I SA/BD 205/25

I SA/Bd 205/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-06-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz
Leszek Kleczkowski /przewodniczący/
Urszula Wiśniewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
602  ceny
Hasła tematyczne
Pomoc publiczna
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2687
art. 3a ust. 3 i 4
Ustawa z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 03 czerwca 2025r. sprawy ze skargi "S." P[...]we W. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 lutego 2025 r. nr 040000/71/573974/2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zastosowania ceny maksymalnej paliw gazowych oddala skargę
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] września 2023r. [...] ("Skarżąca", "Strona", "Spółdzielnia") wniosła o zastosowanie ceny maksymalnej paliw gazowych za okres 1-31 maja 2023 r. Do wniosku załączyła fakturę [...] wystawioną [...] czerwca 2023 r.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. decyzją z dnia [...] września 2023 r., na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a.") w związku z art. 3a ust. 19 ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r., w związku z sytuacją na rynku gazu (Dz. U. z 2022 r. poz. 2687, ze zm., dalej: "ustawa o ochronie odbiorców paliw"), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. W pouczeniu ZUS wskazał, że strona może wnieść odwołanie za pośrednictwem Oddziału (Inspektoratu) ZUS do Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych właściwego według miejsca siedziby, w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem, zgodnie z pouczeniem Skarżąca wniosła odwołanie do Sądu Okręgowego we [...] IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2023 r. Sąd Okręgowy we [...] IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uznał się za niewłaściwy i sprawę przekazał do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy.
Na powyższe postanowienie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. w dniu [...] stycznia 2024 r. wniósł zażalenie do Sądu Apelacyjnego w G. III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, które Sąd ten postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2024 r. oddalił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpatrzył w dniu 19 września 2024r. sprawę uznając, że złożenie przedmiotowej skargi jest niedopuszczalne i postanowieniem z dnia 19 września 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 415/24, odrzucił skargę. Orzeczenie stało się prawomocne od dnia 26 października 2024 r. W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż stronie przysługiwało prawo wniesienia zażalenia na podstawie art. 61a § 2 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w takiej sytuacji złożenie skargi na decyzję wydaną w pierwszej instancji, w sytuacji gdy stronie przysługiwał jeszcze środek zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym wynikający z powołanego wyżej art. 61a § 2 k.p.a. (zażalenie), jest niedopuszczalne w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.). Odnosząc się do błędnego pouczenia w zaskarżonej decyzji o prawie wniesienia odwołania za pośrednictwem Zakładu do Sądu Okręgowego IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że okoliczność ta może stanowić podstawę do rozważenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zastosowania art. 58 k.p.a. po uprzednim złożeniu przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.
W dniu [...] października 2024 r. do Zakładu wpłynął wniosek, w którym na podstawie art. 58 k.p.a. Skarżąca zwróciła się o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia od decyzji ZUS z dnia [...] września 2023 r., jednocześnie złożyła zażalenie od decyzji ZUS z dnia [...] września 2023 r., żądając m. in. zmiany zaskarżonej decyzji i pozytywne rozpatrzenie wniosku o stosowanie ceny maksymalnej paliw gazowych z [...] września 2023 r. dotyczącego okresu rozliczeniowego za miesiąc maj 2023 r.
Mając na uwadze powyższe okoliczności sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] stycznia 2025 r. wydał postanowienie, którym przywrócono termin do wniesienia zażalenia od decyzji ZUS z dnia [...] września 2023 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z dnia [...] września 2023 r. o zastosowanie ceny maksymalnej paliw gazowych.
W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z art. 3a ust. 2 ustawy o ochronie odbiorców paliw, warunkiem stosowania ceny maksymalnej paliw gazowych jest złożenie przez uprawnionego odbiorcę do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosku o stosowanie ceny maksymalnej paliw gazowych we wskazanym przez odbiorcę okresie. Zgodnie z art. 3a ust. 4 tej ustawy, wniosek o cenę maksymalna składa się nie później niż w terminie 30 dni od dnia wystawienia faktury za dostarczone przez podmiot uprawniony paliwa gazowe. Okres wskazany przez odbiorcę we wniosku o cenę maksymalną musi zawierać się w okresie rozliczeniowym, którego dotyczy faktura. Każdy wniosek o cenę maksymalną może dotyczyć wyłącznie jednej faktury. Natomiast zgodnie z art. 3a ust. 6 pkt 3 do wniosku o cenę maksymalną dołączą się kopię faktury, o której mowa w ust. 4.
Organ podał, że do dnia [...] września 2023r. Skarżąca nie złożyła wniosku o stosowanie ceny maksymalnej w okresie od [...] do [...] maja 2023r. Składając dnia [...] września 2023 r. wniosek o stosowanie ceny maksymalnej paliw gazowych za maj 2023r. na podstawie faktury z [...] czerwca 2023r. przekroczyła ustawowy termin na złożenie wniosku, tj. 30 dni od dnia wystawienia faktury za dostarczone przez podmiot uprawniony paliwa gazowe.
Organ dodał, że pierwszy wniosek o przyznanie prawa do ceny maksymalnej paliw gazowych Skarżąca złożyła [...] maja 2023 r. We wniosku tym wskazała, że okres za jaki ma być stosowana cena maksymalna to [...] do [...] kwietnia 2024 r., do wniosku została załączona faktura [...] z [...] maja 2023 r. za analogiczny okres. Ustalono, że w związku z brakiem formularza do pomocy de minimis, [...] czerwca 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. wysłał do Skarżącej przez platformę elektroniczną ZUS PUE wezwanie, w którym poza informacją jaki dokument należy przedłożyć, udzielił dodatkowej informacji o następującej treści: "Stosowanie ceny maksymalnej paliw gazowych dotyczy rozliczeń paliw gazowych dostarczonych w okresie od [...] kwietnia 2023 r. do [...] grudnia 2023 r. Wniosek o stosowanie ceny maksymalnej paliw gazowych składa się nie później niż w terminie 30 dni od dnia wystawienia faktury za dostarczone przez podmiot uprawniony paliwa gazowe. Okres wskazany przez odbiorcę we wniosku musi zawierać się w okresie rozliczeniowym którego dotyczy dana faktura. Każdy wniosek o stosowanie ceny maksymalnej paliw gazowych może dotyczyć wyłącznie jednej faktury." Korespondencja została odebrana tego samego dnia.
W tych okolicznościach organ uznał za nieuprawnione stwierdzenie, że do błędu doszło w wyniku niedopowiedzeń co do formy składania kolejnych faktur. Trudno uznać za błąd leżący po stronie ZUS fakt, że to Skarżąca w dniu [...] czerwca 2023 r. (a więc już po otrzymaniu, zacytowanej wyżej informacji) wysłała fakturę z [...] czerwca 2023r. dotyczącą zużycia paliw gazowych w maju 2023r. jako załącznik do wniosku dotyczącego ustalenia prawa do ceny maksymalnej za kwiecień 2023 r.
ZUS rozpatrując wniosek dotyczący ceny maksymalnej paliw gazowych za kwiecień 2023 r. nie mógł udzielić Skarżącej zgody na zastosowanie ceny maksymalnej za maj 2023 r. Nie mógł również ustalić prawa do ceny maksymalnej paliw gazowych za maj 2023 r. wyłącznie na podstawie faktury za ten miesiąc. ZUS, będąc świadomy możliwości dalszej współpracy ze Skarżącą w zakresie objętym powołaną ustawą w kolejnych miesiącach, już przy pierwszej możliwej okazji przekazał Skarżącej pisemną informację, w której wskazał na podstawowe zasady wynikające z ustawy, które warunkują rozpoczęcie ustalania uprawnień odbiorcy do stosowania ceny maksymalnej paliw gazowych. Rolą Skarżącej było zastosowanie się do tych zasad.
W skardze wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia z dnia [...] lutego 2025 r. i decyzji ZUS z dnia [...] września 2023 r., tj. nakazanie wszczęcia rozpatrzenia wniosku dotyczącego maja 2023 r. o stosowanie ceny maksymalnej paliw gazowych. Strona wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów ze wskazanych w skardze dokumentów. Zarzuciła naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez błędne uznanie, iż w sprawie powyższy przepis znajdował zastosowanie;
- art. 107 § 1 k.p.a. przez bardzo lakoniczne uzasadnienie, zwłaszcza co istotnych faktów, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia,
- art. 9 k.p.a. przez niedostrzeżenie przez organ drugiej instancji faktu, że już w dniu [...] czerwca 2023 r. została złożona wymagana faktura VAT dotycząca maja 2023 r. przez stronę internetową ZUS za pośrednictwem Pisma Ogólnego do ZUS,
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i okoliczności związanych ze złożonym w dniu [...] czerwca 2023 r. wnioskiem do ZUS za pośrednictwem Pisma Ogólnego do ZUS,
- art 3a ust. 2 ustawy o ochronie odbiorców paliw – warunkiem stosowania ceny maksymalnej paliw gazowych w przypadku, o którym mowa w ust. 7, jest złożenie przez odbiorcę do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosku o stosowanie ceny maksymalnej paliw gazowych we wskazanym przez tego odbiorcę okresie,
- art. 3a ust. 4 ustawy o ochronie odbiorców paliw – wniosek o cenę maksymalnej składa się nie później niż w terminie 30 dni od dnia wystawienia faktury za dostarczone przez podmiot uprawniony paliwa gazowe; okres wskazany przez odbiorcę, o którym mowa w ust. 1, we wniosku o cenę maksymalną musi zawierać się w okresie rozliczeniowym, którego dotyczy ta faktura; każdy wniosek o cenę maksymalną może dotyczyć wyłącznie jednej faktury,
- art. 3a ust. 6 pkt 3 ustawy o ochronie odbiorców paliw – do wniosku o cenę maksymalną dołącza się kopię faktury, o której mowa w ust. 4.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę (art. 151 p.p.s.a.).
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać też należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., II OSK 1867/17).
W rozpatrywanej sprawie, w której rozstrzygnięcie dotyczy w kwestii merytorycznej, stosowania ceny maksymalnej paliw gazowych, zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. oraz w 2024 r. w związku z sytuacją na rynku gazu. Ustawa ta wskazuje w art. 3a ust. 20, że od decyzji, o których mowa w ust. 12 (odmowa ustalenia prawa do stosowania ceny maksymalnej paliw gazowych) lub ust. 18 (cofnięcie prawa do stosowania ceny maksymalnej), przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego dla postępowań w sprawach z Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Przepisy art. 83 ust. 5-7 i art. 83a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych stosuje się odpowiednio. Z kolei w art. 3a ust. 19 tej ustawy wskazuje się, że w zakresie nieuregulowanym w ust. 2-9, 11 i 12, 14-16 oraz 18 stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego.
Zauważyć jednocześnie należy, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania jest rozstrzygnięciem procesowym, a nie merytorycznym jakie zapadłoby na gruncie wymienionego art. 3a ust. 20 ustawy o ochronie odbiorców paliw. Z treści rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji (decyzji) wynika, że została ona wydana na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 (tj. żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Dla porządku należy zauważyć, że organ pierwszej instancji błędnie nazwał wydane rozstrzygnięcie "decyzją". Organ odwoławczy utrzymując w mocy tą decyzję zgodnie z przepisami wydał postanowienie. Błędne nazwanie aktu w sytuacji prawidłowej podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia legalności Sąd stwierdził, że nie narusza ono prawa.
Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny czy organ prawidłowo ocenił, że faktura załączona do wniosku z [...] wrzesnia 2023r. o zastopowanie ceny maksymalnej paliw gazowych za okres [...] maja 2023r. złożona została z naruszeniem terminu o którym stanowi art. 3a ust. 4 ustawy o ochronie odbiorców paliw.
Stosownie do art. 3a ust. 2 ustawy o ochronie odbiorców paliw, warunkiem stosowania ceny maksymalnej paliw gazowych jest złożenie przez uprawnionego odbiorcę do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosku o stosowanie ceny maksymalnej paliw gazowych we wskazanym przez odbiorcę okresie. Artykuł 3a ust. 4 ustawy stanowi, że wniosek o cenę maksymalną składa się nie później niż w terminie 30 dni od dnia wystawienia faktury za dostarczone przez podmiot uprawniony paliwa gazowe. Okres wskazany przez odbiorcę we wniosku o cenę maksymalną musi zawierać się w okresie rozliczeniowym, którego dotyczy faktura. Każdy wniosek o cenę maksymalną może dotyczyć wyłącznie jednej faktury. Natomiast zgodnie z art. 3a ust. 6 pkt 3 do wniosku o cenę maksymalną dołączą się kopię faktury, o której mowa w ust. 4.
Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że wnioskiem z dnia [...] wrzesnia 2023r. Strona wniosła o zastosowanie ceny maksymalnej paliw gazowych za okres 1-31 maja 2023r. Do wniosku załączono fakturę [...] wystawioną [...] czerwca 2023r. Zestawienie daty wystawienia faktury i daty złożenia wniosku, który tej faktury dotyczył bezsprzecznie wskazuje, że naruszony został 30 dniowy termin o którym stanowi art. 3a ust. 4 ustawy o ochronie odbiorców paliw. Spółdzielnia na etapie postepowania odwoławczego jak i w skardze podnosi, że faktura z dnia [...] czerwca 2023r. została już wcześniej przesłana do organu w dniu [...] czerwca 2023r. Podkreślić należy, że okoliczności tej organ nie neguje ale jak wyjaśnia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, faktura z [...] czerwca dotycząca opłat za miesiąc maj została załączona do wniosku dotyczącego ustalenia prawa do ceny maksymalnej gazu za miesiąc kwiecień 2023r. Tymczasem jak stanowi przywołany powyżej art. 3a ust. 4 ustawy o ochronie odbiorców paliw, okres wskazany przez odbiorcę we wniosku o cenę maksymalną musi zawierać się w okresie rozliczeniowym, którego dotyczy faktura. Wskazać w tym miejscu należy, co organ również podkreślił, że w dniu [...] czerwca 2023r., udzielono Stronie pisemnej informacji o treści: "Stosowanie ceny maksymalnej paliw gazowych dotyczy rozliczeń paliw gazowych dostarczonych w okresie od [...] kwietnia 2023 r. do [...] grudnia 2023 r. Wniosek o stosowanie ceny maksymalnej paliw gazowych składa się nie później niż w terminie 30 dni od dnia wystawienia faktury za dostarczone przez podmiot uprawniony paliwa gazowe. Okres wskazany przez odbiorcę we wniosku musi zawierać się w okresie rozliczeniowym którego dotyczy dana faktura. Każdy wniosek o stosowanie ceny maksymalnej paliw gazowych może dotyczyć wyłącznie jednej faktury." Korespondencja została odebrana tego samego dnia. Strona była zatem poinformowana o warunkach i zasadach występowania o pomoc.
W świetle powyższego, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa wskazanych w skardze, tak w zakresie prawa materialnego jak i procedury. Organ zasadnie przyjął , że w sprawie doszło do przekroczenia terminów o których mowa w art. 3a ust. 4 ustawy o ochronie odbiorców paliw co stanowiło podstawę do odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. Zaskarżone postanowienie zostało prawidłowo uzasadnione.
W konsekwencji Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.