I SA/Bd 122/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę M. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając za zasadne wszczęcie egzekucji administracyjnej bez uprzedniego doręczenia upomnienia.
Skarga dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o oddaleniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Skarżąca zarzuciła brak uprzedniego doręczenia upomnienia oraz inne naruszenia przepisów. Sąd uznał, że w przypadku należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa i wysokość została określona w ostatecznym orzeczeniu, doręczenie upomnienia nie jest wymagane. Sąd oddalił skargę.
Sprawa dotyczyła skargi M. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. o oddaleniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku M. T. na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego zobowiązania podatkowe w VAT za 2016 r. Skarżąca wniosła zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia, twierdząc, że organ egzekucyjny zastosował środek przed doręczeniem upomnienia, co naruszało jej prawo do dobrowolnego uiszczenia należności. Podniosła również, że postępowanie podatkowe trwało długo i oczekiwała na wyliczenie odsetek. Organ egzekucyjny i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej oddalili zarzut, wskazując, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, doręczenie upomnienia nie jest wymagane, gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa i wysokość została określona w ostatecznym orzeczeniu. Sąd administracyjny zgodził się z organami, uznając, że decyzje określające zobowiązanie podatkowe zostały doręczone, a wysokość należności była wskazana. Sąd podkreślił, że wierzyciel ma obowiązek wszczęcia egzekucji bez zbędnej zwłoki i nie może kierować się własnym uznaniem co do dobrowolnego wykonania obowiązku. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, doręczenie upomnienia nie jest wymagane w takich przypadkach.
Uzasadnienie
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu. W niniejszej sprawie zobowiązania podatkowe zostały określone w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, utrzymanej w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, a wysokość zobowiązania była wskazana.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (24)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może obejmować m.in. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane.
u.p.e.a. art. 15 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Egzekucja administracyjna może być wszczęta po upływie siedmiu dni od dnia doręczenia upomnienia, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
u.p.e.a. art. 6 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Wierzyciel ma obowiązek wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Pomocnicze
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia art. 2 § 2
Egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, w przypadku, gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu.
Ord. pod. art. 54 § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Dotyczy przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę.
Ord. pod. art. 54 § 2
Ustawa Ordynacja podatkowa
Dotyczy sytuacji, w których nie nalicza się odsetek za zwłokę.
Ord. pod. art. 56b § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Dotyczy podwyższonej stawki odsetek za zwłokę.
Ord. pod. art. 21 § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Dotyczy określenia zobowiązania podatkowego.
Ord. pod. art. 3
Ustawa Ordynacja podatkowa
Dotyczy orzeczeń w postępowaniu podatkowym.
Ord. pod. art. 4
Ustawa Ordynacja podatkowa
Dotyczy orzeczeń w postępowaniu podatkowym.
Ord. pod. art. 3a § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Dotyczy dokumentów w postępowaniu podatkowym.
Ord. pod. art. 156
Ustawa Ordynacja podatkowa
Dotyczy przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji.
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy granic kontroli sądowej.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy uwzględnienia skargi.
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Dotyczy kontroli sądowej sprawowanej przez sądy administracyjne.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy zasady prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy zasady pogłębionego zaufania.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy przepisów postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 6 § 1b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy zasad ochronnych zobowiązanego.
Konst. RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa.
Konst. RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy zasad demokratycznego państwa prawnego.
KPP UE art. 41 § 2
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Dotyczy prawa do dobrej administracji i bycia wysłuchanym.
KPP UE art. 41 § 1
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Dotyczy prawa do dobrej administracji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wszczęcie egzekucji administracyjnej bez uprzedniego doręczenia upomnienia jest dopuszczalne, gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa i wysokość została określona w ostatecznym orzeczeniu. Organ egzekucyjny ma obowiązek wszczęcia egzekucji bez zbędnej zwłoki, a deklaracje strony o dobrowolnej zapłacie nie wpływają na prawidłowość działań organu.
Odrzucone argumenty
Brak uprzedniego doręczenia upomnienia jako podstawa zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Naruszenie przepisów postępowania (zasada prawdy obiektywnej, zasada pogłębionego zaufania) przez uznanie zarzutów za niezasadne. Naruszenie przepisu materialnego (§ 2 pkt 2 Rozporządzenia w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a.) przez błędne przyjęcie jego obligatoryjnego stosowania. Naruszenie art. 7 i 2 Konstytucji RP, prawa do dobrej administracji i bycia wysłuchanym (art. 41 ust. 2 lit. a KPP UE). Naruszenie przepisu materialnego (art. 54 § 2 Ord. pod.) przez nieuwzględnienie przerwy w naliczaniu odsetek za zwłokę.
Godne uwagi sformułowania
organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu wierzyciel nie może kierować się własnym uznaniem czy wszcząć egzekucję ale ciąży na nim taki obowiązek przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przyznają wierzycielowi uprawnień do oczekiwania na dobrowolne wykonanie obowiązku
Skład orzekający
Jarosław Szulc
przewodniczący
Urszula Wiśniewska
sprawozdawca
Joanna Ziołek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwłaszcza w kontekście należności podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wysokość należności została określona w ostatecznym orzeczeniu i obowiązek wynika z mocy prawa. Nie dotyczy sytuacji, gdy upomnienie jest obligatoryjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego, jakim jest wymóg doręczenia upomnienia, co ma praktyczne znaczenie dla zobowiązanych. Interpretacja sądu jest kluczowa dla zrozumienia granic stosowania tego przepisu.
“Egzekucja bez upomnienia? Kiedy urząd może zająć Twoje pieniądze bez wcześniejszego ostrzeżenia.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bd 122/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-04-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-02-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jarosław Szulc /przewodniczący/
Joanna Ziołek
Urszula Wiśniewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 1251/24 - Wyrok NSA z 2025-12-04
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art 33 par 2 pkt 2 art 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi M. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 8 grudnia 2023 r. nr 0401-IEW.720.14.2023 w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę
Uzasadnienie
I SA/Bd 122/24
UZASADNIENIE
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. prowadził wobec majątku M. T. ("Skarżąca", "Strona", "Zobowiązana") postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z [...] września 2023r., wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. obejmującego zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do marca 2016 r. i od maja do grudnia 2016 r. określone decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. z [...] maja 2023 r. utrzymanej decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej
w B. z [...] sierpnia 2023 r.
W toku postępowania egzekucyjnego zawiadomieniem z [...] września 2023r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] [...] S.A. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone Skarżącej [...] września 2023 r.
Pismem z [...] października 2023 r., Strona wniosła na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku o jakim mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Uzasadniając zarzut podniosła, iż organ egzekucyjny zastosował środek (zajęcie środków na rachunku) przed doręczeniem jej przez wierzyciela upomnienia, czym uchybił obowiązkowi umożliwienia Zobowiązanej dobrowolnego uiszczenia należności. Wskazała, iż decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] sierpnia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. z [...] maja 2023 r. określającą zobowiązania w podatku od towarów i usług od stycznia do marca 2016 r. i od maja do grudnia 2016 r. została doręczona pełnomocnikowi Skarżącej [...] września 2023r. Wyjaśniła, iż oczekiwała na doręczenie jej upomnienia, celem ustalenia kwoty zobowiązania, bowiem jak twierdzi, decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nie wskazywała konkretnej sumy podlegającej wpłacie. Ponadto podniosła, iż postępowanie podatkowe trwało od 2018 r., co w jej przekonaniu wiązało się z przerwami w naliczeniu odsetek. Tym samym oczekiwała wyliczenia kwoty należnych odsetek za zwłokę, celem zaplanowania harmonogramu spłaty. Natomiast tytuł wykonawczy został wystawiony [...] września 2023r., zaledwie po upływie trzech dni od dnia odbioru decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W ocenie Strony wskazana sekwencja zdarzeń świadczy o naruszeniu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. dyspozycji art. 15 § 1 u.p.e.a. Zobowiązana stoi na stanowisku, iż doszło do rażącego naruszenia warunku wskazanego w art. 15 § 1 u.p.e.a. i wydania wadliwego tytułu wykonawczego, który powinien być uchylony w całości, a zajęte środki pieniężne zwrócone na rachunek bankowy Skarżącej.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. po analizie przedstawionego w piśmie zarzutu, postanowieniem z [...] października 2023r. oddalił zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego wskazanego w sentencji niniejszego postanowienia.
W wyniku złożonego zażalenia postanowieniem z dnia [...] grudnia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ podał, że podstawą wniesionych przez Stronę zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej jest określony w art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. decyzją z [...] maja 2023r. określił Zobowiązanej z tytułu podatku od towarów i usług zobowiązanie podatkowe za styczeń, luty, marzec, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik listopad i grudzień 2016 r. w łącznej kwocie [...]zł oraz umorzył postępowanie w zakresie podatku od towarów i usług za kwiecień 2016r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z [...] sierpnia 2023r. utrzymał w mocy powyższą decyzję organu pierwszej instancji. Decyzję doręczono pełnomocnikowi [...] września 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. z uwagi na fakt nieuregulowania przez Stronę powyższych należności zgodnie z art. 26 u.p.e.a., działając jako wierzyciel wystawił [...] września 2023 r. tytuł wykonawczy o numerze [...]. Podstawą powyższego działania organu był art. 6 § 1 u.p.e.a.. Zgodnie z tym przepisem, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Powyższy tytuł został przekazany do realizacji do właściwego organu egzekucyjnego, którym jest Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G.. Organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...] września 2023r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] [...] S.A. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu doręczone zostały Zobowiązanej [...] września 2023r. Tym samym, w niniejszej sprawie zostały spełnione wszystkie warunki formalne uprawniające organ do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odpowiadając na zarzut w kwestii braku przesłania pisemnego upomnienia, o którym mowa w art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zauważył, iż w myśl § 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z [...] października 2014r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 1626) egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu. Zatem brak obowiązku uprzedniego doręczenia upomnienia dotyczy tych należności pieniężnych, których wysokość została określona w orzeczeniu o charakterze deklaratoryjnym, czyli na gruncie postępowania podatkowego w decyzji określającej zobowiązanie podatkowe wydawanej na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, która zastępuje samoobliczenie podatnika. Warunkiem jest również to, aby w tym ostatecznym orzeczeniu została określona wysokość należności, które będą dochodzone w egzekucji administracyjnej. Brak obowiązku doręczania upomnienia dotyczy wobec tego wyłącznie sytuacji, w których określenie należności pieniężnej w wysokości należnej do zapłaty wynika wprost z orzeczenia określającego zobowiązanie do zapłaty.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej warunki wynikające z ww. przepisu zostały w tej sprawie spełnione. Jak już wyżej wskazano zobowiązania podatkowe objęte przedmiotowym tytułem wykonawczym zostały określone decyzją Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. z [...] maja 2023r., którą Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z [...] sierpnia 2023 r. utrzymał w mocy. Decyzje doręczono odpowiednio [...] maja 2023 r. i [...] września 2023 r. W decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy w 2016 r., jednocześnie w uzasadnieniu tej decyzji wskazano wysokość zobowiązania podlegającego wpłacie do organu (kwota różnicy do zapłaty wskazana w tabeli uwzględniającej prawidłowe rozliczenie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2016r.). Wyjaśniono także, że wpłacie podlegają również odsetki za zwłokę liczone od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku do dnia zapłaty włącznie. Ponadto wskazano, iż podwyższona stawka odsetek za zwłokę zgodnie z art. 56b pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa w wysokości 150% stawki odsetek za zwłokę ma zastosowanie do zaległości podatkowych za styczeń, luty, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, październik, listopad i grudzień 2016 r.
Uwzględniając powyższe w ocenie organu nieuzasadniony jest zgłoszony przez Zobowiązaną zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia w sprawie egzekucji administracyjnej.
Z kolei odpowiadając na twierdzenie, iż Strona oczekiwała upomnienia, gdyż na wysokość odsetek za zwłokę mają ewentualne przerwy w ich naliczaniu zgodnie z treścią art. 54 § 1 Ordynacji podatkowej, organ wskazał, iż nie dopatrzył się, aby w sprawie zaszły przesłanki o których mowa w art. 54 § 2 tej ustawy. Z wyjaśnień organu wynika, iż prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. postępowanie podatkowe z uwagi na złożoności sprawy, liczbę i rodzaj prowadzonych dowodów, również tych przeprowadzanych na wniosek Strony terminowość i celowość inicjatyw podejmowanych przez organ, czas niezbędny do poszczególnych działań organizacyjnych, niezbędnym było przedłużanie prowadzonego postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, organ podatkowy zawiadamiał Stronę podając przyczyny zwłoki, które były niezależne od organu. Dlatego też uznano, iż w niniejszej sprawie nie ma zastosowania instytucja nienaliczania odsetek za zwłokę art. 54 § 2 Ordynacji podatkowej.
W skardze wniesiono o uchylenie w całości skarżonego postanowienia organu oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś.. Zarzucono naruszenie:
- przepisów postępowania wyrażonych w art. 7 (zasada prawdy obiektywnej) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej: "k.p.a.") i art. 8 (zasada pogłębionego zaufania) w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez uznanie, że zarzuty przeciwko tytułowi wykonawczemu podniesione w piśmie z dnia [...] października 2023r. nie zasługują na uwzględnienie co wynika z treści § 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, w których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz.U. z 2023 r., poz. 1626 ze zm., dalej: "Rozporządzenie");
2) naruszenie przepisu materialnego wyrażonego w § 2 pkt 2 Rozporządzenia w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 6 § 1 oraz § 1b u.p.e.a. przez błędne przyjęcie, że przepis § 2 pkt 2 stosuje się obligatoryjnie, niezależnie od okoliczności związanych z wystąpieniem zwłoki w uiszczeniu należności publicznoprawnej oraz z pominięciem zasad (reguł) ochronnych Zobowiązanego wyrażonych w art. 6 § 1 i art. 6 § 1b u.p.e.a., gdy tymczasem przepis § 2 pkt 2 stosuje się fakultatywnie i winno się wówczas uwzględniać okoliczności związane z wystąpieniem zaległości podatkowej, zwłaszcza kiedy Wierzyciel posiada wiedzę o trwającym ponad 5 lat postępowaniu podatkowym oraz o wypełnianiu przez Zobowiązaną bieżących obowiązków podatkowych; ponadto działania organu poprzedzające przymus administracyjny powinny uwzględniać interes Zobowiązanej w tym uprawnienie do dobrowolnego spełnienia świadczenia (tytuł wykonawczy został wystawiony następnego dnia roboczego po dacie doręczenia Skarżącej decyzji ostatecznej DIAS i działanie to uniemożliwiło dobrowolne spełnienie świadczenia przez Zobowiązaną); i w tym zakresie stanowi to również naruszenie art. 7 i art. 2 Konstytucji RP, a także prawa do dobrej administracji i bycia wysłuchanym, zanim zostaną podjęte indywidualne środki mogące wpłynąć negatywnie na sytuację strony wyrażonego w art. 41 ust. 2 lit. a Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.Urz.UE 2016 C 202, s.1), stanowiącej prawo pierwotne Unii Europejskiej;
- przepisu materialnego wyrażonego w art. 54 § 2 w zw. z art. 54 § 1 pkt 3 i pkt 7 Ordynacji podatkowej w związku z art. 33 § 2 pkt 2 lit. c u.p.e.a. przez niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie przerwy w naliczeniu odsetek za zwłokę w trakcie trwającego ponad 5 lat postępowania podatkowego w wyniku czego Wierzyciel zawyżył w T. W. należność publicznoprawną o kwotę nienależnych odsetek za zwłokę, i w tym zakresie stanowi to również naruszenie art. 7 i art. 2 Konstytucji oraz art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Z tego też powodu wniosek Strony o przeprowadzenie rozprawy został oddalony postanowieniem wpisanym do protokołu posiedzenia niejawnego.
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Na wstępie zauważyć należy, iż zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązanemu, a więc podmiotowi, przeciwko któremu skierowana jest egzekucja administracyjna, przysługuje środek zaskarżenia w postaci zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania albo gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Podstawą zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są tylko konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Należy wskazać, że w treści pisma z dnia [...] października 2023r. Strona wskazała, że wnosi zarzut na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a (brak doręczenia upomnienia) a także podniosła zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka. W ocenie Sądu słusznie organ uznał, że zarzut ten jest niezasadny. Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie siedmiu dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Stosownie natomiast do § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (t.j. Dz.U.2023.1626), egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, w przypadku, gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Jak bowiem wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zobowiązania podatkowe objęte tytułem wykonawczym zostały określone decyzją Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. z [...] maja 2023r., którą Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z [...] sierpnia 2023r. utrzymał w mocy. Decyzje doręczono odpowiednio [...] maja 2023 r. i [...] września 2023r. W decyzji organu pierwszej instancji określono wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2016r. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano również wysokość zobowiązania podlegającego wpłacie - kwota różnicy do zapłaty wskazana w tabeli uwzględniającej prawidłowe rozliczenie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2016r. Wyjaśniono także, że wpłacie podlegają odsetki za zwłokę liczone od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku do dnia zapłaty włącznie. Ponadto wskazano, iż podwyższona stawka odsetek za zwłokę zgodnie z art. 56b pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa w wysokości 150% stawki odsetek za zwłokę ma zastosowanie do zaległości podatkowych za styczeń, luty, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, październik, listopad i grudzień 2016 r. Wobec powyższego słuszne jest stanowisko organu, iż przesyłanie upomnienia Stronie nie było konieczne a w konsekwencji zarzut naruszenia art. 33 § 2 u.p.e.a. należało uznać za bezzasadny.
Podkreślić należy, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odniósł się do zarzutu Strony, iż oczekiwała upomnienia gdyż na wysokość odsetek za zwłokę mają wpływ ewentualne przerwy w ich naliczaniu stosownie do art. 54 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Sąd aprobuje argumentację podniesioną przez organ i konstatację, iż o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ podatkowy zawiadamiał Skarżącą podając przyczyny zwłoki, które były niezależne od organu.
Odnosząc się do zarzutu działania organu bez uwzględnienia interesu Strony w tym uprawnienia do dobrowolnego spełnienia świadczenia wskazać należy, że z art. 6 § 1 u.p.e.a. wywodzi się zasadę prawnego obowiązku wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej. Wierzyciel nie może kierować się własnym uznaniem czy wszcząć egzekucję ale ciąży na nim taki obowiązek. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie zależy od woli wierzyciela. W związku z tym, że wskazany przepis nie określa terminu podjęcia czynności przez wierzyciela przyjmuje się, że podjęcie czynności powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przyznają wierzycielowi uprawnień do oczekiwania na dobrowolne wykonanie obowiązku. Z tego powodu ewentualne powstrzymywanie się przez wierzyciela z podejmowaniem czynności zmierzających do wszczęcia postępowania egzekucyjnego poza przesłankami o których wyraźnie stanowi ustawa nie znajduje oparcia w obowiązujących regulacjach prawnych. Zatem deklaracje Strony odnośnie możliwości i woli dobrowolnej zapłaty zaległości podatkowych pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości działań organu. W tym miejscu wskazać należy, że w kwestii zastosowania zbyt uciążliwego środka wierzyciel wyjaśnił, że obowiązujący art. 33 u.p.e.a. nie przewiduje tej okoliczności jako podstawy zarzutu (zawiadomienie z dnia [...] października 2023r. , k-7 akt admin.).
Końcowo wyjaśnić należy, że podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 54 § 2 w zw. z art. 54 § 1pkt 3 i 7 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 33 § 2 pkt 2 lit.c u.p.e.a. nie był podnoszony na etapie składania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Okoliczność ta powoduje brak możliwości odniesienia się przez Sąd do zarzutu co do którego nie wypowiedział się ani wierzyciel ani organ odwoławczy.
W tej sytuacji stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i jako takie nie może być zasadnie kwestionowane.
Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się też innych naruszeń prawa mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI