I SA/Bd 139/19

I SA/Bd 139/19 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2019-09-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-02-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Ewa Kruppik-Świetlicka /przewodniczący/
Halina Adamczewska-Wasilewicz
Leszek Kleczkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 487/20 - Wyrok NSA z 2023-11-14
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1201
art. 54 par. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Natalia Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2019 r. sprawy ze skargi L. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę
Uzasadnienie
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. prowadzi z majątku skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w dniu [...]. przez wierzyciela - Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T., obejmujących zobowiązania osoby trzeciej z tytułu podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia 2013r, do grudnia 2014r. w łącznej kwocie [...]zł należności głównej. Celem wyegzekwowania należności Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w Banku Zachodnim WBK S.A. we W. oraz z wynagrodzenia za pracę w "M. [...]" spółka z o.o. z siedzibą w T..
Pismem z dnia [...]. zobowiązany złożył skargę na czynności organu egzekucyjnego w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę oraz zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych czynności, umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie zawieszenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Skarżący zakwestionował możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego, wskazując, że do dnia wniesienia podania nie orzeczono prawomocnie o jego odpowiedzialności, jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki "M.", jak i nie rozpoznano wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonych decyzji.
Postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. oddalił skargę.
W złożonym zażaleniu skarżący zarzucił bezpodstawne wszczęcie postępowania egzekucyjnego poprzez zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i zajęcie wynagrodzenia za pracę. Wniósł o uchylenie zaskarżonych czynności, umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie zawieszenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ w odniesieniu do czynności polegającej na zajęciu rachunku bankowego, dokonał analizy art. 80 ustawy z dnia [...]. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a."). W zakresie drugiej zaskarżonej czynności - zajęcia wynagrodzenia za pracę w "M.", organ stwierdził, że czynność ta została przeprowadzona zgodnie z art. 72 u.p.e.a. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie stwierdził uchybień w przeprowadzeniu tychże czynności. Wskazał, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. zastosował środki egzekucyjne wymienione w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. oraz podjął prawidłowe działania w celu ich zastosowania zgodnie z art. 72 i 80 u.p.e.a.. Ponadto, zawiadomienia o zajęciach odpowiadają wzorom stanowiącym załączniki nr 1 i nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych obowiązującego w dacie wystawienia tych dokumentów, tj. [...]. oraz zawierają wszystkie niezbędne elementy określone w art. 67 § 2 u.p.e.a.
Odnosząc się do argumentacji skarżącego zawartych zarówno w zażaleniu, jak i w piśmie z dnia [...]., organ stwierdził, że postępowaniu wszczętym wniesieniem skargi w trybie art. 54 u.p.e.a. proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.
W skardze strona wniosła o uchylenie skarżonych czynności. Skarżący powtórzył argumentację zawartą w skardze na czynności egzekucyjne i w zażaleniu. Podniósł, że najistotniejszy w sprawie jest fakt, iż do chwili obecnej nie orzeczono prawomocnie o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki "M.". Podkreślił, że obecna sytuacja jest wynikiem podwyższenia opłat legalizacyjnych od wodomierzy bez jakiegokolwiek uzasadnienia oraz braku reakcji na kolejne działania sanacyjne spółki "M.". W efekcie za błędy Skarbu Państwa, za nieefektywne działania pociągnięto do odpowiedzialności jedyną praktycznie osobę, która od 18 lat podejmuje wszelkie czynności celem wyeliminowania negatywnych skutków zaistniałej podwyżki opłat legalizacyjnych. W ocenie strony, w niniejszej sprawie, istnieją wszelkie podstawy do zaniechania nie tylko egzekwowania zaległości podatkowych spółki "M." od skarżącego, ale nie ma jakichkolwiek podstaw do przenoszenia na stronę solidarnej odpowiedzialności. Skarżący zaznaczył, że na etapie postępowania podatkowego i sądowoadministracyjnego w sposób kompleksowy wykazał istnienie przesłanek uniemożliwiających przeniesienie na niego odpowiedzialności solidarnej za zaległości podatkowe spółki "M.". Podkreślił, że nie zostały jeszcze prawomocnie rozpoznane skargi, a pomimo tego odmawia się mu chociażby "prawa do czasu" do osądzenia prawomocnie całej sprawy, zanim zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne.
Reasumując, skarżący podniósł, że kwestionuje fakt wszczęcia postępowania egzekucyjnego z tej przyczyny, iż nie orzeczono prawomocnie o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki "M.". Przy tym nadmienił, że doszło do wstrzymania wykonalności dwóch zaskarżonych decyzji z dnia [...]. wydanych przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowieniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 stycznia 2019r. sygn. akt I SA/Bd 690/18 i sygn. akt I SA/Bd 691/18.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, iż postanowienie to nie narusza prawa.
Z akt sprawy wynika, że w stosunku do skarżącego jest prowadzona egzekucja obejmująca zobowiązanie skarżącego jako osoby trzeciej z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2013 r. do grudnia 2014 r. w kwocie [...]zł. W dniu [...] r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w Banku Zachodnim WBK S.A. we W. oraz wynagrodzenia za pracę w spółce z o.o. "M. [...]". Pismem z dnia [...] r. skarżący złożył skargę na zajęcia egzekucyjne, wnosząc o uchylenie skarżonych czynności, umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie zawieszenia postępowania egzekucyjnego lub wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. W myśl art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez "czynność egzekucyjną" rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Skarga, o której mowa przysługuje jedynie na czynności typu wykonawczego, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania zastosowanego środka egzekucyjnego. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora mając na względzie przepisy regulujące sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Skarga ma charakter subsydiarny, co oznacza, ze nie jest możliwe jej wniesienie w sytuacji gdy zobowiązanemu przysługuje inny środek zaskarżenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 stycznia 2008 r., III SA/Wa 1262/07; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 maja 2016 r., III SA/Wa 554/15; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; wyrok NSA z dnia 25 października 2016 r., II FSK 2833/14).
W rozpatrywanej sprawie skarga dotyczy dokonanych przez organ zajęć egzekucyjnych. Zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Przepis art. 80 § 2 u.p.e.a. stanowi, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu. Natomiast zgodnie z art. 80 § 3 u.p.e.a., jednocześnie z przesłaniem do banku zawiadomienia o zajęciu, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.
Zdaniem Sądu, organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zgodnie z powyższymi przepisami. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego organ egzekucyjny skierował do banku, do którego dotarło ono w dniu [...] r. Jednocześnie organ powiadomił stronę o dokonaniu powyższego zajęcia. Zostało ono doręczone skarżącemu w dniu [...] r. Zastosowany środek egzekucyjny znajduje się w katalogu środków wymienionych w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., czym wypełniono przesłanki zawarte w art. 67 § 1 u.p.e.a. Zawiadomienie zawierało również wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 67 § 2 u.p.e.a.
Z kolei sposób dokonania czynności zajęcia świadczenia z wynagrodzenia za pracę został uregulowany w art. 72 u.p.e.a. Zgodnie z treścią § 1 powyższego artykułu zajęcie wynagrodzenia za pracę następuje przez przesłanie do pracodawcy zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu tej części jego wynagrodzenia, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. przesłał do pracodawcy - spółki "M." zawiadomienie z dnia [...] r. o zajęciu wynagrodzenia za pracę. Ponadto stosownie do treści § 4 powołanego artykułu organ egzekucyjny zawiadomił skarżącego o zajęciu wynagrodzenia za pracę, doręczając mu w dniu [...] r. odpis zawiadomienia przesłanego do pracodawcy, pouczając jednocześnie, że nie może on odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nim w żaden inny sposób. Organ egzekucyjny wezwał także pracodawcę, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył za okres 3 miesięcy poprzedzających zajęcie, za każdy miesiąc oddzielnie, zestawienie otrzymanego w tym czasie przez skarżącego wynagrodzenia z wyszczególnieniem wszystkich jego składników oraz wezwał, aby składał, w przypadku zaistnienia przeszkód do wypłacenia wynagrodzenia za pracę, oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa do zajętego wynagrodzenia, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o to wynagrodzenie oraz czy i o jakie roszczenia została skierowana do tego wynagrodzenia egzekucja przez innych wierzycieli. Zawiadomienie to spełnia także wszelkie inne wymagania przewidziane w przepisach u.p.e.a. Organ egzekucyjny dokonał zatem zajęcia świadczenia z wynagrodzenia za pracę zgodnie z przepisami prawa.
W konsekwencji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo stwierdził, że nie było uchybień w przeprowadzeniu powyższych czynności. Organ zastosował środki egzekucyjne wymienione w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. i uczynił to zgodnie z art. 72 i 80 u.p.e.a.
W skardze strona zakwestionowała możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego wskazując, że do dnia wniesienia skargi nie orzeczono prawomocnie o odpowiedzialności zobowiązanego za zaległości podatkowe spółki "M.". Skarżący zauważył, że doszło też do wstrzymania wykonalności decyzji podatkowych. Powołał się także na możliwość odstąpienia od wszczęcia i prowadzenia egzekucji z ważnych powodów dotyczących interesu ogólnego lub interesu zobowiązanego. Podniósł, że samo stwierdzenie wymagalności obowiązku podatkowego nie stanowi wystarczającej przesłanki do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem skarżącego wierzyciel posiada pełne uprawnienia do tego, aby podjąć decyzję o wszczęciu postępowania egzekucyjnego i jego kontynuowaniu bądź o zaniechaniu podejmowania tych czynności.
Podkreślić należy, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić jedynie zarzuty formalnoprawne dotyczące prawidłowości dokonywanych przez organ czynności egzekucyjny mając na względzie przepisy regulujące sposób i formę dokonywania tych czynności w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Sformułowane w skardze zarzuty takiego charakteru nie mają. Nie wskazano żadnych uchybień podważających prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności i nie sformułowano żadnych zarzutów naruszenia przepisów art. 72 i art. 80 u.p.e.a. Przedmiotem powyższej skargi nie może być natomiast zasadność wszczęcia postępowania egzekucyjnego czy też prawidłowość jego prowadzenia (por. Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, pod red. R. Hausera i A. Skoczylasa, Warszawa 2012, str. 269).
Odnosząc się do załączonych do skargi postanowień WSA w Bydgoszczy o sygn. akt I SA/Bd 690/18 i I SA/Bd 691/18 stwierdzić należy, że zostały one wydane w dniu [...] r., a zatem przed dokonaniem zajęć egzekucyjnych. Nie mogą mieć zatem wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Takiego wpływu nie ma także załączona do akt sprawy na rozprawie decyzja Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu za zaległości spółki "M." z tytułu wpłat na PFRON.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.