I SA/Bd 226/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2023-07-04
NSAAdministracyjneWysokawsa
dotacjeoświatazwrot dotacjipostępowanie administracyjnepodpisy elektronicznewady formalne decyzjik.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zwrotu dotacji oświatowej z powodu wadliwości formalnej decyzji organu odwoławczego, w szczególności wątpliwości co do prawidłowości jej podpisania.

Sprawa dotyczyła skargi spółki C. sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. o zwrocie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości za lata 2018-2019. Spółka zarzuciła m.in. naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących formy i podpisu decyzji organu odwoławczego. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę, stwierdził naruszenie prawa przez zaskarżoną decyzję, głównie z powodu wątpliwości co do prawidłowości jej podpisania elektronicznie przez skład orzekający.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę C. sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy, która częściowo uchyliła decyzję Prezydenta Miasta B. o zwrocie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości za lata 2017-2019, a w pozostałym zakresie utrzymała ją w mocy. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję SKO, uznając, że narusza ona prawo. Głównym zarzutem podniesionym przez skarżącą, który Sąd uznał za zasadny, była wadliwość formalna decyzji organu odwoławczego, w szczególności wątpliwości co do prawidłowości jej podpisania elektronicznie. Spółka twierdziła, że decyzja nie zawierała podpisów wszystkich członków składu orzekającego. Sąd podkreślił, że podpis jest konstytutywnym elementem decyzji administracyjnej i wymaga możliwości weryfikacji. W aktach sprawy brakowało dowodów potwierdzających prawidłowe podpisanie decyzji elektronicznie przez cały skład orzekający, co stanowiło naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących formy i podpisu decyzji. Sąd nie podzielił natomiast zarzutów dotyczących nieprawidłowości decyzji organu pierwszej instancji. W związku z uchyleniem decyzji organu odwoławczego, Sąd zasądził od organu na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja wydana w formie dokumentu elektronicznego powinna być podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym przez wszystkie osoby wchodzące w skład organu orzekającego, a dane umożliwiające weryfikację podpisu muszą być dostępne dla sądu.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że podpis jest konstytutywnym elementem decyzji administracyjnej, a jego brak lub wadliwość może stanowić podstawę do uchylenia decyzji. Podkreślono wymogi dotyczące podpisów elektronicznych wynikające z przepisów krajowych i unijnych oraz konieczność możliwości weryfikacji tych podpisów przez sąd.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (38)

Główne

k.p.a. art. 107 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 14 § 1a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 14 § 1a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 268a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 111 § 1b

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 124 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 252 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 252 § 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.f.o. art. 26 § 2-4

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

ustawa COVID-19 art. 15zzs(4) § 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie eIDAS art. 3 § 12

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE

Rozporządzenie eIDAS art. 26

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE

Rozporządzenie eIDAS art. 3 § 41

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE

Rozporządzenie eIDAS art. 32 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE

k.p.a. art. 39[3] § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących formy i podpisu decyzji administracyjnej wydanej w formie elektronicznej.

Godne uwagi sformułowania

Podpis osoby reprezentującej organ wydający decyzję należy do konstytutywnych elementów decyzji administracyjnej. W rozpatrywanej sprawie decyzja organu odwoławczego została wydana w formie dokumentu elektronicznego i została doręczona stronie za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W aktach znajduje się pismo przewodnie z dnia [...] r. podpisane elektronicznie, do którego załączono dwa pliki: plik źródłowy (zawierający decyzję) oraz plik podpisu. Sąd powinien zatem dysponować dowodem, z którego by wynikało, że proces walidacji złożonego pod decyzją podpisu, potwierdził prawidłowość tej czynności.

Skład orzekający

Urszula Wiśniewska

przewodniczący

Leszek Kleczkowski

sprawozdawca

Joanna Ziołek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność i forma decyzji administracyjnych wydawanych w formie elektronicznej, wymogi dotyczące podpisów elektronicznych oraz obowiązki organów w zakresie zapewnienia możliwości weryfikacji tych podpisów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowań administracyjnych prowadzonych w formie elektronicznej i stosowania przepisów o podpisach elektronicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z cyfryzacją postępowań administracyjnych – prawidłowością podpisywania decyzji elektronicznych, co ma znaczenie dla wszystkich uczestników postępowań.

Elektroniczna decyzja bez podpisu? Sąd administracyjny wyjaśnia, kiedy dokument jest nieważny.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 226/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-07-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Joanna Ziołek
Leszek Kleczkowski /sprawozdawca/
Urszula Wiśniewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 1 pkt 8, art. 14 par. 1 a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lipca 2023 r. sprawy ze skargi C. sp. z o. o. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 10 marca 2023 r. nr SKO-4230/126/2022 w przedmiocie określenia należności z tytułu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy na rzecz C. sp. z o. o. w Ł. kwotę 7.194 zł (słownie: siedem tysięcy sto dziewięćdziesiąt cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta B. określił wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w latach 2017-2019 przez C. "Ż. " sp. z o. o., będącej organem prowadzącym: Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "Ż." w B., Policealną Szkołę C. "Ż." w B., Trzyletnie Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "Ż." w B., Szkołę Policealną Aktywizacji Zawodowej "Ż." w B., Szkołę Policealną Opieki Medycznej "Ż." w B., na kwotę [...]zł, w tym na:
a) Policealną Szkołę C. N. i B. "Ż." w B. w 2017 r. - [...] zł,
b) Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "Ż." w B. w 2017 r. - [...] zł,
c) Trzyletnie Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "Ż." w B. - [...] zł, w tym w 2017 r. - [...] zł, w 2018 r. - [...] zł, w 2019 r. - [...] zł,
d) Szkołę Policealną Opieki Medycznej "Ż." w B. - [...] zł, w tym w 2017 r. - [...] zł, w 2018 r. - [...] zł, w 2019 r. - [...] zł,
e) Szkołę Policealną Aktywizacji Zawodowej "Ż." w B. - [...] zł, w tym w 2017 r. - [...] zł, w 2018 r. - [...] zł, w 2019 r. - [...] zł.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w pkt 1 uchyliło zaskarżoną decyzję w części orzekającej o zwrocie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości za 2017 r. w kwocie [...]zł i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji w tej części, oraz w pkt 2 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie, tj. w części orzekającej o zwrocie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości za lata 2018-2019 w łącznej kwocie [...]zł oraz zobowiązującej do zwrotu ww. dotacji wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii przedawnienia zobowiązania z tytułu zwrotu dotacji za 2017 r. W tym zakresie wskazał, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji pobranych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości rozpoczyna się z końcem roku, w którym beneficjent otrzymał i miał wykorzystać dotację. Skoro sporna dotacja była przyznana i przekazana skarżącej za 2017 r. to termin przedawnienia winien być liczony od końca 2017 r. i upłynął wraz z końcem 2022 r. Jak wynika z akt sprawy termin ten nie został skutecznie przerwany, ani zawieszony. Tym samym organ odwoławczy uwzględnił upływ terminu przedawnienia zobowiązania z tytułu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości za 2017 r. z końcem 2022 r. i uchylił zaskarżoną decyzję w części, w której organ pierwszej instancji orzekł o zwrocie ww. dotacji w łącznej kwocie [...]zł oraz umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w tej części.
Uzasadniając rozstrzygnięcie w pozostałym zakresie organ podał, że stan faktyczny sprawy ustalony został na podstawie protokołu kontroli z dnia [...] r. Kolegium dało wiarę i przyznało moc dowodową temu dokumentowi urzędowemu, gdyż w jego ocenie zawiera ono precyzyjne informacje i został sporządzony z należytą starannością. Analiza materiału dowodowego doprowadziła do stwierdzenia przez organ następujących niezgodności:
1) niespełnienie wymogu uczestnictwa słuchaczy w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w miesiącu,
2) pobranie dotacji w lipcu i sierpniu na słuchaczy, którzy w czerwcu nie spełnili wymogu uczestnictwa w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych,
3) pobranie dotacji na słuchaczy w danym miesiącu, pomimo nieprzepracowania w trakcie tego miesiąca zajęć edukacyjnych.
Kolegium zauważyło, że w decyzji organu pierwszej instancji ww. niezgodności zostały rozpisane w podziale na szkoły prowadzone przez skarżącą, na lata i na poszczególnych słuchaczy. Przy każdym słuchaczu dokładnie podano z jakiego powodu, w jakim okresie i w jakiej kwocie dotacja pobrana została w nadmiernej wysokości. Jednocześnie wskazano na konkretne dowody, na podstawie których dokonane zostały takie, a nie inne ustalenia. Skarżąca nie podważyła skutecznie ustaleń organu pierwszej instancji w tym zakresie. Jedynie w odwołaniu, odnosząc się merytorycznie do problematyki objętej zaskarżoną decyzją, wskazała, iż słuchacze uprawnieni do dotacji oświatowej zostali wskazani przez szkołę w sposób prawidłowy, zatem dotacja została udzielona przez organ w prawidłowej wysokości i była należna.
Odnosząc się do niespełnienia wymogu uczestnictwa słuchaczy w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w miesiącu, Kolegium podało, że organ pierwszej instancji ustalił, iż w szkołach "Ż." w B. słuchacze w latach 2018-2019 potwierdzali swoją obecność na zajęciach dydaktycznych poprzez złożenie podpisu w dziennikach zajęć. Liczbę przepracowanych zajęć dydaktycznych w danym miesiącu określała liczba wpisów w dziennikach lekcyjnych. Zatem organ prawidłowo określił spełnienie warunku 50% obecności w miesiącu przez słuchaczy na zajęciach dydaktycznych poprzez wyliczenie stosunku liczby godzin, na których słuchacz był obecny do liczby godzin zajęć, jakie zostały przeprowadzone w miesiącu. Podane w uzasadnieniu decyzji zestawienie słuchaczy nie wzbudziło zastrzeżeń organu odwoławczego.
W zakresie niezgodności pobrania dotacji w lipcu i sierpniu na słuchaczy, którzy w czerwcu nie spełnili wymogu uczestnictwa w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji ustalił, iż w szkołach "Ż." w B. słuchacze w latach 2018-2019 potwierdzali swoją obecność na zajęciach dydaktycznych poprzez złożenie podpisu w dziennikach zajęć. Liczbę przepracowanych zajęć dydaktycznych w danym miesiącu określała liczba wpisów w dziennikach lekcyjnych. Zatem organ prawidłowo określił spełnienie warunku 50% obecności w miesiącu czerwcu przez słuchaczy na zajęciach dydaktycznych poprzez wyliczenie stosunku liczby godzin, na których słuchacz był obecny do liczby godzin zajęć, jakie zostały przeprowadzone w miesiącu. Stąd w przypadku niespełnienia obowiązku uczestnictwa w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w czerwcu i pobraniu dotacji w lipcu i sierpniu, dotację należało uznać za pobraną w nadmiernej wysokości.
Ponadto organ ustalił, że skarżąca pobrała dotację, mimo nieprzeprowadzenia zajęć w danym miesiącu, o czym świadczy brak jakichkolwiek zapisów w dokumentacji przebiegu nauczania dotyczącej przeprowadzania obowiązkowych zajęć dydaktycznych w danym miesiącu. W rezultacie nie było również możliwości potwierdzenia przez słuchaczy spełnienia wymogu 50% obecności na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych. Również ustalenia w powyższym zakresie nie wzbudziło wątpliwości organu odwoławczego.
Odnosząc się do zarzucanej kwestii błędnego wyliczenia odsetek od dotacji podlegających zwrotow,i Kolegium podało, że stwierdzenie okoliczności pobrania dotacji w nadmiernej wysokości nastąpiło w dniu [...] r., tj. w dniu doręczenia stronie wystąpienia pokontrolnego Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. Dotacja powinna więc być zwrócona na rachunek Miasta B. w terminie 15 dni od dnia [...] r., czyli do dnia [...] r. W przypadku braku zwrotu, naliczanie odsetek należałoby rozpocząć od dnia [...] r. zgodnie z art. 252 ust. 6 pkt 2 ustawy o finansach publicznych (dalej: "u.f.p.").
Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. strona zaskarżyła w części, tj. co do pkt 2, zarzucając naruszenie:
1) art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. w zw. z art. 14 § 1a k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. art. 140 k.p.a. przez brak podpisania wydanej w formie dokumentu elektronicznego decyzji organu odwoławczego, albowiem doręczona za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej skarżącej decyzja nie zawiera podpisów Kolegium Odwoławczego z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego, a naruszenie to doprowadziło do wystąpienia jednej z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a., tj. wskazanej w pkt 2, gdyż decyzja organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie została wydana z rażącym naruszeniem prawa;
2) art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. w zw. z art. 268a k.p.a. oraz art. 111 § 1b w zw. z art. 124 § 1 k.p.a. w zw. z art. 268a k.p.a. przez brak weryfikacji przez organ odwoławczy, czy decyzja organu I instancji oraz postanowienie o odmowie jej uzupełnienia zostały podpisane przez osoby upoważnione do ich wydania, w sytuacji gdy nie zostały one podpisane przez Prezydenta Miasta B., tj. R. B., a wraz z decyzją/postanowieniem organu I instancji stronie nie doręczono upoważnienia w przewidzianej przepisami formie dla osób podpisujących w/w dokumenty uprawniającego do załatwienia sprawy skarżącej przez nie, co w konsekwencji skutkuje, że brak jest gwarancji, iż decyzja i postanowienie pochodzą od uprawnionego organu i są zgodne z jego wolą;
3) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez jego nieprawidłowe zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji w pkt 2 wydanej decyzji przez organ odwoławczy, w sytuacji gdy z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego, a w konsekwencji zaistniały przesłanki do jej uchylenia;
4) art. 15 k.p.a. i zasady dwuinstancyjności przez bezkrytyczne przyjęcie stanowiska organu I instancji, bez przeprowadzenia odrębnego postępowania w tym zakresie, a w konsekwencji naruszenie zasady dwuinstancyjności przez niezasadne przyjęcie na skutek powielenia stanowiska organu I instancji, że na gruncie sprawy zaistniały przesłanki do zwrotu dotacji;
5) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. 107 § 3 k.p.a. i w zw. z art. 10 k.p.a. przez:
a) poczynienie ustaleń faktycznych w sprawie wyłącznie w oparciu o dane zebrane w postępowaniu kontrolnym, w sytuacji gdy strona nie ma prawnej możliwości zakwestionowania w sposób wiążący dla organu dokonanych podczas postępowania kontrolnego ustaleń zawartych we wnioskach pokontrolnych, a w konsekwencji dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, co znajduje odzwierciedlenie w wadliwym zatem uzasadnieniu decyzji;
b) nieuwzględnienie zaniechania organu I instancji polegającego na niepodjęciu wystarczających działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy oraz niewskazanie stronie w toku postępowania, czy zachodzi potrzeba przedkładania przez nią dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, a następnie przyjęcie, iż pobranie dotacji w części nie zostało udokumentowane, a tym samym brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co świadczy o pozornym wykonaniu przez organ obowiązku określonego w art. 77 k.p.a. oraz braku udzielenia stronie możliwości wypowiedzenia się przez stronę co do zebranych dowodów w trybie art. 10 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 140 k.p.a., także brak zawiadomienia w toku postępowania odwoławczego o możliwości wypowiedzenia się co do zgormadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji organu odwoławczego;
6) naruszenie art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust 6 pkt 2 u.f.p. przez ich bezpodstawne zastosowanie co do zaistnienia przesłanek do zwrotu dotacji i uznanie, iż dotacje zostały pobrane w nadmiernej wysokości, a w konsekwencji bezpodstawne zastosowanie także co do naliczania odsetek od dotacji podlegających zwrotowi i błędne określenie terminu, od kiedy należy naliczać odsetki jak od zaległości podatkowych;
7) naruszenie art. 26 ust. 2-4 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych przez jego zastosowanie, w sytuacji gdy wszyscy wykazani do dotacji oświatowej słuchacze spełnili wymóg uczestnictwa w min. 50 % obowiązkowych zajęć edukacyjnych, co w konsekwencji doprowadziło do wydania wadliwego i sprzecznego ze stanem faktycznym rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze podniesione zarzuty, skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. co do pkt 2 decyzji, alternatywnie uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci raportu z weryfikacji podpisu pod zaskarżoną decyzją organu II instancji z dnia [...] r. celem wykazania, iż zaskarżona decyzja została podpisana tylko przez jednego z trzech członków składu orzekającego w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając wydaną w sprawie decyzje z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że narusza ona prawo.
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.). W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Podkreślenia wymaga, że przed wydaniem wyroku Sąd umożliwił skarżącemu pisemne wypowiedzenie się w sprawie, wyznaczając mu 10- dniowy termin.
Z akt sprawy wynika, że organ określił skarżącej dotację pobraną w nadmiernej wysokości za 2018 r. i 2019 r. w kwocie [...]zł, z uwagi na niespełnienie przez słuchaczy uczestnictwa w co najmniej 50% obowiązkowych zajęciach edukacyjnych. Kwestionując podjęte rozstrzygnięcie skarżąca podnosi, że nigdy nie została jej doręczona prawidłowa decyzja organu pierwszej instancji. Zarzuca też organowi, iż bezpodstawnie przyjęto, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości, gdyż wszyscy słuchacze spełnili wymóg uczestnictwa w co najmniej 50% obowiązkowych zajęciach edukacyjnych Strona uważa, że spełniła wszystkie przesłanki do otrzymania dotacji oświatowej.
Zasadniczy spór zatem sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ prawidłowo uznał, że kwota dotacji w wysokości [...] zł powinna być zwrócona przez spółkę, z uwagi na to, iż została pobrana w nadmiernej wysokości.
W pierwszej jednak kolejności należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu – braku doręczenia stronie prawidłowej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. określającej skarżącej kwotę dotacji podlegającą zwrotowi. W tym względzie spółka utrzymuje, że decyzja organu odwoławczego wydana w formie dokumentu elektronicznego nie zawiera podpisów całego składu orzekającego z podaniem imienia, nazwiska oraz stanowiska służbowego. Według spółki decyzja została podpisana jedynie przez przewodniczącą składu orzekającego – A. F.. Zatem, w ocenie skarżącej, dokument ten nie może być uznany za decyzję w rozumieniu k.p.a., ponieważ nie zawiera wszystkich podpisów, czyli kluczowego elementu indywidualnego rozstrzygnięcia w sprawie.
W myśl art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. decyzja powinna zawiera podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji. Natomiast z art. 14 § 1a k.p.a. wynika, że pisma utrwalane w postaci papierowej opatruje się własnoręcznym podpisem, a pisma utrwalane w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu administracji publicznej ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią. Z kolei wydruk decyzji wydanej w formie elektronicznej nie musi być opatrzony odręcznym podpisem osoby uprawnionej do wydania decyzji, jeżeli wydruk ten zawiera informację, że decyzja została wydana w postaci elektronicznej i podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, ze wskazaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby, która je podpisała, albo opatrzone zaawansowaną pieczęcią elektroniczną albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną oraz zawierać identyfikator nadany przez system teleinformatyczny (art. 39 [3] § 2 pkt 1 i 2 k.p.a.).
Podpis osoby reprezentującej organ wydający decyzję należy do konstytutywnych elementów decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia [...] r., sygn. akt I OSK 487/16). Podpis reprezentanta organu pozwala na ustalenie, czy decyzja pochodzi od właściwego organu, i czy została podpisana przez osobę uprawnioną do reprezentowania organu. Podpis ma również zasadnicze znaczenie dla strony postępowania, bowiem potwierdza wyrażoną w rozstrzygnięciu wolę organu (por. wyrok NSA z dnia [...] r., sygn. akt II GSK 2438/13).
Decyzja wydana w formie pisemnej powinna być podpisana podpisem własnoręcznym. Natomiast decyzja wydana w formie dokumentu elektronicznego powinna być podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Zgodnie z art. 3 pkt 12 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylającego dyrektywę 1999/93/WE, kwalifikowanym podpisem elektronicznym jest zaawansowany podpis elektroniczny, który jest składany za pomocą kwalifikowanego urządzenia do składania podpisu elektronicznego i który opiera się na kwalifikowanym certyfikacie podpisu elektronicznego. Definicja "zaawansowanego podpisu elektronicznego" podana została w pkt 11 omawianego przepisu i oznacza on podpis, który spełnia wymogi określone w art. 26. Ten ostatni przepis stanowi, że zaawansowany podpis elektroniczny musi spełniać następujące wymogi: (a) jest unikalnie przyporządkowany podpisującemu; (b) umożliwia ustalenie tożsamości podpisującego; (c) jest składany przy użyciu danych służących do składania podpisu elektronicznego, których podpisujący może, z dużą dozą pewności, użyć pod wyłączną swoją kontrolą; (d) jest powiązany z danymi podpisanymi w taki sposób, że każda późniejsza zmiana danych jest rozpoznawalna. W rozporządzeniu nr 910/2014 przewidziano również kwalifikowaną usługę walidacji kwalifikowanych podpisów elektronicznych (proces weryfikacji i potwierdzenia ważności podpisu elektronicznego - art. 3 pkt 41), którą może świadczyć wyłącznie kwalifikowany dostawca usług zaufania, który zapewnia właściwy poziom walidacji oraz umożliwia stronom ufającym otrzymanie wyniku procesu walidacji w automatyczny, wiarygodny i skuteczny sposób oraz przy użyciu zaawanasowanego podpisu elektronicznego lub zaawansowanej pieczęci elektronicznej dostawcy kwalifikowanej usługi walidacji (art. 33 ust. 1).
Jak wynika z powyższych przepisów podpisujący dokument elektroniczny, powinien użyć do tej czynności kwalifikowanego podpisu elektronicznego oraz co istotne w rozpoznawanej sprawie, powinna istnieć możliwość weryfikacji złożonego pod takim dokumentem podpisu. Wiąże się z tym konieczność posiadania przez wojewódzki sąd administracyjny, rozpatrujący skargę na akt administracyjny sporządzony w formie dokumentu elektronicznego, danych umożliwiających taką weryfikację. Tylko bowiem po dokonaniu odpowiedniej weryfikacji złożonego podpisu, sąd administracyjny jest władny stwierdzić, czy zachowane zostały wymogi formalne pozwalające na uznanie ważności zaskarżonego aktu (por. wyroki NSA z dnia: [...] r., sygn. akt III FSK 3120/21; [...] r., III FSK 3154/21).
W rozpatrywanej sprawie decyzja organu odwoławczego została wydana w formie dokumentu elektronicznego i została doręczona stronie za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W aktach znajduje się pismo przewodnie z dnia [...] r. podpisane elektronicznie, do którego załączono dwa pliki: plik źródłowy (zawierający decyzję) oraz plik podpisu. Do pisma z dnia [...] r. załączona jest decyzja z dnia [...] r. wydana w postaci papierowej bez podpisów członków składu orzekającego Samorządowego Kolegium Odwoławczego: A. F., U. B. i A. K.. Brak jest natomiast wydruku decyzji wydanej w formie elektronicznej.
W aktach brak jest też dowodu na to, że decyzja organu odwoławczego wydana w formie elektronicznej została prawidłowo podpisana. Organ nie przedstawił danych umożliwiających zbadanie, czy decyzja została prawidłowo podpisana podpisem elektronicznym, jak choćby raportu weryfikacji złożonego podpisu. Jak wynika z art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 910/2014, proces walidacji kwalifikowanego podpisu elektronicznego potwierdza ważność kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Sąd powinien zatem dysponować dowodem, z którego by wynikało, że proces walidacji złożonego pod decyzją podpisu, potwierdził prawidłowość tej czynności. Ponownie rozpatrując sprawę organ uzupełni akta sprawy o taki dowód.
Jest to o tyle istotne, że według twierdzeń spółki decyzja nie została podpisane przez wszystkich członków składu orzekającego w rozpoznawanej sprawie, a jedynie przez A. F., na dowód czego strona załączyła do skargi raport w weryfikacji podpisu tej osoby. Wprawdzie w odpowiedzi na skargę stwierdzono, że z informacji znajdujących się w dyspozycji organu (dowód: raport z weryfikacji podpisów) wynika, że zaskarżona decyzja została opatrzona trzema kwalifikowanymi podpisami elektronicznymi członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., jednak do odpowiedzi na skargę nie załączono wskazanego raportu z weryfikacji podpisów. Zamiast tego zostały załączone kserokopie strony internetowej związane z przesłaną elektronicznie decyzją, mające według organu potwierdzać prawidłowość jej podpisania przez A. F., U. B. i A. K.. Trzeba jednak zauważyć, że w treści tych kserokopii wskazana jest data sporządzenia pisma przewodniego do decyzji (14 marca 2023 r.), a nie data wydania decyzji (10 marca 2023 r.). Powstaje zatem wątpliwość, co zostało podpisane przez członków Kolegium – czy decyzja, czy pismo przewodnie, oraz czy skarżącej został przesłany plik zawierający podpisy wszystkich powyższych osób. Dla uznania prawidłowości wydania decyzji nie jest wystarczające podpisanie samego pisma przewodniego, nawet przez wszystkich członków Kolegium. Podpisy muszą być złożone pod treścią decyzji. Powyższe kwestie wymagają wyjaśnienia przez organ.
Trzeba zauważyć, że art. 7 k.p.a. nakazuje organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, art. 77 § 1 k.p.a. zobowiązuje organ do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, natomiast art. 80 k.p.a. wskazuje, że ocena, czy dana okoliczność została udowodniona powinna być dokonana na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Zdaniem Sądu, w świetle stwierdzonych uchybień, zaskarżona decyzja narusza wskazane przepisy.
Sąd nie podziela natomiast zastrzeżeń strony dotyczących nieprawidłowości decyzji organu pierwszej instancji. Decyzja ta została podpisana z upoważnienia Prezydenta Miasta B. przez I. W. – Zastępcę Prezydenta Miasta. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze warunkiem prawidłowości podpisania tej decyzji nie jest doręczenie stronie upoważnienia do podpisania tej decyzji przez Zastępcę Prezydenta Miasta.
Z uwagi na istniejące wątpliwości co do prawidłowego podpisania decyzji organu odwoławczego, przedwczesne byłoby rozpoznawanie pozostałych zarzutów zawartych w skardze.
Jednocześnie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd przeprowadził dowód z załączonego do skargi raportu z weryfikacji podpisu.
Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał na uwadze wywody i wskazania Sądu zawarte w tym wyroku.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Konsekwencją uwzględnienia skargi było orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz spółki poniesionych przez nią kosztów postępowania sądowego, na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Koszty te obejmują wpis sądowy w wysokości [...] zł i wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości [...] zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI