I SA/Bd 213/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę J.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o odpowiedzialności J.M. jako wspólnika za zaległości podatkowe spółki M. sp. z o.o. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za lata 1994 i 1996. Zaległości te, ustalone w postępowaniu egzekucyjnym jako bezskuteczne, dotyczyły kwoty (...). Skarżący podnosił, że nie powinien odpowiadać za zobowiązania powstałe przed datą nabycia przez niego udziałów w spółce (23 kwietnia 1997 r.). Kwestionował również zastosowanie art. 332 Ordynacji podatkowej, który stanowi o stosowaniu przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych do zaległości powstałych przed wejściem w życie Ordynacji, argumentując, że powinien mieć zastosowanie art. 118 Ordynacji dotyczący przedawnienia. Podnosił również zarzut błędnej oceny jego sytuacji majątkowej i osobistej w kontekście art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Sąd oddalił skargę, uznając argumentację organów podatkowych za prawidłową. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 332 Ordynacji podatkowej, do odpowiedzialności osób trzecich za zaległości powstałe przed wejściem w życie Ordynacji stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych, co obejmuje wszystkie przepisy materialnoprawne, w tym dotyczące przedawnienia. W związku z tym, art. 118 Ordynacji podatkowej nie miał zastosowania. Sąd zaakceptował również stanowisko organów, że odpowiedzialność wspólnika powstaje w dacie wydania decyzji o jego odpowiedzialności, a nie w okresie powstania zaległości podatkowych spółki, powołując się na uchwałę NSA FPS 3/96. Sąd uznał również, że skarżący nie wykazał przesłanek do odstąpienia od orzekania o odpowiedzialności ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno-gospodarcze, a postępowanie egzekucyjne wobec spółki było bezskuteczne, co uzasadniało wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych Ordynacji podatkowej, moment powstania odpowiedzialności wspólnika za zaległości podatkowe spółki, stosowanie przepisów o przedawnieniu w sprawach dotyczących zaległości powstałych przed wejściem w życie Ordynacji.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wejściem w życie Ordynacji podatkowej i stosowaniem przepisów przejściowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące przedawnienia (art. 118 § 1) mają zastosowanie do orzekania o odpowiedzialności wspólnika spółki z o.o. za zaległości podatkowe powstałe przed dniem wejścia w życie Ordynacji podatkowej, jeśli stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych na podstawie art. 332 Ordynacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące przedawnienia nie mają zastosowania do orzekania o odpowiedzialności wspólnika spółki z o.o. za zaległości podatkowe powstałe przed dniem wejścia w życie Ordynacji podatkowej, ze względu na odesłanie z art. 332 Ordynacji do przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 332 Ordynacji podatkowej, do odpowiedzialności osób trzecich za zaległości powstałe przed wejściem w życie Ordynacji stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Odesłanie to obejmuje wszystkie przepisy materialnoprawne dotyczące odpowiedzialności osób trzecich, w tym dotyczące przedawnienia, zawarte w ustawie o zobowiązaniach podatkowych. Przepisy Ordynacji podatkowej o przedawnieniu (art. 118 § 1) nie mają zastosowania w takim przypadku.
Czy wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiada za zaległości podatkowe spółki powstałe w okresie, gdy nie był jeszcze wspólnikiem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiada za zaległości podatkowe spółki istniejące w dacie wydania decyzji o jego odpowiedzialności, niezależnie od tego, kiedy te zaległości powstały.
Uzasadnienie
Decyzja o odpowiedzialności wspólnika ma charakter konstytutywny i może być skierowana do osoby będącej wspólnikiem w dniu jej wydania. Przepis art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, określający odpowiedzialność wspólnika, użyty jest w czasie teraźniejszym, co oznacza odpowiedzialność za zaległości istniejące w momencie orzekania.
Czy organ podatkowy może odstąpić od orzekania o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno-gospodarcze, jeśli skarżący nie wykazał okoliczności niezależnych od jego postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skuteczne powoływanie się na zasady współżycia społecznego lub ważne względy społeczno-gospodarcze może mieć miejsce jedynie w wypadkach spowodowanych działaniem czynników, na które skarżący nie mógł mieć wpływu i które były niezależne od sposobu jego postępowania.
Uzasadnienie
Przepis art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych (mający zastosowanie również w tym przypadku) wymaga, aby okoliczności uzasadniające odstąpienie od orzekania o odpowiedzialności były niezależne od postępowania podatnika i zagrażały jego egzystencji. Skarżący nie wykazał takich okoliczności, a nabycie udziałów w spółce wiązało się z ryzykiem i powinno być poprzedzone świadomością konsekwencji.
Przepisy (9)
Główne
u.z.p. art. 47 § ust. 2
Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych
Wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki z tytułu podatków w takiej części, w jakiej ma prawo uczestniczyć w podziale zysku. Odpowiedzialność ta powstaje w dacie wydania decyzji o odpowiedzialności, a nie w okresie powstania zaległości.
o.p. art. 332
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Do odpowiedzialności osób trzecich, o których mowa w ustawie o zobowiązaniach podatkowych, z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie Ordynacji podatkowej stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Pomocnicze
u.z.p. art. 40 § ust. 1
Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych
u.z.p. art. 40 § ust. 2
Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych
Organ podatkowy może odstąpić od orzekania o odpowiedzialności podatkowej ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno-gospodarcze, jeśli istnieją ku temu uzasadnione przesłanki.
u.z.p. art. 30
Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych
Zobowiązania podatkowe przedawniają się z upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg terminu przedawnienia przerywa czynność egzekucyjna.
o.p. art. 118 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący przedawnienia prawa do wydania decyzji orzekającej odpowiedzialność osoby trzeciej. Nie miał zastosowania w tej sprawie ze względu na art. 332 o.p.
k.s.h. art. 191 § § 3
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
Zysk przypadający wspólnikom dzieli się w stosunku do udziałów, jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy sąd nie stwierdzi naruszenia prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność wspólnika powstaje w dacie wydania decyzji, a nie w okresie powstania zaległości. • Przepisy Ordynacji podatkowej o przedawnieniu nie mają zastosowania do zaległości powstałych przed jej wejściem w życie, gdy stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. • Egzekucja do majątku spółki była bezskuteczna, co uzasadniało wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej. • Skarżący nie wykazał przesłanek do odstąpienia od orzekania o odpowiedzialności ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno-gospodarcze.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 118 Ordynacji podatkowej do przedawnienia zobowiązań powstałych przed wejściem w życie Ordynacji. • Odpowiedzialność za zobowiązania powstałe przed datą nabycia udziałów w spółce. • Błędna ocena sytuacji majątkowej i osobistej skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja w tej sprawie ma charakter konstytutywny i może być skierowana wyłącznie do osoby będącej wspólnikiem zobowiązanej spółki w dniu wydania decyzji, a nie jak wskazano w odwołaniu do osoby będącej w czasie powstania zaległości podatkowej wspólnikiem. • Skuteczne bowiem powoływanie się na zasady współżycia społecznego lub ważne względy społeczno – gospodarcze może mieć miejsce jedynie w wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania – wypadki zagrażające egzystencji.
Skład orzekający
Halina Adamczewska-Wasilewicz
przewodniczący
Teresa Liwacz
członek
Urszula Wiśniewska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych Ordynacji podatkowej, moment powstania odpowiedzialności wspólnika za zaległości podatkowe spółki, stosowanie przepisów o przedawnieniu w sprawach dotyczących zaległości powstałych przed wejściem w życie Ordynacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wejściem w życie Ordynacji podatkowej i stosowaniem przepisów przejściowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii odpowiedzialności wspólników za długi spółki, co jest częstym problemem w praktyce gospodarczej. Interpretacja przepisów przejściowych i momentu powstania odpowiedzialności ma istotne znaczenie dla przedsiębiorców.
“Czy odpowiadasz za długi spółki z lat, gdy nie byłeś wspólnikiem? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady odpowiedzialności.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.