I SA/Bd 224/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2022-10-18
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zajęcie wierzytelnościpostępowanie egzekucyjnesąd administracyjnywłaściwość sąduodrzucenie skargiZUSkomornik sądowypomoc prawna z urzędu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę na czynność zajęcia wierzytelności przez ZUS, uznając ją za niedopuszczalną w postępowaniu administracyjnosądowym.

Skarżąca J. G. wniosła skargę na czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zajęcia jej emerytury. Organ wniósł o odrzucenie skargi. Sąd administracyjny uznał, że skarga dotyczy czynności komornika sądowego w postępowaniu egzekucyjnym, a nie aktu lub czynności podlegającej kognicji sądów administracyjnych. W związku z tym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skarga została odrzucona. Sąd odmówił również przyznania zwrotu kosztów pomocy prawnej z urzędu z powodu braku wymaganego oświadczenia pełnomocnika.

Skarżąca J. G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą zajęcia jej wierzytelności pieniężnej z tytułu emerytury. Organ administracji publicznej wniósł o odrzucenie skargi. Sąd administracyjny, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), stwierdził, że kontrola sądów administracyjnych obejmuje ściśle określone akty i czynności, a sprawy egzekucyjne należą do właściwości sądów rejonowych i komorników sądowych. W rozpatrywanym przypadku czynność zajęcia wierzytelności była częścią postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika na podstawie tytułu wykonawczego. Zgodnie z art. 767 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.), na czynności komornika przysługuje skarga do sądu rejonowego. Ponieważ skarga dotyczyła czynności komornika sądowego, a nie aktu lub czynności podlegającej kognicji sądu administracyjnego, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Dodatkowo, Sąd odmówił przyznania zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, ponieważ ustanowiony pełnomocnik nie dołączył do wniosku wymaganego oświadczenia o nieotrzymaniu zapłaty za udzieloną pomoc prawną, co zgodnie z orzecznictwem i przepisami rozporządzenia, stanowi przesłankę materialnoprawną do utraty prawa do wynagrodzenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, czynność zajęcia wierzytelności pieniężnej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w ramach postępowania egzekucyjnego nie podlega kognicji sądów administracyjnych, lecz jest czynnością komornika sądowego podlegającą zaskarżeniu do sądu rejonowego.

Uzasadnienie

Sądy administracyjne orzekają w sprawach określonych w art. 3 § 2 p.p.s.a., które nie obejmują czynności komornika sądowego w postępowaniu egzekucyjnym. Sprawy te należą do właściwości sądów powszechnych i komorników sądowych, a skargę na czynności komornika rozpoznaje sąd rejonowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

o.p.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

u.k.a.s.

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

k.p.c. art. 758

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 767 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Na czynności komornika przysługuje skarga do sądu rejonowego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga dotyczy czynności komornika sądowego w postępowaniu egzekucyjnym, a nie aktu lub czynności podlegającej kognicji sądów administracyjnych. Brak oświadczenia o nieotrzymaniu zapłaty za pomoc prawną z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

Skarga podlega odrzuceniu. Sprawy egzekucyjne należą do właściwości sądów rejonowych i działających przy tych sądach komorników. Na czynności komornika przysługuje skarga do sądu rejonowego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Złożona skarga na dokonane zajęcie jest w istocie skargą na czynności komornika sądowego podejmowane w postępowaniu egzekucyjnym, co nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Brak oświadczenia, że żądane koszty nie zostały zapłacone nie stanowi uchybienia formalnego, które można uzupełnić na wezwanie Sądu w trybie art. 49 p.p.s.a., gdyż nie jest pismem w rozumieniu art. 45-48 p.p.s.a. Oświadczenie, że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały wypłacone w całości lub w części jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została wynagrodzona.

Skład orzekający

Leszek Kleczkowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących czynności komorniczych oraz wymogów formalnych wniosków o zwrot kosztów pomocy prawnej z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu sprawy (zajęcie wierzytelności przez ZUS w ramach postępowania egzekucyjnego) i specyficznych wymogów formalnych wniosku o koszty pomocy prawnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z właściwością sądu i formalnymi wymogami wniosku o koszty pomocy prawnej, co jest istotne dla praktyków, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Kiedy skarga na ZUS nie trafia do sądu administracyjnego? Kluczowa lekcja o właściwości sądu i błędach formalnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 224/22 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2022-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Leszek Kleczkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski po rozpoznaniu w dniu 18 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zajęcia wierzytelności pieniężnej postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. odmówić przyznania zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
J. G. wniosła do tut. Sądu skargę na czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zajęcia wierzytelności pieniężnej (emerytury). Skargę uzupełniła pismami procesowymi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Wynikający z powyższych przepisów zakres właściwości sądów administracyjnych powoduje, że sprawy inne niż w/w wymienione są sprawami nie należącymi do właściwości sądów administracyjnych. Jednym zaś z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której skarga dotyczy, w kognicji sądu administracyjnego. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 16 czerwca 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. przyznał skarżącej emeryturę, która od 1 lipca 2020 r. wynosiła 1.521,99 zł brutto, a po odliczeniu zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, wysokość świadczenia do wypłaty wynosiła 1.288,01 zł. W dniu 18 listopada 2021 r. do Zakładu wpłynęło zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z tytułu emerytury należnej skarżącej, wystosowane przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. J. G. w sprawie egzekucyjnej z wniosku wierzyciela – E.-O. S.A., prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego – nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym. Z zawiadomienia o zajęciu wynika, że wysokość egzekwowanych należności wraz z kosztami wynosi łącznie 3.368,93 zł.
W świetle powyższego złożona skarga dotyczy w istocie czynności komornika sądowego, podjętej w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie orzeczenia wydanego w sprawie cywilnej. Zgodnie z art. 758 k.p.c. sprawy egzekucyjne należą do właściwości sądów rejonowych i działających przy tych sądach komorników. W myśl art. 767 § 1 k.p.c. na czynności komornika przysługuje skarga do sądu rejonowego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Dotyczy to także zajęcia wierzytelności z tytułu emerytury. Skargę rozpoznaje sąd właściwy ze względu na siedzibę kancelarii komornika.
W rezultacie złożona skarga na dokonane zajęcie jest w istocie skargą na czynności komornika sądowego podejmowane w postępowaniu egzekucyjnym, co nie podlega kognicji sądów administracyjnych. W rezultacie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzucił skargę.
Jednocześnie Sąd odmówił przyznania zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W tym względzie należy zauważyć, że w piśmie z dnia 14 września 2022 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik wniósł o rozważenie zasądzenia na jego rzecz kosztów z tytułu wykonywanych czynności. W istocie zatem pełnomocnik złożył wniosek o zwrot kosztów udzielonej pomocy prawnej.
Stosownie do treści § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 18), wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Jak wynika z brzmienia powyższego przepisu, wskazane oświadczenie jest elementem obligatoryjnym każdego wniosku o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Brak tego oświadczenia nie ma charakteru formalnego, lecz materialny. Zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 90/09, stwierdzając, iż brak oświadczenia, że żądane koszty nie zostały zapłacone nie stanowi uchybienia formalnego, które można uzupełnić na wezwanie Sądu w trybie art. 49 p.p.s.a., gdyż nie jest pismem w rozumieniu art. 45-48 p.p.s.a. Oświadczenie, że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały wypłacone w całości lub w części jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została wynagrodzona. Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia (podobnie w postanowieniach NSA z dnia: 25 marca 2014 r., sygn. akt I FZ 40/14, 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 759/14; 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 17/15).
W rozpoznawanej sprawie, ustanowiony pełnomocnik z urzędu nie zawarł w piśmie z dnia 14 września 2022 r. oświadczenia, o którym mowa w § 3 powołanego wyżej rozporządzenia, tj. że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. Wobec tego brak jest podstaw do przyznania temu pełnomocnikowi wynagrodzenia.
Mając powyższe na uwadze postanowiono, jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI