I SA/Bd 149/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję SKO w sprawie oprocentowania nadpłaty podatku od nieruchomości za 2009 r., uznając, że organ przyczynił się do przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Sprawa dotyczyła oprocentowania nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 rok. Skarżąca spółka domagała się oprocentowania od momentu wpłaty podatku do momentu uchylenia decyzji przez SKO. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło oprocentowania za okres przed wydaniem decyzji uchylającej, uznając, że organ nie przyczynił się do przedawnienia zobowiązania. WSA uchylił decyzję SKO, stwierdzając, że organy podatkowe swoim postępowaniem przyczyniły się do przedawnienia zobowiązania, co uzasadnia przyznanie oprocentowania od nadpłaty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę O.S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu dotyczącą określenia oprocentowania nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 rok. Spór dotyczył okresu, za który przysługuje oprocentowanie od nadpłaty, a w szczególności tego, czy organ podatkowy przyczynił się do powstania przesłanki uchylenia decyzji (przedawnienia zobowiązania). Po długotrwałym postępowaniu, które obejmowało wielokrotne uchylenia decyzji przez sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny, ostatecznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2009 r. z powodu przedawnienia. Burmistrz K. P. decyzją z dnia [...] maja 2021 r. określił oprocentowanie nadpłaty, ale tylko za okres od [...] grudnia 2020 r. do [...] kwietnia 2021 r. Skarżąca spółka wniosła o oprocentowanie od momentu wpłaty podatku w październiku 2014 r. WSA, opierając się na wykładni NSA, uznał, że organy podatkowe swoim postępowaniem, poprzez przedłużanie sprawy i błędy proceduralne, przyczyniły się do przedawnienia zobowiązania. W związku z tym, uchylił zaskarżoną decyzję SKO i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Oprocentowanie przysługuje od momentu powstania nadpłaty, jeśli organ podatkowy przyczynił się do powstania przesłanki uchylenia decyzji (przedawnienia).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe swoim postępowaniem, poprzez przedłużanie sprawy i błędy proceduralne, przyczyniły się do przedawnienia zobowiązania podatkowego. W związku z tym, skarżąca spółka ma prawo do oprocentowania nadpłaty od momentu jej powstania, a nie tylko od daty wydania decyzji uchylającej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
O.p. art. 78 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 78 § § 3 pkt 1
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 190
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Pomocnicze
O.p. art. 78 § § 3 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Przepis w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. stanowił, że oprocentowanie przysługuje od dnia wydania decyzji o zmianie lub uchyleniu decyzji, jeżeli organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji.
O.p. art. 77 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § § 1 pkt 6
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 1997 nr 8, poz. 43 ze zm. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dz.U. 2015 poz. 1649
Ustawa z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ podatkowy swoim postępowaniem przyczynił się do przedawnienia zobowiązania podatkowego, co uzasadnia przyznanie oprocentowania od nadpłaty za okres od powstania nadpłaty. Długotrwałość postępowania i błędy proceduralne organów doprowadziły do sytuacji, w której wydanie decyzji przed upływem terminu przedawnienia było niemożliwe.
Odrzucone argumenty
Przedawnienie zobowiązania podatkowego jest przesłanką obiektywną, która wyklucza możliwość stwierdzenia przyczynienia się organu podatkowego do jej powstania. Oprocentowanie nadpłaty przysługuje tylko od dnia wydania decyzji uchylającej, jeśli organ nie przyczynił się do powstania przesłanki uchylenia.
Godne uwagi sformułowania
przyczynienie się organu do powstania przesłanki uchylenia decyzji przedawnienie zobowiązania podatkowego należy uznać za przesłankę obiektywną każde uchybienie przepisom postępowania podatkowego i prawa materialnego w toku rozpoznania sprawy wymiaru zobowiązania podatkowego ma wpływ - w rozumieniu art. 78 § 3 pkt 1 O.p. na przyczynienie się organu podatkowego do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Skład orzekający
Urszula Wiśniewska
przewodniczący sprawozdawca
Halina Adamczewska-Wasilewicz
sędzia
Joanna Ziołek
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'przyczynienia się organu podatkowego do powstania przesłanki uchylenia decyzji' w kontekście przedawnienia zobowiązania podatkowego i prawa do oprocentowania nadpłaty."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której decyzja została uchylona z powodu przedawnienia, a organ jest oskarżany o przyczynienie się do tego stanu rzeczy. Wymaga szczegółowej analizy przebiegu postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak długotrwałe postępowanie podatkowe i błędy proceduralne organów mogą prowadzić do przedawnienia zobowiązania, a w konsekwencji do prawa podatnika do oprocentowania nadpłaty. Jest to przykład walki podatnika o swoje prawa w skomplikowanym procesie administracyjnym.
“Czy błędy urzędników mogą kosztować skarb państwa odsetki od nadpłaty podatku? Sąd administracyjny odpowiada.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bd 149/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-05-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz
Joanna Ziołek
Urszula Wiśniewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatki inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 900
art 78 par 3 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Krenz-Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2024r. sprawy ze skargi O.S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 9 września 2021r. nr SKO-53-324/21 w przedmiocie określenia oprocentowania nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu na rzecz O.S.A. w W. kwotę 4950 zł (cztery tysiące dziewięćset pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Rozpoznając wniosek [...] [...] S.A. ("Spółka", "Skarżąca", "Strona") o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 rok wraz z oprocentowaniem, powstałej w związku z uchyleniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji Burmistrza K. P. z dnia [...] maja 2014 r. umorzeniem postępowania w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009r. Burmistrz K. P. decyzją z dnia [...] maja 2021 r. określił wysokość oprocentowania nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. za okres od [...] grudnia 2020 r. do [...] kwietnia 2021 r. w kwocie [...]zł.
W złożonym odwołaniu Spółka wniosła o uchylenie decyzji zarzucając rażące naruszenie art. 77 § 1 pkt 1 oraz art. 78 § 1 i § 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej "O.p."), poprzez brak określenia i zwrotu oprocentowania za okres od dnia powstania nadpłaty do dnia wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z dnia [...] grudnia 2020 r.
Decyzją z [...] września 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Burmistrz K. P. określił Stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok w wysokości [...] zł. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy wymienioną decyzję. Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Bd 1173/14, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2014r. Akta sprawy wraz z odpisem wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności wpłynęły do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu [...] kwietnia 2015 r. Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza K. P. z dnia [...] maja 2014 r. Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Bd 897/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę Strony. Wskutek rozpoznania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 lipca 2018 r. sygn. akt II FSK 2038/16 uchylił w całości wyrok WSA w Bydgoszczy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. WSA w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 9 października 2018r. sygn. akt I SA/Bd 642/18 ponownie oddalił skargę Strony. Wyrokiem z dnia 23 października 2019 r. sygn. akt II FSK 711/19 NSA uchylił w całości wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 9 października 2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. WSA w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 30 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Bd 52/20 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009r. decyzją z dnia [...] maja 2014 r.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2021 r. Burmistrz K. P. wskazał, że w decyzji z dnia [...] maja 2014 r. określono wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok na kwotę [...]zł. Zadeklarowana przez Podatnika wartość podatku na 2009 rok wynosiła [...] zł, w związku z czym różnica w opodatkowaniu stanowiła kwotę [...]zł. Podatnik wpłacił w dniu [...] października 2014 r. różnicę podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie [...]zł i odsetki od zaległości podatkowych w kwocie [...]zł. W związku z uchyleniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości decyzji organu pierwszej instancji i umorzeniem postępowania w sprawie powstała nadpłata w podatku od nieruchomości za 2009 r. w wysokości [...] zł. Nadpłata w wysokości [...] zł w podatku od nieruchomości za 2009r. została zwrócona Spółce na konto bankowe w dniu [...] kwietnia 2021 r. Organ podatkowy wskazał, że przesłanką uchylenia decyzji z dnia [...] maja 2014r. był upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w trakcie toczącego się postępowania odwoławczego.
Zdaniem organu, spór w sprawie dotyczy stwierdzenia czy uchylenie przez organ odwoławczy decyzji pierwszoinstancyjnej z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego może być postrzegane jako przesłanka "przyczynienia się organu podatkowego do zmiany lub uchylenia decyzji", mająca wpływ na termin oprocentowania nadpłaty podatkowej. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nie można uznać, że decyzja wymiarowa Burmistrza K. P. z dnia [...] maja 2015r. była wadliwa w tym znaczeniu, że błędnie nałożono na podatnika zobowiązanie. Na dzień wydania decyzji przez organ I instancji przesłanka przedawnienia zobowiązania podatkowego nie była spełniona i organ aż do upływu terminu przedawnienia zobowiązania zobligowany był do wydania decyzji wymiarowej. Na skutek wniesionego odwołania i uwzględnienia przez SKO terminów przedawnienia zobowiązań podatkowych (art. 70 § 1 O.p) doszło do uchylenia decyzji wymiarowej organu I instancji i umorzenia postępowania. Przedawnienie zobowiązania podatkowego należy uznać za przesłankę obiektywną, którą organ odwoławczy musiał uwzględnić z mocy prawa. Jeśli bowiem wystąpiły obiektywne, niezależne od organów podatkowych okoliczności, które były podstawą uchylenia decyzji wymiarowej, to nie można uznać, że w takim przypadku organ podatkowy przyczynił się do uchylenia takiej decyzji i w konsekwencji do powstania nadpłaty.
W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie:
- art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. gdyż decyzja SKO nie zawiera prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego, co powoduje, że decyzja nie poddaje się kontroli instancyjnej;
- art. 77 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 78 § 1 i § 3 pkt 1 i 2 w zw. z art, 122 i art. 187 § 1 O.p. poprzez odmowę naliczenia oprocentowania od nadpłaty za okres od [...] października 2014 r. (wpłata podatku) do dnia [...] grudnia 2020 r. (wydanie decyzji przez SKO w T.), w sytuacji, w której nie można przyjąć, iż do powstania przesłanki uchylenia decyzji nie przyczynił się organ podatkowy;
- art. 78 § 3 pkt 1 i pkt 2 O.p. (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r.), przez ich błędną wykładnię, polegającą na błędnym przyjęciu, że organ podatkowy nie może przyczynić się do uchylenia decyzji w sytuacji, w której przesłanką uchylenia jest przedawnienie, podczas gdy organ może przyczynić się do przesłanki uchylenia decyzji w sytuacji stwierdzenia przedawnienia, bowiem decyzja może być obarczona również innymi wadami, które i tak skutkowałyby uchyleniem i umorzeniem postępowania, nawet w sytuacji, gdyby organ wydał i doręczył decyzję przed przedawnieniem i te okoliczności powinny podlegać badaniu w postępowaniu w przedmiocie oprocentowania nadpłaty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2022r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę. Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej Spółki, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 listopada 2023 r. sygn. akt III FSK 854/22 uchylił zaskarżony wyrok w całości przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu NSA podał, że Sąd I instancji w sposób nienależyty wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia w kwestii przyczynienia się organu podatkowego do skutkującego powstaniem nadpłaty uchylenia decyzji określającej (pierwszoinstancyjnej). Ponadto Sąd I instancji nie odniósł się (pominął) w uzasadnieniu wyroku argumentację Spółki w zakresie w jakim była ona istotna z perspektywy oceny przyczynienia się organu podatkowego do powstania przesłanki uchylenia decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Spór w sprawie sprowadza się do zagadnienia za jaki okres przysługuje Spółce oprocentowanie od nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009r., w tym w szczególności czy organ przyczynił się do powstania przesłanki uchylenia decyzji, jak twierdzi Skarżąca, czy przeciwnie takiego przyczynienia po stronie organu nie można się doszukiwać, jak podnosi Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Z istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych wskazać za organem należy, że decyzją z dnia [...] maja 2014r. Burmistrz K. P. określił Stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok w wysokości [...] zł. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy wymienioną decyzję. Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 20 stycznia 2015r., sygn. akt I SA/Bd 1173/14, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2014r. Akta sprawy wraz z odpisem wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności wpłynęły do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu [...] kwietnia 2015 r. Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza K. P. z dnia [...] maja 2014 r. Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Bd 897/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę Strony. Wskutek rozpoznania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 lipca 2018 r. sygn. akt II FSK 2038/16 uchylił w całości wyrok WSA w Bydgoszczy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. WSA w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 9 października 2018r. sygn. akt I SA/Bd 642/18 ponownie oddalił skargę Strony. NSA wyrokiem z dnia 23 października 2019 r. sygn. akt II FSK 711/19 uchylił w całości wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 9 października 2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 30 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Bd 52/20 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009r. decyzją z dnia [...] maja 2014 r.
W zakresie natomiast wpłat organ podał, że w decyzji z dnia [...] maja 2014r. określono wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok na kwotę [...]zł. Zadeklarowana przez Podatnika wartość podatku na 2009r. wynosiła [...] zł, w związku z czym różnica w opodatkowaniu stanowiła kwotę [...]zł. Podatnik wpłacił w dniu [...] października 2014 r. różnicę podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie [...]zł i odsetki od zaległości podatkowych w kwocie [...]zł. W związku z uchyleniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości decyzji organu pierwszej instancji i umorzeniem postępowania w sprawie powstała nadpłata w podatku od nieruchomości za 2009r. w wysokości [...] zł. Nadpłata w wysokości [...] zł w podatku od nieruchomości za 2009r. została zwrócona Spółce na konto bankowe w dniu [...] kwietnia 2021r. Organ podatkowy wskazał, że przesłanką uchylenia decyzji z dnia [...] maja 2014r. był upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w trakcie toczącego się postępowania odwoławczego.
Na tle tego przebiegu zdarzeń, Spółka złożyła wniosek "o zwrot oprocentowania od nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 rok, powstałej w związku z uchyleniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji Burmistrza K. P. z dnia [...] maja 2014 r. i umorzeniem postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok."
Nie budzi wątpliwości , że Spółka miała prawo do nadpłaty (art. 72 § 1 pkt 1 O.p.). z tytułu podatku od nieruchomości za 2009 r. w związku z uchyleniem przez SKO decyzji organu pierwszej instancji i umorzeniem postępowania. W pierwszej jednak kolejności należy ustalić moment powstania nadpłaty, bowiem ta okoliczność decyduje, które przepisy prawa mają w sprawie zastosowanie. Należy wyjaśnić, że przepisy regulujące zwrot nadpłaty, mimo że zawarte są w Ordynacji podatkowej, to mają charakter materialnoprawny. Zaliczyć do nich należy także przepisy określające moment powstania, warunki oraz termin końcowy okresu przysługującego oprocentowania powstałej nadpłaty. Nie budzi zatem wątpliwości, że przepisy – w tym art. 78 O.p. - w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania nadpłaty mają zastosowanie do kwestii oprocentowania nadpłat, jeżeli przepisy zmieniające nie stanowią inaczej. Skoro w niniejszej sprawie wpłata na poczet podatku od nieruchomości została dokonana [...] października 2014r., to niewątpliwie dla oceny oprocentowania tej nadpłaty mają zastosowanie przepisy obowiązujące w 2014 r.
Jak prawidłowo wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do końca 2015 r. art. 78 § 3 pkt 2 O.p. miał następujące brzmienie: oprocentowanie przysługuje w przypadkach przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 1 lit. a-d - od dnia wydania decyzji o zmianie lub uchyleniu decyzji, jeżeli organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji, a nadpłata nie została zwrócona w terminie. Stan prawny zmienił się z dniem 01 stycznia 2016 r., gdy na mocy art. 1 pkt 71 lit. b tiret drugie ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1649) uchylono art. 78 § 3 pkt 2 O.p., a art. 78 § 3 pkt 1 O.p. otrzymał nowe następujące brzmienie: oprocentowanie przysługuje w przypadkach przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 1 i 3 - od dnia powstania nadpłaty, a jeżeli organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji, a nadpłata nie została zwrócona w terminie - od dnia wydania decyzji o zmianie lub uchyleniu decyzji. Z kolei nowe brzmienie art. 77 § 1 pkt 1 i 3 O.p. stanowi, że nadpłata podlega zwrotowi w terminie:
- 30 dni od dnia wydania nowej decyzji - jeżeli nadpłata powstała w związku z uchyleniem albo stwierdzeniem nieważności decyzji;
- 30 dni od dnia wydania decyzji o zmianie, uchyleniu albo stwierdzeniu nieważności decyzji - jeżeli w związku z uchyleniem albo stwierdzeniem nieważności decyzji nie wystąpi obowiązek wydania nowej decyzji.
Mając na uwadze ww. przepisy należy stwierdzić, że wypłata oprocentowania dopiero od dnia wydania decyzji przez SKO z [...] grudnia 2020 r. o uchyleniu decyzji Burmistrza z [...] maja 2014 r. (jak przyjął organ), uzależniona jest od spełnienia określonych warunków. Pierwszym z nich jest to, by organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanki uchylenia decyzji określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości i to zagadnienie jest też istotą sporu w niniejszej sprawie. Drugim warunkiem jest, aby nadpłata została zwrócona w terminie.
W tym miejscu podnieść należy, że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozstrzygania przez tut. Sąd a następnie Naczelny Sąd Administracyjny. NSA wyjaśnił, że "przyczynienie się" należy rozumieć jako każde działanie lub zaniechanie, które wpływa na wynik postępowania podatkowego. Nie muszą to być błędy popełnione przez organ podatkowy, które doprowadziły do uchylenia decyzji, czyli nie muszą one tkwić w decyzji, bądź też wynikać z uchybień w zakresie prowadzonego postępowania podatkowego. Przesłanka uchylenia danej decyzji czy jej charakter, nie mogą być podstawą do arbitralnego przesądzenia o braku przyczynienia się organu podatkowego do jej powstania. W zakresie oprocentowania nadpłaty przepis art. 78 § 3 pkt 2 O.p. odwoływał się do przyczynienia się do "powstania przesłanki" uchylenia decyzji, a nie samego uchylenia. Nie chodzi więc o to, co było podstawą uchylenia decyzji, np. przedawnienie, lecz o to, co doprowadziło do zaistnienia takiej podstawy (por. wyroki WSA w Gliwicach z 17 listopada 2016 r., I SA/Gl 351/16 oraz z 13 września 2016 r., I SA/Gl 510/16). NSA podkreślił, że w tym kontekście istotnym elementem dokonywanej w świetle art. 78 § 3 pkt 2 w zw. z pkt 1 O.p. oceny działania organów podatkowych i jego wpływu na zaistnienie okoliczności powodujących uchylenie decyzji, powinien być sposób prowadzenia postępowania. Jednocześnie wskazał, że nie można przy tym postawić generalnej tezy, że w każdym przypadku uchylenia decyzji organu podatkowego pierwszej instancji i umorzenia postępowania podatkowego z uwagi na przedawnienie, możliwym będzie przypisanie organowi "przyczynienia się do uchylenia decyzji". Zawsze należy badać konkretne okoliczności, które spowodowały, że wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia przed upływem terminu przedawnienia, było niemożliwe. Ustalenie, że do powstania przesłanki przedawnienia przyczynił się organ podatkowy wymaga ustaleń faktycznych i ocen poczynionych na tle konkretnych okoliczności danej sprawy.
Zgodnie z art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną, o jakiej mowa w art. 190 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z poglądem wyrażonym we wcześniejszym orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania. Użyte w art. 190 p.p.s.a. pojęcie "wykładni prawa" należy rozumieć, jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa. Zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie przyjmuje się, że "związanie wykładnią prawa" oznacza wykładnię przepisów prawa materialnego, procesowego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania określonego aktu. Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia z dnia 9 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 598/17, Lex nr 2403827). Pojęcie wykładni prawa należy rozumieć również jako wiążącą ocenę prawidłowości zastosowania przepisów postępowania odnoszących się do postępowania dowodowego, więc przesądzenia, że ustalony przez organ stan faktyczny jest prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt I FSK 2019/17, Lex nr 2494616). Ponadto moc wiążąca wyroku oznacza, że dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Odnosi się to zarówno do wykładni prawa, jego zastosowania w zaistniałym stanie faktycznym, jak również oceny tego stanu (zob. wyrok NSA z dnia 20 września 2018 r. sygn. akt II FSK 2370/18, Lex nr 2571956).
Mając powyższe na uwadze na obecnym etapie rozstrzygania Sąd został zobowiązany do przeanalizowania działań organów podatkowych pod kątem ewentualnych naruszeń prawa w toku postępowania po uchyleniu przez tut. Sąd decyzji z dnia [...] lipca 2014r. Ponownie w tym miejscu należy podkreślić, że przedawnienie zobowiązania będące podstawą uchylenia decyzji, Burmistrza K. P. określającej wymiar podatku pod nieruchomości za 2009r., jest przesłanką obiektywną. Jednakże, w ocenie Sądu, nie przesądza to o tym, że organy podatkowe nie przyczyniły się do przedawnienia przedmiotowego zobowiązania. Powód bądź przyczyna zaistnienia tej przesłanki mogą bowiem mimo wszystko leżeć po stronie organów podatkowych co oznacza, że konieczne jest stanowcze określenie jakie okoliczności faktyczne i prawne doprowadziły do tego, że postępowanie w przedmiotowej sprawie toczyło się na tyle długo, że doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009r. Zatem odnosząc się do oceny postępowania prowadzonego przez organy wskazać należy, że w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lipca 2018 sygn. akt II FSK 2038/16 uchylającego orzeczenia tut. Sądu, wskazano, że Sąd pierwszej instancji zaaprobował stanowisko organu wyrażone w decyzji z dnia [...] lipca 2015r. utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2014r. co do prawidłowości określenia wartości budowli, podczas gdy ocena materiału dowodowego w zakresie określenia tej wartości nie realizowała obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania całego materiału dowodowego co stanowiło naruszenie art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Natomiast w wyroku z 23 października 2019r. sygn. akt II FSK 711/19 NSA podniósł, iż sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił czy np. organy podatkowe porównywały materiały źródłowe na podstawie których Spółka ustaliła wartość budowli podlegającej opodatkowaniu, jeżeli bowiem organ częściowo uznaje za wiarygodne oświadczenia (przyjęcia za prawidłową wartość budowli za 2008r.) zaś odmawia wiarygodności w pozostałej części (odmowa uznania za wiarygodną wartości budowli za 2009r.) to powinien szczegółowo kwestię tę wyjaśnić. Powinien wskazać dlaczego określone fakty uznał za udowodnione czyli dał wiarę dowodom, które fakty te potwierdzały oraz dlaczego określone fakty uznane zostały za niewiarygodne. Wynika to wyraźnie z treści art. 240 § 4 O.p. Przytoczona ocena NSA dokonana co prawda bezpośrednio w odniesieniu do stanowiska tut. Sądu odnosi się jednak również do postępowania prowadzonego przez organy. Albowiem jak wynika z uzasadnień przywołanych wyroków NSA, Sąd I instancji nie dostrzegł błędów popełnionych przez te organy. Ocena ta znalazła końcowo wraz w orzeczeniu tut. Sądu z dnia 30 czerwca 2020r. sygn. akt I SA/Bd 52/20 (wydanym wskutek orzeczenia NSA z dnia 23 wrzesnia 2019r.). Sąd za zasadny uznał sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 210 § 4 O.p. poprzez niewyjaśnienie przesłanek rozstrzygnięcia w zakresie podstawy opodatkowania w następstwie braku ustaleń faktycznych w tym zakresie, w szczególności zaniechaniem przeprowadzenia dowodu z ewidencji środków trwałych. Sąd wskazał, iż uzasadniając zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wyjaśniło powodów, które doprowadziły organ do przyjęcia wartości przedmiotu opodatkowania podanego przez Skarżącą na podstawie danych, którymi dysponowała, a jednocześnie do nieuwzględnienia tej wartości podanej także w oparciu o informacje pozostające w jej dyspozycji. Organ dostrzega różnicę wartości przedmiotu opodatkowania w latach 2008-2009 wskazując, że wartość wynikająca z ewidencji środków trwałych na początku 2009 r. jest niższa od deklarowanej co uzasadniać miało jej pominięcie. Dalej Sąd wywiódł, iż kolegium wskazuje także, że wartość ta nie jest adekwatna do wartości faktycznej, przyjmując za taką wartość wynikającą z deklaracji podatkowych za lata poprzednie. Nie odniesiono się przy tym do kwestii podstawy określenia wartości przedmiotu opodatkowania za lata wcześniejsze. Rozbieżność w wartościach w istocie rzeczy nie została w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśniona. Tut. Sąd wskazał również, iż na konieczność zweryfikowania przez organ wątpliwości co do prawidłowości wskazywanej przez podatnika wartości budowli w postępowaniu podatkowym zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny już w powołanym wyżej wyroku z dnia 20 lipca 2018 r.
W tym kontekście warto przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 września 2020 r. sygn. akt II FSK 1363/18, w którym wyjaśniono, że każde uchybienie przepisom postępowania podatkowego i prawa materialnego w toku rozpoznania sprawy wymiaru zobowiązania podatkowego ma wpływ - w rozumieniu art. 78 § 3 pkt 1 O.p. na przyczynienie się organu podatkowego do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sąd w obecnym składzie ww. pogląd podziela.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, organ odwoławczy błędnie przyjął, że organ podatkowy pierwszej instancji nie przyczynił się do powstania przesłanki uchylenia decyzji z [...] maja 2014 r. Taki wniosek nie miał oparcia w stanie faktycznym sprawy. W rezultacie organ naruszył art. 78 § 3 pkt 1 O.p. Rację ma Spółka, że oprocentowanie ma niwelować negatywne skutki ekonomiczne związane z brakiem możliwości dysponowania przez podatnika nienależnie wpłaconymi kwotami. Oprocentowanie pełni funkcję odszkodowawczą - stanowi niewątpliwie naprawienie szkody w zakresie utraconych korzyści (lucrum cessans). Organ zatem, dokona ponownie oceny sprawy z uwzględnieniem wyżej wyrażonego poglądu, że organ przyczynił się do powstania przesłanki uchylenia decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. W zakresie kosztów postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 p.p.s.a i 205 § 2 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI