I SA/Bd 192/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2025-06-03
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnezarzuty w egzekucjipostępowanie sądowoadministracyjneumorzenie postępowaniaautokontrola organuart. 54 p.p.s.a.art. 161 p.p.s.a.zwrot kosztów

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, ponieważ organ odwoławczy uchylił własne postanowienie w trybie autokontroli, czyniąc sprawę bezprzedmiotową.

Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Po wniesieniu skargi, SKO, działając na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., uchyliło własne postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji, uznając zarzut strony za uzasadniony. W związku z tym, SKO wniosło o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd uznał, że uchylenie postanowienia w trybie autokontroli spowodowało bezprzedmiotowość postępowania sądowego i na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów na rzecz skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawę ze skargi D. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 6 lutego 2025 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd umorzył postępowanie sądowoadministracyjne, uznając je za bezprzedmiotowe. Uzasadnienie opiera się na fakcie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), uchyliło w całości swoje postanowienie z dnia 6 lutego 2025 r. oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza M. C. z dnia [...] listopada 2024 r. Uchylenie to nastąpiło po tym, jak SKO rozpoznało zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji, które oddaliło zarzut strony dotyczący braku doręczenia upomnienia w sprawie egzekucji administracyjnej. W wyniku zastosowania art. 54 § 3 p.p.s.a., SKO uznało zarzut strony za uzasadniony i stwierdziło, że jego wcześniejsze działanie nie było bezpodstawne ani z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd podkreślił, że uchylenie postanowienia w trybie autokontroli przez organ odwoławczy powoduje, iż przedmiot postępowania sądowego przestaje istnieć, co czyni je bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W takiej sytuacji sąd jest zobowiązany do umorzenia postępowania. Sąd orzekł również o zwrocie kosztów postępowania na rzecz D. M. w kwocie 100 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, uchylenie postanowienia w trybie autokontroli powoduje, że przedmiot postępowania sądowego przestaje istnieć, co czyni je bezprzedmiotowym.

Uzasadnienie

Zastosowanie art. 54 § 3 p.p.s.a. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które uchyliło własne postanowienie i postanowienie organu pierwszej instancji, spowodowało wyeliminowanie z obrotu prawnego kwestionowanego aktu. W konsekwencji, postępowanie przed sądem stało się bezprzedmiotowe, co uzasadnia jego umorzenie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 161 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe, co oznacza, że w toku postępowania sądowego wystąpiły zdarzenia uniemożliwiające prowadzenie dalszego postępowania.

p.p.s.a. art. 54 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania, uchylając zaskarżoną decyzję i wydając nową decyzję lub stwierdzając, czy działanie miało miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

p.p.s.a. art. 201 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O kosztach postępowania orzeka się w każdym orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji.

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów następuje według zasad określonych w art. 199-204.

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów następuje według zasad określonych w art. 199-204.

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość wynikającą z zastosowania przez organ odwoławczy art. 54 § 3 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe uchylenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., postanowienia w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej spowodowało, że niemożliwe jest prowadzenie postępowania w sprawie, gdyż przestał istnieć przedmiot tego postępowania.

Skład orzekający

Leszek Kleczkowski

przewodniczący sprawozdawca

Halina Adamczewska-Wasilewicz

sędzia

Urszula Wiśniewska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku zastosowania przez organ odwoławczy art. 54 § 3 p.p.s.a. i uchylenia własnego postanowienia, co czyni sprawę bezprzedmiotową."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odwoławczy skorzystał z trybu autokontroli po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje mechanizm autokontroli organów administracji i jego wpływ na postępowanie sądowoadministracyjne, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Organ odwoławczy sam uchylił swoje postanowienie. Sąd umorzył sprawę.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 192/25 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-06-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz
Leszek Kleczkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
umorzono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 161 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi D. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 6 lutego 2025 r. nr SKO-56-25/24 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjnym, 2. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu na rzecz D. M. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2024 r. Burmistrza M. C. oddalił zarzut strony w sprawie egzekucji administracyjnej braku uprzedniego doręczenia zobowiązanym upomnienia. Po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z dnia [...] lutego 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. i w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uchyliło w całości postanowienie Burmistrza M. C. z dnia [...] listopada 2024 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wskutek wniesionej skargi na powyższe postanowienie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze - działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") – uchyliło w całości wydane przez siebie postanowienie z dnia [...] lutego 2025 r. oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza M. C. z dnia [...] listopada 2024 r., uznało za uzasadniony zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej i stwierdziło, że działanie Samorządowego Kolegium Odwoławcze nie miało miejsca bez podstawy prawnej, ani z rażącym naruszeniem prawa. W piśmie z dnia [...] marca
2025 r. (odpowiedzi na skargę) Kolegium wniosło o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać też należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., II OSK 1867/17).
W myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Użyty w tym przepisie zwrot "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, że chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy, postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2017 r., II OSK 2798/15). Wśród "innych przyczyn", o których mowa w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wymienia się takie okoliczności, jak: pozbawienie bytu prawnego zaskarżonej decyzji w nadzwyczajnym wewnątrzadministracyjnym postępowaniu kontrolnym (np. w wyniku stwierdzenia jej nieważności), skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a. i uchylenie jej, wygaśnięcia decyzji obarczonej terminem ustawowym lub ustalonym w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 15 kwietnia 2014 r., II GSK 376/14; por. T. Woś, (w:) H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex 2016, Komentarz do art. 161).
Zgodnie art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że uchylenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., postanowienia w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej spowodowało, że niemożliwe jest prowadzenie postępowania w sprawie, gdyż przestał istnieć przedmiot tego postępowania. Stało się ono bezprzedmiotowe wskutek wyeliminowania z obrotu prawnego wymienionego postanowienia. W takiej sytuacji wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany umorzyć postępowanie sądowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2008 r., I FSK 1189/08; postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., I FZ 503/11; postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2013 r., II GSK 2367/13). W konsekwencji, brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, o co wnosiła strona w skardze.
Jednocześnie Sąd zauważa, że prawomocność materialna postanowienia wydanego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zostaje wzruszona wskutek prawomocnego wyroku uwzględniającego skargę na postanowienie autokontrolne.
W rezultacie uchylenie orzeczenia autokontrolnego oznacza, że postępowanie
z pierwotnej skargi nie jest już bezprzedmiotowe i toczy się według zasad postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2013 r., II GSK 2367/13 oraz wskazane tam orzecznictwo sądowe oraz literatura).
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 201 § 1, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a. Na koszty te składa się uiszczony wpis sądowy w kwocie [...]zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI