I SA/Ke 289/05

I SA/Ke 289/05 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2005-12-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Grażyna Jarmasz /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Grabowska
Mirosław Surma
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
ART. 145 PAR. 1 PKT  1C, ART. 200, ART. 205 PAR.2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
art. 59 par. 1 pkt2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja
Sygnatura akt: I SA/Ke 289/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Maria Grabowska, Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant: Referent stażysta Krzysztof Armański, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07.12.2005 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w likwidacji w J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] numer [...] w przedmiocie : odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w wysokości 340 zł (trzysta czterdzieści złotych)
Uzasadnienie
W dniu 20 listopada 2004r. likwidator Firmy A. sp. z o.o. w J. w likwidacji A. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] Numer [...].
Postanowieniem tym zostało utrzymane w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z [...] numer [...], którym odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do skarżącej Spółki na podstawie tytułu wykonawczego [...]. Egzekucji administracyjnej podlegała zaległość podatkowa w podatku od towarów i usług za 1998 rok wynikająca z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z [...] numer [...], utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].
Przywołując przepis art. 17 § 1 oraz art. 59 § 3 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm./ zakwalifikowany wniosek strony jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego załatwiono odmownie. W uzasadnieniu podano, że fakt stwierdzenia z urzędu postanowieniem z [...] przez Dyrektora Izby Skarbowej nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z [...] umarzającego postępowanie egzekucyjne spowodował, że przywrócony został stan prawny istniejący przed wydaniem orzeczenia o umorzeniu tego postępowania.
Nadto wobec istnienia decyzji określających i ustalających zobowiązanie w podatku od towarów i usług dalsze prowadzenie egzekucji jest zasadne, nie wymagało wystawienia nowego tytułu wykonawczego obejmującego tę należność, a kwestia prawidłowości wydania decyzji ustalających dodatkowe zobowiązanie w podatku VAT będzie przedmiotem rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, do którego zostały wniesione skargi Spółki.
We wniesionej skardze likwidator sformułował zarzut naruszenia przez zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej naruszenia przepisów art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 68 § 1, art. 70 § 1 i art. 59 § 1 pkt 9 ustawy Ordynacja podatkowa przez błędną ich interpretację, co doprowadziło do odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy egzekwowane zobowiązanie wygasło.
Uzasadniając skargę wskazano, że zgodnie z treścią art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny zobowiązany jest umorzyć postępowanie egzekucyjne w przypadku, gdy egzekwowane zobowiązanie wygasło, co ma miejsce w sprawie , gdyż egzekucja dotyczy zobowiązania z tytułu podatku VAT oraz dodatkowego zobowiązania z art. 27 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym za lata 1997 i 1998. Dodatkowe zobowiązanie w tym podatku powstaje w drodze wydania decyzji, a więc ma tu zastosowanie art. 68 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, a którego wynika, że zobowiązanie to nie powstaje, jeśli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie lat 3. Decyzje w zakresie tego zobowiązania wydane zostały w 2003r., a więc znacznie po upływie 3 lat, a wobec tego skoro w wyniku przedawnienia egzekwowane zobowiązanie wygasło, to postępowanie egzekucyjne powinno być umorzone.. Organ II instancji w ogóle nie odniósł się do tego zarzutu podniesionego już w odwołaniu.
Podtrzymano nadal twierdzenie, że istniał obowiązek wystawienia nowych tytułów wykonawczych w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz w przypadku wysokości egzekwowanego zobowiązania.
W udzielonej odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko podkreślając, że kwestia prawidłowości wydania dotyczących wymiaru zobowiązania Spółki nie może być rozpatrywana na etapie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, bowiem podlega odrębnemu trybowi postępowania administracyjnego i będzie rozpatrywana przez Sąd na skutek wniesionej przez Spółkę skargi.
Podtrzymano także stanowisko, że po stwierdzeniu nieważności postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, jak też po zmianie wysokości kwot zajęć wierzytelności, nie istnieje obowiązek wydania w przedmiotowej sprawie nowych tytułów wykonawczych.
W związku z tym wniesiono o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr.153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tak więc wyeliminować z obrotu prawnego można decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego /art.145 § 1 pkt 1) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.
W niniejszej sprawie zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z naruszeniem przepisu art. 59 § 1 pkt 2 w/w ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu, albo jeżeli obowiązek nie istniał.
A więc umorzenie postępowania następuje, gdy w jego toku zaistnieją m.in. wyżej wymienione przeszkody, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Następuje ono z przyczyn wymienionych w tym przepisie taksatywnie.
Wobec tego obowiązkiem organu egzekucyjnego jest badanie podnoszonych przez zobowiązanego negatywnych przyczyn uzasadniających obligatoryjne umorzenie tego postępowania tj. kwestii np. przedawnienia egzekwowanego zobowiązania, co było podnoszone przez dłużnika w niniejszej sprawie. Efekt tych badań winien znaleźć odzwierciedlenie w wydanym rozstrzygnięciu i jego uzasadnieniu.
Stanowisko takie uzasadnione jest także przepisem art. 29 omawianej ustawy zobowiązującym organ egzekucyjny do badania z urzędu dopuszczalności egzekucji, a więc między innymi do badania negatywnych przesłanek dopuszczalności jej prowadzenia tj. okoliczności wymienionych w art. 59 § 1 tej ustawy.
Tak więc organ egzekucyjny obowiązany jest do samodzielnego rozstrzygnięcia, czy przepisy prawa pozwalają lub nie na uznanie twierdzeń zobowiązanego np. o wygaśnięciu zobowiązania z powodu przedawnienia. Twierdzenie takie znajduje odzwierciedlenie także i w orzecznictwie sądowym, jak chociażby w wyroku NSA z dnia 7 maja 2003r. sygn.akt I SA/Wr 2282/00, w którym to rozstrzygnięciu Sąd ten stwierdził, że
przedawnienie zobowiązania podatkowego jest instytucją prawa materialnego, następuje z mocy prawa, bez potrzeby wydawania odrębnej decyzji organu podatkowego w przedmiocie stwierdzenia przedawnienia. Upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego powinien, w związku z tym, być brany z urzędu pod uwagę w trakcie postępowania podatkowego, dotyczącego określenia wysokości zaległości podatkowej, a następnie w postępowaniu egzekucyjnym, w którym może stanowić podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia tego postępowania (art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) i podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 2 tej ustawy).
W zaskarżonym postanowieniu Dyrektor Izby Skarbowej w zakresie podnoszonym przez zobowiązanego ograniczył się do jednozdaniowego stwierdzenia, że okoliczność przedawnienia będzie przedmiotem badania w postępowaniu sądowo-administracyjnym wywołanym wniesiona skargą na decyzję wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług. Tym samym nie odniósł się żaden sposób do kwestii mającej kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ II instancji będzie mógł zbadać o odnieść się także do sprawy prawidłowości doręczenia tytułu wykonawczego na podstawie którego prowadzone było postępowanie egzekucyjne. Wątpliwości co do prawidłowości tego doręczenia ustalone zostały w postępowaniu toczącym się przed tut. Sądem, a akta tej sprawy o sygnaturze I SA/Ke 255/05 zostały dopuszczone jako dowód w niniejszej sprawie. Ustalenie faktu doręczenia, jego daty, może mieć także wpływ na rozstrzygnięcie sprawy wywołanej wnioskiem zobowiązanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz 205 § 2 tej ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jest właściwy do rozpoznania skargi stosownie do dyspozycji § 2 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie /Dz.U. Nr 187, poz. 1926/.