I SA/Bd 22/25

I SA/Bd 22/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-03-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz
Joanna Ziołek
Urszula Wiśniewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 482
par 2 ust 1, 2, 3
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu  przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z  produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt, płatności dla małych gospodarstw i przejściowego wsparcia  krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2025 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 18 listopada 2024 r. nr 9002-2024-000614 w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW). oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu [...] maja 2023 r., za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus, do Biura Powiatowego ARiMR w I. wpłynął wniosek A. S. ("Wnioskodawca", "Skarżący", "Strona") o przyznanie płatności na rok 2023. Z deklaracji zawartej we wniosku wynikało, że producent rolny ubiegał się m. in. o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych) do powierzchni 124,05 ha oraz płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I do powierzchni 5,09 ha. W ramach wniosku dokonany został wyrys deklarowanych działek rolnych oraz obszarów i elementów nieprodukcyjnych w gospodarstwie.
Po przeprowadzeniu kontroli, w dniu [...] czerwca 2024r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w I. wydał decyzję, na mocy której przyznał Stronie płatność ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych) w wysokości [...] zł do powierzchni maksymalnej wynoszącej 75 ha i odmówił przyznania płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy 1. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie wyczerpany został limit pomocy wynoszący 75 ha. Płatność ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych) została przyznana do maksymalnej powierzchni 75 ha, jaka była możliwa do uwzględnienia.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2024 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ podał, że reguły ustalające przyznawanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) zawarte są w przepisach ustawy z dnia 8 lutego 2023r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024 r., poz. 261), a także rozporządzenia Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wpłaty płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2023r. poz. 483 ze zm. dalej : "rozporządzenie ONW") . Zgodnie z art. 45 ust. 1 ww. ustawy, płatności ONW są przyznawane rolnikowi do użytków rolnych będących w jego posiadaniu położonych na obszarach, o których mowa w art. 71 ust. 2 rozporządzenia 2021/2115, którymi są obszary określone w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 dotyczących szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 12 tej ustawy, jeżeli:
1) prowadzi na tych użytkach rolnych działalność rolniczą;
2) łączna powierzchnia tych użytków rolnych wynosi nie mniej niż 1 ha.
Natomiast, zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia ONW, płatność ONW przyznaje się rolnikowi do powierzchni użytków rolnych:
1) położonych na obszarach, o których mowa w art. 71 ust. 2 rozporządzenia 2021/2115, zwanych dalej "obszarami ONW", wynoszącej nie więcej niż 75 ha (maksymalny limit) oraz
2) jeżeli są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach podstawowego wsparcia dochodów do celów zrównoważoności, o którym mowa w art. 16 ust. 2 lit. a rozporządzenia 2021/2115, zwanego dalej "podstawowym wsparciem dochodów".
Stawka płatności ONW na 1 ha użytków rolnych (stawka podstawowa) określone zostały w § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia.
Zgodnie z § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia, w przypadku gdy łączna powierzchnia obszaru
zatwierdzonego, do której przysługuje płatność ONW, przekracza powierzchnię 25 ha, płatność ONW jest przyznawana w wysokości:
1) 100% stawki podstawowej za powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności wynoszącą nie więcej niż 25 ha oraz
2) 50% stawki podstawowej za powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności wynoszącą więcej niż 25 ha i nie więcej niż 50 ha, oraz
3) 25% stawki podstawowej za pozostałą powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności nie większą niż 75 ha.
Z akt sprawy wynika, że Strona we wniosku o przyznanie płatności na rok 2023 ubiegała się o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych) do powierzchni 124,05 ha oraz płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I do powierzchni 5,09 ha. Tym samym przyznanie płatności ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych) do areału 75 ha wyczerpało maksymalny limit powierzchni, do której mogła zostać przyznana płatność ONW, określony w § 2 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia ONW. Organ wyjaśnił, że Wnioskodawcą otrzymał płatność ONW do maksymalnej możliwej powierzchni, tj. 75 ha w ramach wnioskowanej płatności ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-tury stycznych). Zatem organ zobligowany był do odmowy przyznania wnioskowanej płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I.
W odniesieniu do przyznanej Stronie kwoty płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych) w wysokości [...] zł organ odwoławczy wskazał, że została ona wyliczona prawidłowo.
W skardze wniesiono o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji w całości oraz o rozważenie przez Sąd możliwości uchylenia decyzji organu I i II instancji. Zarzucono naruszenie:
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "k.p.a.") przez niepodjęcie przez organ II instancji wszelkich czynności, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w części dotyczącej odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) z ograniczeniami naturalnymi strefa I,
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi ograniczeniami (ONW) w sytuacji, gdy organ II instancji powinien zmienić zaskarżoną decyzję i uwzględnić żądanie Skarżącego w całości,
- § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 przez nieprzyznanie płatności co do całości powierzchni użytków rolnych spełniających wymagania określone w art. 72 ust. 1 rozporządzenia Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiające przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013,
- art. 45 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 w zw. z art. 72 ust. 1 Rozporządzenia 2021/2115 przez jego niewłaściwe zastosowanie w konsekwencji nierozpatrzenie sprawy w sposób wyczerpujący.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r. poz. 935 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Spór w niniejszej sprawie, pomiędzy Skarżącym a organami ARMiR, sprowadzał się do kwestii oceny zasadności przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2023 r. do maksymalnej powierzchni 75 ha i odmowy przyznania tej płatności powyżej wskazanej wielkości powierzchni. W sporze tym rację przyznać należy organom.
Materialnoprawne przesłanki przyznawania zawnioskowanych płatności na rok 2023r. określone zostały w ustawie o Planie Strategicznym oraz w wydanym na podstawie art. 71 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym - rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.
Zgodnie z § 2 rozporządzenia ONW płatność ONW przyznaje się rolnikowi do powierzchni użytków rolnych:
- położonych na obszarach, o których mowa w art. 71 ust, 2 rozporządzenia 2021/2115, zwanych dalej "obszarami ONW" oraz posiadanych na podstawie tytułu prawnego w dniu 31 maja roku, wynoszącej co najmniej 1 ha i nie więcej niż 75 ha (maksymalny limit) oraz
- jeżeli są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach podstawowego wsparcia dochodów do celów równoważności, o którym mowa w art. 16 ust, 2 lit. a rozporządzenia 2021/2115, zwanego dalej "podstawowym wsparciem dochodów"
- jeżeli rolnik prowadzi na tych użytkach działalność rolniczą,
- jeżeli został rolnikowi nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o daną pomoc, jeżeli są spełnione warunki przyznania tej pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy o Planie Strategicznym.
W świetle przywołanych regulacji prawnych, abstrahując od wymogów formalnych, które należy spełnić celem otrzymania płatności, płatność jest ustalana i wypłacana wyłącznie do pułapu 75 ha powierzchni, stanowiącej maksymalny limit tej powierzchni. Jest to więc pułap powierzchni nieprzekraczalny. Nadto pułap ten odnosi się do wszystkich typów i stref zgłoszonych obszarów ONW. Zatem w sytuacji jednoczesnego zgłoszenia obszarów ONW w typie z ograniczeniami i typie specyficznym oraz w strefach: I i II tych dwóch typów, wyczerpanie limitu 75 ha kończy w ogóle kwestię przyznawania płatności. Należy przy tym dodać, co zostało czytelnie wyjaśniane w zaskarżonej decyzji, iż wyliczenie płatności następuje zgodnie z algorytmem określonym w § 2 ust. 2 rozporządzenia ONW. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podał stawki płatności ONW na 1 ha użytków rolnych na poszczególne strefy jak też ograniczenia procentowe wynikające ze zgłoszonej i przyjętej do płatności powierzchni. Skarżący formułując zarzuty, pomija fakt iż stosownie do § 3 ust. 2 rozporządzenia ONW, zostały ustalone określone limity płatności. W przypadku gdy łączna powierzchnia obszaru zatwierdzonego, do której przysługuje płatność ONW, przekracza powierzchnię 25 ha, płatność ONW jest przyznawana w wysokości:
1) 100% stawki podstawowej za powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności wynoszącą nie więcej niż 25 ha oraz
2) 50% stawki podstawowej za powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności wynoszącą więcej niż 25 ha i nie więcej niż 50 ha, oraz
3) 25% stawki podstawowej za pozostałą powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności nie większą niż 75 ha.
W niniejszej sprawie, we wniosku o przyznanie płatności na rok 2023 Skarżący ubiegał się o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych) do powierzchni 124,05 ha oraz płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I do powierzchni 5,09 ha. Tym samym, jak zasadnie wyjaśniały organy obu instancji, przyznanie płatności ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych) do areału 75 ha wyczerpało maksymalny limit powierzchni, do której mogła zostać przyznana płatność ONW, określony w § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ONW. Zasadne jest stanowisko organu że zarówno stawki płatności, jak też procentowe wysokości za powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności nie mogły zostać przekroczone. Nie ma więc znaczenia, podnoszona przez Skarżącego okoliczność, iż spełnił wymogi co do całości zgłoszonej powierzchni ONW, skoro i tak zgodnie z przytoczonym powyżej przepisem, mógł on maksymalnie uzyskać płatność wyłącznie do pow. 75 ha z całości zgłoszonej i spełniającej wymogi powierzchni działek rolnych wyliczonej zgodnie z przywołanym przepisem rozporządzenia. Tak więc Skarżący, wbrew zarzutom skargi, otrzymał pomoc finansową w przysługującej mu maksymalnej wysokości, zgodnie z przepisami prawa, której wyliczenie zostało podane w zaskarżonej decyzji. Wobec czego niezasadne są zarzuty naruszenia art. 45 ustawy o planie Strategicznym a także § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ONW.
Ustosunkowując się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania to zdaniem Sądu, organy obu instancji dokonały zbadania wniosku Skarżącego pod kątem zasadności wnioskowanej płatności, zebrały materiał dowodowy w sprawie w celu ustalenia stanu faktycznego, odniosły go do obowiązujących przepisów i dokonały jego oceny oraz wywiodły z niego logiczne wnioski. Organy wyjaśniły dlaczego Stronie nie przysługuje płatność bezpośrednia do całej zadeklarowanej powierzchni oraz dokonały jej prawidłowego wyliczenia w zakresie przyznanej części.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.