II FSK 2931/14

Naczelny Sąd Administracyjny2016-10-28
NSApodatkoweŚredniansa
rygor natychmiastowej wykonalnościOrdynacja podatkowapodatek dochodowy od osób fizycznychprzedawnienieskarga kasacyjnapostępowanie podatkowezaległość podatkowaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej, uznając spełnienie przesłanek z art. 239b Ordynacji podatkowej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. W. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jej skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. Skarżąca kwestionowała spełnienie przesłanek z art. 239b Ordynacji podatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy podatkowe prawidłowo uprawdopodobniły ryzyko niewykonania zobowiązania podatkowego przed upływem terminu przedawnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. Skarżąca zarzucała naruszenie art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 Ordynacji podatkowej, twierdząc, że nie uprawdopodobniono ryzyka niewykonania zobowiązania. Sąd pierwszej instancji uznał, że spełnione zostały obie przesłanki z art. 239b Ordynacji podatkowej: zbliżający się termin przedawnienia (mniej niż 3 miesiące do 31 grudnia 2013 r.) oraz uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania, wynikające z porównania wysokości zobowiązania (31.722 zł) z dochodami skarżącej oraz faktu złożenia odwołania i konieczności uzupełnienia materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA, podkreślając, że dla nadania rygoru wystarczy uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania, a nie jego udowodnienie. Sąd wskazał, że organy prawidłowo oceniły ryzyko niewykonania zobowiązania, biorąc pod uwagę zarówno wysokość zaległości, dochody skarżącej, jak i czas potrzebny na przeprowadzenie postępowania odwoławczego, który mógł doprowadzić do przedawnienia zobowiązania. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przesłanki zostały spełnione.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo uprawdopodobniły ryzyko niewykonania zobowiązania podatkowego, biorąc pod uwagę wysokość zaległości w stosunku do dochodów skarżącej, zbliżający się termin przedawnienia oraz czas potrzebny na przeprowadzenie postępowania odwoławczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 239b § 1 pkt 4

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 239b § 2

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 70

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 139 § 3

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo uprawdopodobniły ryzyko niewykonania zobowiązania podatkowego przed upływem terminu przedawnienia. Okres do przedawnienia zobowiązania podatkowego był krótszy niż 3 miesiące. Wysokość zobowiązania w relacji do dochodów skarżącej oraz czas potrzebny na postępowanie odwoławcze uzasadniały nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 Ordynacji podatkowej przez WSA. Brak uprawdopodobnienia, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Fakt złożenia odwołania nie powinien być brany na niekorzyść podatniczki. Orzeczenia sądów administracyjnych w przedmiocie interpretacji przepisów prawa podatkowego nie wiążą organów podatkowych ani stron. Organy zwlekały z postępowaniem, a potrzeba uzupełnienia dowodów nie powinna obciążać podatniczki.

Godne uwagi sformułowania

Nie można dopuścić do tego, żeby odwołanie, czyli element powodujący niewykonalność decyzji nieostatecznej, stał się jednocześnie instrumentem prowadzącym do przedawnienia się zobowiązania podatkowego. Uprawdopodobnienie nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) istnienia jakiegoś faktu, a zatem nie oznacza konieczności udowodnienia danej okoliczności.

Skład orzekający

Alina Rzepecka

sprawozdawca

Bogdan Lubiński

przewodniczący

Grażyna Nasierowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej zgodnie z art. 239b Ordynacji podatkowej, zwłaszcza w kontekście zbliżającego się terminu przedawnienia i ryzyka niewykonania zobowiązania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nadania rygoru decyzji podatkowej, gdzie kluczowe jest uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania w kontekście terminu przedawnienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego z punktu widzenia praktyki podatkowej zagadnienia nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności, co ma bezpośrednie przełożenie na obowiązki podatników i działania organów podatkowych.

Kiedy organ podatkowy może nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 21 281 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 2931/14 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2016-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-08-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alina Rzepecka /sprawozdawca/
Bogdan Lubiński /przewodniczący/
Grażyna Nasierowska
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
I SA/Łd 153/14 - Wyrok WSA w Łodzi z 2014-05-06
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 749
art. 239b par. 1 pkt 4 i par. 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędziowie: NSA Grażyna Nasierowska, WSA del. Alina Rzepecka (sprawozdawca), Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 28 października 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 153/14 w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 26 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 153/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (zw. dalej: WSA, Sądem I instancji) oddalił skargę M. W. (zw. dalej: stroną, skarżącą) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej
w Łodzi (zw. dalej: Dyrektorem IS, organem odwoławczym, organem II instancji) z 26 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r.
Z uzasadnienia orzeczenia Sądu I instancji wynika, że decyzją z dnia 12 lipca
2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. (zw. dalej: Naczelnikiem US, organem I instancji) określił stronie wysokość zobowiązania
w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie 21.281,00 zł. Od decyzji tej strona wniosła odwołanie.
Postanowieniem z dnia 2 października 2013 r. Naczelnik US nadał rygor natychmiastowej wykonalności ww. decyzji z 12 lipca 2013 r.
W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca wniosła o jego uchylenie
w całości z uwagi na naruszenie art. 239b § 1 pkt 4 w związku z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu zakwestionowała fakt uznania przez organ I instancji, że wysokość uzyskiwanych przez nią w ostatnich latach dochodów nie daje gwarancji, że całość zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, w przypadku utrzymania
w mocy przez organ II instancji decyzji z 12 lipca 2013 roku, zostanie uregulowana. Nie zgodziła się również z tym, że fakt złożenia przez nią odwołania od zaskarżonej decyzji jest okolicznością uprawdopodabniającą niewykonanie decyzji. Ostatecznie stwierdziła, że nie zostały spełnione przesłanki warunkujące nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności.
Postanowieniem z 26 listopada 2013 r. Dyrektor IS utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika US z 2 października 2013 r. W motywach stwierdził, że dokonane przez organ I instancji ustalenia wskazują na prawdopodobieństwo niewykonania przez stronę zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, przed upływem terminu przedawnienia ww. zobowiązania. Odnosząc się do zarzutu, że niezłożenie korekty zeznania podatkowego jest niemożliwe z uwagi na obowiązujące przepisy, organ odwoławczy zauważył, że do złożenia korekty zeznania w zakresie uwzględnienia przychodów wynikających z informacji PIT- 8C wystawionej przez PKO BP S.A., w związku
z umorzeniem należności kredytowych, organ I instancji wezwał stronę przed wszczęciem postępowania podatkowego w zakresie określenia wysokości zobowiązania za 2007 r., tj. w dniu 23 maja 2013 r. (data odbioru 29 maja 2013 r.).
Z kolei, postępowanie podatkowe w sprawie powyższego zobowiązania zostało wszczęte postanowieniem Naczelnika US z 19 czerwca 2013 r. (data odbioru 4 lipca 2013 r.), czyli po upływie pełnego miesiąca od wezwania do złożenia korekty.
Organ podkreślił też, że pomimo istniejącego obowiązku wykazania przychodów
w danym roku podatkowym w zeznaniu podatkowym, strona nie uczyniła tego dobrowolnie. Dodał, że w kwestii opodatkowania dochodów wynikających z informacji PIT-8C za 2007 r. wypowiedział się NSA w wyroku dotyczącym interpretacji indywidualnej w tej sprawie i pomimo prawomocnego wyroku w tej materii strona nie złożyła korekty i nie wykazała tych dochodów do opodatkowania, a składając odwołanie od decyzji Naczelnika US konsekwentnie stanęła na stanowisku, że te dochody nie podlegają opodatkowaniu.
Dyrektor IS stwierdził również, że co prawda okoliczność złożenia odwołania nie
jest sama w sobie przesłanką nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, to
jednak w kontekście innych pozytywnych przesłanek nadania rygoru, świadczyć
może o uprawdopodobnieniu niewykonania zobowiązania podatkowego. Wskazał,
że zaniechanie działań w przedmiotowej sprawie mogło skutkować wygaśnięciem zobowiązania podatkowego przez przedawnienie. Właśnie dla zapobieżenia takich sytuacji ustawodawca wprowadził uregulowania prawne uprawniające organy podatkowe do nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. W skardze do WSA skarżąca zarzuciła naruszenie art. 239b §1 pkt 4 w związku
z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez jego zastosowanie skutkujące utrzymaniem w mocy postanowienia nadającego decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IS wniósł o jej oddalenie.
Sąd I instancji wyrokiem z 6 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 153/14 oddalił skargę skarżącej.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że wprawdzie brzmienie art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej – które przywołał - wskazuje na rozłączność przesłanek w nim wymienionych, to jednak
w świetle § 2 tego artykułu sam fakt zbliżającego się upływu terminu przedawnienia
nie uzasadnia zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie bowiem
z § 2 tego artykułu, przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Językowa wykładnia przytoczonych przepisów uzasadnia prezentowany w orzecznictwie pogląd, że dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek, tj. jednej ze wskazanych w art. 239b § 1 pkt 1-4 Ordynacji podatkowej oraz w § 2 art. 239b tej ustawy. Warunkiem koniecznym
dla nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w trybie art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej jest bowiem jednoczesne uprawdopodobnienie przez organ podatkowy,
że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 cyt. ustawy).
W tym kontekście Sąd stwierdził, że niewątpliwym jest, że w sprawie, do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego objętego decyzją nieostateczną pozostawał okres krótszy niż 3 miesiące. Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego za
2007 r. upływał bowiem 31 grudnia 2013 r., zaś doręczenie decyzji wymiarowej organu
I instancji nastąpiło w dniu 29 lipca 2013 r. Z kolei, postanowienie Naczelnika US
z 2 października 2013 r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności ww. decyzji zostało doręczone stronie w dniu 18 października 2013 r. Zatem, niewątpliwie do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego objętego decyzją nieostateczną pozostawał okres krótszy niż 3 miesiące.
Jednocześnie, w ocenie Sądu I instancji, uprawdopodobniono w analizowanej sprawie, stosownie do § 2 wskazanego powyżej artykułu, że zobowiązanie wynikające z decyzji wymiarowej nie zostanie wykonane. WSA powołał się w tej materii na ustalenia organów z których wynika, że w 2007r. skarżąca uzyskała łączny dochód w kwocie 98.788,90 zł, podatek należny 21.281 zł a podatek do zapłaty - 19.103,00 zł. Rozliczenia rocznego za 2007 r. dokonał za nią pracodawca, wykazując w zeznaniu PIT-40 jedynie przychody ze stosunku pracy. Sąd dodał, że skarżąca nie złożyła korekty zeznania podatkowego uwzględniającego prawidłowe rozliczenie w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r., pomimo że kwestia ta została rozstrzygnięta wyrokiem NSA z 10 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 1923/11, którym oddalono jej skargę kasacyjną, podzielając tym samym pogląd organu interpretującego o konieczności opodatkowania równowartości umorzonego kredytu mieszkaniowego.
WSA uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że znaczny rozmiar zobowiązania w relacji z dochodami uzyskiwanymi w ostatnim okresie również uprawdopodabnia, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. W tym zakresie dokonały one porównania kwot wynikających ze złożonych przez skarżącą zeznań podatkowych za lata 2008-2012. Sama też kwota zaległości wynikającej z decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności wynosi 19.102,00 zł, a odsetki za zwłokę 12.620,00 zł, co łącznie daje kwotę 31.722,00 zł.
W ocenie Sadu I instancji, organy podatkowe zasadnie też zwróciły uwagę na okoliczność wniesienia przez skarżącą odwołania od decyzji organu I instancji w dniu 12 sierpnia 2013 r. W tej sytuacji przyjąć należało, że obawę niewykonania uzasadniał będzie także upływu czasu, który mógł i de facto uniemożliwił wydanie decyzji ostatecznej przez organ II instancji przed upływem terminu przedawnienia, co z mocy prawa powodowałoby wygaśnięcie zobowiązania podatkowego. Podkreślił przy tym, że wobec braku przedłożenia przez stronę dokumentów dotyczących umorzenia należności kredytowych, w tym decyzji banku o umorzeniu będącej podstawą do sporządzenia informacji PIT- 8C, Dyrektor IS zwrócił się do Naczelnika US
o wystąpienie do PKO BP o wydanie kserokopii wydanej przez PKO BP ugody i decyzji o umorzeniu odsetek, stanowiących podstawę wystawienia informacji PIT- 8C za
2007 r. Sąd zwrócił uwagę na fakt, że ponieważ uzyskanie kserokopii – zgodnie
z informacją uzyskaną z banku - było możliwe po uprzednim wyrażeniu zgody przez klienta, Naczelnik US pismem z 28 października 2013 r. wezwał stronę do upoważnienia w kwestii wystąpienia do banku o przekazanie informacji i kserokopii. Konieczność i czasochłonność podjęcia tych czynności wymagała przedłużenia terminu do rozpoznania odwołania i wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy do
30 grudnia 2013 r. Z tym dniem zaś upływał termin przedawnienia zobowiązanie podatkowego. W ocenie Sądu także i te okoliczności nakazywały uznać za uprawdopodobnioną przesłankę z § 2 art. 239b Ordynacji podatkowej.
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od ww. wyroku WSA z 6 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 153/14, strona na podstawie art. 174 pkt. 1 ustawy z 30 sierpnia
2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – zw. dalej P.p.s.a., zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez jego
błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie tj.: art. 239 b § 1 pkt 4 i art. 239 b § 2 Ordynacji podatkowej w związku art. 3 § 2 oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1
lit. a P.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że
w okolicznościach sprawy ustalonych i przyjętych przez Izbę Skarbową w Łodzi uprawdopodobnione zostało, że zobowiązanie wynikające z decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r. nie zostanie wykonane. Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku
w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W motywach wskazano, że Sąd uznając, że organ podatkowy zasadnie przyjął
w postanowieniu z 26 listopada 2013 r., że wysokość dochodów podatnika
w porównaniu z wysokością łącznej zaległości nie daje gwarancji, że zobowiązanie zostanie wykonane, nie dostrzegł, że w uzasadnieniu tego postanowienia nie
wskazano konkretnych kwot, które uzasadniałyby takie twierdzenie. Organ II instancji
ograniczył się natomiast jedynie do ogólnikowego twierdzenia, że porównano kwoty (dochody) wynikające z zeznań podatkowych za lata 2008-2012 z rozmiarami zobowiązań. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, nie powinien być brany na niekorzyść podatniczki fakt złożenia odwołania od decyzji wymiarowej. Prawo do rozpatrzenia sprawy przez organy podatkowe w dwóch instancjach, stanowi bowiem przejaw
gwarancji konstytucyjnych praw obywatelskich.
Nie można również nadawać waloru rozstrzygającego orzeczeniu sądów administracyjnych w przedmiocie interpretacji przepisów prawa podatkowego (orzeczeń niekorzystnych dla skarżącej). Wydaje się niewątpliwe, że takie orzeczenia, nawet Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie wiążą Sądu, skarżącej, ani też organów podatkowych.
Za mało przekonujące autor skargi kasacyjnej uznał też argumenty, że za tym, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, przemawiała potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie przez konieczność uzyskania z PKO BP S.A. kserokopii
ugody zawartej przez stronę z bankiem i decyzji banku o umorzeniu odsetek,
co miało wydłużyć zakończenie sprawy na okres po upływie terminu przedawnienia tj.
po 31 grudnia 2013r. Zwrócił bowiem uwagę, że organy podatkowe miały 5 lat na przeprowadzenie postępowania w sprawie, zwlekając z tym, aż do ostatnich tygodni
2013 r., a ponadto skoro istniała potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego poprzez złożenie i analizę dokumentów bankowych, których wcześniej nie było, to nie można uznać, aby interpretacja podatkowa, która miała swoje zakończenie w wyroku NSA
z 10 maja 2013r. sygn. akt II FSK 1923/11, mogła mieć charakter rozstrzygający
w sprawie (materiał dowodowy nie był kompletny, to i przedstawiony stan faktyczny poddany pod osąd sądów administracyjnych zapewne nie był pełny). W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Dyrektor IS wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.
Przystępując do rozpoznania wniesionego środka zaskarżenia, w pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak
z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym
w art. 174 i art. 176 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest bowiem granicami skargi kasacyjnej i nie może zastępować strony w wyrażaniu, precyzowaniu, czy też uzasadnianiu jej zarzutów. Innymi słowy, wskazanie przez autora skargi kasacyjnej przepisów, jakie w jego ocenie naruszył sąd administracyjny pierwszej instancji, a także wyjaśnienie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, na czym to naruszenie polegało, wyznacza granice, w których rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny zatem być ujęte ściśle i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 P.p.s.a.)
Skarga kasacyjna w rozpoznawanej sprawie została oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.: art. 239 b § 1 pkt 4 i art. 239 b § 2 Ordynacji podatkowej w związku art. 3 § 2 oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w okolicznościach sprawy ustalonych
i przyjętych przez Izbę Skarbową w Łodzi uprawdopodobnione zostało, że zobowiązanie wynikające z decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r. nie zostanie wykonane.
W ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów nie stanowią podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku. Należy bowiem zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że
w sprawie zaistniały przesłanki do nadania decyzji ostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności określone w art. 239 b Ordynacji podatkowej.
W orzecznictwie zwraca się uwagę, że fakt zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy obowiązany jest ustalić przez udowodnienie, natomiast dla wykazania spełnienia warunku określonego w art. 239b § 2 tej ustawy wystarczy uprawdopodobnienie, które jest środkiem zastępczym dowodu. Uprawdopodobnienie nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) istnienia jakiegoś faktu, a zatem nie oznacza konieczności udowodnienia danej okoliczności.
Tym samym, przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy (przypuszczenia), że zobowiązanie to wygaśnie wskutek upływu terminu przedawnienia.
Jeżeli więc organ podatkowy powołuje się na przesłankę z art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, to chcąc wypełnić warunek wynikający z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, powinien wskazać na takie okoliczności stwarzające ryzyko niewykonania zobowiązania podatkowego, które wiążą się z krótszym niż 3 miesięcznym okresem jego przedawnienia. Taką okolicznością może być między innymi czas niezbędny
do uzyskania przez decyzję nieostateczną waloru ostateczności. Jeżeli bowiem istnieje ryzyko uruchomienia postępowania odwoławczego (np. z uwagi na wysokość
kwoty podlegającej wpłacie, która wynika z decyzji nieostatecznej), a spodziewany
czas przeprowadzenia tego postępowania z zachowaniem terminów, o których mowa
w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej, przekracza okres pozostały do przedawnienia zobowiązania, to okoliczność ta może stanowić uprawdopodobnienie, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Nie można bowiem dopuścić do tego, żeby odwołanie, czyli element powodujący niewykonalność decyzji nieostatecznej, stał się jednocześnie instrumentem prowadzącym do przedawnienia się zobowiązania podatkowego. Stąd potrzeba nadawania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, kiedy okres do przedawnienia jest zbyt krótki.
W rozpoznawanej sprawie w dostateczny sposób uzasadniono nadanie
decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, z uwagi na istniejące prawdopodobieństwo, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Wykazano również,
w sposób ewidentny, że w sprawie okres do upływu przedawnienia zobowiązania podatkowego, objętego nieostateczną decyzją jest krótszy niż 3 miesiące.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, trafnie WSA zaznaczył, że
w uzasadnieniu postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wyjaśniono, że z ustaleń organów wynika, że strona w 2007r. uzyskała łączny dochód
w kwocie 98.788,90 zł, podatek należny 21.281 zł a podatek do zapłaty - 19.103,00 zł. Rozliczenia rocznego za 2007 r. dokonał za nią pracodawca, wykazując w zeznaniu PIT-40 jedynie przychody ze stosunku pracy. Skarżąca nie złożyła korekty zeznania podatkowego, uwzględniającego prawidłowe rozliczenie w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r., pomimo że kwestia ta została rozstrzygnięta wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 1923/11, którym uznano za prawidłowy pogląd Ministra Finansów
o konieczności opodatkowania równowartości umorzonego kredytu mieszkaniowego
i w konsekwencji oddalono skargę kasacyjną strony.
Warto również zwrócić uwagę na fakt, że skarżąca nie złożyła korekty zeznania pomimo tego, że przed wszczęciem postępowania podatkowego w zakresie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2007 r. organ wezwał ją do dokonania tej czynności.
Nie ulega też wątpliwości, że organ swoje stanowisko poparł analizą rozmiaru zobowiązania podatkowego w relacji z dochodami uzyskiwanymi w ostatnim czasie przez skarżącą. Porównał dochody wykazane przez stronę w zeznaniach podatkowych za lata 2008-2012. Wskazał kwotę zaległości podatkowej za 2007 r. (31.722 zł).
W tym stanie rzeczy, uprawnioną była ocena Sądu I instancji, że okoliczność ta, stanowiła podstawę do stwierdzenia, że wysokość dochodów w porównaniu
z wysokością łącznej zaległości nie daje gwarancji (w znaczeniu - uprawdopodabnia), że zobowiązanie zostanie wykonane.
Bez wątpienia też, ryzyko niewykonania zobowiązań stało się jeszcze bardzie realne, gdy weźmie się pod uwagę powołany dodatkowo przez organy i WSA fakt wniesienia przez stronę od decyzji organu I instancji w dniu 12 sierpnia 2013 r. odwołania, jak też wyszczególnione czynności procesowe – podjęte w toku postępowania odwoławczego.
Dowiedziono również, że konieczność i czasochłonność ich przeprowadzenia wymagała przedłużenia terminu do rozpoznania odwołania i wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy skarżącej do dnia 30 grudnia 2013 r. Z tym zaś dniem, jak słusznie podkreślił Sąd I instancji upływał termin przedawnienia zobowiązania podatkowego określonego w decyzji nieostatecznej. W konsekwencji, także i te okoliczności nakazywały uznać za uprawdopodobnioną przesłankę z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej.
Jednocześnie koniecznym jest podkreślenie, że motywy i ocena przedstawiona przez WSA w zaskarżonym wyroku przekonują, że fakt złożenia przez skarżącą odwołania nie stanowił w tej sprawie jedynej okoliczności wypełniającej obie przesłanki wynikające
z art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na argumenty skargi kasacyjnej, należy dodać, że organy podatkowe na weryfikację zobowiązania podatkowego mają 5 lat, a normą prawną, która wyraźnie zakreśla terminy prowadzenia postępowań podatkowych (którą muszą brać pod uwagę z urzędu) jest art. 70 Ordynacji podatkowej. Nie można czynić zarzutu organom podatkowym, że działając w zgodzie z prawem, podjęły wszelkie starania przeciwdziałające przedawnieniu zobowiązania podatkowego.
W tym stanie rzeczy, uznając, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 i art. 204 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI