I SA/Bd 169/22

I SA/Bd 169/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2022-06-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-03-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /sprawozdawca/
Jarosław Szulc /przewodniczący/
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1978/22 - Postanowienie NSA z 2026-02-19
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1414
art. 4 pkt 11, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92 a ust. 1, 3 i 7
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą karę pieniężną w kwocie [...]zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia: wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 919 ze zm., dalej: u.t.d.), z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy.
W złożonym odwołaniu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 5b u.t.d. w zw. z lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy oraz art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 1.1 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d.
Decyzją z dnia [...] r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu [...] r. poddano kontroli drogowej pojazd marki Opel o numerze rejestracyjnym [...]. Ww. pojazdem kierował D. L., który jak ustalono wykonywał zarobkowy przewóz pasażera na trasie ulica [...] - ulica [...] w B.. Na podstawie zeznań pasażera K. T. przesłuchanego w charakterze świadka ustalono, że usługę transportową zamówiono korzystając z aplikacji Bolt. Po wybraniu trasy przewozu, aplikacja uwzględniając rabat określiła koszt przejazdu na kwotę [...]zł. W dalszych krokach, po dokonaniu wyboru kierowcy w aplikacji, w której podano imię kierowcy oraz markę i numer rejestracyjny pojazdu, pojawiło się potwierdzenie przyjęcia usługi przewozowej. Kierowca nie wskazał ceny za kurs, cena została określona przez aplikację i została pobrana automatycznie z karty płatniczej po zakończeniu przewozu. Kierowca nie wystawił paragonu, gdyż z wiadomości zeznającego świadka wynika, że w pojeździe nie było kasy fiskalnej. Pojazd nie był oznakowany ani wyposażony jak taksówka. Organ prowadząc postępowanie ustalił, że M. L. zawarła umowę z [...] Ł. W., na podstawie której dokonywała zapłaty 30 zł tygodniowo za dostęp do aplikacji Bolt. D. L. na podstawie umowy zlecenia pozostawał w zatrudnieniu M. L. będącą jego żoną. Koszty przewozów, którymi było tylko paliwo ponosiła skarżąca.
Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy organ stwierdził, że niewątpliwie kierowca D. L. w dniu kontroli drogowej wykonywał przewóz okazjonalny w imieniu swojej żony M. L., będącej stroną przedmiotowego postępowania. Istotne dla oceny stanu faktycznego sprawy jest ustalenie, że usługa przewozu osób została zamówiona u partnera flotowego podmiotu będącego operatorem aplikacji Bolt, tj. przedsiębiorcy Ł. W. (Navitol Ł. W.) występującego w aplikacji z ofertą przewozu wobec potencjalnych klientów i wystawiającego fakturę za wykonany przewóz, za który kolejno następowała wypłata wynagrodzenia stronie. Za dostęp do aplikacji Bolt, strona tygodniowo uiszczała opłatę 30 zł ww. przedsiębiorcy. Potwierdzeniem tego są złożone do akt sprawy zeznania D. L. oraz elektroniczna faktura nr [...] z dnia [...]. wystawiona przez Bolt B.V. w imieniu [...] Ł. W. dla zamawiającego usługę, na kwotę [...]zł brutto. Po uwzględnieniu przedpłaty, rachunek bankowy zamawiającego obciążono sumą [...] zł.
Organ z powyższego wywiódł, że pomiędzy stroną M. L. a Ł. W. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą [...] Ł. W., zaistniała relacja umowna, dzięki której strona była uprawniona do świadczenia usług przewozu na rzecz klientów zamawiających przewóz przez platformę Bolt. Jednocześnie strona nie była zobowiązana do stosowania się do poleceń pośrednika, co przesłuchany D. L. wprost przyznał. Strona sama ponosiła koszty związane z paliwem, za dostęp do aplikacji dokonywała płatności 30 zł tygodniowo, posługiwała się pojazdem użyczonym od matki D. L., a za wykonane przewozy otrzymywała należność raz na tydzień przelewem bankowym.
Przytaczając treść zeznań świadka – pasażera przedmiotowego kursu, organ wskazał, że celem i intencją pasażera było skorzystanie z usługi przewozu. Opłata za przewóz została uiszczona w wysokości [...] zł poprzez aplikację Bolt. Nie można więc w tym przypadku mówić o przewozie grzecznościowym czy koleżeńskim. Zarówno pasażer jak i kierowca mieli świadomość pobrania i uiszczenia opłaty za wykonany przejazd, która bezspornie została uiszczona. Na pewno ta okoliczność była wiadoma kierowcy D. L., który w momencie zatrzymania pojazdu do kontroli, początkowo starał się nakłonić pasażera by udawał jego znajomego, co wynika z treści zeznań świadka. Organ podkreślił, że przewóz osób, za który kierujący otrzymuje zapłatę jest przewozem odpłatnym - zarobkowym, do wykonywania którego konieczne jest uzyskanie stosownego uprawnienia jakim jest zezwolenie lub licencja. Obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej.
Na podstawie tak zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy wywiódł, że strona wykonywała zarobkowo przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. Dlatego organ pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował przewóz z dnia kontroli, jako wykonywany bez licencji, skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości [...] zł, stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. Fakt uiszczenia zapłaty za przewóz jest niewątpliwy. Okoliczność dokonania zapłaty za przewóz za pośrednictwem platformy internetowej nie wyłącza ustalenia co do zarobkowego charakteru przewozu wykonywanego przez skarżącą, jak również ustalenia, że skarżąca wykonywała usługę we własnym imieniu i na swoją rzecz. Zdaniem organu, wykonawcą usługi przewozu w chwili kontroli w przedmiotowej sprawie była strona, w imieniu której przewóz wykonywał kierowca, prywatnie mąż strony - aczkolwiek on nie zawarł z pasażerem umowy o wykonanie tej usługi, natomiast był zobowiązany do świadczenia przewozu w oparciu o aplikację mobilną na rzecz pasażera.
Dodatkowo analiza zebranego materiału dowodowego wykazała, że przewóz wykonywany przez skarżącą w dniu kontroli nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Mianowicie pojazd Opel o numerze rejestracyjnym [...]., którym skarżąca strona wykonywała w dniu kontroli przewóz osób, był przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Powyższe organ odwoławczy ustalił w szczególności na podstawie protokołu kontroli drogowej oraz informacji zawartej w CEPiK. Zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd tego warunku nie spełniał. Ponadto przewóz wykonywany w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Skoro umowa dotycząca przewozu okazjonalnego mogła być zawarta tylko w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, to każda inna forma takiej umowy, naruszała ww. przepis.
Mając na uwadze powyższe okoliczności organ odwoławczy stwierdził, że strona wykonywała zarobkowo przewóz osób bez posiadania ważnych uprawnień, a zarazem wykonywała przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. W oparciu o powyższe, organ odwoławczy uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł tytułem popełnienia naruszenia z lp. 1.1. oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.
W skardze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącą wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji Bolt, wykonanie tego przejazdu przez kierowcę D. L., nie zaś przez skarżącą (bądź jej pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na stronę kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącą, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;
2) art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c u.t.d. przez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącej był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy jakim jest Bolt. B.V.;
3) art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z Ip. 1.1 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d. przez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez stronę;
4) art. 4 pkt 11 u.t.d. w zw. z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w tym rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób);
5) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy kierujący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli oraz braku wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny, kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącej;
6) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia [...] r.), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
7) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy przez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz strony, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;
8) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji;
9) art. 107 § 3 k.p.a. przez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji Bolt;
10) art. 8 k.p.a. przez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania
obywateli do organów Państwa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.). Zgodne z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku umożliwiono stronie wypowiedzenie się w sprawie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329) – dalej: jako "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Zdaniem Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja ani decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nakładającą na skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł. Podstawę faktyczną decyzji stanowiły:
1) wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji,
2) wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.
Sąd zauważa, że podobne zagadnienie było przedmiotem oceny w wyrokach wydanych przez WSA w Warszawie z 12 października 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1338/21, WSA w Łodzi z 28 lipca 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 439/21, WSA w Bydgoszczy z 6 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Bd 1111/20 i z dnia 23 listopada sygn. akt I SA/Bd 585/21 oraz WSA w Gliwicach z 31 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 38/21. Sąd w obecnym składzie podziela poglądy zaprezentowane w tych wyrokach i częściowo posłuży się argumentacją w nich zawartą.
Podać należy, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy: art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 1.1. i lp 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Na podstawie art. 4 pkt 22 u.t.d. przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy. Zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny, to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Stosownie do art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE.
Na podstawie art. 5b ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:
1) samochodem osobowym,
2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,
3) taksówką
- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
Zgodnie z art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
Z kolei na podstawie art. 87 ust. 1 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
Stosownie do art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] złotych do [...] złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] złotych do [...] złotych za każde naruszenie (ust. 1). Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty [...]złotych (ust. 3). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 (ust. 7 pkt 1).
Zgodnie z lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości [...] zł (słownie: dwanaście tysięcy złotych).
W myśl lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości [...] zł (słownie: osiem tysięcy złotych).
W ocenie tut. Sądu, okoliczności faktyczne, w których organy przypisały skarżącej naruszenie przepisów o transporcie drogowym, zostały ustalone zgodnie z zasadami określonymi w k.p.a. i w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (w tym protokołu kontroli) wynika, że w dniu [...] r. w B. został zatrzymany do kontroli drogowej samochód osobowy marki Opel o nr rej. [...], którym kierował D. L. wykonujący odpłatny transport drogowy pasażera z ul. [...] na ul. [...] w B., w imieniu swojej żony - M. L.. W chwili zatrzymania do kontroli, kierowca przewoził jednego pasażera, tj. K. T., który – jak zeznał do protokołu z dnia [...] r. - usługę przewozu zamówił przy pomocy zainstalowanej w telefonie aplikacji Bolt. Kontrolowany przewóz, kierowca wykonywał pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, a sam pojazd nie był oznakowany i wyposażony jak taksówka. Żadna umowa nie została zawarta ani w lokalu przedsiębiorstwa, ani w żadnym innym miejscu. Podsumowanie kosztów realizacji usługi przewozu zostało przesłane pocztą elektroniczną do zamawiającego po wykonaniu przewozu. Kierowca nie wskazał ceny za kurs, została ona określona przez aplikację. Usługa przewozu została zrealizowana za pośrednictwem aplikacji internetowej Bolt, a za jej wykonanie zamawiający przewóz uiścił opłatę pobraną z karty płatniczej powiązanej z aplikacją mobilną.
Usługa została wykonana samochodem, który nie był oznakowany jak taksówka, nie miał także żadnych innych oznaczeń wskazujących na wykonywanie usług przewozu osób. Usługa przewozu została wykona w imieniu skarżącej (żony kierowcy). Kierujący nie okazał wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. Z zeznań pasażera wynika, że po rozpoczęciu kontroli przez funkcjonariuszy Policji, kierujący chciał ukryć fakt wykonywania usługi i zasugerował mu, aby podał się za jego znajomego. Kierujący po rozpoczęciu kontroli poinformował inspektora ITD, że przewozi wuja, następnie zmienił zdanie i poinformował, że przewozi kolegę. Pasażer jednak zeznał, że nie jest jego znajomym ani krewnym, pierwszy raz widzi kierującego. Pojazd nie był oznakowany ani wyposażony jak taksówka np. w kasę fiskalną.
W konsekwencji powyższego, organy prawidłowo uznały, że stwierdzony przez kontrolujących przewóz pasażera nie miał charakteru grzecznościowego, lecz okazjonalny. Nie był to bowiem ani przewóz regularny ani regularny specjalny, ani wahadłowy. Wynika to jednoznacznie z zeznań pasażera oraz okoliczności związanych ze skojarzeniem osoby korzystającej z usługi przewozu i kierującego. Zatem powołując się na art. 4 pkt 11 u.t.d. trafnie organy stwierdziły, że był to przewóz okazjonalny i zarobkowy. Płatności dokonano z karty płatniczej powiązanej z aplikacją mobilną. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i skarżącej (w imieniu której kierującym był jej mąż) z aplikacji telefonicznej Bolt, za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie usługi przewozu. W ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, niewątpliwie mieściło się zatem działanie skarżącej (w imieniu której kierującym był jej mąż) – polegające na świadczeniu usługi zarobkowego przewozu osób - niezależnie od tego, ile razy świadczyła w ten sposób usługi przewozu.
Reasumując dotychczasowe rozważania zasadnie organ uznał, że w dniu [...] r. kierowca w imieniu skarżącej wykonywał przewóz drogowy osoby i był to przewóz okazjonalny w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d.
Skarżąca kwestionuje ustalenie organu, że przewóz był wykonywany przez męża w jej imieniu. Zauważyć należy, że ustalenie organu ma oparcie w materiale dowodowym, w tym w zeznaniach D. L., który zeznał do protokołu z dnia [...] r., co następuje: "Nie pamiętam w jaki sposób zawarłem umowy z [...]. Tzn. umowa B2B została zawarta z moją żoną. Na pewno moja żona zawarła tą umowę. [...], którym wykonywałem przewóz był mojej matki, tj. A. L.. Za paliwo płaciłem ja z pieniędzy żony. Brałem faktury na działalność żony. Nie brałem faktur na [...] Ł. W.. Dane mojej żony M. L., NIP [...]. Żona prowadzi sklep monopolowy. Moja mama użyczyła samochód do przewozów. Przelewy za przewozy były co tydzień. Koszty przewozów, to było tylko paliwo, ponosiła moja żona. Za dostęp do aplikacji BOLT płaciliśmy [...] Ł. W. 30 zł za tydzień ale to nie było na żadnej fakturze. Nie wiem jak wyglądały te rozliczenia dokładnie. Nie wiem czy [...] brał jakieś dodatkowe prowizje. W każdym razie my otrzymywaliśmy pieniądze za przewozy. Ja byłem zatrudniony u żony na umowę zlecenie. Jak zaczynałem pracę to w aplikacji musiałem zaznaczyć obszar, w którym będę podejmował zlecenia. Nikt nie narzucał mi żadnego grafiku ja decydowałem kiedy jeżdżę. Oni nie wydawali mi poleceń."
Z powyższych zeznań wynika, że kierowca w imieniu skarżącej wykonywał przewóz drogowy osoby, a nie własnym. Nie ma podstaw, aby podważać zeznania męża skarżącej, złożone pod odpowiedzialnością karną. Ponadto należy mieć na uwadze, że skarżąca ponosiła koszty związane z paliwem, za dostęp do aplikacji dokonywała płatności 30 zł tygodniowo, a za wykonane przewozy otrzymywała należność raz na tydzień przelewem bankowym. Skarżąca nie przedstawiła dowodów, które podważyłyby dokonane przez organ ustalenia.
Wbrew twierdzeniom skargi, ustalenia zostały dokonane nie tylko na podstawie protokołu kontroli drogowej, ale także protokołów przesłuchania pasażera w charakterze świadka i ww. kierowcy oraz w oparciu o informacje z Urzędu Miasta B. i Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Nie jest też sporne, że z pasażerem nie była zawarta umowa pisemna w lokalu przedsiębiorstwa. Jednocześnie zgodnie z danymi widniejącymi w CEIDG ustalono, że skarżąca posiada zarejestrowaną działalność gospodarczą.
Ponadto z ustaleń wynika, że kontrolowany samochód osobowy nie był wyposażony, oznakowany i zarejestrowany jako taksówka osobowa, w tym nie był wyposażony w kasę fiskalną oraz nie posiadał na dachu światła z napisem "TAXI". Jak już wyżej wskazano, w trakcie kontroli drogowej kierowca nie okazał licencji na wykonywanie transportu drogowego osób samochodem osobowym, o której mowa w art. 5b ust. 1 u.t.d., bądź innego dokumentu uprawniającego do wykonania zrealizowanej usługi transportowej - krajowego zarobkowego przewozu okazjonalnego osób samochodem osobowym o konstrukcyjnej liczbie do 7 miejsc łącznie z miejscem kierowcy. Zamówienie usługi przewozu zostało dokonane w formie elektronicznej, poza lokalem siedziby przedsiębiorstwa. Z informacji uzyskanej z Urzędu Miasta B. wynika, że Prezydent Miasta B. nie udzielił przedsiębiorcy [...] M. L. żadnych uprawnień na wykonywanie transportu drogowego, w związku z tym nie posiada informacji o zgłoszonych pojazdach. Główny Inspektor Transportu Drogowego poinformował, że nie zarejestrowano danych ww. przedsiębiorcy. Powyższe oznacza, że przedsiębiorcy nie zostały udzielone żadne uprawnienia na wykonywanie krajowego i międzynarodowego transportu drogowego.
W świetle powyższych ustaleń, tut. Sąd ocenia jako prawidłowe stanowisko organu o wystąpieniu podstaw do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej. Sąd podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowym, że protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Dokumenty urzędowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Organy administracji są więc zobowiązane uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego.
Mając zatem na uwadze protokół kontroli, protokoły przesłuchania świadka - pasażera oraz kierowcy, dodatkowy materiał dowodowy zebrany przez organy orzekające w sprawie (tj. dane z CEIDG, informację uzyskaną z Urzędu Miasta B., co do braku ww. zezwolenia oraz pismo Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r.) uznać należy za udowodnione, że skarżąca korzystając z aplikacji Bolt, przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizowała zamówione za jej pośrednictwem, zlecenie na przewóz osób oraz uzyskiwała wynagrodzenie za wykonany przewóz. Dodatkowo mąż skarżącej wykonując te usługi w zakresie transportu drogowego realizował je w imieniu żony i na jej rzecz. Potwierdzeniem tego jest elektroniczna faktura nr [...] z dnia [...] r. wystawiona przez Bolt B.V. w imieniu [...] Ł. W. dla zamawiającego usługę, na kwotę [...]zł brutto. Po uwzględnieniu przedpłaty, rachunek bankowy zamawiającego obciążono sumą [...] zł.
W ocenie Sądu, jak już zostało wyżej wyjaśnione, w okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości, że wykonywany przewóz miał charakter odpłatny (nie był przewozem niezarobkowym). Sam przewóz został wykonany na zlecenie pasażera. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i skarżącej (w imieniu której przewoził mąż) z aplikacji telefonicznej Bolt, służącej do organizowania usług przewozu. Jest ona sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę a pasażerem i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie tej usługi. Zdaniem Sądu, przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację Bolt ma charakter zorganizowany i ciągły, a rzeczona usługa była przez męża skarżącej świadczona w jej imieniu, jako wykonawcę przewozu, za którą była odpowiedzialna. Działanie skarżącej mieściło się zatem w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju, niezależnie od tego, ile razy skarżąca świadczyła w ten sposób usługi przewozu. Natomiast usługa taka jak realizowana przy wykorzystaniu aplikacji Bolt, która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzeniu kierującego i pasażera, powinna być uznana za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu (por.: wyrok Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 20 grudnia 2017 r. C-434/15).
Odnosząc się do powołanego w skardze rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) 561/2006, wskazać należy, że przepisy tego rozporządzenia nie mają zastosowania w sprawie, albowiem przedmiotem kontroli drogowej nie był międzynarodowy przewóz drogowy osób wykonywany autobusem (autokarem). Przewozy okazjonalne, zgodnie z obowiązującą definicją legalną zawartą w art. 4 pkt 11 u.t.d. mogą być wykonywane jako przewozy osób zarówno pojazdami niebędącymi autobusami (pojazdy samochodowe o ilości miejsc do 9 osób wraz z kierowcą) oraz autobusami (autokarami) np. przewóz dzieci na kolonię. W rozpoznawanej sprawie, przewóz okazjonalny był wykonywany samochodem osobowym, a do takich przewozów nie znajduje zastosowania powołane rozporządzenie (WE) nr 1073/2009. W związku z powyższym zarzuty skargi również w tym zakresie należało uznać za bezzasadne.
W tej sytuacji, wobec wykonywania czynności opisanego przewozu pasażera, prawidłowo zakwalifikowanych jako krajowy transport drogowy podlegający regulacji u.t.d., skarżąca miała obowiązek posiadania licencji – co wynika z art. 5b u.t.d. Jej brak sankcjonowany jest karą w wysokości [...] zł, wg powołanych przez organy przepisów art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. Ip.1.1 zał. 3 do u.t.d.
Ponadto zgodnie z informacją zawartą w protokole kontroli i wynikającą z CEPiK - niewątpliwie kierujący wykonywał przewóz osób, pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Kontrolowany pojazd nie spełniał więc kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 4a (z zastrzeżeniem art. 18 ust. 4b) u.t.d., wykonywanie tego przewozu możliwe jest jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Kontrolowany pojazd był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób wraz z kierowcą. Zatem pojazd nie spełniał wymaganego warunku.
Należy wskazać, że przewóz wykonywany przez skarżącą w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Samochód osobowy nie był prowadzony przez przedsiębiorcę świadczącego usługi transportowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę. Nie była zawarta umowa bezpośrednio z klientem, przed rozpoczęciem usługi, w formie pisemnej lub elektronicznej, w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości. Nadto opłata za usługę nie została określona przed rozpoczęciem przewozu, gdyż wskazana w aplikacji kwota stanowi jedynie kwotę orientacyjną, która po zakończeniu przewozu może ulec zmianie.
W związku z powyższym, wykonanie omawianego przewozu pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego wyczerpywało znamiona deliktu administracyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., tj. zagrożonego sankcją pieniężną z art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z l.p. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. (8000 zł).
Kary przewidziane za przewinienia w transporcie drogowym mają charakter bezwzględny, nie ma możliwości ich miarkowania. Organy określając sumę tych kar prawidłowo zastosowały art. 92a ust. 3 u.t.d., zgodnie z którym suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej (w przedmiotowej sprawie [...] zł i [...] zł), nie może przekroczyć kwoty [...]zł.
Podkreślenia wymaga, że w interesie skarżącej znajdowało się to, by przedstawić dowody, które nie pozwoliłyby na przypisanie jej odpowiedzialności za określone naruszenia. To skarżąca powinna była też podać okoliczności, które - w myśl art. 92c ust. 1 u.t.d. - skutkowałyby tym, że organ nie wszcząłby postępowania bądź też wszczęte umorzył, a związane z zaistnieniem zdarzeń, których strona nie mogła przewidzieć. Skoro skarżąca nie uczyniła tego, to organy zasadnie rozpoznając sprawę przyjęły, że brak jest podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d.
Z tych wszystkich względów na uwzględnienie nie zasługiwały podniesione w skardze zarzuty naruszenia ww. przepisów prawa.
Strona natomiast zarzuciła organowi naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego. Zdaniem Sądu żadnemu ze wskazanych w skardze przepisów organ nie uchybił. Stan faktyczny w sprawie należy uznać za ustalony w sposób wyczerpujący, nadto znajdujący pełne odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Materiał dowodowy jest zupełny i zebrany w sposób wystarczający dla oceny sprawy, stąd przy jego rozpatrzeniu nie doszło do naruszenia art. 77 k.p.a. Organy oceniły przy tym materiał dowodowy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej (art. 8 k.p.a.) i z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Podkreślić przy tym należy, że zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego, nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem. Wydając zaskarżoną decyzję, organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i nie naruszył przepisów k.p.a. Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zawierają wszystkie niezbędne elementy wymagane przez art. 107 §§ 1 i 3 k.p.a. Ponadto strona została pouczona o przysługujących jej uprawnieniach, miała możliwość wypowiedzenia się w trakcie prowadzonego postępowania, zgłaszania dowodów, składania wyjaśnień. Jak słusznie też zauważa organ, skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na pismo z dnia [...] r. informujące ją o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz jednocześnie stanowiące wezwanie do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dokumentów związanych z przewozem. Pismo zostało doręczone stronie w trybie art. 44 § 1 - 4 k.p.a. za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. Na etapie postępowania prowadzonego przed organem II instancji, strona postępowania również nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie organu z dnia [...] r.
Okoliczność natomiast, że decyzja oraz jej uzasadnienie nie odpowiada oczekiwaniom skarżącej nie oznacza, że narusza ona prawo. Reasumując, zebrany i prawidłowo oceniony przez organy materiał dowodowy stanowił podstawę prawidłowo przeprowadzonej subsumpcji, tj. przyporządkowania ustalonym stanom faktycznym odpowiednich norm prawnych, a następnie przewidzianych prawem sankcji. Wnioski organu są logiczne i konkretne, co znalazło wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu, w którym znalazło się również stanowisko co do stawianych w odwołaniu zarzutów.
Wobec działania organu zgodnie z przepisami prawa procesowego i materialnego (krajowego oraz unijnego) zaskarżona decyzja jako odpowiadająca prawu, nie narusza także art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.