I SA/Bd 193/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2005-05-18
NSApodatkoweŚredniawsa
VATpodatek od towarów i usługodliczenie podatku naliczonegosamochód ciężarowo-specjalizowanyhomologacjadodatkowe zobowiązanie podatkowezasada intertemporalnarozporządzenie Ministra Finansów

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku VAT od zakupu samochodu ciężarowo-specjalizowanego z powodu braku homologacji.

Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła wysokość zwrotu różnicy podatku VAT i ustaliła dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Spór dotyczył prawa do odliczenia podatku naliczonego przy zakupie samochodu VOLVO S80 T6, który był pierwotnie zarejestrowany jako osobowy, a następnie przerobiony na ciężarowo-specjalizowany. Organ uznał, że podatnik nie spełnił wymogów homologacji dla samochodów ciężarowych, co wyłączało prawo do odliczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę P. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Decyzje te określały spółce wysokość zwrotu różnicy nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za grudzień 2003 r. oraz ustalały dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Spór dotyczył odliczenia podatku VAT od zakupu samochodu VOLVO S80 T6, który został zakupiony przez spółkę jako trzeciego właściciela. Samochód ten był pierwotnie zarejestrowany jako osobowy, a następnie, po dokonaniu zmian, jako ciężarowo-specjalizowany. Organ podatkowy uznał, że podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ pojazd nie posiadał świadectwa homologacji typu ciężarowego, co było wymogiem zgodnie z § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a przepis dotyczący dodatkowego zobowiązania podatkowego, mimo uchylenia ustawy, mógł być stosowany na zasadzie intertemporalnej do stanów faktycznych zrealizowanych w okresie jego obowiązywania. Sąd potwierdził również, że brak homologacji wyłączał prawo do odliczenia podatku naliczonego, a argumentacja spółki dotycząca wcześniejszych właścicieli lub interpretacji Ministra Finansów nie miała zastosowania w tej konkretnej sytuacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Zgodnie z § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów, podatnicy nabywający samochody inne niż osobowe, które nie posiadają homologacji producenta lub importera wymaganej dla tego rodzaju samochodów, nie mają prawa do obniżenia podatku należnego ani zwrotu różnicy podatku o kwotę podatku naliczonego związanego z nabyciem tych samochodów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.p.t.u. i u.p.a. art. 27 § ust. 6

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Przepis stanowił podstawę do określenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 30% kwoty zawyżenia zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Mimo uchylenia ustawy, przepis ten mógł być stosowany do stanów faktycznych zrealizowanych w okresie jego obowiązywania na zasadzie intertemporalnej.

rozp. MF art. 10 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Wyłączało prawo podatników nabywających samochody inne niż osobowe, które nie posiadają homologacji producenta lub importera wymaganej dla tego rodzaju samochodów, do obniżenia podatku należnego oraz do zwrotu różnicy podatku, o kwotę podatku naliczonego związanego z nabyciem tych samochodów.

Pomocnicze

u.p.t.u. i u.p.a. art. 25 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Określał warunki, które musiał spełniać samochód (inny niż osobowy, o dopuszczalnej ładowności przekraczającej 500kg, z cechami wynikającymi z homologacji) aby podatnik mógł dokonać obniżenia lub zwrotu różnicy podatku.

p.p.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji przez sąd administracyjny.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa kryterium oceny zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny (zgodność z prawem).

u.p.t.u. art. 175

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Przepis dotyczący uchylenia ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak homologacji producenta lub importera dla samochodu ciężarowo-specjalizowanego wyłącza prawo do odliczenia podatku naliczonego. Przepis dotyczący dodatkowego zobowiązania podatkowego, mimo uchylenia ustawy, mógł być stosowany na zasadzie intertemporalnej do stanów faktycznych zrealizowanych w okresie jego obowiązywania. Prawo do odliczenia podatku naliczonego jest indywidualne dla każdego podatnika i nie przechodzi z poprzednich właścicieli.

Odrzucone argumenty

Nie można wydać decyzji konstytucyjnej – ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe - na podstawie nieobowiązującego w momencie jej wydania przepisu prawa. Skarżący spełniał warunki uzależniające dokonanie odliczenia podatku VAT.

Godne uwagi sformułowania

nie może zmienić tej oceny wskazane przez skarżącą na uchylenie z dniem 1 maja 2004r. ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym Nie jest, na gruncie prawa polskiego, jednoznacznym pojęcie "obowiązywania" ustawy z jej "stosowaniem". Zakwestionowany przepis - mimo jego uchylenia - może być nadal stosowany na podstawie zasady intertemporalnej, miarodajnej dla danej kwestii. Taki zapis wskazuje na to, że jest to norma sankcjonująca, która nakazuje organowi wymierzenie sankcji podatnikowi, który nie spełni określonego obowiązku samoobliczenia podatku VAT

Skład orzekający

Izabela Najda-Ossowska

przewodniczący

Leszek Kleczkowski

członek

Mirella Łent

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady intertemporalnej w prawie podatkowym, warunki odliczenia VAT od zakupu pojazdów specjalistycznych, stosowanie przepisów uchylonych do stanów faktycznych z przeszłości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku homologacji dla pojazdu typu ciężarowo-specjalizowanego i okresu obowiązywania przepisów z 1993 r. oraz rozporządzenia z 2002 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa podatkowego – odliczania VAT od zakupu pojazdów, co jest częstym problemem dla przedsiębiorców. Wyjaśnia zasady stosowania przepisów, które zostały uchylone.

Czy brak homologacji pozbawi Cię prawa do odliczenia VAT? Sąd wyjaśnia.

Sektor

podatki

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 193/05 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2005-05-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Izabela Najda-Ossowska /przewodniczący/
Leszek Kleczkowski
Mirella Łent /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
art. 27 ust. 6
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski,, asesor WSA Mirella Łent (spr.), Protokolant Damian Bronowicki, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w I. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2005r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2003r. oddala skargę
Uzasadnienie
I SA/Bd 193/05
U Z A S A D N I E N I E
Dnia [...] 2005r., decyzją Nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. z [...] 2004r., Nr [...], określającą P.. sp. z o.o. w I. wysokość zwrotu różnicy nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc grudzień 2003r. w kwocie 00,00 zł oraz wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na miesiąc styczeń 2004r. w kwocie 4.416,00 zł, a także ustalającą wysokość dodatkowego zobowiązania podatkowego w kwocie 4.885,00zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano na to, że podatnik zakupił [...] 2003r. samochód określony jako ciężarowo-specjalizowany VOLVO S80 T6. Oprócz umowy sprzedaży przedłożono opis zmian dokonanych w pojeździe oraz zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z [...]. 1999r., wykonanym przez Stację Technicznej Kontroli Pojazdów w P. dla poprzedniego właściciela, z których wynikało, że pojazd ten był typu ciężarowo-specjalizowanego. Stwierdzono ponadto, że pojazd nie posiadał świadectwa homologacji pojazdu samochodowego typu ciężarowego, natomiast sprowadzony z zagranicy posiadał homologację na samochód osobowy i jako taki został po raz pierwszy zarejestrowany. Po zmianach dokonanych w pojeździe przez pierwszego właściciela, zmieniono rejestrację w ten sposób, że zmieniono rodzaj samochodu na ciężarowo-specjalizowany. Podatnik był trzecim właścicielem pojazdu i odliczył podatek naliczony zawarty w fakturze zakupu pojazdu.
Organ uznał, że takie zachowanie się podatnika przeczyło § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 27, poz. 268 ze zm.), gdyż zgodnie z jego zapisem podatnikom nabywającym samochody inne niż osobowe, które nie posiadają homologacji producenta lub importera wymaganej dla tego rodzaju samochodów, nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego oraz do zwrotu różnicy podatku, o kwotę podatku naliczonego związanego z nabyciem tych samochodów, co w odczytaniu z art. 25 ust. 1 pkt 2) ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), oznacza, że obniżenia lub zwrotu różnicy podatku należnego podatnik mógł dokonać o podatek naliczony związany z nabyciem samochodu, który spełniałby łącznie to, że: jest samochodem innym niż osobowy, o dopuszczalnej ładowności przekraczającej 500kg, a cechy te wynikają z homologacji producenta lub importera, wymaganej dla tego rodzaju samochodów.
Organy wskazały, że nie ma sprzeczności tego z interpretacją dokonaną przez Ministra Finansów, gdzie uznał on, że osobami uprawnionymi do dokonania stosownych odliczeń uważa się osoby, które nabyły w okresie do [...] 2001r. samochód osobowy, który został przerobiony na samochód ciężarowy, co zostało stwierdzone stosownym wpisem do dowodu rejestracyjnego, wykorzystywały ten samochód w prowadzeniu działalności gospodarczej, przy czym charakter tej działalności wymagał posiadania samochodu ciężarowego, przeróbki samochodu uprawniające do zaliczenia tego pojazdu do samochodów ciężarowych zostały faktycznie dokonane, co można stwierdzić na podstawie zaświadczeń bądź na podstawie innych dowodów wydanych przez upoważnione stacje kontroli pojazdów, dokumentujących przeróbki; gdyż w sprawie samochód został nabyty po wskazanej dacie. Podniesiono, że dowód rejestracyjny pojazdu wydany na pierwszego właściciela samochodu jako samochodu ciężarowego, został unieważniony.
W skardze wniesiono o uchylenie decyzji, ponieważ nie można wydać decyzji konstytucyjnej – ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe - na podstawie nieobowiązującego w momencie jej wydania przepisu prawa. Nie zgodzono się również ze stanowiskiem jakoby skarżący nie spełniał warunków uzależniających dokonanie odliczenia.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje.
Skarga nie została uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie naruszała prawa w stopniu, o jakim mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oceniona według kryterium zgodności z prawem, jak wymaga tego przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269).
Nie może zmienić tej oceny wskazane przez skarżącą na uchylenie z dniem 1 maja 2004r. ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50, ze zm.)(art. 175 ustawy z dnia 1 1 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.)), na której przepisie art. 27 ust. 6 (zastąpionym przepisem o takiej samej treści - art. 109 ust. 5) organ oparł ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego.
Nie jest, na gruncie prawa polskiego, jednoznacznym pojęcie "obowiązywania" ustawy z jej "stosowaniem". Zakwestionowany przepis - mimo jego uchylenia - może być nadal stosowany na podstawie zasady intertemporalnej, miarodajnej dla danej kwestii. Zgodnie z regulacją intertemporalną miarodajną dla spraw podatkowych, zakwestionowany przepis może być nadal stosowany do stanów faktycznych zrealizowanych w okresie jego obowiązywania, a zatem może stanowić podstawę prawną rozstrzygnięć dotyczących podatku od towarów i usług za odpowiednie okresy rozliczeniowe.
Stosownie do art. 27 ust. 6 cyt. ustawy z 1993r., w razie stwierdzenia, że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej, naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej określa kwotę zwrotu w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zawyżenia, a dotyczyło to również różnicy podatku, o której mowa w art. 21 ust. 1 tej ustawy.
Taki zapis wskazuje na to, że jest to norma sankcjonująca, która nakazuje organowi wymierzenie sankcji podatnikowi, który nie spełni określonego obowiązku samoobliczenia podatku VAT i tym stanem, do jakiego należy odnieść rozważania o stosowaniu odpowiednich przepisów jest: wykazanie kwoty zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wyższej od kwoty należnej, a nie doręczenie decyzji (zachowanie się organu zgodnie z dyspozycją normy).
Skoro wobec tego, przed [...] 2004r. nastąpiło definitywnie naruszenie kluczowego dla konstrukcji podatku od towarów i usług obowiązku, o jakim mowa w art. 27 ust. 6 cyt. ustawy z 1993r. tj. zrealizował się stan faktyczny, do jakiego miał zastosowanie ten przepis, organ prawidłowo wymierzył obligatoryjną sankcję w nim ustanowioną, gdyż [...] 2004r. usankcjonował uchybienie obowiązkom wynikającym z zasady samoobliczenia podatku VAT za grudzień 2003r.
W ocenie sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa również w kwestii braku podstaw do uznania, że podatnik nie mógł dokonać odliczenia podatku.
Organ prawidłowo odczytał i zastosował normę prawa, którą ograniczono podatnikowi prawo do obniżenia, o jakim mowa w art. 19 ust. 1 cyt. ustawy podatkowej. Minister właściwy do spraw finansów publicznych upoważniony w art. 23 ust. 1 pkt 1) cyt. ustawy podatkowej, określił, że przypadek nabycia samochodu innego niż osobowy, brak homologacji producenta lub importera wymaganej dla tego rodzaju samochodów, wyłącza prawo podatnika do obniżenia podatku należnego oraz do zwrotu różnicy podatku, o kwotę podatku naliczonego związanego z nabyciem tego samochodu (§ 10 ust.3 cyt. rozporządzenia). Bezspornym natomiast jest to, że nabyty przez skarżącego pojazd takiego świadectwa nie miał.
Nie może zmienić tej oceny, podnoszone przez skarżącego stanowisko Ministra Finansów czy Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, gdyż nie obejmuje ono swoim zakresem sytuacji, w jakiej on się znalazł. Uznanie, że osobami uprawnionymi do dokonania stosownych odliczeń są osoby, które nabyły w okresie do [...] 2001r. samochód osobowy, który został przerobiony na samochód ciężarowy, co zostało stwierdzone stosownym wpisem do dowodu rejestracyjnego, nadto wykorzystywały ten samochód w prowadzeniu działalności gospodarczej, przy czym charakter tej działalności wymagał posiadania samochodu ciężarowego, a przeróbki samochodu uprawniające do zaliczenia tego pojazdu do samochodów ciężarowych zostały faktycznie dokonane, co można stwierdzić na podstawie zaświadczeń bądź na podstawie innych dowodów wydanych przez upoważnione stacje kontroli pojazdów, dokumentujących przeróbki; każdorazowo należy odnieść do sytuacji konkretnego podatnika oraz czynności dokonanej przez niego. Brakuje zapisów, które pozwoliłyby na uznanie, że prawo to jest związane z towarem, w tym przypadku z samochodem, i skoro podatnik nie nabył pojazdu przed [...] 2001r., to nawet, gdy poprzedni nabywcy mieli prawo do obniżenia podatku, to nie miało to wpływu na jego uprawnienia do obniżenia.
Mając na względzie powyższe okoliczności oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI