I SA/BD 232/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła nałożenia przez Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń 2022 r. na spółkę D. P. sp. z o.o. we W. Spółka pierwotnie złożyła "zerową" deklarację VAT, a następnie, po wszczęciu kontroli celno-skarbowej, złożyła korektę, wykazując podatek do zapłaty. Organy uznały, że złożenie "zerowej" deklaracji nie było oczywistą omyłką, lecz świadomym działaniem, i nałożyły sankcję VAT w wysokości 15% kwoty zaniżenia zobowiązania podatkowego. Spółka zaskarżyła decyzję, podnosząc, że błąd wynikał ze zmiany biura rachunkowego oraz z chaosu spowodowanego nowymi przepisami podatkowymi, a nie z zamiaru oszustwa. Argumentowała również, że nałożona sankcja jest nieproporcjonalna do popełnionego błędu i narusza zasadę proporcjonalności wynikającą z prawa unijnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, analizując sprawę w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (zwłaszcza wyroku w sprawie C-935/19 Grupa Warzywna), uznał, że organy podatkowe zbyt fiskalnie potraktowały sytuację. Sąd podkreślił, że sankcje powinny być proporcjonalne i stosowane w przypadkach oszustwa lub nadużycia podatkowego, a nie w przypadku zwykłego zaniedbania czy błędu, zwłaszcza gdy podatnik niezwłocznie skorygował deklarację i zapłacił podatek. Sąd stwierdził, że okoliczności przedstawione przez spółkę (zmiana biura rachunkowego, nowe przepisy podatkowe) usprawiedliwiają popełnioną nieprawidłowość, a brak uszczuplenia należności budżetowych i szybka korekta powinny skutkować odstąpieniem od nałożenia sankcji. W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie podatkowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dla odstąpienia od nałożenia sankcji VAT w przypadku oczywistej omyłki, gdy podatnik niezwłocznie skoryguje błąd i zapłaci podatek, a brak jest znamion oszustwa i uszczuplenia budżetu.
Orzeczenie opiera się na interpretacji przepisów krajowych w świetle prawa UE i orzecznictwa TSUE, co może wymagać analizy w kontekście konkretnych stanów faktycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nałożenie dodatkowego zobowiązania podatkowego (sankcji VAT) w wysokości 15% kwoty zaniżenia jest zgodne z zasadą proporcjonalności, gdy nieprawidłowość wynika z oczywistej omyłki, a nie z oszustwa, a podatnik niezwłocznie skorygował deklarację i zapłacił podatek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nałożenie sankcji w takiej sytuacji narusza zasadę proporcjonalności, jeśli nie uwzględnia się indywidualnych okoliczności sprawy, braku oszustwa i szybkiej korekty przez podatnika.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe zbyt fiskalnie potraktowały sytuację, nie badając wystarczająco okoliczności popełnienia błędu przez podatnika. Powołując się na orzecznictwo TSUE, sąd stwierdził, że sankcje powinny być proporcjonalne do celu (prawidłowy pobór podatku, zapobieganie oszustwom) i nie mogą być stosowane automatycznie bez uwzględnienia indywidualnych okoliczności, takich jak oczywista omyłka, szybka korekta i brak uszczuplenia budżetu.
Czy złożenie "zerowej" deklaracji VAT, a następnie jej korekta po wszczęciu kontroli celno-skarbowej, może być uznane za oczywistą omyłkę, a nie świadome działanie mające na celu uniknięcie opodatkowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w okolicznościach sprawy, gdzie błąd był spowodowany zmianą biura rachunkowego i nowymi przepisami podatkowymi, a podatnik niezwłocznie skorygował deklarację, można uznać to za oczywistą omyłkę.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organy powinny badać przyczyny nieprawidłowości. W tej sprawie, okoliczności takie jak zmiana biura rachunkowego i chaos związany z wprowadzeniem nowych przepisów podatkowych mogły usprawiedliwiać popełnienie błędu, zwłaszcza że podatnik podjął działania naprawcze.
Przepisy (10)
Główne
u.p.t.u. art. 112b § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis określający podstawę do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w przypadku zaniżenia kwoty zobowiązania podatkowego.
u.p.t.u. art. 112b § ust. 2a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis określający obniżoną wysokość dodatkowego zobowiązania podatkowego (15%) w przypadku złożenia korekty deklaracji i wpłaty zobowiązania w terminie.
Pomocnicze
Dyrektywa 112 art. 273
Dyrektywa Rady 2006/112/WE
Przepis pozwalający państwom członkowskim na nakładanie dodatkowych obowiązków w celu zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobiegania oszustwom, z zastrzeżeniem zasady proporcjonalności.
ustawa KAS art. 62 § ust. 4b
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Przepis dotyczący uwzględnienia korekty deklaracji VAT.
ustawa KAS art. 83 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Przepis dotyczący przekształcenia kontroli celno-skarbowej w postępowanie podatkowe.
O.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sankcja VAT była nieproporcjonalna do popełnionego błędu. • Błąd wynikał z oczywistej omyłki, a nie z zamiaru oszustwa. • Podatnik niezwłocznie skorygował deklarację i zapłacił podatek. • Okoliczności sprawy (zmiana biura rachunkowego, nowe przepisy) usprawiedliwiają popełnienie błędu. • Brak uszczuplenia należności budżetowych.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe argumentowały, że złożenie "zerowej" deklaracji nie było oczywistą omyłką, a świadomym działaniem. • Organy twierdziły, że przepisy art. 112b u.p.t.u. nie dają możliwości odstąpienia od nałożenia sankcji w każdym przypadku.
Godne uwagi sformułowania
organy rozpoznając niniejszą sprawę potraktowały zbyt fiskalnie zarówno skarżącą, jak i brzmienie przepisu art. 112b u.p.t.u. • sankcje takie nie mogą zatem wykraczać poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia celów obejmujących zapewnienie prawidłowego poboru podatku i zapobieganie oszustwom podatkowym. • działanie podatnika mające charakter zwykłego zaniedbania nie upoważnia organu do instrumentalnego zastosowania sankcji wynikającej z art. 112b u.p.t.u. • przepisy te nie powinny co do zasady być stosowane w innych przypadkach, nie tylko w przypadku oczywistych omyłek czy błędów rachunkowych, lecz także nieprawidłowości spowodowanych okolicznościami, które nie noszą znamion oszustwa czy nadużycia.
Skład orzekający
Halina Adamczewska-Wasilewicz
sprawozdawca
Joanna Ziołek
członek
Tomasz Wójcik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dla odstąpienia od nałożenia sankcji VAT w przypadku oczywistej omyłki, gdy podatnik niezwłocznie skoryguje błąd i zapłaci podatek, a brak jest znamion oszustwa i uszczuplenia budżetu."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na interpretacji przepisów krajowych w świetle prawa UE i orzecznictwa TSUE, co może wymagać analizy w kontekście konkretnych stanów faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak zasada proporcjonalności i orzecznictwo TSUE mogą wpływać na interpretację krajowych przepisów sankcyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Sankcja VAT uchylona: Sąd podkreśla znaczenie proporcjonalności i okoliczności popełnienia błędu przez podatnika.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.