I SA/Bd 165/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2018-05-23
NSApodatkoweWysokawsa
VATpodatek naliczonyodliczenie VATfakturyfikcyjne transakcjenadużycie prawadobra wiaraorgany podatkowesąd administracyjnyorzecznictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiającą prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez firmę, która nie prowadziła faktycznej działalności gospodarczej.

Skarżąca domagała się prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych przez spółkę F. C, które dokumentowały rzekome usługi remontu i montażu. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia, uznając faktury za 'puste', ponieważ spółka F. C nie prowadziła faktycznej działalności gospodarczej, nie posiadała majątku, pracowników ani siedziby. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów, uznając, że podatniczka była świadoma fikcyjności transakcji i nie mogła skorzystać z prawa do odliczenia.

Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych przez spółkę F. C na rzecz skarżącej E. S. za usługi remontu i montażu. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia, opierając się na ustaleniach, że spółka F. C nie prowadziła faktycznej działalności gospodarczej w 2011 roku. Ustalono, że firma nie posiadała majątku, pracowników ani odpowiedniej siedziby, a jej działalność była fikcyjna. Zeznania świadków i dokumenty wskazywały na sprzeczności i brak wiarygodności twierdzeń o rzeczywistym świadczeniu usług. Sąd administracyjny, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków, decyzje organów podatkowych oraz przepisy prawa, uznał, że skarżąca nie mogła skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji. Sąd podkreślił, że prawo do odliczenia nie jest bezwzględne i wymaga, aby faktury dokumentowały rzeczywisty obrót gospodarczy. W ocenie sądu, skarżąca była świadoma fikcyjności transakcji i uczestniczyła w oszukańczym procederze, co wykluczało możliwość powołania się na dobrą wiarę. Skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, zwłaszcza gdy podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o fikcyjności transakcji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że prawo do odliczenia VAT nie jest bezwzględne i wymaga, aby faktury dokumentowały rzeczywisty obrót gospodarczy. W sytuacji, gdy organ podatkowy udowodnił, że firma wystawiająca faktury nie prowadziła faktycznej działalności, a podatnik był świadomy tego faktu lub powinien był być, prawo do odliczenia nie przysługuje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego ani zwrotu podatku naliczonego.

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 86 § ust. 2 lit a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego do podejmowania wszelkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego.

O.p. art. 200

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego do umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Firma F. C nie prowadziła faktycznej działalności gospodarczej w 2011 roku. Faktury wystawione przez F. C nie dokumentowały rzeczywistych transakcji. Podatniczka była świadoma fikcyjności transakcji lub powinna była być świadoma. Prawo do odliczenia VAT nie przysługuje w przypadku transakcji fikcyjnych lub nadużycia prawa.

Odrzucone argumenty

Organy naruszyły art. 120, 121, 122, 124, 187 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie lub niezastosowanie przepisów. Organy naruszyły art. 123 § 1 w zw. z art. 200 O.p. poprzez pozbawienie strony możliwości udziału w postępowaniu. Przedmiot działalności F. C obejmował usługi wykonane na rzecz skarżącej. Strona dochowała należytej staranności przy nawiązywaniu współpracy z F. C. Usługi zostały faktycznie wykonane na rzecz firm piwowarskich.

Godne uwagi sformułowania

"puste" faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych świadomie uczestniczy w transakcjach stanowiących nadużycie prawa nie sposób przyjąć, że odliczając podatek ze spornych faktur, skarżąca nie była świadoma nadużycia prawa prawo do odliczenia podatku naliczonego nie jest prawem bezwzględnym przezorny przedsiębiorca powinien... zasięgnąć informacji na temat podmiotu, u którego zamierza nabywać towary lub usługi

Skład orzekający

Halina Adamczewska-Wasilewicz

przewodniczący

Leszek Kleczkowski

sprawozdawca

Mirella Łent

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie linii orzeczniczej dotyczącej odliczenia VAT z faktur wystawionych przez podmioty nieprowadzące faktycznej działalności gospodarczej oraz kwestii świadomości podatnika w kontekście nadużycia prawa."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie organy podatkowe wykazały fikcyjność działalności kontrahenta i świadomość podatnika. W przypadkach, gdy transakcja była rzeczywista, a jedynie wystąpiły błędy formalne, zastosowanie może być inne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu odliczania VAT od 'pustych' faktur i pokazuje, jak organy podatkowe i sądy weryfikują rzeczywistość gospodarczą stojącą za transakcjami. Jest to kluczowe zagadnienie dla wielu przedsiębiorców.

Puste faktury VAT: Kiedy prawo do odliczenia staje się pułapką dla przedsiębiorcy?

Dane finansowe

WPS: 413 835 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 165/18 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2018-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-03-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący/
Leszek Kleczkowski /sprawozdawca/
Mirella Łent
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 142/19 - Wyrok NSA z 2023-03-08
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
art 88 ust. 3a pkt 4 lit a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: sędzia WSA Mirella Łent sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Krenz-Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2018r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2011 r., maj 2011 r. oraz za miesiące od lipca 2011 r. do października 2011 r. oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2017r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. określił E. S. (skarżącej) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za luty, maj, lipiec, sierpień, wrzesień i październik 2011r. Organ zakwestionował na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (dalej jako: "u.p.t.u."), prawo do odliczenia podatku naliczonego
z 26 faktur VAT wystawionych przez spółkę z o.o. F. opiewających na łączną kwotę netto 413.835 zł, VAT 95.182,05 zł, dokumentujących transakcje, które w ocenie organu nie miały miejsca. Ponadto, zdaniem organu, strona niesłusznie dokonała odliczenia w pełnej wysokości VAT z 5 faktur dokumentujących zakup paliwa do samochodu osobowego.
W złożonym odwołaniu skarżąca nie zgodziła się z zakwestionowaniem spornych faktur VAT wystawionych przez spółkę F. C, zarzucając naruszenie art. 122
i art. 200 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 201 ze zm., dalej: "O.p.") oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2017r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ szeroko przedstawił zebrany materiał dowodowy, na który składały się m.in.: decyzja wydana w stosunku do ww. kontrahenta oraz ustalenia postępowania zmierzającego do jej wydania (protokoły przesłuchań prokurenta spółki F. C - W. J., prezesa jej zarządu - W. K., innych pracowników tej spółki, jej podwykonawców oraz W. K. - współwłaścicielki nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] gdzie miała się znajdować siedziba spółki). Przywołano również zeznania: pracowników firmy skarżącej, jej męża oraz pracowników jego firmy.
Podsumowując ten materiał organ wskazał na okoliczności, które potwierdzały tezę o fikcyjności usług rzekomo wykonanych przez spółkę F. C. Wskazano, że firma ta nie posiadała składników majątku, ponieważ w miesiącu styczniu i lutym 2011r. wyposażenie zostało sprzedane spółce z o.o. E.-D.. Nie posiadała tytułu prawnego do korzystania z pomieszczeń, w których mieściła się jej siedziba, tj. w B. przy ul. [...]. W trakcie oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu [...] października 2013r. nie udało się wejść do pomieszczeń, które W. J. wskazał jako siedzibę spółki. W. J. oznajmił, że nie posiada kluczy do ww. pomieszczeń i nie wie kto może być w ich posiadaniu. Nie miał też wiedzy, co znajdowało się w tych pomieszczeniach. Natomiast z zeznań złożonych w dniu [...] maja 2014r. przez W. K., współwłaścicielkę przedmiotowej nieruchomości wynika, że wskazane pomieszczenia nie były udostępniane spółce F. . Zgodnie
z powołanymi zeznaniami ww. spółka wynajmowała inne pomieszczenia w budynku przy ul. [...] - na parterze i piętrze - na podstawie umowy najmu, która obowiązywała do sierpnia 2010r., lub września 2010r. Pomieszczenia te po F. C miała przejąć spółka E.-D..
Organ wskazał na okoliczność, że W. J. zmieniał zeznania dotyczące osób, które wystawiały faktury w imieniu F. C, jak również w kwestiach dotyczących zatrudnienia pracowników. Do protokołu przesłuchania z dnia
[...] października 2016r. zeznał, że faktury wystawiał on lub W. K. oraz D. J.. Z kolei do protokołu z dnia [...] października 2013r. zeznał, że nie wystawiał w latach 2010-2011 faktur w imieniu ww. spółki. Następnie do protokołu przesłuchania z dnia [...] marca 2013r. W. J. zeznał, że w 2011r. F. C miała swoich pracowników i swoje maszyny, nie pamiętał nazw firm, dla których świadczyła usługi w 2011r. Natomiast do protokołu przesłuchania z dnia [...] stycznia 2014r. potwierdził, że F. C współpracowała z firmą L. E. S.
i S. F. S..
Organ wskazał też na treść zeznań W. K. - prezes F. C, który stwierdził, że nie wystawiał faktur, nie sporządzał i nie podpisywał deklaracji VAT-7 za miesiące od stycznia do grudnia 2011r., oraz zeznania podatkowego CIT-8 za 2011r. Z treści tych zeznań wynikało również, że nie posiadał wiedzy na temat działalności spółki, nie znał jej kontrahentów oraz nie miał wiedzy jakimi środkami trwałymi ona dysponowała, a w firmie pojawiał się sporadycznie.
Organ odwoławczy wskazał, że z pracownikami F. C sukcesywnie rozwiązano umowy o prace w trakcie 2010r. Podkreślił, że zgłoszony w KRS przez spółkę przedmiot działalności gospodarczej nie obejmuje renowacji i usług montażu oraz demontażu, a głównie usługi związane z drukowaniem, wydawaniem gazet
i książek, działalność agencji reklamowych oraz w szerokim zakresie usługi informatyczne.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej analiza treści zeznań świadków wskazywać może na ich wcześniejsze uzgodnienie, np. każdy
z przesłuchanych pracowników firmy L. E. S. i S. F. S. oraz pozostali świadkowie pamiętali, że F. C zatrudniała Pana W.
i pana Ł. , ale żaden ze świadków nie pamiętał nazwisk tych osób.
Za niezasadny organ uznał zarzut naruszenia art. 200 O.p. w wyniku włączenia protokołów przesłuchania świadków w osobach Ł. G., A. G., F. G. i M. P. po dacie wystawienia postanowienia
w trybie art. 200 O.p. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że naruszenie tego przepisu należy badać przez pryzmat skutków jakie wywołuje w uprawnieniach strony. Organ w tym kontekście wskazał, że pełnomocnik skarżącej został powiadomiony o dacie przesłuchania ww. świadków i brał udział w tych przesłuchaniach. Wobec tego, treść złożonych zeznań była stronie znana, co więcej pełnomocnik zadawał w toku tych przesłuchań pytania. Tak więc, wypowiadając się
w trybie art. 200 O.p. co do zgromadzonego materiału dowodowego miał świadomość uczestnictwa w przesłuchaniach świadków. Ponadto, w dniu [...] listopada 2017r. pełnomocnik dokonał przeglądu akt sprawy i zapoznał się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, po czym w piśmie z dnia [...] grudnia 2017r. wskazał, że nie zachodzi potrzeba uzupełnienia zebranego materiału dowodowego i podtrzymuje stanowisko wyrażone uprzednio w odwołaniu. Na tej podstawie można stwierdzić, że włączenie protokołów przesłuchania ww. świadków nie wpłynęło na zmianę stanowiska w przedmiotowej sprawie. Ponadto, zdaniem organu, skarżąca nie poniosła żadnych negatywnych konsekwencji z tego tytułu.
Konkludując, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podzielił stanowisko organu
I instancji, że F. w rzeczywistości w 2011r. nie prowadziła działalności gospodarczej, a jedynie wprowadzała do obrotu "puste" faktury VAT, które nie przedstawiają rzeczywistych transakcji. Oznacza to, że dowody te nie uprawniają do odliczenia VAT w nich wykazanego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że firma ta nie świadczyła na rzecz skarżącej żadnych usług. Zatem wiedziała ona, iż wykazane transakcje są transakcjami fikcyjnymi, zmierzającymi do nadużyć podatkowych, a ona sama jest beneficjentem korzyści wynikających
z uczestnictwa w procederze wystawiania i wprowadzania do obrotu gospodarczego "pustych" faktur. Zdaniem organu odwoławczego nie sposób przyjąć, że odliczając podatek ze spornych faktur, na których jako wystawca widniała spółka F. C skarżąca nie była świadoma nadużycia prawa, skoro wystawieniu tego rodzaju faktur nie towarzyszyło w ogóle żadne świadczenie usług przez wystawiający podmiot. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że w świetle obowiązującej linii orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w sytuacji, gdy podatnik świadomie uczestniczy
w transakcjach stanowiących nadużycie prawa polegających na obrocie pustymi fakturami, organ podatkowy nie ma obowiązku wykazywania okoliczności niedochowania przez podatnika tzw. dobrej wiary czy też starannego działania, aby pozbawić podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego wykazanego
w wystawionych "pustych" fakturach. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił przy tym, że z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji nie zakwestionował faktu wykonania przez skarżącą usług na rzecz spółki. z o.o. C. Polska
W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając jej naruszenie:
- art. 86 i art. 88 u.p.t.u., poprzez błędną wykładnię, kiedy okoliczności sprawy wskazują, że nie mają one zastosowania w niniejszym stanie faktycznym;
- art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 i art. 187 O.p., poprzez ich niezastosowanie lub niewłaściwe zastosowanie i naruszenie w ten sposób podstawowych zasad postępowania podatkowego, takich jak: działanie niezgodne z przepisami prawa,
w sposób naruszający zaufanie podatnika do organów podatkowych, niepodejmowanie wszelkich niezbędnych działań mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego; niewyjaśnienie dostateczne i przekonywujące przesłanek działania organu, które spowodowałyby, że podatnik bez przymusu wykona decyzję;
- art. 123 § 1 w zw. z art. 200 O.p., poprzez jego niezastosowanie i pozbawienie możliwości udziału w postępowaniu strony, reprezentowanej przez pełnomocnika,
w wyniku braku wyznaczenia siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się co do pełnego zebranego materiału dowodowego w sprawie.
Uzasadniając zarzuty strona nie zgodziła się ze stanowiskiem, że przedmiot działalności F. C jest bardzo szeroko określony i przede wszystkim związany
z branżą drukarską, graficzną i reklamową. Wskazała, że wśród pięćdziesięciu pięciu zgłoszonych kodów PKD znajdują się też takie, które wskazują na świadczenie usług, wykonywanych na rzecz skarżącego i ogólnie przyjmowane przez znaczną większość powstających przedsiębiorstw. Strona dodała, że powszechnym jest, że podmiot gospodarczy, czy to osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, czy też spółka prawa handlowego, podejmują się wykonywania czynności, które nie są uwidocznione we właściwym rejestrze publicznym jako przedmiot ich działalności, co nie oznacza, że wskazane czynności nie miały miejsca.
Skarżąca stwierdziła, że nie może ponosić odpowiedzialności za niewypełnianie przez tę spółkę obowiązków płatnika, podatnika i pracodawcy oraz jej bierną postawę
w postępowaniu podatkowym jej dotyczącym. Podkreśliła, że nawiązując współpracę
z F. C, działając poprzez pełnomocnika , którym był jej mąż, dołożyła wszelkich starań, adekwatnych do oczekiwanych od przedsiębiorcy, jako profesjonalisty
i nawiązała współpracę z tą firmą za pośrednictwem ówczesnej księgowej. Mąż strony poznał prezesa zarządu spółki oraz prokurenta, spotkał się z nimi i omówił warunki współpracy, był w siedzibie firmy, poznał współpracowników, z którymi bezpośrednio się kontaktował i którzy prowadzili nadzór nad świadczonymi usługami.
Skarżąca podniosła, że organy w swoich decyzjach powołują się na dowód
z przesłuchania W. K. w dniu [...] października 2016r., który nigdy nie został przeprowadzony.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 200 O.p. strona podniosła, że fakt, iż wraz
z pełnomocnikiem uczestniczyli w postępowaniu dowodowym nie przesądza, że nie mieli prawa oczekiwać, że przed wydaniem decyzji w sprawie, organ, zgodnie z prawem umożliwi im wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego. Organ
I instancji uniemożliwił stronie skorzystanie z przysługującego jej prawa, jako że wypowiedzenie się co do zebranego materiału, całego materiału, ma mieć miejsce przed wydaniem decyzji, a nie przed podejmowaniem jeszcze kolejnych czynności dowodowych.
Konkludując skarżąca stwierdziła, że nie ulega wątpliwości, że usługi na jej rzecz w postaci usług transportowych, montażowych i renowacyjnych przez osoby działające z ramienia F. C zostały wykonane i nabyte przez stronę. Prowadzone postępowanie nie wykazało w żaden sposób, by skarżąca działała w sposób naruszający przepisy prawa, czy też wiedziała, że w taki sposób działa jej kontrahent. Dołożyła należytej staranności, nawet większej niż w podobnych wypadkach wymagana, by sprawdzić kontrahenta, z którym zamierza nawiązać współpracę.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację w zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego
z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa.
Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest zasadność pozbawienia skarżącej, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą PHU L. przy
ul. [...] w T., za luty, maj, lipiec, sierpień, wrzesień i październik
2011 r., prawa do odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturach VAT wystawionych przez spółkę z o.o. F. C, ul. [...] w B., dokumentujących nabycie przez skarżącą usług remontu i renowacji mebli oraz montażu i demontażu sprzętu ogródkowego na łączną kwotę 413.835 zł, VAT
95.182,05 zł.
Organ podatkowy poddał szczegółowej analizie działalność kontrahenta skarżącego. Zgodnie z KRS (k. 841-844) przedmiotem działalności F. C jest przede wszystkim branża drukarska, graficzna, reklamowa i branże pokrewne, a nawet działalność wesołych miasteczek i parków rozrywki, lecz nie uwzględniono działalności związanej z renowacją mebli i sprzętu ogródkowego. Funkcję prezesa zarządu piastuje W. K., natomiast prokurentem jest W. J..
Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] października 2015 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. wydał decyzję wobec F. C w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 rok, po uprzednim przeprowadzeniu kontroli podatkowej i postępowania podatkowego wobec tego podmiotu. W toku prowadzonej kontroli podatkowej, pomimo pisemnych wezwań spółka nie przedłożyła żadnych dokumentów księgowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, tj. faktur VAT potwierdzających poniesione koszty oraz uzyskane przychody, rachunku zysków i strat, bilansu, uchwały zatwierdzającej sprawozdania finansowe za lata 2010-2011, ewidencji środków trwałych i wyposażenia, tabeli amortyzacyjnej, zakładowego planu kont wraz z uchwałą zatwierdzającą, wydruków zapisów na kontach zespołu "4" i "7" oraz dokumentów potwierdzających ewentualne zatrudnienie pracowników. Prowadząca księgi rachunkowe F. C w latach 2005-2010 J. W. przesłuchana w charakterze świadka zeznała, że nie posiada dokumentów księgowych spółki, po rozwiązaniu umowy dane w systemie księgowym są kasowane, a wydruki przekazywane klientowi, przy czym nie pamięta komu przekazywała dokumenty po rozwiązaniu umowy. W wyniku dokonanej analizy
i oceny zebranego materiału dowodowego Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego
w powołanej decyzji stwierdził, iż F. C w okresie od stycznia 2011 r. do grudnia 2011 r. nie dokonywała sprzedaży towarów i usług, w związku z tym wystawione faktury VAT, za wyjątkiem pięciu wystawionych na rzecz spółki z o.o. E.-D. tytułem sprzedaży środków trwałych i wyposażenia nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
W toku postępowania prowadzonego wobec spółki, w dniu 26 października
2013 r. przesłuchano w charakterze świadka W. K. (k.799-801), pełniącego zgodnie z wpisem w KRS funkcję prezesa zarządu spółki. Z jego zeznań wynika, iż za lata 2010-2011 nie posiadał on dokumentów księgowych spółki i nie miał wiedzy gdzie się one znajdowały. Nie potrafił też wskazać ilu pracowników i kogo firma zatrudniała, jak również jakimi środkami trwałymi dysponowała. Nie wiedział kto
z ramienia F. C wystawiał faktury. Stwierdził, że niektórych fakturach widnieje jego nazwisko, lecz podpis nie jest jego. Nie wie kto te faktury sporządził. Po okazaniu złożonych przez F. C deklaracji VAT- 7 za okres od maja 2010 r. do października 2010 r., grudzień 2010 r. i od stycznia 2011 r. do grudnia 2011 r. oraz zeznania podatkowego CIT-8 za 2011 r. świadek zeznał, że nie podpisywał tych rozliczeń. Nie miał wiedzy na podstawie jakich dokumentów deklaracje VAT-7 zostały sporządzone. Wyjaśnił, że w okresie, w którym sprawował funkcję prezesa w firmie przebywał bardzo rzadko, a od lipca 2010 r. kiedy sprzedał swoje udziały i został odwołany ze sprawowanej funkcji do firmy nie zachodził w ogóle. Po okazaniu treści uchwały nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., w której stwierdzono m. in., że funkcję prezesa sprawuje nadal i nieprzerwanie dotychczasowy prezes W. K., zeznał, iż w chwili obecnej się o tym dowiedział, i że bez jego wiedzy z powrotem mianowano go prezesem. Nie potrafił powiedzieć kto zajmował się sprawami spółki po jego odejściu.
W ramach prowadzonego postępowania, organ pierwszej instancji zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego Poznań-Wilda o przeprowadzenie dowodu w postaci przesłuchania w charakterze świadka W. K.. W odpowiedzi na powyższe, Naczelnik Urzędu Skarbowego Poznań-Wilda poinformował, że nie udało się przesłuchać wyżej wymienionego z powodu niepodjęcia przez adresata kierowanych przesyłek.
W dniu 15 marca i [...] października 2013 r. w Trzecim Urzędzie Skarbowym
w B. w związku z postępowaniem prowadzonym wobec F. C, przesłuchano w charakterze świadka W. J. (k. 789-795 i 781-787) - prokurenta spółki. Z zeznań złożonych przez świadka wynika, że był zatrudniony
w spółce od 2008 r. Na początku 2010 r. wyjechał za granicę, a po powrocie złożył rezygnację z prokury. Wypowiedział również umowę o pracę. Mniej więcej od lutego 2010 r. nie pracował już dla F. C. Stwierdził, że funkcję prezesa zarządu spółki pełnił W. K.. Świadek zeznał również, że od pierwszej połowy 2010 r. nie było w firmie grafików. Z kontrahentów spółki znał firmę E.-D.. Spółka E.-D. przejęła pomieszczenia po F. C. Podczas przesłuchania W. J. zaprzeczył jakoby wystawiał faktury VAT w latach 2010-2011 z ramienia F. C, składał deklaracje VAT-7 za miesiące od stycznia 2011 r. do grudnia 2011 r. oraz złożył zeznanie podatkowe CIT-8 za 2011 r. Ponadto zeznał, że siedziba F. w 2010 r. mieściła się przy ul. [...] w B.. Lokal był wynajmowany od Państwa K. , na podstawie umowy. Według zeznań świadka budynki przy ul. [...] stanowią kompleks, w którym w odrębnych pomieszczeniach działalność prowadziły F. C i spółka E.-D.. Zeznał, że pracownicy F. C sukcesywnie przechodzili do spółki E.-D.. Stwierdził, że F. C miała swoich pracowników
i swoje maszyny i celowe było przekazywanie pracowników i środków produkcji do spółki E.-D. ze względu na wygaszanie w przyszłości działalności F. C.
W toku kontroli podatkowej prowadzonej przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. w dniu [...] października 2013 r. (k. 1185), w obecności W. J., dokonano oględzin zgłoszonego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej przez F. C. W trakcie oględzin W. J. wskazał, że pomieszczenia firmy znajdowały się na pierwszym piętrze budynku położonego w B. przy ul. [...]. Do wskazanych pomieszczeń nie udało się jednak wejść, gdyż były one zamknięte. W złożonym piśmie z dnia [...] października 2013 r. W. J. wyjaśnił, że nie posiada on dostępu do ww. pomieszczeń, oraz że od 3 lat nie posiada wiedzy jakie środki trwałe i wyposażenie posiadała F. C. Oświadczył, że F. C mieściła się na pierwszym piętrze w dwóch pomieszczeniach, po wyprowadzce z budynku "A".
Z kolei z zeznań złożonych w dniu [...] maja 2014 r. przez W. K. (k. 796-798) - współwłaścicielkę nieruchomości położonej przy ul. [...]
w B. wynika, że pomieszczenia wskazane przez W. J. podczas oględzin nie były udostępniane F. C. Zgodnie z zeznaniami świadka ww. spółka wynajmowała inne pomieszczenia (w budynku przy ul. [...], po prawej stronie od głównego wejścia od ulicy, na parterze i piętrze o pow. ok. 340 m2) na podstawie umowy najmu, która obowiązywała do sierpnia 2010 r. lub września 2010 r. Ponadto W. K. stwierdziła, że według niej od [...] października 2010 r. "nie było tam już F. C", nie było zawartej z nimi żadnej umowy. Zeznała również, że po rozwiązaniu umowy najmu pomieszczenia zostały wynajęte przez spółkę E.-D..
Podkreślenia wymaga, że w późniejszym czasie W. J. zmienił swoje wcześniejsze zeznania. W dniu [...] lutego 2014 r. podczas przesłuchania stwierdził
(k. 776-780), że "sobie wszystko poukładał w głowie" i przypomniał sobie, że były zawarte umowy, kontrakty długoterminowe przez F. C, część firm obsługiwał W. K.. Zeznał, że wydawał towar klientowi i wystawiał fakturę VAT, zgodnie z poleceniem W. K.. Przy realizacji usług firma korzystała wyłącznie z usług podwykonawców. Według jego wiedzy F. C w latach 2010-2011 miała obsługiwać dwie firmy z T., których nazw nie pamiętał.
Z kolei podczas przesłuchania w [...] października 2016 r. W. J. zeznał (k. 836-840), że do połowy 2010 r. jego głównym obowiązkiem było pozyskiwanie klientów. Później od drugiej połowy 2010 r. do 2012 r. wykonywał polecenia W. K., tj. dalej prowadził bieżące sprawy F. C - reprezentował spółkę przy zawieraniu transakcji, wystawiał i podpisywał faktury
w imieniu spółki. Pod jego nieobecność w firmie w sporadycznych przypadkach faktury wystawiał i podpisywał kolega - D. J.. W 2011 r i 2012 r. świadek wykonywał pracę w B., przy ul. [...]. W tym czasie spółka posiadała takie wyposażenie jak: biurko, komputer, i drukarkę, które znajdowały się w pomieszczeniu biurowym o powierzchni ok. 10 m2. Praca polegała na organizowaniu przebiegu zleceń, wykonywaniu telefonów, prowadzeniu dokumentacji handlowej, organizowaniu podwykonawców i rozliczaniu się z nimi (również poza siedzibą firmy), czasem wykonywał prace fizyczne, zakup towarów, dowożenie pracowników, odbiór towaru od podwykonawców. Spółka w tym czasie prowadziła działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług reklamowych i renowacji materiałów reklamowych, częściowo druku. W latach 2011-2012 spółka nie zatrudniała pracowników, zlecała usługi podwykonawcom: T. B., D. J., W.
z B. i Ł. z B., których nazwisk nie pamiętał. Ponadto prace wykonywali obcokrajowcy - 4 lub 5 osób, narodowości bułgarskiej, tj. J. - A.
z T. lub okolic, M. (lub N. ) z okolic T.. Danych pozostałych osób świadek nie pamiętał. Spółka świadczyła usługi renowacji, naprawy, modernizacji sprzętu reklamowego oraz zajmowała się montażem i demontażem sprzętu ogródkowego (stoły, krzesła lodówki, parasole, pawilony). Prace renowacyjne polegały na rozkręceniu sprzętu, jego wy szlifowaniu, wymianie uszkodzonych elementów, pomalowaniu i skręceniu. Zamówienia były poprzedzone kontaktem telefonicznym. Ponadto W. J. zeznał, że skarżąca regulowała należności w formie gotówki. Na okoliczność przyjęcia zapłaty były wystawiane dowody KP. Faktury z tytułu wykonanych usług przez F. C na rzecz firmy skarżącej świadek wystawiał
i podpisywał osobiście lub Pan J. . W przypadku prac związanych
z montażem i demontażem osoba upoważniona przez F. C otrzymywała już wypełniony i podpisany przez firmę skarżącego protokół zdawczo-odbiorczy, który po wykonaniu montażu lub demontażu był podpisywany przez ostatecznego klienta, tj. zdającego przy demontażu i odbierającego przy montażu. Natomiast prace renowacyjne, które prowadzone były w T. przy ul. [...], odbierane były w formie pisemnej. Podwykonawcy F. C otrzymywali materiały i narzędzia powierzone przez firmę skarżącej. F. C nie posiadała własnego środka transportu. W związku z tym, aby wykonać zlecone usługi (montaż/demontaż) czasami podwykonawcy korzystali z samochodów należących do F. S. lub transport organizował T. B..
Organ pierwszej instancji przesłuchał osoby, która wedle zeznań W. J. byli podwykonawcami F. C. Przesłuchany w charakterze świadka w dniu [...] grudnia 2016 r. T. B. zeznał (k. 863-866), iż był zatrudniony
w F. C w latach 2011-2012 najprawdopodobniej na podstawie umów ustnych oraz jednej umowy pisemnej. Głównie zajmował się renowacją mebli. Prace dotyczące renowacji ogródków były prowadzone w T. w budynkach należących do F. S.. Natomiast prace związane z montażem wykonywał docelowo
w miejscach wskazanych w specyfikacjach. Nigdy nie podpisywał faktur VAT, na których widniała jako wystawca F. C, co najwyżej protokoły przekazania/odbioru materiałów, ale nie jest tego pewien. Usługi wykonywał przy użyciu szlifierki taśmowej, która znajdowała się w T.. Narzędzia, tj. wkrętarki, pistolety lakiernicze itp., oraz materiały - klepki, śruby i wkręty były wydawane przez D. S. i Pana Waldka, którego nazwiska nie pamiętał. Dowoził również lodówki samochodami należącymi do F. S. lub pożyczanymi od znajomego, Pana M. , którego nazwiska jednak nie pamięta. Świadek zeznał, iż przy renowacji mebli pracowali też obcokrajowcy, tj. Pan A., A. albo A., K. i N.. Osoby te były narodowości bułgarskiej bądź rumuńskiej w wieku 30-40 lat. Mieszkali najprawdopodobniej w okolicach T..
W dniu [...] stycznia 2017 r. przesłuchano w charakterze świadka D. J., który zeznał (k. 897-899), iż w latach 2011 - 2012 był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w F. C w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku asystenta zarządu. Dokładnej daty rozwiązania stosunku pracy nie pamiętał, ale był to na pewno 2012 r. Zajmował się w pracami logistycznymi, montował reklamy, wykonywał prace montażowe i demontażowe, zajmował się renowacją mebli, wystawiał dokumenty księgowe. Pracę świadczył w siedzibie spółki, tj. w B.
ul. [...] oraz T. i okolicach wybrzeża oraz na terenie województwa
kujawsko-pomorskiego, zachodniopomorskiego, pomorskiego, warmińsko-mazurskiego. Wynagrodzenie otrzymywał w gotówce. Zdarzało się, że podpisywał faktury, na których jako wystawca widniała F. C. Świadek zajmował się organizacją pracy pozostałych pracowników, np. T. B., Pana W., którego nazwiska nie znał, a także obcokrajowców - J. i A., innych nie pamiętał, łącznie prace wykonywało od 5 do 7 osób. Świadek zeznał, że prace były wykonywane przy użyciu narzędzi i materiałów należących do F. S..
Powyższe zeznania rozmijają się z zeznaniami tego świadka złożonymi w dniu [...] lutego 2014 r. (k. 1031-1032) w toku postępowania prowadzonego przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. wobec F. C. W trakcie przesłuchania D. J. zeznał, że był zatrudniony w F. C do pierwszej połowy 2010 r. Wykonywał pracę biurową. Nie kojarzył firmy L. E. S..
W dniu [...] marca 2017 r. przesłuchano w charakterze świadków dwóch pracowników firmy S. F. S. - T. R. i D. S.. T. R. zeznał (k.934-936), że w latach 2011-2012 był zatrudniony na stanowisku referenta. Zakres jego obowiązków obejmował wypełnianie dokumentów, np. faktur, protokołów przekazania towarów (ogródków piwnych) oraz prowadził inne sprawy księgowe zlecane na bieżąco przez szefa. Z zeznań świadka wynika, że do T. na ul. [...] przyjeżdżało czterech pracowników F. C - T. B. - kierowca, D. J. lub Juraszewski - kierowca, W. (świadek nazwiska tej osoby nie pamiętał), który zajmował się renowacją sprzętu oraz czwarta osoba, której danych personalnych nie pamiętał. Prace te wykonywali również obcokrajowcy: J. i K., innych osób nie pamiętał, ale było ich czworo. Obcokrajowcy - jak twierdził - wykonywali te same zadania, co pozostali pracownicy F. C, tj. usługi związane z renowacją sprzętu - szlifowanie, malowanie, rozkręcanie i skręcanie sprzętu. Zdarzało się, że przekazywał W. J. kopertę z gotówką od skarżącej lub F. S.. Materiały wydawane do renowacji oraz ich zwrot nigdzie nie były ewidencjonowane. Pracownicy F. C na bieżąco składali zapotrzebowanie na materiały.
Z kolei D. S. (szwagier skarżącej) zeznał (k. 937-939), iż w latach 2011-2012 był zatrudniony w firmie S. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierownika magazynu i kierowcy. W ramach wykonywanych obowiązków przygotowywał do wyjazdu meble (m. in. ogródki piwne) oraz sprawdzał stany magazynowe towarów. Ponadto we wskazanym okresie wykonywał pracę na rzecz firmy L. E. S.. Prace te obejmowały segregacje mebli stanowiących wyposażenie ogródków piwnych. Stwierdził, że w T. pracowało 8 pracowników F. C. Towar odbierał od przedstawiciela spółki, np. T. B., D. J., Panów Ł. i W. (bliższych danych personalnych tych osób świadek nie znał). Oprócz nich przy ul. [...] w T. prace dla F. C wykonywali Bułgarzy: J., M., K. i A..
W dniu [...] marca 2017 r. przesłuchano w charakterze świadka K. S. (k. 951-953), który w latach 2011-2012 pracował w firmie L. E. S.. Ponadto wykonywał usługi także dla firmy S. F. S.. Stwierdził, że wydawał materiały do renowacji pracownikom. Szkolił pracowników
w zakresie instrukcji obsługi szlifierki taśmowej, frezarki, grubościówko-wyrównarki. Byli to: T. B., D. J., Pan W. i Pan Ł., których nazwisk nie pamięta.
W dniu [...] kwietnia 2017 r. na przesłuchanie w charakterze świadka stawił się A. Ibryamov, który zeznał (k. 976), że nie był nigdzie zatrudniony na podstawie umowy o pracę w latach 2011-2012, zimą dorabiał przy ul. [...] w T.. Stwierdził, że świadczył usługi dla F. C. Zajmował się odnawianiem ogródków piwnych, wykonywał prace jak: bejcowanie, szlifowanie, naprawa, wymiana części, skręcanie i rozkręcanie. Pracowali tam chłopacy z B.: Tomek, W., D. i Ł. oraz znajomi z Bułgarii: N. Z. N., A. Mehmend, K. A. (zmarł przed świętami w 2015 r.). Oni wszyscy wykonywali pracę dla F. C. Wszyscy mieli płacone w gotówce.
W dniu [...] maja 2017 r. organ przesłuchał także F. S. – męża skarżącej i pełnomocnika jej firmy (k. 1011-1018). Zeznał on, że współpraca
z F. C została nawiązana za pośrednictwem K. G., która prowadziła księgowość firmy skarżącego. Podstawową usługą, jaką spółka wykonywała dla firmy S. była renowacja sprzętów - ogródków piwnych. Renowacja przeprowadzana była w wydzielonej hali przy ul. [...] w T.. Ponadto spółka przewoziła sprzęt, który montowany był w ogródkach piwnych, jak i na imprezach plenerowych. Zdarzało się, że kontrahent świadczył usługi transportowe. Organizacją transportu ze strony spółki zajmował się T. B. wraz
z W. J.. Świadek potwierdził, że prace na rzecz firmy strony wykonywało od czterech do ośmiu osób, tj. D. J., T. B., Pan W. i Ł., którzy przyjeżdżali z B.. Ponadto na rzecz F. C usługi świadczyło czterech obcokrajowców, tj. A. (Jacek), K., A., N..
Ze względu na fakt, że byli to obcokrajowcy F. S. nie pamiętał ich nazwisk. Najczęściej faktury przekazywał W. J., a czasem D. J.. Przekazywano je w T. osobiście. Gotówkę przekazywał osobiście W. J. po wystawieniu dowodu KP, w miejscu, w którym otrzymywał faktury. W. każdego zlecenia była ustalana przed przekazaniem sprzętu do renowacji.
Organ zamierzał także przesłuchać w charakterze strony E. S., lecz ta
w wyznaczonym terminie, tj. w dniu [...] maja 2017 r., nie stawiła się na przesłuchanie.
W dniu [...] września 2017 r. przeprowadzono przy udziale F. S. oraz pełnomocnika F. S. i skarżącej, przesłuchanie czterech świadków: A. G., F. G., Ł. G. i M. P.
(k. 1207-1224). Wymienieni świadkowie jednolicie zeznawali, że w latach 2011-2012 pracowali w firmie L., w wyjątkiem M. P., który pracował
w firmie S.. Stwierdzili, że na rzecz firmy skarżącej i jej męża pracę wykonywało kilka osób - Polaków i obcokrajowców, jednakże nie podali oni żadnych danych personalnych tych pracowników. Nie stwierdzili wprost, aby byli to pracownicy F. C.
Dokonując oceny zeznań świadków należy zwrócić uwagę na rozbieżności pomiędzy ich treścią. D. J., składając zeznania w 2014 r., stwierdził, że zakończył pracę w F. C w połowie 2010 r., a w 2017 r. zeznał, że pracował
w spółce także w latach 2011-2012. Poprzednio jednak nie kojarzył firmy L. E. S.. Także W. J. zeznał w dniu 15 marca i [...] października 2013 r., że od lutego 2010 r. nie pracował już dla F. C, nie wystawiał w latach 2010-2011 w imieniu spółki faktur VAT. Z kontrahentów spółki znał firmę tylko E.-D.. Stwierdził, że działalność F. C była wygaszana i przenoszona do spółki
E.-D.. W trakcie późniejszych zeznań stwierdził, że "sobie wszystko poukładał
w głowie" i przypomniało mu się, że były zawarte umowy długoterminowe przez F. C. Spółka miała świadczyć usługi renowacji, naprawy, modernizacji sprzętu reklamowego oraz zajmować się montażem i demontażem sprzętu ogródkowego. Przy realizacji usług korzystała z usług podwykonawców. Zeznał też, że wystawiał faktury VAT w imieniu spółki i że wykonywał pracę w B., przy ul. [...], gdzie F. C miała swoją siedzibę. Wskazywał też na zaangażowanie w działalność spółki W. K.. Zeznania te pozostają w sprzeczności nie tylko
z wcześniejszymi zeznaniami W. J., lecz także z zeznaniami W. K. oraz W. K. - współwłaścicielki nieruchomości przy ul. [...] w B.. Z zeznań W. K. – prezes zarządu spółki F. C, złożonych w dniu w dniu [...] października 2013 r., wynika, że nie miał orientacji w działalności spółki. Wyjaśnił, że w okresie, w którym sprawował funkcję prezesa w firmie przebywał bardzo rzadko, a od lipca 2010 r. kiedy sprzedał swoje udziały i został odwołany ze sprawowanej funkcji do firmy nie zachodził w ogóle. Bez jego wiedzy z powrotem mianowano go prezesem. Nie potrafił powiedzieć kto zajmował się sprawami spółki po jego odejściu. Z kolei z zeznań złożonych przez W. K. wynika, że przy ul. [...] w B. F. C wynajmowała pomieszczenia na podstawie umowy najmu, która obowiązywała do sierpnia 2010 r. lub września 2010 r. Jak stwierdziła od października 2010 r. "nie było tam już F. C", nie było zawartej z nią żadnej umowy. Zeznała również, że po rozwiązaniu umowy najmu pomieszczenia zostały wynajęte przez spółkę E.-D.. Ponadto z zeznań W. K. wynika, że spółka wynajmowała zupełnie inne pomieszczenia przy ul. [...] w B. niż to wskazywał w trakcie oględzin W. J..
Trzeba również zauważyć, że z informacji zawartych w KRS wynika, że F. C zajmowała się przede wszystkim działalnością związaną z drukiem
i reklamą, a montaż ogródków piwnych i renowacja mebli były dla niej dziedziną obcą. F. C, podejmując współpracę z firmą skarżącej nie posiadała odpowiedniego pomieszczenia do wykonywania usług, potrzebnej kadry, ani materiałów. Rzekomi pracownicy F. C mieli być szkoleni z obsługi narzędzi w firmie L.
w T., świadczyli część prac na terenie zakładu w T. przy ul. [...] i korzystali z narzędzi i materiałów dostarczanych przez skarżącą, przy czym wydawane pracownikom F. C materiały nie były nigdzie ewidencjonowane. Zapłata za wykonane usługi była dokonywana przez skarżącą w gotówce. W gotówce też następowała zapłata na rzecz "podwykonawców" F. C. Podkreślenia również wymaga, że część osób, które w ramienia F. C świadczyli pracę na rzecz firmy skarżącej miała być zatrudniona na podstawie umowy o pracę (D. J., T. B.), gdy tymczasem spółka w latach 2011-2012 nie składała informacji PIT-11 za pracowników. Prace miały też być wykonywane przez osoby obcej narodowości. Według zeznań A. Ibryamova miał on świadczyć usługi na rzecz F. C, w sytuacji gdy z materiału dowodowego wynika, że w tym czasie spółka ta faktycznie nie funkcjonowała (umowa najmu lokalu, w którym mieściła się siedziba spółki została rozwiązana w 2010 r., majątek spółki został wyprzedany do końca lutego 2011 r., pracownicy otrzymali wypowiedzenia umów o pracę w 2010 r.).
W tym kontekście należy zauważyć, że w dniu [...] października 2015 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. wydał decyzję wobec F. C
w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 rok. Pomimo pisemnych wezwań spółka nie przedłożyła żadnych dokumentów księgowych związanych
z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym faktur VAT potwierdzających poniesione koszty oraz uzyskane przychody, dokumentów potwierdzających ewentualne zatrudnienie pracowników. W decyzji tej stwierdzono, że spółka nie dokonywała sprzedaży towarów i usług, w związku z tym wystawione faktury VAT, za wyjątkiem pięciu wystawionych na rzecz spółki E.-D. tytułem sprzedaży środków trwałych i wyposażenia, nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Podkreślenia wymaga, że decyzja podatkowa jest dokumentem urzędowym.
W myśl art. 194 § 1 O.p. dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Nie zostało obalone wynikające z tego przepisu domniemanie zgodności z rzeczywistością treści powyższej decyzji (art. 194
§ 3 O.p.).
W świetle zebranego materiału dowodowego organ podatkowy zasadnie nie dał wiary zeznaniom wyżej wymienionych świadków wskazujących, że F. C wykonywała usługi wynikające z zakwestionowanych faktur. Zauważyć należy, że gdy w sprawie istnieją przeciwstawne grupy dowodów ustalenia faktyczne z konieczności muszą pozostawać w sprzeczności z jedną z nich. W takiej sytuacji organ rozpatrujący sprawę, w ramach i granicach swobodnej oceny dowodów, ma prawo nie uznać pewnych dowodów, poprzez odmówienie im wiarygodności. Oceniając zeznania wymienionych świadków organ nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów
i wskazał na powody odmiennej od podatnika oceny tych dowodów.
Rację ma także organ pierwszej instancji gdy twierdzi, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego przedłożone przez skarżącą kserokopie zamówień i protokoły odbioru mebli nie potwierdzają wykonania spornych usług, bowiem podpisane zostały dla pozoru i miały jedynie uprawdopodobnić, że usługi zostały wykonane zgodnie z treścią wskazanych faktur.
W sytuacji zatem, gdy wystawione przez F. C faktury nie odzwierciedlały rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, samo dysponowanie przez skarżącą takimi fakturami nie stanowiło jeszcze podstawy do odliczenia podatku naliczonego. Fakturom tym musi towarzyszyć rzeczywisty obrót gospodarczy, którego istnienie
w rozpatrywanej sprawie zasadnie zakwestionowały organy podatkowe.
Wskazać należy, że zgodnie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. w przypadku, gdy sprzedaż towarów lub usług została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi stwierdzającymi czynności, które nie zostały dokonane – faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Prawo do odliczenia podatku naliczonego nie jest prawem bezwzględnym. Prawo to wynika z art. 86 ust. 1 u.p.t.u., w myśl którego w zakresie,
w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem nie mającym znaczenia w tej sprawie. Stosownie zaś do art. 86 ust. 2 pkt lit. a) u.p.t.u. kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem nie mającym w tym przypadku znaczenia, suma kwot otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Prawo do odliczenia podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 1 i 2 u.p.t.u. wiąże się zatem z otrzymaniem faktury, która dokumentuje rzeczywisty obrót gospodarczy. Celem faktury jest dokumentowanie zaistniałych zdarzeń gospodarczych. Faktura powinna więc prawidłowo odzwierciedlać zdarzenie gospodarcze zarówno pod względem przedmiotowym jak i podmiotowym, a prawo organów podatkowych nie ogranicza się wyłącznie do kontroli sposobu sporządzenia faktury, ale rozciąga się także na kontrolę zgodności zawartych w tym dokumencie danych ze stanem rzeczywistym.
Art. 86 ust. 1 i 2 u.p.t.u. stanowi implementację poprzednio obowiązującego
art. 17 ust. 2 lit. a) szóstej dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, a obecnie art. 168 lit. a) dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Powyższy przepis dyrektywy 2006/112/WE stanowi, że o ile towary i usługi są używane do celów zawieranych transakcji podlegających opodatkowaniu, podatnik jest uprawniony do odliczenia od podatku, który zobowiązany jest zapłacić, kwot należnego lub zapłaconego podatku od wartości dodanej od towarów lub usług dostarczonych lub, które mają być podatnikowi dostarczone przez innego podatnika. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że odliczenie przysługuje jedynie w odniesieniu do podatku powstałego w wyniku czynności wykonanej przez innego podatnika, a dla realizacji tego prawa – stosownie do art. 178 lit. a) tej dyrektywy – konieczne jest posiadanie faktury wystawionej zgodnie z art. 220 – 236 i art. 238, 239 i 240 dyrektywy.
Należy zauważyć, że w wyroku TSUE z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawach
C-80/11 Mahageben i C-142/11 David, Trybunał stwierdził, że jeżeli istnieją przesłanki, by podejrzewać nieprawidłowości lub naruszenie prawa, przezorny przedsiębiorca powinien, zależnie od okoliczności konkretnego przypadku, zasięgnąć informacji na temat podmiotu, u którego zamierza nabywać towary lub usługi, w celu upewnienia się co do jego wiarygodności. Jednocześnie Trybunał podkreślił, że artykuł 167, art. 168
lit. a), art. 178 lit. a), art. 220 pkt 1 i art. 226 Dyrektywy Rady 2006/112/WE należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia podatnikowi prawa do odliczenia od kwoty należnego podatku od wartości dodanej kwoty tego podatku należnego lub zapłaconego z tytułu świadczonych mu usług z tego powodu, iż wystawca faktur dotyczących owych usług lub jeden z jego usługodawców dopuścił się nieprawidłowości, bez udowodnienia przez organ podatkowy na podstawie obiektywnych przesłanek, iż podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu. Pogląd ten Trybunał powtarzał w wielu późniejszych orzeczeniach (np. w wyroku z dnia [...] grudnia 2012 r., w sprawie C- 285/11 Bonik EOOD).
W świetle przytoczonych powyżej okoliczności rozpatrywanych łącznie trudno przypuszczać, aby skarżąca nie miał świadomości, że uczestniczy w oszukańczym procederze. Skarżąca wiedział, że F. C nie wykonała spornych usług. Nie dysponowała bowiem odpowiednim pomieszczeniem by wykonać przedmiotowe usługi, nie posiadała przeszkolonych pracowników, narzędzi, ani materiałów do ich wykonania. Wszystko to zapewniła skarżąca. Przy tym usługi miały być wykonywane przez osoby (W. i Ł., którzy przyjeżdżali z B. czy obcokrajowców), które trudno zidentyfikować, a zapłata miała być dokonywana przez podatnika gotówką. W ten sposób skarżąca stworzyła jedynie pozory rzetelności transakcji. Była zatem świadomym uczestnikiem oszukańczego procederu, współdziałającym z wystawcą spornych faktur. W konsekwencji skarżąca nie może zasłaniać się dobrą wiarą czy brakiem świadomości, ponieważ nie można nie wiedzieć, że się nie nabyło się usług od wystawcy "pustych" faktur. W wyroku z dnia [...] grudnia 2013 r., I FSK 1687/13 NSA stwierdził, że z "pustą" fakturą mamy do czynienia wówczas, gdy wystawieniu jej
w rzeczywistości nie towarzyszy w ogóle transakcja w niej wskazana, bądź której w tle towarzyszy realna transakcja, ale z udziałem innego podmiotu niż wystawca tej faktury (jeden podmiot faktycznie realizuje transakcje, a zupełnie inny podmiot wystawia fakturę mającą rzekomo dokumentować tę transakcję). Zdaniem NSA ustalenie, że w danej sprawie miało miejsce wystawianie "pustych" faktur (w takim rozumieniu jaki przedstawiony został powyżej) oznacza, że dobra wiara ze swej istoty nie może być uwzględniona. Nie sposób bowiem przyjąć, że podatnik odliczający podatek z takiej faktury nie jest świadomy swojego oszukańczego działania czy nadużycia prawa, skoro wystawieniu tego rodzaju faktury nie towarzyszy w ogóle żadna dostawa towaru lub świadczenie usług przez podmiot ją wystawiający, ani żaden inny (obrót istnieje tylko na fakturze), albo tego rodzaju transakcję nabywca realizuje z jednym podmiotem,
a dokumentuje ją inny podmiot (por. też wyrok NSA z dnia 19 maja 2017 r., I FSK 1726/16). Fakt, że przedmiotowe usługi zostały faktycznie wykonane przez skarżącą na rzecz firm piwowarskich, nie przeczy temu, że wystawione faktury są "puste" w takim znaczeniu, że skarżąca świadomie realizował transakcję z jednym podmiotem,
a dokumentowała ją u innego podmiotu.
W rezultacie nie zasługują na uznanie argumenty wyrażone w uzasadnieniu skargi, że zakwestionowane transakcje były rzeczywiste, a strona dochowała należytej staranności. Teza ta jest oparta na wybiórczej prezentacji poszczególnych zdarzeń czy zeznań świadków, pomijającej te elementy, które były dla skarżącej niekorzystne. Taka selektywna prezentacja okoliczności faktycznych, w oderwaniu od całokształtu materiału dowodowego, nie daje pełnego obrazu stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy.
Za niezasadny uznać należy także zarzut naruszenia art. 123 § 1 w zw. z art. 200 O.p. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyznaczył skarżącej siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się
w zakresie zebranego materiału dowodowego. W piśmie z [...] grudnia 2017 r. strona podkreśliła, iż nie zachodzi potrzeba uzupełnienia zebranego materiału dowodowego
i stwierdziła, że kwestionowane czynności miały w rzeczywistości miejsce.
Z akt sprawy wynika natomiast, że organ pierwszej instancji włączył protokoły przesłuchania świadków: Ł. G., A. G., F. G. i M. P. w dniu [...] września 2017 r., tj. po dacie wydania postanowienia w trybie art. 200 O.p. Jednakże w piśmie z dnia [...] września 2017 r. pełnomocnik skarżącej wypowiedział się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Stwierdził, że nie ma potrzeby uzupełniania zebranego materiału dowodowego i nie ma podstaw do pozbawienia skarżącej prawa do odliczenia podatku naliczonego. Bezspornym jest również, że pełnomocnik skarżącej brał udział w przesłuchaniach ww. świadków. Wobec tego treść złożonych zeznań była mu znana. Jeżeli wystąpiła – jak to stwierdzono w skardze - konieczność przeprowadzenia nowych dowodów, nowych faktów czy innej ich interpretacji, to nic nie stało na przeszkodzie, aby stosowne wnioski zgłosić na etapie postępowania odwoławczego, przy czym we wskazanym piśmie
z [...] grudnia 2017 r. strona sama podkreśliła, że nie zachodzi potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego. W ocenie Sądu, nie doszło do naruszenie przez organ pierwszej instancji art. 200 O.p.
W skardze strona podnosi też, że przedmiot działalności F. C obejmował usługi wykonane na rzecz skarżącej. Sąd tego przekonania nie podziela. Wprawdzie przedmiot działalności spółki został w KRS ujęty bardzo szeroko, jednakże nie obejmuje usług polegających na remoncie i renowacji mebli oraz montażu i demontażu sprzętu ogródkowego (o czym skarżąca mogła się z łatwością dowiedzieć). Zajmując stanowisko przeciwne, strona nie wskazała w skardze, który z rodzajów działalności spółki podany w KRS obejmuje wymienione usługi.
Podnoszona w skardze kwestia podania przez organy błędnej daty przesłuchania W. K. (26 października 2016r. zamiast [...] października 2013 r.) nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy.
Na zasługują także na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 120, art.121 § 1, art. 122, art. 124 i art. 187 O.p. Organ podatkowy działał na podstawie przepisów prawa. Zgromadził w sprawie obszerny materiał dowodowy, który poddał wyczerpującej ocenie. Rozpatrując ten materiał, nie pominięto żadnych istotnych dowodów. Za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy argumentacji, organ wykazał bezpodstawność twierdzeń strony. Okoliczność, że ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego jest dla podatnika niekorzystna, nie oznacza, że decyzja będąca przedmiotem skargi jest nieprawidłowa. Dokonana ocena dowodów nie wykracza przy tym poza granice swobodnej oceny dowodów. Organ wskazał przy tym na przyczynę odmiennej od podatnika oceny zgromadzonych dowodów, a oceny tej dokonał
w powiązaniu z pozostałymi dowodami. Nadto, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przytoczył zarówno zastosowane przepisy prawne, jak i wskazując na ich treść odwołał się do konkretnych elementów stanu faktycznego sprawy. To, że zaskarżona decyzja nie spełnia oczekiwań strony nie oznacza, że została naruszona zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Zdaniem Sądu, skarżąca za pomocą dostępnych jej środków dowodowych, nie zanegowała skutecznie ustaleń organów podatkowych.
Mając na uwadze, że organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę w całości.
M. Łent H. Adamczewska – Wasilewicz L. Kleczkowski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI