewóz odpadów w kartę przekazania odpadów, o taki dokument nie zadbała, tym samym sankcja z pozycji 4.7. załącznika nr 3 do u.t.d. jest w ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie uzasadniona.
Odnosząc się natomiast do kwestii ewentualnego wyłączenia odpowiedzialności strony za stwierdzone naruszenie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że na żadnym etapie postępowania strona nie wskazała faktów, które mogłyby potwierdzić zaistnienie okoliczności wskazanych w art. 92c ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.t.d., a to przewoźnik powinien udowodnić te okoliczności, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z przepisów, które mogą zwolnić go od odpowiedzialności za wykroczenie.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem strona złożyła skargę do tut. Sądu.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 140 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i nieuprawnione przyjęcie, że skarżąca podjęła się jako przewoźnik transportu odpadów z naruszeniem obowiązków i wymagań określonych w przepisach art. 87 ust. 1 pkt 3 u.t.d., art. 24 ust. 1 i 7 u.o. w zw. z § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań w sprawie transportu odpadów, gdyż organ II instancji nie zauważył, że organ I instancji błędnie zakwestionował kod odpadu 03 03 07 wskazany przez skarżącą w karcie przekazania odpadów, wyłącznie w oparciu o powierzchowne oględziny naczepy, bez zabezpieczenia próbek odpadu, bez przeprowadzenia jakichkolwiek rzetelnych badań laboratoryjnych i bez zasięgnięcia opinii biegłego z zakresu ochrony środowiska, mimo że ustalenie faktycznego składu morfologicznego przewożonego odpadu oraz przypisanie mu prawidłowego kodu klasyfikacyjnego wymagało wiadomości specjalnych, przy czym organ I instancji oparł rozstrzygnięcie na lakonicznym formularzu składu morfologicznego, który nie zawierał danych ilościowych, nie wskazywał proporcji frakcji, nie odnosił się do przyjętej metodyki ani nie prezentował kryteriów oceny, a jedynie ogólnikowo wskazywał na obecność rozdrobnionych tworzyw sztucznych oraz zapachu charakterystycznego dla odpadów komunalnych, co w istocie pozostaje wewnętrznie sprzeczne z przypisaniem kodu 19 12 10, który nie dotyczy odpadów komunalnych, lecz paliwa alternatywnego wytwarzanego w określonym procesie, podczas gdy obecność zapachu odpadów komunalnych - skoro została zauważona - powinna racjonalnie skłaniać do rozważenia zastosowania kodu 20 01 39 (tworzywa sztuczne pochodzące z selektywnej zbiórki odpadów komunalnych), natomiast sam opis składu morfologicznego dawał realne podstawy do uznania, że kod 03 03 07 - obejmujący mechanicznie wydzielone odrzuty z przeróbki makulatury i tektury, takie jak folie, taśmy czy kleje - był zastosowany prawidłowo, czego jednak organ I instancji, ani organ odwoławczy, nie wyjaśniły w sposób przekonujący, nie wskazując jednoznacznie, z jakich względów kod 03 03 07 miałby być nieadekwatny, ani dlaczego zasadnym było przyjęcie właśnie kodu 19 12 10, a nie np. kodu 20 01 39, co świadczy o powierzchowności i arbitralności dokonanych ustaleń, skutkujących wydaniem decyzji dotkniętej istotnym uchybieniem proceduralnym, która nie może się ostać w obrocie prawnym, a w realiach sprawy przyjmuje charakter środka represyjnego wobec przedsiębiorcy, który w świetle zgromadzonego materiału dowodowego działał
w zgodzie z deklarowanym kodem odpadu;
2) naruszenie art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. f u.t.d. w zw. z pozycją nr 4.4.7 załącznika nr 3 do u.t.d. wskutek jej błędnej wykładni polegającej na dowolnym przyjęciu przez organ, że "przewożenie odpadów z kartą, która obejmuje inny rodzaj odpadów, jest równoznaczne z przewożeniem odpadów bez żadnej karty przekazania odpadów", podczas gdy tego rodzaju sankcja nie wynika z warstwy semantycznej wskazanego przepisu ani żadnego przepisu odsyłającego, a zgodnie z zasadą praworządności (art. 6 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP) organ stosujący prawo nie może domniemywać konsekwencji prawnych, których ustawodawca wyraźnie nie przewidział w przepisach;
3) naruszenie art. 140 k.p.a. w zw. z art. 107, art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. poprzez zaakceptowanie dokonania przez organ I instancji niewszechstronnej, arbitralnej oceny materiału dowodowego, jak również całkowite pominięcie
w uzasadnieniu w decyzji argumentów i dokumentów przedstawionych przez skarżącą (w tym wniosku dowodowego o przesłuchanie skarżącej i jej kierowcy P. B., jak również wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu ochrony środowiska), z których wynika, że transport był przeprowadzony w sposób zgodny z prawem, a w czasie kontroli drogowej oraz prowadzonego postępowania administracyjnego skarżąca cierpiała na liczne schorzenia, które utrudniały jej czynny udział;
4) naruszenie art. 189d pkt 1 k.p.a. polegające na nałożeniu na skarżącą rażąco wygórowanej kary pieniężnej w wysokości [...] zł, mimo że przewinienie, które jej jzarzucono, miało jedynie hipotetyczny charakter i opierało się wyłącznie na subiektywnej ocenie kontrolującego co do rzekomej nieprawidłowości w oznaczeniu kodu odpadu, bez przeprowadzenia jakichkolwiek badań, zabezpieczenia próbek czy uzyskania opinii eksperta, przy czym kierowca skarżącej posiadał ważną kartę przekazania odpadów i działał zgodnie z dokumentacją, a organ całkowicie pominął zarówno brak winy po stronie skarżącej, jak i to, że zapłata kary w tej wysokości może zagrozić płynności finansowej rodzinnego przedsiębiorstwa, co czyni tę sankcję nieproporcjonalną i nieuzasadnioną.
Mając na względzie powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, sąd oddala skargę (art. 151 p.p.s.a.).
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] września 2023 r. w miejscowości R. funkcjonariusze służby celno-skarbowej zatrzymali pojazd marki [...] z naczepą marki [...], którym kierował P. B.. Przewoźnikiem była firma F.U.H. [...] A. S.. W trakcie kontroli kierowca pojazdu okazał kartę przekazania odpadów, z której wynikało, że transport obejmuje odpady o kodzie 03 03 07 - mechanicznie wydzielone odrzuty z przeróbki makulatury i tektury. W wyniku oględzin towaru dokonanych przez funkcjonariuszy celno-skarbowych oraz inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w B. stwierdzono natomiast, że transportowane opady nie odpowiadają zadeklarowanym w karcie przekazania odpadów (por. protokół z kontroli drogowej - k. 2-4 akt adm.). Ustalono, że przewożone były odpady o kodzie 19 12 10 – odpady palne (paliwo alternatywne), co znalazło wyraz w treści sporządzonego na miejscu kontroli "Formularza określenia składu morfologicznego odpadów" (k. 59-60 akt adm.). W trakcie transportu przekazujący odpady – spółka G. P. wystawiła kolejną kartę przekazania odpadów, w której zmieniono kod odpadów na właściwy, tj. 19 12 10.
W wyniku kontroli drogowej zostało zatem stwierdzone, że zatrzymanym do kontroli pojazdem przewożone były odpady, którym powinien być przypisany kod 19 12 10, zgodnie z klasyfikacją w katalogu odpadów, zawartą w rozporządzeniu Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów. W konsekwencji organ wymierzył skarżącej, na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., karę pieniężną w wysokości [...] zł. Kwestionując rozstrzygnięcie organu strona twierdzi, że organ zakwestionował kod odpadu 03 03 07, bez przeprowadzenia badań laboratoryjnych i bez zasięgnięcia opinii biegłego z zakresu ochrony środowiska. Uważa również, że błędnie wystawiona karta odpadów nie jest tożsama z brakiem takiej karty. Wskazuje też na regulację zawartą w art. 189d pkt 1 k.p.a.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy u.t.d. Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. f) u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy wykresówki, zapisy, odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto, wykonując przewóz drogowy rzeczy, dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także dokumenty wymagane przy przewozie odpadów. W myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, wydanego na podstawie art. 24 ust. 7 u.o., odpady transportuje się wraz z dokumentem potwierdzającym rodzaj transportowanych odpadów oraz dane zlecającego transport odpadów. Stosownie do § 8 ust. 2 powyższego rozporządzenia dokumentem potwierdzającym rodzaj transportowanych odpadów jest: 1) karta przekazania odpadów, o której mowa w art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.o.; 2) faktura sprzedaży odpadów; 3) podstawowa charakterystyka odpadów, o której mowa w art. 67 ust. 2 pkt 1 u.o.; 4) dokument dotyczący transgranicznego przemieszczania odpadów, o którym mowa w załączniku IB lub załączniku VII do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów; 5) inny dokument potwierdzający rodzaj transportowanych odpadów oraz dane zlecającego transport odpadów, jeżeli transportujący odpady nie posiada dokumentów, o których mowa w pkt 1-4.
W rozpatrywanej sprawie z uwagi na rodzaj wykonywanego przez stronę przewozu, właściwym dokumentem była karta przekazania odpadów, o której mowa w art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.o. Karta taka powinna zawierać m.in. kod i rodzaj odpadów (art. 67 ust. 3 pkt 9 u.o.). Art. 92a ust. 1 u.t.d. stanowi, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Stosownie do treści ust. 3 tego artykułu, suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1 nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych. Zgodnie natomiast z pozycją 4.7 załącznika nr 3 do u.t.d., wysokość kary za wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, wynosi 10.000 zł.
Biorąc pod uwagę wskazane regulacje prawne, organ zasadnie wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Wskazać należy, że celem kary jest zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Z tego punktu widzenia system sankcji przewidzianych przez przepisy u.t.d. stanowi przejaw interwencjonizmu państwowego w sferę, która została uznana przez ustawodawcę za szczególnie istotną. W świetle powyższego nie można zgodzić się z twierdzeniem, że wymierzona kara jest wygórowana (nieadekwatna), tym bardziej, że skarżąca jako podmiot zawodowo świadczący usługi transportowe winna dawać rękojmię profesjonalnego i sumiennego realizowania obowiązków prawnych związanych z taką działalnością.
Jak to już podkreślono w rozpatrywanej sprawie dokumentem potwierdzającym rodzaj transportowanych odpadów była karta odpadów, przy czym jako rodzaj odpadów w karcie tej powinny być wskazane odpady o kodzie 19 12 10. Bezsprzecznie kierowca nie miał takiej karty. W judykaturze podkreśla się, z czym należy się zgodzić, że podmiot wykonujący transport odpadów winien dysponować dokumentami potwierdzającymi rzeczywisty rodzaj transportowanych odpadów i żądać od podmiotu zlecającego przemieszczanie odpadów odpowiednich dokumentów odpowiadających rodzajowi odpadów oraz prawidłowego sklasyfikowania według kodów (por. wyrok NSA z dnia 23 września 2021 r., sygn. akt II GSK 611/21).
Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, ze klasyfikacja odpadów przyjęta przez organ jest błędna. Należy zauważyć, że źródłem ustaleń w zakresie naruszenia przez stronę prawa była kontrola drogowa, której wyniku zostały utrwalone w protokole kontroli. W orzecznictwie sądowym akcentuje się walor dowodowy protokołu z kontroli, a mianowicie, że ma on walor dokumentu urzędowego (por. wyroki NSA z dnia: 3 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 997/15; 29 października 2024 r., sygn. akt II GSK 1095/24). W wyroku z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 1416/15 NSA wprost stwierdził, że dowód z dokumentu urzędowego - jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli - ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. Protokół ten podpisany przez osoby uczestniczące w kontroli, to jest funkcjonariuszy i kierowcę, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Z protokołu kontroli, podpisanego przez kierowcę bezsprzecznie wynika, że przedmiotem transportu były odpady o kodzie 19 12 10. Podkreślenia też wymaga, że podmiot przekazujący odpady dokonał zgodnie z ustaleniami zawartymi w protokole zmiany kodu odpadów w karcie przekazania odpadów.
Nadto, prawidłowość przyjętego przez organ kodu potwierdza "Formularza określenia składu morfologicznego odpadów" oraz "Notatka z czynności służbowej" (k. 58 akt adm.), sporządzone przez inspektora Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w B.. Z dokumentów tych wynika, że dokonano oględzin ładunku i ustalono, iż transportowano rozdrobnione odpady tworzyw sztucznych, głównie folii i gąbek. Odpady były suche i wydzielały zapach charakterystyczny dla odpadów pochodzących z przetwarzania odpadów komunalnych. Wykonano też dokumentację fotograficzną. Oględziny przeprowadzono w obecności kierowcy, który jako przedstawiciel kontrolowanego, miał możliwość wniesienia ewentualnych uwag do ustaleń poczynionych w toku kontroli. Nie zgłosił jednak żadnych zastrzeżeń i nie zaprzeczył, że przewoził rozdrobnione kawałki tworzyw sztucznych, a nie kawałki tektury i papieru. W stosownej rubryce protokołu kontroli kierowca wpisał "Brak Uwag".
Wprawdzie później, w "Oświadczeniu" z dnia [...] września 2023 r. P. B. stwierdził, iż prawidłowym kodem odpadów, które wiózł był kod 03 03 07, i że podczas kontroli z czterech obecnych osób trzy z nich uznały, iż kod ten jest zgodny z przewożonym towarem, jednakże nie znajduje to odzwierciedlenia w treści protokołu kontroli. Jeszcze raz należy podkreślić, że w protokole tym (podpisanym przez P. B.) zaznaczono, iż podczas oględzin towaru stwierdzono nieprawidłowy kod odpadu, i że faktyczny rodzaj odpadów znajdujący się w przestrzeni ładunkowej to 19 12 10. Z protokołu tego nie wynika, aby tylko jedna z osób – A. B. (inspektor WIOŚ), kwestionowała kod odpadów, a inne osoby miały odmienne zdanie. Z treści protokołu nie wynika również, aby kierowca zgłaszał jakieś uwagi co do sposobu przeprowadzenia kontroli przez inspektorów WIOŚ. Protokół kontroli korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Obrazuje on zaistniały stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska, instytucja ta została powołana do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska. Jest to podmiot wyspecjalizowany w zakresie swoich ustawowych kompetencji, tym samym pracownicy Inspekcji Ochrony Środowiska posiadają niezbędne do realizacji swoich zadań, umiejętności i zakres wiedzy specjalistycznej. Stąd, w ocenie Sądu, nie było potrzeby przeprowadzenia szczegółowych badań laboratoryjnych i zasięgania opinii biegłego z zakresu ochrony środowiska.
Należy też zauważyć, że w myśl art. 2 ust. 1 pkt 17 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska do zadań tej instytucji należy także współdziałanie w zakresie ochrony środowiska z innymi organami kontroli, organami ścigania i wymiaru sprawiedliwości, innymi organami administracji państwowej i organami samorządu terytorialnego oraz obrony cywilnej, a także organizacjami społecznymi. Na tej właśnie podstawie funkcjonariusze celno-skarbowi współdziałali z inspektorami WIOŚ podczas wskazanej kontroli drogowej. Inspektorzy WIOŚ są zatem upoważnieni, aby uczestniczyć w tego typu kontrolach.
Na rozprawie w dniu [...] czerwca 2025 r. pełnomocnik skarżącej podniósł, że "Formularza określenia składu morfologicznego odpadów" został podpisany tylko przez A. B., a nie został podpisany przez drugiego inspektora WIOŚ – M. K.. Należy jednak zauważyć, że w "Formularzu" tym jako inspektor dokonujący określenia składu morfologicznego odpadów została wskazana A. B. i ona ten protokół podpisała.
Organ pierwszej instancji zasadnie też postanowieniem z dnia [...] listopada 2024 r. odmówił przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącą dowodów, w tym przesłuchania strony i kierowcy. W ocenie Sądu postanowienie to nie narusza prawa. Należy zauważyć, że kierowca miałby zostać przesłuchany w zakresie okoliczności, co do których złożył już oświadczenie, natomiast A. S. - na temat obwiązujących w jej firmie procedur związanych z weryfikacją towaru i przeszkolenia kierowców, co nie jest przedmiotem sporu i nie ma znaczenia dla odpowiedzialności skarżącej.
Strona podnosi także, że sankcja obejmuje wyłącznie wykonywanie przewozu bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów, a nie
z dokumentem błędnie wypełnionym. W związku z tym brak było podstaw do jej ukarania. Sąd tego poglądu nie podziela. Karta odpadów powinna zawierać dane zgodne ze stanem rzeczywistym, co znajduje potwierdzenie w art. 69 ust. 1a u.o.,
w myśl którego kierujący środkiem transportu, którym są transportowane odpady, jest zobowiązany posiadać w trakcie transportu potwierdzenie wygenerowane z Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami, umożliwiające weryfikację informacji zawartych w karcie przekazania odpadów ze stanem rzeczywistym. Gdy karta danych zgodnych ze stanem rzeczywistym nie zawiera nie można jej uznać za dokument potwierdzający rodzaj transportowanych odpadów. Także w orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że w przypadku błędnego zakwalifikowania odpadów należy wymierzyć karę na podstawie poz. 4.7. załącznika nr 3 do u.t.d. (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 361/23; wyroki WSA z Bydgoszczy z dnia 18 października 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 453/22 i z dnia 5 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 226/22).
Nie można też podzielić stanowiska strony, że organ naruszył art. 189d pkt 1 k.p.a. Należy zauważyć, że art. 189d k.p.a., znajdujący się w dziale IVa k.p.a., określa przesłanki wymiaru kary pieniężnej, przy czym z art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. wynika, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych tych przesłanek art. 189d k.p.a. nie znajduje zastosowania. Nie jest przy tym konieczne, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w art. 189d k.p.a. Oznacza to, że nawet wtedy, gdy zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w art. 189a § 2 k.p.a. w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa k.p.a. lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, odnośny przepis działu IVa nie ma zastosowania. Zatem, gdy przepisy odrębne określają tylko jedną z przesłanek wymierzenia kary pieniężnej, o których mowa w art. 189d k.p.a. lub określają przesłankę inną niż wymieniona w tym przepisie, regulują w ten sposób zagadnienie prawne wymienione w art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., co nie zezwala na stosowanie przepisu art. 189d k.p.a. w zakresie, w jakim określa pozostałe, nieujęte w przepisach odrębnych przesłanki wymierzenia kary. Przepisy odrębne nie mogą zatem w tych przypadkach być uzupełniane ani modyfikowane odnośnymi regulacjami działu IVa (por. wyrok NSA z dnia 29 października 2024 r., sygn. akt II GSK 1189/24).
W tym kontekście podkreślenie wymaga, że odpowiedzialność przewoźnika jest niezależna od winy czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia polegającego na wykonywaniu przejazdu bez właściwego dokumentu (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 1968/18). Bez znaczenia też pozostają okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszenia prawa przez przewoźnika (por. wyrok NSA z dnia 29 października 2024 r., sygn. akt II GSK 1095/24). W zakresie zatem przesłanek wymiaru kary nie ma potrzeby odwoływania się do art. 189d pkt 1 k.p.a., bowiem przesłanki te wynikają z przepisów u.t.d.
Skarżąca nie wykazała również obiektywnych, nieprzewidywalnych, nadzwyczajnych okoliczności, które mogły być podstawą do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. i uwolnienia jej od odpowiedzialności.
W skardze strona wskazała również na mogące powstać trudności finansowe z uregulowaniem nałożonej przez organ kary. W takim przypadku skarżąca może ewentualnie ubiegać się do udzielenie ulgi w zapłacie kary pieniężnej na podstawie art. 189k k.p.a., gdyż kwestia udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej nie została unormowana w przepisach u.t.d.
W odniesieniu do kwestii wstrzymania wykonania decyzji należy zauważyć, że zgodnie z art. 93 ust. 2 u.t.d. w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego organ kontroli, który wydał decyzję ostateczną wstrzymuje z urzędu jej wykonanie. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. W związku z tym brak było także podstaw, aby Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadzał dowód z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy w celu wykazania zasadności wstrzymania decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI