I SA/Bd 24/26

I SA/Bd 24/26 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2026-02-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-01-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. S. na działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie egzekucji prowadzonej przez komornika sądowego należności objętych zarzutem przedawnienia postanawia: odrzucić skargę
Uzasadnienie
Skarżący wniósł skargę na działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych polegające na podejmowaniu czynności egzekucyjnych pomimo toczącego się postępowania w przedmiocie przedawnienia dochodzonych należności. Do skargi skarżący załączył kserokopię zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia wystawionego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie wskazując, że sprawa objęta skargą nie ma charakteru sprawy z zakresu administracji publicznej. Organ załączył m.in. kserokopię wniosku o wszczęcie egzekucji skierowanego do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy oraz kserokopie postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 9 marca 2017 r. opatrzonego klauzulą wykonalności.
Pismem z dnia 30 czerwca 2025 r. skarżący został wezwany do wyjaśnienia czy skarga z dnia 20 grudnia 2025 r. dotyczy postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy zgodnie
z załącznikiem.
W odpowiedzi Skarżący wskazał, że prowadzona egzekucja odbywa się wyłącznie na wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako wierzyciela publicznego a komornik sądowy nie działa samodzielnie, lecz realizuje dyspozycje ZUS.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że sąd administracyjny rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, gdyż objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych
w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych
w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).
Wyjaśnić należy, że chociaż postępowanie przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych w sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji podlega Kodeksowi postępowania administracyjnego, to natura spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych jest na tyle specyficzna, że Kodeks przyznaje pierwszeństwo przepisom odrębnym. Dział III Kodeksu postępowania administracyjnego, poświęcony przepisom szczególnym w sprawach ubezpieczeń społecznych, wyodrębniając te sprawy, stanowi w art. 180 § 1 k.p.a., że: "W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy kodeksu, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach." Wynikające z art. 180 § 1 k.p.a. ustalenie odrębności zasad w sprawach ubezpieczeń społecznych zostało skonkretyzowane w art. 181 k.p.a., który wyłącza stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie, w jakim określają one organy odwoławcze ("organy odwoławcze właściwe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych określają przepisy odrębne"), a nadto stanowi, że "do postępowania przed tymi organami stosuje się odpowiednio przepis art. 180 § 1 kpa".
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 11 czerwca 2013 r., I OPS 1/13 (publ. G. Prawna 2013/116/6, Lex nr 1321789) podzielił stanowisko Sądu Najwyższego stwierdzając m. in., że od decyzji Zakładu nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, poza wyjątkami, które zostały enumeratywnie wymienione w art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 350 ze zm., dalej: u.s.u.s.) (...). W rezultacie Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że przepis art. 83 ust. 1 i 2 u.s.u.s. stanowi lex specialis w stosunku do art. 3 § 2 p.p.s.a. i wyłącza kognicję sądów administracyjnych w sprawach decyzji dotyczących indywidualnych spraw
z zakresu ubezpieczeń społecznych (por. ponadto postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 25 lutego 2009 r., I OSK 420/08, z 9 września 2010 r., I OSK 1425/10, z 18 października 2011 r., I OSK 1706/11, z 10 stycznia 2012 r., I OSK 2444/11, z 23 maja 2012 r., I OSK 1006/11, z 21 czerwca 2012 r., I OSK 1316/12,
z 2 lutego 2012 r., I OSK 127/12 i z 26 lutego 2014 r., I OSK 347/14 – dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zatem właściwości sądu administracyjnego podlegają wyłącznie sprawy wyraźnie wymienione w art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Sprawa objęta skargą z dnia 20 grudnia 2025 r. nie ma charakteru sprawy z zakresu administracji publicznej, podlegającej właściwości sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że Skarżący jest dłużnikiem ZUS Oddział w Bydgoszczy. Na podstawie tytułu wykonawczego - Postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z 9 marca 2017 r. opatrzonego klauzulą wykonalności z 26 września 2017 r. oraz postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym
w Bydgoszczy z 14 maja 2019 Km 1022/18 - Skarżący jest zobowiązany do zapłaty na rzecz organu rentowego kwoty 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, kwoty 120 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa klauzulowego oraz kwoty 45 zł tytułem kosztów zastępstwa w postępowaniu egzekucyjnym ws. Km 1022/18. Ponadto jest zobowiązany do zapłaty na rzecz organu kosztów zastępstwa w postępowaniu egzekucyjnym ws. Gkm 69/25. Organ załączył kserokopie wniosku o wszczęcie egzekucji skierowanego do Komornika Sądowego oraz postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy 9 marca 2017 r.
Z akt sprawy wnika, że skarżący ani w złożonej skardze, ani w piśmie z dnia 12 lutego 2026 r. nie wskazał, iż skarga dotyczy sprawy sądowoadministracyjnej. Skarżący nie wskazał zindywidualizowanego aktu lub czynności, które sąd mógłby poddać kontroli. Przedmiotowa skarga jest zatem niedopuszczalna bowiem nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Na marginesie zauważenia wymaga, że przed tut. Sądem zawisły inne sprawy skarżącego związane z działalnością Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które są poddawane procedowaniu.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.