I SA/Bd 182/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję organów celnych odmawiającą stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego od samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo, uznając, że polskie przepisy mogą naruszać art. 90 TWE poprzez dyskryminacyjne opodatkowanie.
Skarżący domagał się stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego od samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo, twierdząc, że polskie przepisy dotyczące akcyzy dyskryminują pojazdy sprowadzane z zagranicy w porównaniu do pojazdów krajowych. Organy celne odmówiły, powołując się na brak dyskryminacji i pierwszeństwo prawa krajowego. WSA w Bydgoszczy uchylił decyzje organów, wskazując na potencjalną sprzeczność z art. 90 TWE i konieczność zbadania, czy zapłacony podatek nie przewyższa podatku rezydualnego zawartego w cenie podobnych pojazdów krajowych.
Sprawa dotyczyła wniosku M. W. o stwierdzenie nadpłaty podatku akcyzowego od samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo. Naczelnik Urzędu Celnego w T. odmówił stwierdzenia nadpłaty i określił należne zobowiązanie w podatku akcyzowym w wysokości 45.920 PLN, stosując stawkę 25,6%. Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał tę decyzję w mocy, argumentując, że polskie prawo akcyzowe nie dyskryminuje samochodów z innych państw członkowskich i że organy są związane przepisami prawa krajowego do czasu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o ich niezgodności z Konstytucją. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o podatku akcyzowym w związku z Konstytucją RP i art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Sąd uznał, że polskie prawo wspólnotowe, które zaczęło obowiązywać od 1 maja 2004 r., ma pierwszeństwo przed prawem wewnętrznym. Zgodnie z zasadą bezpośredniego skutku i pierwszeństwa prawa wspólnotowego, sądy krajowe są obowiązane do niestosowania przepisów prawa wewnętrznego sprzecznych z bezpośrednio skutecznym prawem wspólnotowym. Sąd odwołał się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS), w tym do wyroku w sprawie C-313/05 (Maciej Brzeziński), który stanowi, że art. 90 ust. 1 TWE sprzeciwia się podatkowi akcyzowemu, jeśli kwota podatku nałożonego na używane pojazdy nabyte w innym państwie członkowskim przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów już zarejestrowanych w kraju. Sąd stwierdził, że polskie prawo podatkowe traktuje inaczej samochody używane sprowadzane z zagranicy niż te sprzedawane lokalnie, co może mieć charakter dyskryminacyjny. W związku z tym, skarżącej może przysługiwać zwrot podatku akcyzowego, jeśli zapłacona kwota przewyższa podatek rezydualny zawarty w cenie podobnego pojazdu krajowego. Sąd wskazał na naruszenie przez organy celne przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących ustalenia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, polski podatek akcyzowy od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego może naruszać art. 90 ust. 1 TWE, jeśli kwota zapłaconego podatku przewyższa rezydualny podatek zawarty w cenie podobnych pojazdów krajowych.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 90 ust. 1 TWE zakazuje nakładania na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych wyższych od podatków nałożonych na podobne produkty krajowe. Polskie prawo akcyzowe traktuje inaczej samochody sprowadzane z zagranicy niż te sprzedawane lokalnie, co może prowadzić do dyskryminacji. Konieczne jest porównanie zapłaconej akcyzy z podatkiem rezydualnym zawartym w cenie krajowych pojazdów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Pomocnicze
u.p.a. art. 10 § 1 pkt 2
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 81
Ustawa o podatku akcyzowym
o.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § 4
Ustawa - Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozp. MF art. 7
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego
Konstytucja RP art. 8
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 91
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego od samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo naruszają art. 90 ust. 1 TWE poprzez dyskryminacyjne opodatkowanie w porównaniu do podobnych pojazdów krajowych. Prawo wspólnotowe ma pierwszeństwo przed prawem krajowym, a sądy krajowe są zobowiązane do niestosowania przepisów krajowych sprzecznych z prawem wspólnotowym.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów celnych o braku dyskryminacji i konieczności stosowania prawa krajowego do czasu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Godne uwagi sformułowania
"Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa." "Zgodnie z zasadą bezpośredniego skutku prawo wspólnotowe wprost nakłada na jednostki pewne prawa i obowiązki." "Przepis ten ma zapewnić swobodny przepływ towarów między państwami członkowskimi w normalnych warunkach konkurencji poprzez wyeliminowanie wszelkich form ochrony mogącej wynikać z nakładania dyskryminujących podatków wewnętrznych na towary pochodzące z innych państw członkowskich." "W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że zarówno samochody używane sprowadzane z innych państw członkowskich jak i używane samochody zakupione w kraju posiadają takie same obiektywne cechy [...] i spełniają te same potrzeby z punktu widzenia konsumenta. Są to zatem produkty podobne." "Art.90 ust.1 TWE zostaje naruszony, gdy podatek nakładany na produkty przywożone z zagranicy i podatek nakładany na podobne produkty krajowe są obliczane w różny sposób i zgodnie z innymi zasadami, co prowadzi - choćby tylko w niektórych przypadkach - do wyższego opodatkowania towaru przywiezionego z zagranicy."
Skład orzekający
Halina Adamczewska-Wasilewicz
przewodniczący
Leszek Kleczkowski
sprawozdawca
Ewa Kruppik-Świetlicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 90 TWE w kontekście polskiego podatku akcyzowego od samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo, zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego, obowiązki organów celnych w zakresie postępowania dowodowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów lub orzeczeń ETS w podobnych sprawach. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku przez organy celne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zakupu samochodów z zagranicy i potencjalnej dyskryminacji podatkowej, co jest interesujące dla szerokiego grona odbiorców, nie tylko prawników.
“Czy akcyza na samochody z UE jest dyskryminująca? WSA w Bydgoszczy analizuje polskie przepisy pod kątem prawa unijnego.”
Dane finansowe
WPS: 45 920 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bd 182/07 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2007-04-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-02-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Ewa Kruppik-Świetlicka Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący/ Leszek Kleczkowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6309 Inne o symbolu podstawowym 630 Hasła tematyczne Podatek akcyzowy Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 29 poz 257 art. 10 ust. 1 pkt 2, art. 81 Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 art. 122, art. 187 par. 1, art. 210 par. 4 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Dz.U. 2004 nr 90 poz 864 art. 90 Traktat podpisany w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. między Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej) a Republiką Czeską, Republiką Estońską, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzecząpospolitą Polską, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką dotyczący przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej, Dz.U. 2004 nr 87 poz 825 par. 7 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Asesor sądowy Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia 02 listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia 04 sierpnia 2005 r. nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w T. na rzecz M. W. kwotę 4.978 (cztery tysiące dziewięćset siedemdziesiąt osiem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Uzasadnienie W dniu 16 czerwca 2005 roku do Urzędu Celnego w T. wpłynął wniosek M. W. o stwierdzenie nadpłaty podatku akcyzowego w kwocie 45.920 PLN i jego zwrot z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...]. W wyniku przeprowadzonego postępowania Naczelnik Urzędu Celnego w T. w dniu [...] 2005 roku wydał decyzję, w której odmówił stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego, samochodu osobowego oraz określił należne zobowiązanie w podatku akcyzowym w wysokości 45.920 PLN, stosując stawkę 25,6%. Na powyższą decyzję podatniczka złożył odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzuciła naruszenie m.in. art. 23, art. 25, art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Decyzją z dnia [...] 2005 r. Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał – odwołując się do orzecznictwa ETS - że w odniesieniu do art. 23 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską cła pobierane są w związku z przekroczeniem granicy, natomiast podatki stanowią element powszechnego systemu opłat nakładanych systematycznie i bez rozróżnienia na producentów krajowych i importerów. Zawarte zaś w art. 23 Traktatu określenie "opłat o skutku równoważnym" obejmuje wszelkiego rodzaju ciężary, niezależnie od ich wysokości, nakładane jednostronnie przez państwa na towary krajowe lub zagraniczne w związku z przekroczeniem granicy. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego dyskryminacji, organ przytoczył treść art. 90 Traktatu i stwierdził, że polskie ustawodawstwo w zakresie akcyzy nie dyskryminuje w żaden sposób samochodów osobowych pochodzących z innych państw członkowskich w stosunku do takich samych wyrobów wyprodukowanych i użytkowanych w kraju. Powołał się przy tym na wyroki WSA w Lublinie: z dnia 11 lutego 2005 roku, sygn. akt III SA/Lu 728/04 i z dnia 11 lutego 2005 roku sygn. akt III SA/Lu 690/04 oraz podkreślił, że samo nakładanie podatku akcyzowego nie jest sprzeczne z Konstytucją i Traktatem. Dyrektor Izby Celnej podniósł, że fakt przystąpienia Rzeczpospolitej Polskiej do Wspólnoty Europejskiej nie ogranicza ustawodawstwa polskiego w kwestii tworzenia katalogu wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych opodatkowanych podatkiem akcyzowym. Taki stan prawny zapewnia art. 3 ust. 3 Dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 roku w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów podlegających podatkowi akcyzowemu. Przepis ten stanowi, iż Państwa Członkowskie zachowują prawo do wprowadzania lub utrzymywania podatków na wyroby inne niż zharmonizowane pod warunkiem jednakże, że podatki te nie spowodują zwiększenia formalności związanych z przekroczeniem granicy w handlu między Państwami Członkowskimi. Samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju są wyrobem akcyzowym niezharmonizowanym ustanowionym na podstawie przepisów prawa podatkowego krajowego, zgodnie z przepisami prawa wspólnotowego. Organ odwoławczy wskazał, że Polska jest co prawda jedynym państwem Unii Europejskiej, w którym obowiązuje podatek akcyzowy na samochody, jednak niektóre państwa członkowskie stosują inne rodzaje podatków pełniących funkcje czysto fiskalne, o charakterze równoważnym do akcyzy. Do opłat tych należą: podatek rejestracyjny, roczny podatek drogowy czy opłata rejestracyjna. W ocenie Dyrektora Izby Celnej zarzut skarżącego dotyczący dyskryminacji nie zasługuje na uwzględnienie. Każdy samochód niezależnie od miejsca produkcji, przed uzyskaniem statusu samochodu zarejestrowanego podlega tej samej procedurze administracyjnej, jaką jest w tym wypadku procedura zapłaty podatku akcyzowego. Producenci krajowi również obowiązani są do zapłaty akcyzy od sprzedawanych samochodów osobowych, a stawki podatku akcyzowego określone w § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 roku w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, są jednakowe dla wszystkich podmiotów. Organ stwierdził, że przepis art. 91 Konstytucji stanowi o pierwszeństwie umowy międzynarodowej i prawa tworzonego przez organizację międzynarodową wyłącznie nad ustawami, zatem nie mają one pierwszeństwa przed Konstytucją RP, co wynika z art. 8 Konstytucji. Tezę tą potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 11 maja 2005 roku, sygn. akt K 18/04. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej organy administracji publicznej są związane przepisami prawa do czasu, kiedy Trybunał Konstytucyjny uzna je za niezgodne z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny nie wypowiedział się w sprawie ewentualnej niezgodności ustawy o podatku akcyzowym z przepisami traktatowego prawa wspólnotowego. Zatem w istniejącym porządku prawnym nie ma instrumentów prawnych pozwalających organom administracji publicznej na dokonywanie oceny konstytucyjności aktów prawnych. Oznacza to, że mają one obowiązek stosować ustanowione przepisy prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżąca sformułowała zarzut naruszenia art. 4 ust.1 pkt 5, art.75 ust.1 i 3 oraz art.82 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia o podatku akcyzowym w związku z art.9, art.83, art.87 i art. 91 ust.1 Konstytucji oraz art.90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zwrot nienależnie pobranej akcyzy wraz z odsetkami. Strona nie kwestionuje, że państwa członkowskie zachowały w stosunku do wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych prawo do wprowadzenia i utrzymania na nie podatków zgodnie z własną polityką fiskalną. Wykonywanie tej polityki jest jednak ograniczone zobowiązaniami państw członkowskich wynikającymi z TWE, a ściślej z art. 90 TWE. Przepis ten stanowi zakaz dyskryminacyjnego opodatkowania produktów (towarów) innych państw członkowskich. Podatki wewnętrzne nakładane na produkty innych państw członkowskich powinny być zatem takie same jak nakładane na podobne produkty krajowe. Towarem podobnym w przypadku samochodów używanych nabywanych wewnątrzwspólnotowo są nie wszystkie samochody przed ich pierwszą rejestracją, lecz samochody używane nabywane w Polsce (tj. nabywane lokalnie). Polskie prawo podatkowe traktuje samochody używane sprowadzane z terytorium innego państwa członkowskiego inaczej niż samochody używane sprzedawane lokalnie (produkt podobny lub konkurujący). Kwestionowany podatek akcyzowy nakładany jest w związku z nabyciem samochodu jedynie na jedną z tych kategorii, tj. na pojazdy sprowadzane z innego państwa członkowskiego, przy pierwszej rejestracji w Polsce w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym. Na pojazdy sprzedawane lokalnie nie jest nakładany ani podatek akcyzowy, ani inna podobnego typu opłata, co powoduje, że produkty krajowe są wyłączone z opodatkowania podatkiem akcyzowym. System ten wyraźnie różnicuje oba rodzaje produktów i ma charakter dyskryminacyjny. Państwa członkowskie mogą różnicować stawki podatku tylko wg obiektywnych kryteriów, np. pojemności silnika, czy materiałów użytych do produkcji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w T. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 13 marca 2006 r. Sąd zawiesił postępowanie z uwagi na wystąpienie przez WSA w Warszawie z pytaniem prejudycjalnym do ETS co do zgodności regulacji krajowych w zakresie podatku akcyzowego z Traktatem ustanawiającym Wspólnotę Europejską. Pismem z dnia 30 stycznia 2007 r. skarżąca wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania, domagając się jednocześnie zwrotu wyliczonego przez siebie podatku. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2007 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo. Przystępując do rozważenia sprzeczności wydanego rozstrzygnięcia z prawem wspólnotowym należy zauważyć, że na mocy Traktatu o przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej ( Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz.864) z dniem 1 maja 2004 r. zaczęło obowiązywać w Polsce prawo wspólnotowe. Na mocy art.2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej od dnia przystąpienia nowe państwa członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich (m.in. Traktatem ustanawiającym Wspólnotę Europejską) i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia; postanowienia te są stosowane w nowych państwach członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych Traktatach i w Akcie. Z kolei art. 54 tego Aktu stanowi, że nowe państwa członkowskie wprowadzą w życie środki niezbędne do przestrzegania od dnia przystąpienia przepisów dyrektyw i decyzji w rozumieniu art. 249 Traktatu WE. Szczególne właściwości prawa wspólnotowego wynikają z zasady: bezpośredniego skutku, bezpośredniego stosowania i pierwszeństwa prawa wspólnotowego przed prawem wewnętrznym państw członkowskich. Zgodnie z tą ostatnią zasadą organy państw członkowskich, w tym zwłaszcza sądy, są obowiązane do niestosowania przepisu prawa wewnętrznego sprzecznego z bezpośrednio skutecznym przepisem prawa wspólnotowego (np. wyrok ETS w sprawie 106/77 Amministrazione delle Finanze dello Stato przeciwko Simmmenthal SpA). Według natomiast zasady bezpośredniego skutku prawo wspólnotowe wprost nakłada na jednostki pewne prawa i obowiązki. W praktyce oznacza to, że podmioty indywidualne w państwach członkowskich mogą przed sądami krajowymi powoływać się na treść prawa wspólnotowego i wywodzić z niego określone dla siebie prawa lub obowiązki drugiej strony. Natomiast zgodnie z zasadą bezpośredniego stosowania norma prawa wspólnotowego uzyskuje status prawa pozytywnego w państwach członkowskich bez konieczności jej transformacji do porządku krajowego (por. Orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, pod red. R. Skubisza, Wwa 2003, s.39). Wnosząc o stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym, skarżąca podnosi zarzut niezgodności przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym ( Dz.U. Nr 29, poz.257 ze zm.) z Konstytucją RP i art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Według art.80 ustawy o podatku akcyzowym akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Podatnikami akcyzy są m.in. podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego. Obowiązek podatkowy w akcyzie samochodów powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju. Zgodnie z art. 10 ust.1 pkt 2 podstawą opodatkowania w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia jest kwota jaką nabywca jest obowiązany zapłacić za wyroby akcyzowe. W myśl art.81 tej ustawy podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju są obowiązane: 1) po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego, 2) dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju. Z kolei z §7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego ( Dz.U. Nr 87, poz.825 ze zm.) wynika, że stawka akcyzy na nowe samochody lub nie starsze niż 2 lata wynosi, w zależności od pojemności silnika, 3,1 % lub 13,6 %. W przypadku natomiast sprzedaży samochodów osobowych, dostawy wewnątrzwspólnotowej, nabycia wewnątrzwspólnotowego lub ich importu, dokonywanych po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji stosuje się stawki akcyzy obliczone według określonego w tym przepisie wzoru (Su = Sn + 12 x (W-2). Stawka akcyzy wzrasta wraz z wiekiem pojazdu, nie może jednak przekroczyć 65% podstawy opodatkowania. Art.90 ust.1 TWE stanowi, że żadne państwo członkowskie nie będzie nakładać pośrednio lub bezpośrednio, na produkty innych państw członkowskich jakiegokolwiek podatku wewnętrznego, który byłby wyższy od podatku nałożonego na podobny produkt krajowy. Przepis ten jest bezpośrednio skuteczny (por. wyrok ETS w sprawie 57/65 Lutticke przeciwko Hauptzollamt Sarrelouis). Stanowi on w systemie Traktatu uzupełnienie postanowień odnoszących się do zniesienia ceł oraz opłat o skutku równoważnym. Przepis ten ma zapewnić swobodny przepływ towarów między państwami członkowskimi w normalnych warunkach konkurencji poprzez wyeliminowanie wszelkich form ochrony mogącej wynikać z nakładania dyskryminujących podatków wewnętrznych na towary pochodzące z innych państw członkowskich (por. wyrok ETS w sprawach C – 393/04 i C – 41/05 Air Liquide Industries Belgium). Warunki te mogą zostać zniekształcone wskutek zastosowania krajowego systemu podatkowego traktującego w inny sposób towary ze względu na ich pochodzenie. Zakaz dyskryminującego opodatkowania dotyczy towarów podobnych. Trybunał szeroko interpretuje pojęcie podobieństwa towarów i ocenia je nie na podstawie ich identyczności, ale raczej w związku z ich podobnym lub porównywalnym użyciem, ocenianym na podstawie możliwego rozwoju nawyków konsumentów (por. wyrok ETS w sprawie C – 216/81 COGIS przeciwko Amministrazione delle Finanse dello Stato, wyrok ETS w sprawie C – 106/84 Komisja przeciwko Danii). Uznaje on również podobieństwo towarów, gdy ze względu na ich cechy i ich użycie mogą być one postrzegane jako towary konkurencyjne (por. wyrok ETS w sprawie C-113/94 Casarin przeciwko Directeur general des impost). W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że zarówno samochody używane sprowadzane z innych państw członkowskich jak i używane samochody zakupione w kraju posiadają takie same obiektywne cechy, jak surowce wykorzystywane do ich produkcji, czy sposób wytwarzania oraz spełniają te same potrzeby z punktu widzenia konsumenta. Są to zatem produkty podobne. W zakresie opodatkowania używanych samochodów przywożonych z zagranicy Trybunał orzekł już, że art. 90 WE służy zagwarantowaniu całkowitej neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji pomiędzy produktami znajdującymi się już na rynku krajowym a produktami przywożonymi z innych państw (por. wyrok ETS w sprawie C-387/01 Weigel przeciwko Finanzlandesdirektion fur Voralberg, wyrok ETS w sprawach C – 290/05 i C - 333/05 Nadasdi oraz Nemeth). Art.90 ust.1 TWE zostaje naruszony, gdy podatek nakładany na produkty przywożone z zagranicy i podatek nakładany na podobne produkty krajowe są obliczane w różny sposób i zgodnie z innymi zasadami, co prowadzi - choćby tylko w niektórych przypadkach - do wyższego opodatkowania towaru przywiezionego z zagranicy. Zgodnie z tym postanowieniem podatek akcyzowy nie powinien obciążać produktów pochodzących z innych państw członkowskich bardziej niż obciąża on podobne produkty krajowe. W sprawie C – 313/05 Maciej Brzeziński przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w Warszawie (w związku z którą Sąd zawiesił postępowanie), Trybunał orzekł, iż art. 90 ust.1 TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Do sądu krajowego należy zbadanie, czy uregulowanie sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, a w szczególności stosowanie § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r., ma takie skutki. W przedmiotowej sprawie, w świetle wyroku Trybunału w sprawie C – 313/05, skarżącej będzie należał się zwrot podatku akcyzowego, gdy kwota zapłaconego przez nią podatku za używany samochód przywieziony z zagranicy będzie przewyższać podatek rezydualny zawarty w cenie odsprzedaży podobnego samochodu używanego, który został już zarejestrowany w kraju. Chodzi więc o porównanie akcyzy zapłaconej od używanego samochodu sprowadzonego z innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej z akcyzą zawartą już w cenie pojazdu, jaką trzeba by zapłacić, gdyby kupiło się podobny używany samochód w kraju. Naruszenie art.90 ust.1 TWE nastąpi wówczas, gdyby okazało się, że zapłacony przez skarżącą podatek przewyższa akcyzę zawartą w cenie podobnego pojazdu w kraju. Ustalenie czy strona powinna otrzymać zwrot podatku akcyzowego należy do organów celnych. W tym celu określą one wartość rynkową używanego pojazdu w kraju podobnego do sprowadzonego przez skarżącą z zagranicy w oparciu o zobiektywizowane kryteria ( takie jak np.: wiek pojazdu, przebieg, stan ogólny), i wyliczą hipotetyczną kwotę podatku akcyzowego zawartą już w cenie używanego pojazdu krajowego. Kwotę tę porównają z kwotą akcyzy uiszczoną przez skarżącą i dokonają zwrotu podatku, jeżeli strona zapłaciła więcej niż powinna. Przy czym, jeśli podatek od nowego pojazdu równy jest pewnemu ułamkowi jego ceny, to rezydualny podatek zawarty w cenie późniejszej odsprzedaży, uwzględniającej deprecjację wartości pojazdu, jest równy temu samemu ułamkowi. Niewyjaśnienie powyższych okoliczności narusza art. 122 i art.187 §1 Ordynacji podatkowej. Wyrażona w art.122 zasada prawdy obiektywnej oznacza obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Zasadę te realizuje szereg przepisów o postępowaniu dowodowym, spośród których zasadnicze znaczenie ma art.187 §1, nakazujący zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. Uzasadnienia decyzji organów celnych nie odpowiadają też wymogom określonym w art.210§4 Ordynacji. Dopiero po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego będzie można ocenić, czy żądanie skarżącej stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego jest uzasadnione, i czy doszło do naruszenia art.90 ust.1 TWE. Wobec zajętego przez Sąd stanowiska pozostałe zarzuty podniesione w skardze nie wymagają szczegółowego rozpatrzenia. Mając powyższe na uwadze na podstawie art.135 i art.145§1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. O kosztach sądowych rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI