I SA/Wr 592/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2018-09-19
NSAAdministracyjneWysokawsa
postępowanie egzekucyjnezarzuty egzekucyjnedoręczeniaupomnienietytuł wykonawczyorgan egzekucyjnywłaściwość organuOrdynacja podatkowaustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczące postępowania egzekucyjnego z powodu wadliwego doręczenia upomnienia i tytułu wykonawczego.

Skarżący zarzucił organom egzekucyjnym m.in. nieistnienie obowiązku, brak doręczenia upomnienia i tytułu wykonawczego oraz prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ. Sądy administracyjne uznały, że zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku i niewłaściwego organu były zasadnie odrzucone jako niedopuszczalne lub niezasadne. Jednakże, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając wadliwość doręczenia upomnienia i tytułu wykonawczego z powodu wysyłki na nieaktualny adres, co naruszało przepisy Ordynacji podatkowej i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.

Sprawa dotyczyła skargi P. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odrzucające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku, braku doręczenia upomnienia i tytułu wykonawczego, prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ oraz niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego. Organy egzekucyjne uznały zarzuty nieistnienia obowiązku za niedopuszczalne ze względu na toczące się postępowania dotyczące doręczenia decyzji, a pozostałe zarzuty za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że wadliwe było doręczenie upomnienia i tytułu wykonawczego. Sąd uznał, że skarżący skutecznie poinformował organ o zmianie adresu do doręczeń, a wysyłka korespondencji na stary adres naruszała przepisy Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że prawidłowe doręczenie upomnienia jest warunkiem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W kwestii zarzutu niewłaściwego organu i nieistnienia obowiązku, Sąd podzielił stanowisko organów, uznając te zarzuty za niedopuszczalne lub niezasadne w kontekście toczących się postępowań. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (6)

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie upomnienia na adres rejestracyjny, gdy strona skutecznie poinformowała organ o zmianie adresu do doręczeń, nie jest skuteczne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wskazanie nowego adresu do doręczeń w nagłówku pisma jest wystarczające dla skutecznego poinformowania organu, a doręczanie korespondencji na stary adres narusza przepisy Ordynacji podatkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

u.p.e.a. art. 15 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wymaga przesłania pisemnego upomnienia i upływu 7 dni od jego doręczenia przed wszczęciem egzekucji.

u.p.e.a. art. 34 § § 1a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa niedopuszczalność zarzutu, jeśli był lub jest przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu.

O.p. art. 148 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy zarzutu nieistnienia obowiązku.

u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia.

u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 9

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ.

u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 10

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy zarzutu niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27.

u.p.e.a. art. 27

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa wymogi tytułu wykonawczego.

u.p.e.a. art. 22 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa właściwość miejscową organu egzekucyjnego.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc związany granicami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

O.p. art. 146 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Dotyczy doręczania pism.

O.p. art. 150 § § 4

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Dotyczy uznania decyzji za niedoręczoną.

O.p. art. 211

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Dotyczy wywodzenia skutków prawnych z decyzji.

O.p. art. 212

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Dotyczy wiążącego charakteru decyzji.

O.p. art. 210 § § 4

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Dotyczy uzasadnienia postanowienia.

O.p. art. 219

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Dotyczy doręczenia tytułu wykonawczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwe doręczenie upomnienia na adres rejestracyjny, mimo poinformowania organu o zmianie adresu do doręczeń. Wadliwe doręczenie tytułu wykonawczego na adres, który nie był adresem zamieszkania skarżącego.

Odrzucone argumenty

Zarzut nieistnienia obowiązku (uznany za niedopuszczalny). Zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ (uznany za niezasadny). Zarzut niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 (uznany za niezasadny).

Godne uwagi sformułowania

kontrola tychże rozstrzygnięć przez Sąd stałaby się iluzoryczna wskazywanym w niniejszej sprawie przez Skarżącego pismem z dnia [...].06.2017 r., nadanym w placówce operatora publicznego w dniu [...].07.2017 r. tj. przed dniem wystawienia i doręczenia upomnienia, Skarżący zwrócił się do organu podatkowego (Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]), wskazując w nagłówku pisma adres w M. ul. [...]. Od tego momentu w ocenie Sądu organy obowiązane były przyjąć, iż wszelkich doręczeń dokonywać należy na adres powołany w treści pisma Skarżącego, jako nowy adres do doręczeń. Dopuszczalna jest wobec powyższego każda forma wykonania przez stronę tego obowiązku, jeżeli tylko wynika z niej informacja o zmianie adresu do doręczeń strony. Prawidłowe doręczenie omawianego upomnienia jest warunkiem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. kwestia prawidłowości decyzji stanowiącej podstawę prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie podlega badaniu przez organ egzekucyjny.

Skład orzekający

Dagmara Dominik-Ogińska

przewodniczący sprawozdawca

Jadwiga Danuta Mróz

członek

Kamila Paszowska-Wojnar

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Skuteczność doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym i podatkowym, obowiązek organów uwzględniania zmiany adresu do doręczeń wskazanej przez stronę, nawet w nagłówku pisma."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany adresu do doręczeń i jej wpływu na postępowanie egzekucyjne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla prawidłowości postępowania egzekucyjnego są kwestie formalne, takie jak doręczenia. Pokazuje też, jak ważne jest dla obywatela informowanie organów o zmianie adresu.

Uważaj na adres! Błąd w doręczeniu upomnienia może uchylić całe postępowanie egzekucyjne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 592/18 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2018-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-06-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Dagmara Dominik-Ogińska /przewodniczący sprawozdawca/
Jadwiga Danuta Mróz
Kamila Paszowska-Wojnar
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 667/21 - Wyrok NSA z 2021-11-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1201
art. 15 § 1; art. 33 § 1 pkt 1, pkt 7, pkt 9, pkt 10; art. 34 § 1a; art. 27
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Dz.U. 2015 poz 613
art. 146 § 1 ; art. 148; art. 150 § 4; art. 211; art. 212
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 września 2018 r. sprawy ze skargi P. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie prowadzonego postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. na rzecz P. M. kwotę 357,00 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1. Postępowanie przed organami podatkowymi.
1. Postanowieniem z dnia [...].03.2018 r. nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] (dalej jako: organ I instancji): 1) oddalił jako niedopuszczalny zarzut nieistnienia obowiązku, wniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 tj. ze zm.; dalej również jako: "u.p.e.a."), 2) uznał za nieuzasadniony zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1, wniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., 3) uznał za nieuzasadniony zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, wniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a. oraz 4) uznał za nieuzasadniony zarzut niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, wniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.
W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia wskazano, że przeciwko P. M. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...].09.2017 r., a przekazanych organowi I instancji do realizacji, toczyło się postępowanie egzekucyjne. W dniu [...].10.2017 r. P. M. (dalej jako: Skarżący) wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...] (zaległość dotycząca podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2012 r.). Zarzucono nieistnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a) z uwagi na niedoręczenie decyzji orzekającej o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości objęte tym tytułem wykonawczym. Zdaniem strony, brak doręczenia spowodował, że decyzja nie weszła do obrotu prawnego. Zarzucono również brak prawidłowego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 p.e.a., prowadzenie postępowania przez niewłaściwy organ, niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów art. 27 u.p.e.a. (wskazana w tytule wykonawczym sygnatura odnosiła się do decyzji, która zdaniem Skarżącego nie weszła do obrotu prawnego oraz przesłanie tytułu wykonawczego przez organ egzekucyjny na niewłaściwy adres, który nie jest adresem zamieszkania zobowiązanego).
W ramach zajęcia stanowiska w przedmiocie złożonych zarzutów, wierzyciel (Naczelnik Urzędu Skarbowego [...]) postanowieniem z dnia [...].12.2017 r. uznał zarzuty za niezasadne. Postanowienie wierzyciela zostało następnie uchylone przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. (dalej: DIAS) postanowieniem z dnia [...].02.2018 r. w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku, gdyż organ ten stwierdził niedopuszczalność tego zarzutu w oparciu o treść art. 34 § 1a u.p.e.a. W postanowieniu tym wskazano, że kwestia prawidłowości doręczenia decyzji stanowiących podstawę prowadzonej egzekucji była przedmiotem analizy w postępowaniach prowadzonych przed DIAS w sprawach o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji o odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania podatkowe A Sp. z o.o. (dalej: Spółka). Postanowieniami z dnia [...].12.2017 r. odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołań, a następnie Skarżący powyższe postanowienia zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Stąd zgłoszenie zarzutu w tym przedmiocie, jako będącego przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu, było zdaniem organu niedopuszczalne. Organ I instancji stwierdził dalej, iż po zapoznaniu się ze stanowiskiem wierzyciela zawartym w postanowieniu z dnia [...].12.2017 r. oraz rozstrzygnięciem zawartym w powołanym wyżej postanowieniu DIAS z dnia [...].02.2018 r., przyjął stanowisko w nich zaprezentowane i uznał zarzuty w części dotyczącej nieistnienia obowiązku za niedopuszczalne, natomiast pozostałe z zarzutów za niezasadne. Stwierdził ponadto, że po otrzymaniu ostatecznego postanowienia wierzyciela w sprawie zarzutów lub postanowienia o niedopuszczalności zarzutu, organ egzekucyjny wydaje postanowienie i jest tym stanowiskiem związany. Wskazał, że rola organu egzekucyjnego sprowadza się do badania formalnej prawidłowości zastosowania trybu rozpoznawania zarzutów bez możliwości odniesienia się do ich merytorycznej treści.
Mając powyższe na uwadze, organ I instancji uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione podnosząc, co następuje. W zakresie zarzutu braku doręczenia upomnienia (art. 15 § 1 u.p.e.a.) stwierdził organ, że upomnienie zostało wysłane na adres rejestracyjny Skarżącego i zostało doręczone w dniu [...].09.2017 r. pełnoletniemu domownikowi (matce Skarżącego). Odnośnie zarzutu prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez niewłaściwy organ podniesiono, że w myśl przepisów u.p.e.a. właściwość ustala się według siedziby zamieszkania zobowiązanego. Z uwagi na okoliczność, że adres rejestracyjny i adres zamieszkania Skarżącego wskazany w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) to ul. [...] we W., ustalono, że właściwym organem egzekucyjnym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego [...]. Odnośnie zarzutu nieprawidłowego wystawienia tytułu wykonawczego organ I instancji wskazał, że tytuł wykonawczy wskazywał podstawę prawną obowiązku wynikającego z decyzji, której sygnaturę i datę wydania wskazano w tytule wykonawczym, stąd poprawność materialna i formalna tytułu wykonawczego również nie wzbudziła zastrzeżeń organu.
2. Po rozpoznaniu zażalenia Skarżącego, DIAS postanowieniem z dnia [...].04.2018 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił tezę organu I instancji, że dla organu egzekucyjnego wypowiedź wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów jest wiążąca. Odnośnie zarzutu nieistnienia obowiązku wyrażonego w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. wskazano, że kwestia ta była rozstrzygana postanowieniami wierzyciela z dnia [...].12.2017 r. oraz DIAS z dnia [...].02.2018 r. Podkreślono, że przepis art. 34 § 1a u.p.e.a. pozbawia organ egzekucyjny możliwości merytorycznego badania zarzutu będącego przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu – w tym przypadku w sprawach o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań od decyzji orzekających o odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania Spółki. Odnosząc się do zarzutu niedoręczenia stronie upomnienia, organ II instancji wskazał, że w czasie dokonywania jego wysyłki, Skarżący był czynnym przedsiębiorcą, który prowadził swą działalność pod adresem ul. [...] we W. Skierowanie upomnienia na adres ujawniony w CEIDG w obliczu jednoczesnego niedokonania przez zobowiązanego zmiany adresu zamieszkania, zdaniem organu było działaniem prawidłowym. Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutu dotyczącego prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez niewłaściwy organ. Na dzień wszczęcia tego postępowania ([...].09.2017 r.) właściwym dla Skarżącego był Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], gdyż adres M. ul. [...] strona wskazała jako miejsce zamieszkania dopiero w zgłoszonych zarzutach (pismo z dnia [...].10.2017 r.). Za bezzasadne organ II instancji uznał również zarzuty niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. oraz nieprawidłowego doręczenia odpisów tytułów wykonawczych.
2. Postępowanie przed Sądem I instancji.
2.1. W skardze na powyższe postanowienie DIAS, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając naruszenie:
- art. 34 § 1a u.p.e.a., gdyż toczące się postępowanie w sprawie o przywrócenie terminu nie jest postępowaniem, o którym mowa w tym przepisie,
- art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., gdyż nie istnieje obowiązek, a tytuły wykonawcze zostały wyekspediowane przez organ egzekucyjny pod niewłaściwy adres, niebędący miejscem zamieszkania zobowiązanego, przez co naruszono przepisy dotyczące doręczenia;
- art. 15 ust. 1 u.p.e.a. poprzez nieprawidłowe doręczenie (niedoręczenie) upomnienia;
- art. 27 u.p.e.a., ponieważ tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów w zakresie wskazania podstawy prawnej obowiązku,
- art. 146 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej: O.p.) poprzez niedoręczanie pism (w szczególności decyzji) pod adresem, o którym organ został poinformowany w trakcie postępowania,
- art. 148 O.p. poprzez podejmowanie prób doręczenia w niedozwolony przepisem sposób (poza siedzibą organu lub miejscem wskazanym przez stronę),
- art. 150 § 4 O.p. poprzez nieprawidłowe uznanie decyzji za niedoręczoną,
- art. 211 O.p. poprzez wywodzenie skutków prawnych z decyzji niedoręczonej stronie,
- art. 212 O.p. poprzez uznanie, ze decyzja nie doręczona stronie staje się wiążąca dla organu.
Uzasadniając zarzuty skargi Skarżący podniósł, że postępowanie zainicjowane wnioskiem o przywrócenie terminu nie jest postępowaniem, o jakim mowa w art. 34 § 1a u.p.e.a. W ocenie Skarżącego, w przypadku nieskuteczności doręczenia decyzji, postępowanie z zakresu zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jest jedynym właściwym postępowaniem, w którym można skutecznie podnosić zarzut nieistnienia decyzji, a tym samym nieistnienia obowiązku będącego podstawą egzekucji. Podtrzymał również stanowisko co do nieskuteczności dokonanych doręczeń wobec skierowania korespondencji na niewłaściwy adres. Wskazał, że w trakcie postępowania, tj. w piśmie z dnia [...].07.2017 r. poinformował organ o nowym adresie. Tym samym organ posiadał wiedzę o tym, że nie zamieszkuje on we W. przy ul. [...], lecz w M. przy ul. [...]. Jak wskazał Skarżący, zmianę adresu potwierdził także – w piśmie z dnia [...].04.2017 r. jego ojciec, C. M., w reakcji na korespondencję skierowaną do niego na nieaktualny już adres. W świetle dokonania zmiany adresu, bez znaczenia zdaniem Skarżącego był fakt odbierania przez niego korespondencji pod pierwotnym adresem.
2.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. wniósł o jej oddalenie.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
3.1. Zaskarżone postanowienie należało uchylić, choć nie wszystkie zarzuty Skarżącego okazały się uzasadnione.
3.2. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 tj. – dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie, w tym - stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) - bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi - zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a nie mającego zastosowania w sprawie (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
3.3. W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że wprawdzie organ egzekucyjny, jak słusznie wskazują organy, jest związany stanowiskiem wierzyciela odnośnie zgłoszonych zarzutów na prowadzenie egzekucji po myśli art. 34 § 1 u.p.e.a., jednakże stanowisko to nie wiąże Sądu i nie pozbawia go możliwości dokonania kontroli zgodności z prawem rozstrzygnięć w sprawie rozpatrzenia tych zarzutów. W przeciwnym bowiem razie kontrola tychże rozstrzygnięć przez Sąd stałaby się iluzoryczna.
3.4. Przechodząc do oceny legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd stwierdza, że uzasadnione jest stanowisko Skarżącego kwestionujące prawidłowość doręczenia mu przez wierzyciela upomnienia z art. 15 § 1 u.p.e.a. Jak wskazywał organ, wysyłki upomnienia wystawionego w dniu [...].08.2017 r. dokonano na adres rejestracyjny Skarżącego, tj. Wrocław, ul. [...] i upomnienie to zostało prawidłowo doręczone w dniu [...].09.2017 r., gdyż odebrała je matka Skarżącego. Okoliczności tych (wysyłki i odbioru upomnienia przez wskazaną osobę) nie kwestionował Skarżący, z tym, że doręczenie to uznawał za nieprawidłowe z uwagi na wcześniejsze skuteczne zawiadomienie organu o zmianie adresu.
Sąd pragnie zwrócić uwagę, iż w aktach sprawy brak jest powyższego upomnienia oraz dowodu jego doręczenia. Ze względu jednak na niekwestionowanie przez obie strony faktu jego wysłania i odebrania przez matkę Skarżącego pod adresem ul. [...] we W., wskazać należy, że ocena dokonanych w tym zakresie czynności procesowych jest możliwa.
W tym zakresie Sąd wskazuje, że jest mu z urzędu wiadome (vide: akta administracyjne do spraw Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o sygn. akt I SA/Wr 185/18 oraz I SA/Wr 186/18), że wskazywanym w niniejszej sprawie przez Skarżącego pismem z dnia [...].06.2017 r., nadanym w placówce operatora publicznego w dniu [...].07.2017 r. tj. przed dniem wystawienia i doręczenia upomnienia, Skarżący zwrócił się do organu podatkowego (Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]), wskazując w nagłówku pisma adres w M. ul. [...]. Od tego momentu w ocenie Sądu organy obowiązane były przyjąć, iż wszelkich doręczeń dokonywać należy na adres powołany w treści pisma Skarżącego, jako nowy adres do doręczeń. Jak stanowi bowiem przepis art. 148 § 1 O.p., pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. Zatem w przypadku, gdy strona postępowania wyrazi swoją wolę dokonywania jej doręczeń pod wskazany przez nią adres, organ po myśli omawianego przepisu O.p. winien dokonywać wszelkich doręczeń na nowy adres.
Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym akceptuje się podanie nowego adresu do doręczeń w formie wskazania takiego adresu jedynie w nagłówku pisma. Wymaganie dla skuteczności zawiadomienia organu o nowym adresie wyraźnego wskazywania, iż jest to nowy adres, na który należy dokonywać doręczeń, czy złożenia organowi odrębnego pisma, które zawiera informację w tym przedmiocie, w ocenie Sądu stanowi nadmierny formalizm. Sąd podziela tym samym analogiczne stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29.05.2008 r. sygn. akt II OSK 673/08, CBOSA. Dopuszczalna jest wobec powyższego każda forma wykonania przez stronę tego obowiązku, jeżeli tylko wynika z niej informacja o zmianie adresu do doręczeń strony. Zatem doręczenia upomnienia Skarżącemu należało dokonać na adres: ul. [...] w M. tj. na podany przez niego adres do doręczeń. W tej sytuacji należy uznać, że skoro strona wskazała adres do doręczeń, doręczenie pod poprzednim adresem nie było skuteczne, gdyż naruszało treść przepisu art. 148 § 1 O.p.
3.5. W tym miejscu podnieść należy, że prawidłowe doręczenie omawianego upomnienia jest warunkiem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W myśl art. 15 § 1 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią, przy czym postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Trzeba także wskazać, że konieczność doręczenia omawianego upomnienia nie została wyłączona z mocy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz. U. z 2017 r. poz. 131), wydanego na podstawie art. 15 § 5 u.p.e.a. W szczególności, w niniejszej sprawie chodzi o egzekucję należności pieniężnej wynikającej z decyzji o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, która to decyzja nie mieści się w zakresie przepisu § 2 pkt 2 powyższego rozporządzenia (dotyczącego należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu), ani też z akt nie wynika aby decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności (§ 2 pkt 3 rozporządzenia). Z powyższych regulacji wynika zatem, że do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego niezbędnym jest prawidłowe doręczenie omawianego upomnienia, do którego w niniejszej sprawie - z przyczyn wskazanych już wyżej przez Sąd – nie doszło. W tym stanie rzeczy uzasadniony jest również zarzut Skarżącego odnośnie naruszenia przez organ treści art. 15 § 1 u.p.e.a.
3.6. Powyższe rozważania, dotyczące konieczności doręczania korespondencji na adres wskazany przez Skarżącego w piśmie z dnia [...].06.2017 r. (wysłanym w dniu [...].07.2017 r.), odnieść należałoby ponadto w całej rozciągłości do tytułu wykonawczego, który dotyczy rozpoznawanej sprawy. Prawidłowość doręczenia tego tytułu kwestionował Skarżący w toku postępowania przed organem egzekucyjnym. Zauważyć jednak przy tym należy, że na dokumencie tego tytułu, w rubryce "H. Potwierdzenie odbioru tytułu wykonawczego" widnieje wprawdzie data wraz z podpisem, niemożliwym jest jednak zidentyfikowanie osoby, która niniejszy podpis złożyła, potwierdzając odbiór tytułu wykonawczego, a tym samym weryfikacja prawidłowości doręczenia tytułu wykonawczego. Nie sposób również ustalić na podstawie analizy akt, czy i ewentualnie w jaki inny sposób do doręczenia wyżej wskazanego tytułu wykonawczego miałoby dojść oraz czy i na jaki adres tytuł niniejszy został ewentualnie wyekspediowany. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że nie jest możliwa weryfikacja, czy słusznie organ uznał stanowisko Skarżącego w przedmiocie doręczenia mu tytułu wykonawczego za nieuzasadnione. Z pewnością jednak argumentacja powoływana przez organ na potwierdzenie swojego stanowiska (tj., że zasadnie został on doręczony Skarżącemu pod adresem ul. [...] we W.) nie znajduje oparcia w aktach sprawy, skoro z treści tych akt w ogóle nie wynika, aby tytuł wykonawczy miałby być w ten sposób doręczany. Strona nie kwestionuje wprawdzie powyższych, wskazanych przez organ, okoliczności dotyczących doręczenia, jednak treść akt sprawy bezpośrednio im przeczy. Przesądza to o niewątpliwie błędnym uzasadnieniu postanowienia organu w tym zakresie, a tym samym o naruszeniu przez organy przepisu art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p. Jednocześnie trzeba wskazać, że jeśli istotnie organ - jak sam twierdzi - podjął próbę doręczenia tytułu wykonawczego Skarżącemu pod adresem przy ul. [...] we W., to z wyżej wskazanych przez Sąd przyczyn, a dotyczących dokonanej przez Skarżącego zmiany adresu do doręczeń, byłaby to próba nieskuteczna.
3.7. W ocenie Sądu nie zasługuje natomiast na podzielenie stanowisko Skarżącego odnoszące się do prowadzenia postępowania przez organ niewłaściwy (zgłaszane w toku postępowania przed organem egzekucyjnym). Zgodnie z treścią art. 22 § 2 u.p.e.a., właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego. Jak wynika z akt sprawy, informację o nowym adresie zamieszkania Skarżącego organ powziął dopiero w momencie złożenia przez stronę zarzutów (pismo z dnia [...].10.2017 r.). Dopiero bowiem w tym piśmie Skarżący działający przez pełnomocnika wyartykułował wprost, iż jego miejscem zamieszkania jest ul. [...] w M. Natomiast zmiana wprowadzona przez Skarżącego pismem z dnia [...].06.2017 r. (wysłanym w dniu [...].07.2017 r.) dotyczyła adresu do doręczeń, który w żaden sposób nie może być utożsamiany z adresem zamieszkania. Wskazuje na to nie tylko potoczne rozumienie tych dwóch pojęć ale również wynika to wprost z treści cytowanego już wyżej przepisu art. 148 § 1 O.p., który rozróżnia doręczenie korespondencji pod adres zamieszkania i pod adres do doręczeń. W niniejszej sprawie, jak podkreślił organ w odpowiedzi na skargę, dopiero po wskazaniu przez stronę nowego adresu zamieszkania sprawa została przekazana innemu organowi według właściwości. Uwzględniając zatem chronologię zdarzeń w sprawie tj. moment zawiadomienia organu egzekucyjnego o nowym adresie zamieszkania, Sąd stwierdza, że postępowanie prowadził właściwy organ i nie doszło do naruszenia przepisów o właściwości.
3.8. W ocenie Sądu nie można również zgodzić się ze stanowiskiem Skarżącego dotyczącym nie spełniania przez tytuł wykonawczy wymogów w zakresie jego elementów składowych, tj. wskazania podstawy prawnej obowiązku (art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a.). Zdaniem Skarżącego, o wadliwości tytułu wykonawczego świadczyć miałoby powołanie się w nim na decyzję, która w jego przekonaniu nie weszła do obrotu prawnego, gdyż nie została doręczona. Należy podkreślić, że kwestia prawidłowości decyzji stanowiącej podstawę prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie podlega badaniu przez organ egzekucyjny. W myśl przepisu art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a., tytuł wykonawczy zawiera m.in. wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej. Jeżeli zatem - tak jak w niniejszej sprawie - podstawą prawną prowadzenia egzekucji jest wykonalna decyzja organu podatkowego i decyzja taka została wydana, to organ egzekucyjny jest zobowiązany zawrzeć dane dotyczące tej decyzji w tytule wykonawczym. Wpisanie powyższych danych ma charakter formalny, a zatem nie jest i nie może być wynikiem oceny organu egzekucyjnego odnośnie zawartości merytorycznej tej decyzji czy też odnośnie stanowiska strony, negującego fakt wejścia tej decyzji do obrotu prawnego. Inaczej mówiąc, samo kwestionowanie przez stronę podstawy prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie ma wpływu na prawidłowość wystawionego tytułu wykonawczego.
3.9. Nieuzasadnione w ocenie Sądu jest również stanowisko Skarżącego w przedmiocie stwierdzonej przez organ niedopuszczalności zarzutu nieistnienia obowiązku w oparciu o treść art. 34 § 1a u.p.e.a. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu, jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. W tym kontekście trzeba podkreślić, że zagadnienie doręczenia decyzji w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zobowiązania podatkowe Spółki z tytułu zaległości dotyczącej podatku od towarów i usług za miesiące: maj, sierpień oraz grudzień 2012 r. było analizowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 185/18 w ramach rozpatrywania skargi Skarżącego na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Wyrok w powyższej sprawie zapadł w dniu 08.05.2018 r. Wobec powyższego stwierdzić należy, że w kontekście wówczas toczącego się innego postępowania, w którym rozpatrywana była w sposób merytoryczny kwestia prawidłowości doręczenia powyższej decyzji o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego m.in. za zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2012 r., którego dotyczy tytuł wykonawczy wystawiony w niniejszej sprawie, słusznym było uznanie zgłoszonego przezeń zarzutu w tym zakresie za niedopuszczalny. Nie może również ujść uwadze fakt, że powołane powyżej orzeczenie Sądu, w którym poruszana była kwestia doręczenia powyższej decyzji i jej wejścia do obrotu, nie jest jeszcze prawomocne. Skoro zatem omawiane zarzuty odnoszą się do decyzji, co do której prowadzone było inne postępowanie administracyjne dotyczące kwestii jej doręczenia i wejścia do obrotu oraz wobec okoliczności, że zagadnienie to było następnie rozstrzygane w postępowaniu sądowoadministracyjnym w innej sprawie, należy stwierdzić, że organy słusznie stwierdziły niedopuszczalność zarzutu w tym zakresie. Dostrzec wprawdzie należy, że organy wywodziły niedopuszczalność powyższego zarzutu z okoliczności, iż toczy się postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania Spółki, a w istocie kwestia skuteczności doręczenia tej decyzji była rozpatrywana w sprawie dotyczącej stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, jednak nie zmienia to oceny, iż zarzut Skarżącego pozostaje przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu, co przesądza o uznaniu co do zasady prawidłowości stanowiska organu. Ponadto z powyższych - formalnych – przyczyn, podnoszone przez Skarżącego zarzuty dotyczące podejmowania prób doręczenia decyzji stanowiącej podstawę postępowania egzekucyjnego, nieprawidłowego uznania tej decyzji za doręczoną, nieprawidłowego wywodzenia z niej skutków prawnych i nieprawidłowego stwierdzenia, że jest wiążąca pomimo jej niedoręczenia, pozostać muszą poza zakresem rozpoznania w niniejszej sprawie.
3.10. W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia naruszeń prawa opisanych w pkt 3.4. – 3.6 uzasadnienia wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
3.11. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i dokonać stosownych czynności procesowych. Należy zatem przeprowadzić czynności celem prawidłowego doręczenia upomnienia na wskazany przez Skarżącego adres do doręczeń oraz dokonać weryfikacji kwestii prawidłowego doręczenia mu tytułu wykonawczego (biorąc pod uwagę wskazania zawarte w pkt 3.6. uzasadnienia), a w razie stwierdzenia nieprawidłowości w tym zakresie – ponownie, tym razem skutecznie doręczyć Skarżącemu tytuł wykonawczy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI