I SA/Bd 223/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2006-06-28
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowy od osób prawnychzaliczki na podatekodsetki za zwłokękoszty uzyskania przychodówusługi przedstawicielstwatransakcje handlowekontrola podatkowauzasadnienie decyzjiciężar dowodu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych, uznając prawidłowość ustaleń organów podatkowych.

Spółka K. S.A. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. dotyczącą odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za listopad 2001 r. i czerwiec 2002 r. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując m.in. zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków na usługi przedstawicielstwa oraz operacje gospodarcze z inną cukrownią. Sąd administracyjny uznał skargę za niezasadną, stwierdzając, że decyzja organu odwoławczego nie narusza prawa.

Sprawa dotyczyła skargi K. S.A. w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G. określającą spółce zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych oraz odsetki za zwłokę od niewpłaconych zaliczek. Spółka kwestionowała zasadność naliczenia odsetek, podnosząc zarzuty naruszenia art. 53a Ordynacji podatkowej oraz art. 25 ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W uzasadnieniu skargi wskazano na zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 15 ust. 1 i art. 12 ust. 3 ustawy o pdop) oraz przepisów postępowania (art. 122, 187, 199a § 3, 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej). Spółka argumentowała, że organy podatkowe nieprawidłowo zakwestionowały koszty uzyskania przychodów z tytułu usług przedstawicielstwa i transakcji z Cukrownią "N.", a także błędnie zastosowały przepisy dotyczące ustalania stosunków prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, uznając, że decyzja organu odwoławczego nie narusza prawa. Sąd stwierdził, że spółka nie wykazała związku poniesionych wydatków na usługi przedstawicielstwa z przychodem, a usługi te nie zostały faktycznie wykonane w sposób uzasadniający ich zaliczenie do kosztów. Sąd uznał również, że organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały operacje gospodarcze z Cukrownią "N.", a zarzut naruszenia art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej jest chybiony, gdyż organy nie miały wątpliwości co do istnienia stosunku prawnego, a jedynie co do wykonania umowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli usługi te nie były faktycznie świadczone w celu pozyskania nowych kontrahentów dla producenta, a jedynie służyły zwiększeniu własnej sprzedaży pośredników.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że z istoty przedstawicielstwa wynika reprezentowanie przedsiębiorstwa w jego interesach. W sytuacji, gdy świadczone usługi nie miały takiego charakteru, a jedynie służyły zwiększeniu sprzedaży pośredników, nie można ich uznać za koszt uzyskania przychodów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.d.o.p. art. 15 § ust. 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Koszty uzyskania przychodów to koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Aby wydatek stanowił koszt, musi być poniesiony w celu uzyskania przychodu lub mieć wpływ na jego wysokość, nie być wymieniony w katalogu negatywnym (art. 16) i pozostawać w związku z działalnością gospodarczą.

o.p. art. 53a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Reguluje określanie odsetek za zwłokę w przypadku stwierdzenia przez organ podatkowy, że podatnik nie złożył deklaracji, wysokość zaliczek jest inna niż wykazana lub zaliczki nie zostały zapłacone.

Pomocnicze

u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 12 § ust. 3

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Dotyczy przychodów z działalności.

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym.

o.p. art. 187

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

o.p. art. 199a § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Upoważnia organ podatkowy do wystąpienia do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.

o.p. art. 210 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Wymogi uzasadnienia decyzji.

o.p. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Wymogi uzasadnienia decyzji.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 53a Ordynacji podatkowej oraz art. 25 ust. 1 i 2 ustawy o pdop. Naruszenie prawa materialnego: art. 15 ust. 1 i art. 12 ust. 3 ustawy o pdop. Naruszenie przepisów postępowania: art. 122, 187, 199a § 3, 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe nieprawidłowo zakwestionowały koszty uzyskania przychodów z tytułu usług przedstawicielstwa. Organy podatkowe błędnie zakwestionowały operacje gospodarcze z Cukrownią "N.". Organy podatkowe błędnie zastosowały przepisy dotyczące ustalania stosunków prawnych. Ciężar dowodu w całości spoczywa na organie podatkowym.

Godne uwagi sformułowania

Z istoty przedstawicielstwa wynika, że jest to pełnomocnictwo do reprezentowania przedsiębiorstwa i występowania w jego interesach. Wydatki za czynności, które w rzeczywistości nie były działaniami przedstawiciela jako pośrednika i nie prowadziły do pozyskania nowych kontrahentów, nie można uznać za koszt pozostający w powyższym związku z przychodem. Ciężar dowodu w postępowaniu podatkowym spoczywa przede wszystkim na organie podatkowym. Organ podatkowy może żądać od podatnika przedstawienia wiarygodnego dokumentu na okoliczność poniesienia wydatków zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów. Organy podatkowe nie mają bowiem prawa do samodzielnego ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego, a zastosowanie powinien znaleźć art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej.

Skład orzekający

Leszek Kleczkowski

przewodniczący sprawozdawca

Izabela Najda-Ossowska

członek

Urszula Wiśniewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów z tytułu usług przedstawicielstwa oraz zasad ustalania stosunków prawnych przez organy podatkowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z transakcjami cukru i usługami przedstawicielstwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii podatkowych związanych z kosztami uzyskania przychodów i kompetencjami organów podatkowych, co jest interesujące dla prawników i księgowych.

Koszty przedstawicielstwa – kiedy można je odliczyć od podatku?

Dane finansowe

WPS: 192 576 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 223/06 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2006-06-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Izabela Najda-Ossowska
Leszek Kleczkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
II FSK 1643/06 - Wyrok NSA z 2008-01-22
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1992 nr 21 poz 86
art. 25, art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 53a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) sędzia WSA Izabela Najda - Ossowska asesor WSA Urszula Wiśniewska Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Buczek po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 czerwca 2006r. sprawy ze skargi K. S.A. w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2006r. nr [...] w przedmiocie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za listopad 2001r. i czerwiec 2002r. oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzjami z dnia [...] 2005r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w G., po ponownym przeprowadzeniu postępowania kontrolnego w wyniku uchylenia pierwotnej decyzji przez organ odwoławczy, określił K. S. A. w T. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od 01 października 2001r. do 30 września 2002r. w wysokości 192.576 zł oraz określił odsetki za zwłokę od niewpłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za listopad 2001r. i czerwiec 2002r. w wysokości 22.258 zł.
Zgodnie z przedstawionymi w uzasadnieniu ww. decyzji nieprawidłowościami, mającymi wpływ na określenie zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych w innej wysokości niż deklarowała Cukrownia "M." (przejętej przez K. S. A.) , na kwotę należnych zaliczek na podatek dochodowy na koniec miesiąca w rachunku narastającym wpłynęło:
- zawyżenie kosztów uzyskania przychodów w wyniku zaliczenia w podwójnej wysokości usług transportowych na kwotę 1.983,29 zł w listopadzie 2001r.,
- zawyżenie kosztów uzyskania przychodów w wyniku zaliczenia niewykonanych usług przedstawicielstwa (pośrednictwa): w listopadzie 2001r. na kwotę 90.740 zł, w grudniu 2001r. na kwotę 93.230 zł, w maju 2002r. na kwotę 56.550 zł, w czerwcu 2002r. w wysokości 18.620 zł, w lipcu 2002r. w wysokości 348.750 zł,
- zawyżenie kosztów uzyskania przychodów w wyniku różnicy między faktycznym wydaniem sprzedanego cukru dla Cukrowni "N." a faktycznym odbiorem z tej Cukrowni zakupionego cukru, tj. w czerwcu 2002r. wydano więcej o 57 ton niż odebrano, a w sierpniu 2002r. wydano mniej o 12 ton niż odebrano. Powyższa nieprawidłowość wpłynęła na zawyżenie kosztów w lipcu 2001r. o kwotę 111.000 zł, a w sierpniu 2002r. na zaniżenie kosztów o kwotę 24.000 zł,
- zwiększenie dokonanych odliczeń straty, poniesionej za okres od 01 października 2001r. do 30 września 2002r. i dokonanych odliczeń darowizn w związku ze zwiększeniem dochodu. Miesięcznie zwiększano dokonane odliczenia straty do kwoty 408.918,12 zł, a dokonane darowizny wyniosły: w listopadzie 2001r. - 300 zł, w grudniu 2001r. - 2.167,31 zł, w styczniu 2002r. - 31.283,15 zł, w lutym 2002r. - 1.204,80 zł, w kwietniu 2002r. - 1.216,18 zł, w maju 2002r. - 214 zł, w czerwcu 2002r. - 389,14 zł i w sierpniu 2002r. - 107 zł.
Od decyzji organu I instancji spółka złożyła odwołanie. Wskazując na ustalenia zawarte w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G. z dnia [...] 2005r. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od 01 października 2001r. do 30 września 2002r. w wysokości 192.576 zł, spółka wniosła również o uchylenie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G. z dnia [...] 2005r. określającej odsetki za zwłokę w wysokości 22.258 zł od niewpłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za listopad 2001r. i czerwiec 2002r. i umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia [...] 2006r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż spółka nie kwestionowała wyliczeń zawartych w zaskarżonej decyzji ani pod względem rachunkowym ani podanej w uzasadnieniu podstawy prawnej.
Jak wynika z zaskarżonej decyzji, należna zaliczka za listopad 2001r. i za czerwiec 2002r. przekroczyła określony decyzją z dnia [...] 2005r. podatek dochodowy od osób prawnych o 68.628 zł w listopadzie 2001r. i o 129.858 zł w czerwcu 2002r. Nieuregulowana w terminie kwota tej zaliczki, która nie stała się elementem należnego podatku wyniosła w listopadzie 2001r. 68.628 zł, w czerwcu 2002r. 61.230 zł. Zatem należne odsetki, wyliczone na dzień złożenia zeznania podatkowego, tj. 31 grudnia 2002r. od kwoty 68.628 zł począwszy od dnia 21 grudnia 2001r. wynoszą 16.811 zł, od kwoty 61.230 zł począwszy od dnia 23 lipca 2002r. wynoszą 5.447 zł. Łącznie kwota odsetek wynosi 22.258 zł.
Organ odwoławczy stwierdził, że określone decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G. z dnia [...] 2005r. odsetki za zwłokę w wysokości 22.258 zł od niewpłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za listopad 2001r. i czerwiec 2002r., są nierozerwalnie związane z decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G. z dnia [...] 2005r. określająca zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od 01 października 2001r. do 30 września 2002r. Wymieniona decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G. określająca zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2006r.
Na decyzję organu II instancji spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.
Wnosząc o jej uchylenie w całości, postawiła zarzut naruszenia art. 53a Ordynacji podatkowej oraz art. 25 ust.1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
W uzasadnieniu wskazała, iż określone zaskarżoną decyzją odsetki za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za listopad 2001r. i czerwiec 2002r. są nierozerwalnie związane z zaskarżoną osobno decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2006r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G. z dnia [...] 2005r. określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od 01 października 2001r. do 30 września 2002r., dlatego też pozostałe zarzuty zawarte są w uzasadnieniu skargi na tę decyzję.
W skardze tej zarzucono naruszenie:
a) prawa materialnego:
- art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez nieuznanie za koszt uzyskania przychodów wydatków na zakup przez skarżącą cukru z Cukrowni "N." S. A. oraz na usługi przedstawicielstwa świadczone na rzecz skarżącej przez "F." sp. z o. o., P. W. "A." Andrzej i Halina M. oraz "I." sp. z o. o.,
- art. 12 ust. 3 wspomnianej ustawy poprzez nieuznanie za przychód skarżącej kwot należnych za sprzedaż cukru na rzecz Cukrowni "N." S. A.,
b) przepisów postępowania:
- art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasad ustalania prawdy obiektywnej i zasady swobodnej oceny dowodów,
- art. 199a § 3 tej ustawy poprzez zaniechanie wystąpienia do sądu powszechnego o ustalenie nieistnienia kwestionowanych przez organ stosunków prawnych łączących podatnika z osobami trzecimi, z którymi związane są skutki podatkowe,
- art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 wymienionej ustawy poprzez brak prawidłowego uzasadnienia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, iż organy podatkowe I i II instancji w uzasadnieniu swoich decyzji ograniczyły się do opisowego sprawozdania z własnych ustaleń nie dokonując ich subsumcji do obowiązującego prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Podniosła również, iż organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących naruszenia art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej, zupełnie pominął fakt zakwestionowania przez organ kontrolny również stosunków prawnych łączących obie cukrownie. Skarżąca nie ma wątpliwości, że w toku postępowania oba organy zgodnie uznały za nieistniejące umowy sprzedaży cukru między cukrowniami. Kwestionowane są zatem nie tylko stosunki prawne między cukrowniami, ale również istnienie samego prawa własności cukru. Ponadto spółka zarzuciła organom podatkowym, że kwestionując niektóre umowy przedstawicielstwa i umowy sprzedaży cukru między cukrowniami nie wskazały podstawy prawnej na jakiej się oparły.
Skarżąca podkreśliła również, iż czynności których rzeczywisty cel i zamiar stron są inne niż deklarowane, są czynnościami pozornymi i zgodnie z art. 199a § 2 Ordynacji podatkowej organy podatkowe są uprawnione do pominięcia ich skutków oraz wywodzenia skutków podatkowych z czynności ukrytych. Nie jest w tym zakresie potrzebne odwoływanie się do orzeczenia sądu powszechnego, gdyż ustalenie treści podatkowego stanu faktycznego leży w zakresie kompetencji organu podatkowego. Inaczej ma się jednak kwestia w wypadku, gdy obok uznanej przez organ podatkowy czynności pozornej strony nie dokonują żadnej czynności ukrytej. W takim wypadku kwestionowanie czynności prawnej (ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe) należy wyłącznie do sądu powszechnego. Ustawa nie przyznaje w tym zakresie organom podatkowym i kontrolnym żadnych uprawnień. Dopiero ustalenie przez sąd nieistnienia stosunku cywilnoprawnego lub prawa strony, co do którego organ powziął wątpliwości, powoduje, że organy te będą uprawnione do wywiedzenia stosownych skutków podatkowych. Organy administracji publicznej nie mają bowiem prawa do samodzielnego ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego, a zastosowanie powinien znaleźć art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej.
Za chybione zdaniem skarżącej należy uznać stanowisko organu odwoławczego, iż ciężar dowodu w postępowaniu podatkowym spoczywa na podatniku. Spółka wskazała także iż żaden z organów nie określił, jakiego rodzaju dowody podatnik powinien dostarczyć.
Podniosła również, iż organ odwoławczy powtarza za organem kontrolnym tezę jakoby B. Z. - prezes zarządu "F." sp. z o. o. miała zeznać, że spółka dokonywała naliczenia usług od faktycznie zakupionej w cukrowni ilości cukru. Zeznań o takiej treści nie ma w aktach sprawy, a świadek zeznał wyłącznie, że spółka "Feniks" naliczyła wynagrodzenie od ilości zakupionego cukru. Nie oznacza to jednak, że spółka zakupiła ten cukier.
Odnośnie usług przedstawicielstwa wykonywanych przez P.W. "A." – Andrzej i Halina M. oraz "I." sp. z o.o. skarżąca podniosła, że Andrzej M. ma prawo tworzyć dowolne podmioty oraz że sprzedaż cukru przez stronę na rzecz nabywcy za pośrednictwem pośredników nie naruszała interesów Skarbu Państwa. Bez pomocy tych pośredników sprzedaż cukru na rzecz końcowego odbiorcy nie była możliwa.
Odnośnie sprzedaży i kupna cukru w Cukrowni "N." S. A. skarżąca wskazała, iż organ kontrolny uznał fakt dokonania sprzedaży, tylko w takim zakresie w jakim cukier był przywieziony z magazynu jednej cukrowni do magazynu drugiej cukrowni. Nie przeprowadzano natomiast dowodu na okoliczność czy istnieją kontrahenci, którzy nabyli cukier w okresie między czerwcem a sierpniem 2002r. w Cukrowni "M." S. A., a dokonali odbioru własnym transportem z Cukrowni "N.".
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest kwestia zasadności określenie spółce odsetek za zwłokę od niewpłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za listopad 2001 r. i czerwiec 2002 r.
Zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych podatnicy, są obowiązani bez wezwania składać deklarację, według ustalonego wzoru, o wysokości dochodu (straty) osiągniętego od początku roku podatkowego i wpłacać na rachunek urzędu skarbowego właściwego według siedziby podatnika zaliczki miesięczne w wysokości różnicy między podatkiem należnym od dochodu osiągniętego od początku roku podatkowego a sumą zaliczek należnych za poprzednie miesiące. Deklaracje i zaliczki miesięczne za okres od pierwszego do przedostatniego miesiąca roku podatkowego składa się i uiszcza w terminie do dnia 20 każdego miesiąca za miesiąc poprzedni. Zaliczka za ostatni miesiąc jest uiszczana w wysokości zaliczki za miesiąc poprzedni do 20 dnia ostatniego miesiąca roku podatkowego; ostateczne rozliczenie podatku za rok podatkowy następuje w terminie ustalonym do złożenia zeznania o wysokości dochodu osiągniętego (poniesionej straty) za ten rok.
Z kolei w myśl art.53a Ordynacji podatkowej, jeżeli w postępowaniu podatkowym po zakończeniu roku podatkowego lub innego okresu rozliczeniowego organ podatkowy stwierdzi, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie złożył deklaracji, wysokość zaliczek jest inna niż wykazana w deklaracji lub zaliczki nie zostały zapłacone w całości lub w części, organ ten wydaje decyzję, w której określa wysokość odsetek za zwłokę na dzień złożenia zeznania podatkowego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy, a w przypadku niezłożenia zeznania w terminie - odsetki na ostatni dzień terminu złożenia zeznania, przyjmując prawidłową wysokość zaliczek na podatek.
Kwestia określenia zaliczek wiąże się nierozerwalnie z kwestią wymiaru spółce podatku dochodowego za okres od 1 października 2001 r. do 30 września 2002 r. Kwestionując prawidłowość określenia odsetek za zwłokę od zaliczek skarżąca podnosi takie same zarzuty jak w skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2006 r. dotyczącej wymiaru podatku dochodowego.
Odnosząc się do tych zarzutów należy stwierdzić, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 1993r. Nr 106, poz. 482 ze zm. w brzmieniu obowiązującym w latach 2001 i 2002) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy.
W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że Cukrownia "M." S.A. w M. niezasadnie zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów kwotę 1.180.290 zł, na którą składała się suma wydatków związanych z zapłatą wynagrodzenia za usługi przedstawicielskie świadczone na jej rzecz przy sprzedaży cukru przez firmy "F." sp. z o.o. z siedzibą w T., Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A." Andrzej i Halina Grażyna M. z siedzibą w D., "I." sp. z o.o. z siedzibą w D. na podstawie zawartych w tym przedmiocie umów. W umowach tych wymienionych i szczegółowo opisanych w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G. oraz protokole z kontroli z dnia [...] 2005r. strony potwierdziły, że łączy je umowa przedstawicielska w zakresie sprzedaży cukru, przy czym przedstawiciel zobowiązywał się podczas trwania umowy do pozyskania nabywców i przyjmowania od nich zamówień. Oprócz ogólnie sformułowanych postanowień dotyczących wystawiania dokumentów Wz oraz płatności, żaden inny punkt poszczególnych umów nie precyzował, na czym konkretnie miały polegać czynności przedstawicielskie świadczone na rzecz Cukrowni "M." S.A. w M. Z opisu faktur wystawianych za usługi wynikało, że każda faktura określała ilość ton cukru, jakiej dotyczyło rozliczenie oraz okres nim objęty, obowiązującą aktualnie cenę za usługi za każdą zakupioną tonę.
Przeprowadzone postępowanie wykazało, że umowy zawarte z wymienionymi firmami i opisane w uzasadnieniu decyzji organu I instancji były podobnej treści i uzależniały wysokość wynagrodzeń od ilości zakupionego cukru.
W tym zakresie spór sprowadza się do tego czy wskazane wyżej podmioty gospodarcze faktycznie świadczyły usługi przedstawicielskie na rzecz Cukrowni "M." w M. i czy w związku z tym spółka miała prawo zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatki poniesione na usługi przedstawicielskie w łącznej wysokości 1.180.290 zł.
Aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił koszt uzyskania przychodów muszą zostać spełnione następujące warunki:
• poniesienie tego wydatku następuje w celu uzyskania przychodu lub może mieć wpływ na wysokość osiąganych przychodów,
• niewystępowanie tego wydatku w tzw. katalogu negatywnym – art. 16 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,
• poniesiony wydatek pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą.
Warunkiem formalnoprawnym jest właściwe udokumentowanie faktu poniesienia wydatku. Wykładnia gramatyczna art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wskazuje, że podatnik ma możliwość odliczenia dla celów podatkowych wszelkich (nie wyłączonych przez art. 16) kosztów, pod warunkiem, że wykaże ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz że poniesienie ich ma lub może mieć wpływ na wysokość osiągniętych przychodów.
W niniejszej sprawie Cukrownia "M." S.A. dokonała zapłaty za usługi przedstawicielstwa na rzecz firm będących jednocześnie odbiorcami cukru reprezentowanych fizycznie przez tę samą osobę - Pana Andrzeja M. Wydatki za czynności, które w rzeczywistości nie były działaniami przedstawiciela jako pośrednika i nie prowadziły do pozyskania nowych kontrahentów, nie można uznać za koszt pozostający w powyższym związku z przychodem.
Z istoty przedstawicielstwa wynika, że jest to pełnomocnictwo do reprezentowania przedsiębiorstwa i występowania w jego interesach. W niniejszej sprawie świadczone usługi takiego charakteru nie posiadały.
Zasadne jest również stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji, że działania podejmowane przez podmioty, które wystawiły kwestionowane faktury zmierzały do zwiększenia własnej sprzedaży a nie sprzedaży producenta, u którego nabywały tylko towary.
Ocenianym w postępowaniu działaniem podatnika dla uzyskania przychodu był fakt zakupu określonych usług. Skoro wykazano, że usługi te nie zostały wykonane, to nie mogły one mieć wpływu na uzyskanie przychodu ani na zachowanie źródła przychodu. Należy zgodzić się z organem podatkowym, iż skarżąca nie przedłożyła żadnych materiałów potwierdzających wykonanie zakwestionowanych umów. Uprawnione jest zatem twierdzenie Dyrektora Izby Skarbowej o braku związku między wypłaconymi kwotami a przychodem spółki.
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut dotyczący zakwestionowanych operacji gospodarczych (zakup i sprzedaż cukru) prowadzonych z Cukrownią "N." S.A. w N. Przeprowadzone przez organy podatkowe postępowanie dowodowe wykazało, iż w księgach skarżącej zaewidencjonowane zostały operacje gospodarcze dotyczące sprzedaży cukru dla Cukrowni "N." na kwotę 4.706.000 zł i zakupu cukru w Cukrowni "N." na kwotę 4.796.000, natomiast analiza zebranej dokumentacji wskazuje, że nie zostały one dokonane, co wyczerpuje nałożony na organ podatkowy obowiązek zebrania i rzetelnego rozpatrzenia całego możliwego do pozyskania materiału dowodowego w sprawie.
Z przepisów Ordynacji podatkowej jak i z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego jednoznacznie wynika, że ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa przede wszystkim na organie podatkowym. Jednakże z faktu tego nie wynika, że podatnik jest zwolniony z czynnego uczestnictwa w procesie poszukiwania środków dowodowych, które mogą okazać się niezbędne w toku czynności podejmowanych przez organ. W piśmiennictwie podkreśla się, że organ podatkowy może żądać od podatnika przedstawienia wiarygodnego dokumentu na okoliczność poniesienia wydatków zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, bowiem nie ma praktycznie innej możliwości ustalenia okoliczności faktycznych sprawy. Żądanie dostarczenia dokumentu nie jest związane z regułami dowodzenia, ale z gromadzeniem przez organ podatkowy środków dowodowych, pozwalających na ustalenie stanu faktycznego ( B.Brzeziński, M.Masternak, O tak zwanym ciężarze dowodu w postępowaniu podatkowym, Przegląd Podatkowy, nr 5/2004, s.59).
Za trafne należy uznać stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, że to na skarżącej ciążył obowiązek dostarczenia dokumentów lub wskazania świadków mogących dostarczyć informacji stojących w sprzeczności z poczynionym przez organ I instancji ustaleniami. Strona w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie stosownych środków dowodowych zwłaszcza w sytuacji, gdy transakcje gospodarcze odbywały się "w warunkach obniżonych standardów ewidencyjnych". Prawidłowe sporządzenie dokumentów i należyte ich księgowanie obciąża podatnika. Wnioskowanie o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków niepoparte wskazaniem osób – kontrahentów mogących świadczyć na okoliczność zbytu cukru z sąsiedniej cukrowni zwłaszcza, gdy na podstawie zebranego materiału dowodowego brak było możliwości ich ustalenia nie może skutkować zarzutem braków w materiale dowodowym spowodowanych zaniechaniem organów podatkowych.
Tym samym Sąd nie dopatrzył się naruszenia zasad wynikających z art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej. Nie naruszono również art.210 § 1 pkt 6 i § 4 tej ustawy. Uzasadnienie decyzji spełnia wymagania określone w tych przepisach.
Nietrafny jest zarzut skarżącej przekroczenia przez organy wydające decyzje uprawnień nadanych im przez przepisy Ordynacji podatkowej i naruszenie przepisu art. 199a § 3. Strony zgadzają się, iż nie ma w sprawie zastosowania przepis art. 199a § 1 oraz 199a § 2 Ordynacji podatkowej. Wprowadzony ustawą z dnia 30 czerwca 2005r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 143, poz. 1199) przepis art. 199a normuje badanie treści oświadczeń woli stron czynności prawnych, a także pozorności czynności prawnych. Jednocześnie w § 3 tego artykułu zamieszczono przepis upoważniający organ podatkowy do wystąpienia do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. Sąd ustala jaką treść należy nadać stosunkom prawnym ukształtowanym na zasadzie autonomii stron i wynikającej z niej swobody umów. Organy podatkowe występując do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa wywodzą skutki prawne z rozstrzygnięcia sądowego w sferze prawa podatkowego.
Obowiązek wystąpienia do sądu powszechnego z powództwem o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa powstaje w sytuacji, gdy ze zgromadzonych dowodów wynikają wątpliwości co do istnienia tegoż stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe. Z brzmienia tej regulacji wynika, że organ podatkowy może co do zasady samodzielnie ustalać istnienie lub nieistnienie stosunku prawnego lub prawa. Konieczność wystąpienia do sądu powstaje dopiero wtedy, gdy zgromadzony materiał dowodowy pozostawia wątpliwości co do ich istnienia lub nieistnienia. W rozpatrywanej sprawie organy skarbowe nie sformułowały takich wątpliwości. Zakwestionowano wykonanie usług określonych umowami przedstawicielstwa, czyli spór dotyczy wykonania umowy zobowiązującej, a nie kwestionowania istnienia stosunku prawnego lub prawa.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia też art. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz art. 53a Ordynacji podatkowej.
Należy zauważyć tut. Sąd w wyroku z dnia 21 czerwca 2006 r., I SA/Bd 224/06 oddalił skargę spółki na decyzję w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 1 października 2001 r. do dnia 30 września 2002 r.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI