I SA/Bd 111/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi K. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T., która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A. K. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych zaliczek z tytułu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2020 rok. Skarżący kwestionował prawidłowość ustaleń faktycznych i zastosowanie przepisów prawa materialnego, twierdząc, że nie stworzył sztucznych warunków do uzyskania płatności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę. Sąd uznał, że postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, które ma na celu ustalenie, czy środki zostały pobrane nienależnie, a następnie ustalenie ich kwoty. Sąd podkreślił, że wypłacona zaliczkowo kwota stała się nienależna w wyniku późniejszej decyzji odmawiającej przyznania płatności. Sąd odniósł się również do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów proceduralnych, w tym doręczenia decyzji, oraz do kwestii przedawnienia roszczenia, uznając, że terminy nie zostały przekroczone. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i postępowania, a zarzuty skargi okazały się niezasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zwrotu nienależnie pobranych płatności bezpośrednich z funduszy UE, odrębność postępowania o zwrot od postępowania o przyznanie płatności, kwestie przedawnienia roszczeń.
Dotyczy specyficznej sytuacji rolnika i płatności z systemów wsparcia bezpośredniego. Interpretacja przepisów o przedawnieniu może być pomocna w innych sprawach dotyczących środków unijnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest odrębnym postępowaniem administracyjnym od postępowania o przyznanie płatności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie o ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego przedmiotem jest ustalenie, czy doszło do nienależnego pobrania środków publicznych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych środków ma charakter konstytutywny i tworzy nowy stosunek prawny, a organ nie weryfikuje w tym postępowaniu po raz kolejny prawidłowości decyzji o odmowie przyznania płatności.
Czy wypłacona zaliczkowo kwota płatności bezpośrednich staje się nienależnie pobraną w przypadku późniejszej decyzji odmawiającej przyznania płatności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wypłacona rolnikowi przez organ administracji kwota nienależnie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej i krajowych staje się nienależna, gdy środki te zostały zaliczkowo wypłacone, a następnie wydana została decyzja odmawiająca przyznania płatności.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na definicję nienależnej płatności jako świadczenia dokonanego przez organ administracji publicznej na rzecz rolnika, gdy środki te zostały zaliczkowo wypłacone, a następnie wydana została decyzja odmawiająca przyznania płatności.
Czy termin 18 miesięcy na wystąpienie do beneficjenta o zwrot kwoty nienależnie pobranych płatności, określony w art. 54 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, jest terminem wygaśnięcia prawa państwa członkowskiego do odzyskiwania tych płatności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 54 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 odnosi się do państwa członkowskiego, a nie do beneficjenta, i nie ustanawia dodatkowego, krótkiego terminu wygaśnięcia prawa do odzyskiwania nienależnych płatności. Kwestię przedawnienia dochodzenia zwrotu od beneficjenta reguluje art. 3 rozporządzenia 2988/95.
Uzasadnienie
Sąd przychylił się do ugruntowanego poglądu orzecznictwa, że art. 54 rozporządzenia nr 1306/2013 nie ustanawia dla beneficjenta normy gwarancyjnej zwalniającej go z obowiązku zwrotu po upływie tego terminu, a przedawnienie dochodzenia zwrotu od beneficjenta reguluje art. 3 rozporządzenia 2988/95.
Kiedy rozpoczyna bieg termin przedawnienia na dochodzenie zwrotu nienależnie pobranych płatności finansowanych ze środków UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku wniosku zawierającego nieprawidłową deklarację, przez moment dopuszczenia się nieprawidłowości należy rozumieć datę złożenia wniosku o przyznanie płatności. Termin ten może zostać przerwany przez działania organu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że termin 4-letni biegnie na nowo w przypadku przerwania biegu przedawnienia, które następuje przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się stronę. W tej sprawie termin został przerwany przez doręczenie wezwania do złożenia wyjaśnień.
Przepisy (17)
Główne
u. ARiMR art. 29 § 1
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Pomocnicze
u. ARiMR art. 29 § 1c
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
u. ARiMR art. 29 § 2
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
u. ARiMR art. 29 § 7
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
k.p.a. art. 40 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie Rady nr 2988/95 art. 3 § 1
Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich
rozporządzenie nr 1306/2013 art. 60
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej
rozporządzenie nr 1306/2013 art. 54 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej
rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 art. 7 § 3
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
rozporządzenie MRiRW art. 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 października 2020 r. w sprawie zaliczek na poczet płatności bezpośrednich za rok 2020
O.p. art. 68
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności jest odrębnym postępowaniem administracyjnym. • Wypłacona zaliczkowo kwota staje się nienależna w przypadku późniejszej decyzji odmawiającej przyznania płatności. • Termin 18 miesięcy z art. 54 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 nie jest terminem wygaśnięcia prawa do odzyskiwania płatności od beneficjenta. • Termin przedawnienia dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych płatności nie został przekroczony.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania w zakresie prowadzonego postępowania dowodowego. • Niewystarczające wyjaśnienie i uzasadnienie podstaw ustalenia, że przyznane płatności zostały pobrane w sposób nienależny. • Nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego. • Zastosowanie przez organ niewłaściwych przepisów prawa materialnego dotyczących stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności. • Brak doręczenia decyzji organu pierwszej instancji pełnomocnikowi skarżącego. • Przekroczenie 18-miesięcznego terminu na wystąpienie o zwrot kwoty nienależnie pobranych płatności.
Godne uwagi sformułowania
środki publiczne [...] podlegają zwrotowi, jeżeli płatność lub pomoc finansowa wypłacone z tych środków zostały pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości w wyniku naruszenia prawa albo regulaminu naboru wniosków o przyznanie pomocy finansowej • kwota nienależnie pobranych środków publicznych, to kwota wypłacona przez organ w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej wypłacenia, albo obowiązek ten istniał, ale wygasł. • Przepisy art. 54 rozporządzenia Nr 1306/2013 [...] odnoszą się do państwa członkowskiego, a nie do beneficjenta. Przepisy ust. 1 i 2 nie regulują więc kwestii przedawnienia możliwości dochodzenia od beneficjenta zwrotu nienależnych płatności
Skład orzekający
Halina Adamczewska-Wasilewicz
sprawozdawca
Jarosław Szulc
przewodniczący
Leszek Kleczkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu nienależnie pobranych płatności bezpośrednich z funduszy UE, odrębność postępowania o zwrot od postępowania o przyznanie płatności, kwestie przedawnienia roszczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rolnika i płatności z systemów wsparcia bezpośredniego. Interpretacja przepisów o przedawnieniu może być pomocna w innych sprawach dotyczących środków unijnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne przestrzeganie przepisów dotyczących płatności z funduszy unijnych i jakie mogą być konsekwencje prób obejścia systemu. Pokazuje również złożoność postępowań administracyjnych i sądowych.
“Rolnik musi zwrócić miliony z dopłat unijnych. Sąd wyjaśnia dlaczego.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.