I SA/Bd 103/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2020-07-13
NSAAdministracyjneWysokawsa
opłata miejscowauchwała rady gminyniezgodność z prawemwłaściwości klimatyczneochrona powietrzasamorząd terytorialnypodatki lokalneWSA Bydgoszcz

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta Torunia w sprawie opłaty miejscowej, uznając, że miasto nie spełniało wymogów klimatycznych do jej poboru.

Skarżący zakwestionował uchwałę Rady Miasta Torunia z 2012 r. dotyczącą opłaty miejscowej, argumentując, że miasto nie spełniało wymogów klimatycznych określonych w przepisach wykonawczych. Sąd uznał, że uchwała ustalająca miejscowość do poboru opłaty miejscowej była wadliwa, co skutkowało nieważnością uchwały ustalającej jej wysokość i zasady poboru. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.

Sprawa dotyczyła skargi B. Ł. na uchwałę Rady Miasta Torunia z 22 listopada 2012 r. nr 430/12, która ustalała wysokość stawek opłaty miejscowej, terminy płatności oraz zasady jej poboru. Skarżący zarzucił uchwale naruszenie Konstytucji RP oraz ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wskazując, że Toruń w 2012 r. nie spełniał wymogów klimatycznych (dotyczących m.in. zanieczyszczenia pyłem PM10 i benzo(a)pirenem) do poboru opłaty miejscowej, co potwierdzały oceny jakości powietrza. Sąd administracyjny, analizując podstawy prawne uchwały, stwierdził, że kluczowa dla legalności poboru opłaty miejscowej jest uchwała ustalająca miejscowość jako uprawnioną do jej poboru (nr 429/12). Ponieważ ta pierwsza uchwała została wcześniej stwierdzona nieważna przez WSA w Bydgoszczy (sygn. akt I SA/Bd 104/20), sąd uznał, że uchwała nr 430/12, ustalająca wysokość i zasady poboru opłaty, również jest niezgodna z prawem. Sąd podkreślił, że brak podstawy prawnej do uznania miasta za miejscowość uprawnioną do poboru opłaty miejscowej skutkuje nieważnością uchwały ustalającej jej wysokość. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości i zasądził od Rady Miasta na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała ustalająca opłatę miejscową jest nieważna, jeśli miejscowość nie spełnia wymogów określonych w przepisach wykonawczych, co wynika z nieważności uchwały ustalającej te warunki.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że kluczowa dla legalności poboru opłaty miejscowej jest uchwała ustalająca miejscowość jako uprawnioną do jej poboru. Ponieważ ta uchwała została wcześniej uznana za nieważną z powodu niespełnienia wymogów klimatycznych, uchwała ustalająca wysokość i zasady poboru opłaty również jest niezgodna z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (8)

Główne

u.p.o.l. art. 17 § 1 pkt 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Rada gminy może wprowadzić opłatę miejscową od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych w miejscowościach posiadających korzystne właściwości klimatyczne, walory krajobrazowe oraz warunki umożliwiające pobyt osób w tych celach.

u.p.o.l. art. 17 § 5

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Uchwała rady gminy uznająca miejscowość za posiadającą korzystne właściwości klimatyczne, walory krajobrazowe oraz warunki umożliwiające czasowy pobyt osób w celach wypoczynkowych, zdrowotnych lub turystycznych jest warunkiem wstępnym do wprowadzenia opłaty miejscowej.

u.p.o.l. art. 19 § pkt 1 lit.b)

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 19 § pkt 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Pomocnicze

u.s.g. art. 91 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Uchwała organu gminy jest nieważna, gdy jest sprzeczna z prawem.

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza jej nieważność w całości lub części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową art. § 2 § pkt 1 i 2

Określa minimalne warunki klimatyczne (dopuszczalne poziomy substancji w powietrzu, dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych) dla miejscowości pobierających opłatę miejscową.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu art. § 2 § pkt 1 i 2

Określa dopuszczalny poziom pyłu zawieszonego PM10 oraz docelowy poziom benzo(a)pirenu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Miasto Toruń nie spełniało wymogów klimatycznych określonych w przepisach wykonawczych do poboru opłaty miejscowej. Nieważność uchwały ustalającej miejscowość do poboru opłaty miejscowej skutkuje nieważnością uchwały ustalającej wysokość i zasady poboru tej opłaty.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Rady Miasta Torunia, że rozporządzenie RM ws. warunków poboru opłaty miejscowej jest niekonstytucyjne i powinno być odmówione zastosowanie. Argumentacja Rady Miasta Torunia, że uchwała została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i wcześniejsze orzeczenia sądów nie dopatrzyły się naruszeń.

Godne uwagi sformułowania

Nakłada bowiem na niego obowiązek fiskalny bez wymaganej podstawy prawnej. Nie może bowiem w obrocie prawnym funkcjonować uchwała określająca wysokość opłaty miejscowej [...] w sytuacji, gdy miejscowość ta nie spełnia warunków wynikających z przepisów wydanych na podstawie art. 17 ust. 3 i 4 u.p.o.l.

Skład orzekający

Mirella Łent

przewodniczący

Agnieszka Olesińska

członek

Leszek Kleczkowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że brak podstawy prawnej do poboru opłaty miejscowej (np. z powodu niespełnienia wymogów klimatycznych) skutkuje nieważnością uchwały ją wprowadzającej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji poboru opłaty miejscowej i wymogów klimatycznych, ale zasada braku podstawy prawnej jest uniwersalna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są wymogi formalne i merytoryczne przy wprowadzaniu opłat lokalnych, a także jak sądy weryfikują zgodność uchwał samorządowych z prawem.

Opłata miejscowa w Toruniu nieważna? Sąd wskazuje na brak podstaw prawnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 103/20 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2020-07-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-02-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Agnieszka Olesińska
Leszek Kleczkowski /sprawozdawca/
Mirella Łent /przewodniczący/
Symbol z opisem
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Opłaty administracyjne
Sygn. powiązane
III FSK 3103/21 - Wyrok NSA z 2022-05-05
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1170
art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 19 pkt 1 lit.b) i pkt 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie: sędzia WSA Agnieszka Olesińska sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Stanisława Majkut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 lipca 2020r. sprawy ze skargi B. Ł. na uchwałę Rady M. T. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości stawek opłaty miejscowej, terminów płatności oraz zarządzenia poboru opłaty miejscowej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości, 1. zasądza od Rady M. T. na rzecz B. Ł. kwotę [...]zł (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Rada Miasta Torunia uchwałą nr 429/12 z dnia 22 listopada 2012r. w sprawie ustalenia miejscowości posiadającej korzystne właściwości klimatyczne, walory krajobrazowe i warunki umożliwiające pobyt osób w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych, w której pobiera się opłatę miejscową ustaliła, że miasto Toruń jest miejscowością, w której pobiera się opłatę miejscową. Następnie uchwałą nr 430/12 z dnia 22 listopada 2012r. w sprawie ustalenia wysokości stawek opłaty miejscowej, terminów płatności oraz zarządzenia poboru opłaty miejscowej
w drodze inkasa, określenia inkasentów i wysokości wynagrodzenia za inkaso, ustaliła wysokość opłaty miejscowej i zasady jej poboru. Zgodnie z treścią ww. uchwały od dnia 01 stycznia 2013r. od osób przebywających dłużej niż dobę na terenie miasta Torunia pobiera się opłatę miejscową w wysokości 2 zł. Opłata miejscowa pobierana jest przez inkasentów wymienionych w załączniku nr 1 do uchwały.
Zdaniem skarżącego uchwała nr 430/12 jest niezgodna z prawem, w związku
z tym pismem z dnia [...] listopada 2019r. wezwał on organ do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia [...] listopada 2019r. poinformowano stronę, że wezwanie zostanie przekazane Radzie M. na sesji, która odbędzie się
w dniu [...] listopada 2019 r. Zastrzeżono, że jeżeli Rada M. podejmie działania
w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa, to skarżący zostanie o tym fakcie powiadomiony odrębnym pismem. Rada M. nie udzieliła jednak odpowiedzi na wezwanie.
W rezultacie w skardze do tut. Sądu strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w odniesieniu do § 1, § 3 § 4, § 5, § 6 i § 7. Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucił, iż jest sprzeczna z prawem w rozumieniu art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 Nr 142, poz. 1591 ze zm.).
W opinii strony uchwała została wydana z naruszeniem art. 94 oraz 217 Konstytucji RP w związku z art. 17 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm. dalej: "u.p.o.l.") w związku z art. 87 ust 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1396) w związku z § 2 pkt
1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową (Dz.U. Nr 249, poz. 1851) oraz w związku § 1 pkt 1 i 2 tudzież § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. z 2012 r., poz.1031).
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że kwestia legalności przedmiotowej uchwały była już rozpatrywana przez WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Bd 326/16. Wyjaśnił, że uchwałę w zakresie § 2 ust. 1 i 2 zaskarżył uprzednio Rzecznik Praw Obywatelskich, który w skardze do Sądu zarzucił naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w zw. z art. 217 Konstytucji RP. Przedmiotem oceny WSA
w Bydgoszczy była jednakże tylko część uchwały, a co również ważne zarzuty Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczyły całkowicie odmiennych aspektów, niż te podnoszone w niniejszej skardze. Skarga została uwzględniona, a WSA w Bydgoszczy nie oceniał legalności kwestionowanej uchwały w pozostałym zakresie. W związku
z powyższym, w ocenie skarżącego, należy uznać skargę za dopuszczalną w niniejszej sprawie.
Skarżący wskazał na interes prawny w złożeniu skargi na powyższą uchwałę. Podał, że w dniach [...] października 2019r. przebywał w T. w celach turystycznych i została od niego pobrana opłata miejscowa.
W ocenie strony w 2011 r. miasto T. nie spełniało wymogów prawnych
w odniesieniu do zanieczyszczeń pyłem zawieszonym PM 10 i stężeniem średniorocznym benzo(a)pirenu, bowiem w tym zakresie zostało zakwalifikowane do klasy C (tj. stężenie zanieczyszczeń na terenie strefy przekracza poziomy dopuszczalne powiększone o margines tolerancji, a w przypadku gdy margines tolerancji nie jest określony - poziomy dopuszczalne albo przekraczają poziomy docelowe). W opinii skarżącego wymogów tych strefa - miasto T., nie spełniało także w 2012 r. i w 2018 r., z uwagi na zakwalifikowanie do klasy C.
Zdaniem strony, powyższa okoliczność jest wystarczająca do uznania, iż miasto T. nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, aby mogło zostać uznane za miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową.
W odpowiedzi na skargę Rada M. T. wniosła o jej oddalenie. Rada Miasta zauważyła, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r.
w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową, na którego naruszenie powołuje się skarżący jest niekonstytucyjne, co uzasadnia, w jej ocenie, odmowę zastosowania jego przepisów przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Niekonstytucyjność rozporządzenia wynika, z niekonstytucyjności przepisu upoważniającego do wydania aktu wykonawczego, które jest zbyt lakoniczne
i nie spełnia minimalnych wymogów określoności upoważnienia, Rada Miasta stwierdziła, że art. 17 ust. 3 i ust. 4 pkt 1 u.p.o.l. jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Wskazała, że na niekonstytucyjność rozporządzenia zwrócił uwagę Sejm
w stanowisku przedstawionym Trybunałowi Konstytucyjnemu w sprawie K. 3/18.
Wobec powyższego, w ocenie Rady Miasta, zasadne jest skierowanie pytania prawnego przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego w celu ustalenia konstytucyjności podstawy ustawowej powyższego rozporządzenia. Jednocześnie Gmina wniosła, aby Sąd odmówił zastosowania przepisów rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową, z uwagi na to, że są jako niekonstytucyjne.
W dalszej części odpowiedzi na skargę Rada Miasta podniosła, że zaskarżona uchwała została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zdaniem Rady Miasta, z uwagi na walory krajoznawcze miasta T., jak i pozostałe określone kryteria (w tym kryteria określające minimalne wymagania klimatyczne) należy uznać, iż przepisy prawa obowiązujące w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały dawały Radzie M. T. legitymację do uznania, iż miasto T. jest miejscowością, w której może być pobierana opłata miejscowa i wprowadzenia opłaty miejscowej od osób przebywających w mieście powyżej doby w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych.
Nadto, Rada Miasta podkreśliła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Bd 1127/14 oddalił skargę Rzecznika Praw Obywatelskich. Wskazano, że zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, jak i Naczelny Sąd Administracyjny w wydanych orzeczeniach nie dopatrzyły się naruszenia przepisów prawa bowiem uchwałę nr 430/12 Rady Miasta Torunia wydał organ kompetentny, na podstawie prawa i według art. 17 ust. 1 u.p.o.l.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona uchwała narusza prawo.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U.
z 2019 r., poz. 2167), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei zgodnie z przepisem art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.
o samorządzie gminnym (dalej: "u.s.g.") uchwała organu gminy jest nieważna, gdy jest sprzeczna z prawem.
Zgodnie natomiast z treścią art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Na wstępie wskazać należy, że prawo do wniesienia, na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., skargi do sądu przysługuje podmiotowi, który wykaże naruszenie przez zaskarżoną uchwałę własnego interesu prawnego lub uprawnienia, a zatem
w przypadku, gdy zaskarżona uchwała godzi w sferę prawną podmiotu przez wywołanie negatywnych następstw prawnych, np. przez zniesienie, ograniczenie czy też uniemożliwienie realizacji jego uprawnienia lub interesu prawnego. Podstawą do wyprowadzenia przysługującej podmiotowi ochrony są przepisy prawa materialnego, które regulują treść działania organów administracji publicznej, na mocy których kształtowane są uprawnienia lub obowiązki jednostki (por. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 790/12). W niniejszej sprawie Sąd stanął na stanowisku, że skarżący wykazał, iż posiada legitymację do wniesienia skargi na akt prawa miejscowego, czego strona przeciwna nie kwestionuje.
Przedmiotem kontroli Sądu jest uchwała nr 430/12 Rady Miasta z dnia 22 listopada 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek opłaty miejscowej, terminów płatności oraz zarządzenia poboru opłaty miejscowej w drodze inkasa, określenia inkasentów i wysokości wynagrodzenia za inkaso. W uchwale tej ustalono dzienną stawkę opłaty miejscowej pobieranej od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach turystycznych, wypoczynkowych i szkoleniowych na terenie miasta Torunia w wysokości 2 zł za każdy dzień pobytu. Skarżący przebywał w T. w celach turystycznych i został obciążony opłatą miejscową. Powyższa uchwała podjęta została w oparciu o przepisy art. 18 ust. 2 pkt 8 i art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 u.s.g., oraz art. 17 ust. 1, art. 19 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach
i opłatach lokalnych w związku z uchwałą nr 429/12 Rady Miasta Torunia z dnia 22 listopada 2012 r. w sprawie ustalenia miejscowości posiadającej korzystne właściwości klimatyczne, walory krajobrazowe i warunki umożliwiające pobyt w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych, w której pobiera się opłatę miejscową.
Zauważyć należy, że uchwała nr 429/12 Rady Miasta Torunia z dnia 22 listopada 2012 r. została wydana m.in. na podstawie art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość,
w której można pobierać opłatę miejscową. W uchwale tej ustalono, że miasto Toruń jest miejscowością posiadająca korzystne właściwości klimatyczne, walory krajobrazowe i warunki umożliwiające pobyt w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych, w której pobiera się opłatę miejscową.
W skardze strona zarzuciła uchwale nr 430/12 Rady Miasta naruszenie art. 94 oraz 217 Konstytucji RP w związku z art. 17 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 87 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w związku z § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową oraz w związku z § 1 pkt 1 i 2 tudzież § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu. W uzasadnieniu skargi wskazano, że miasto Toruń nie spełniało w 2012 r. określonych w przepisach prawa warunków klimatycznych
w zakresie dopuszczalnego zanieczyszczenia pyłem zawieszonym PM 10 i stężeniem średniorocznym benzo(a)pirenu i zostało zakwalifikowane - według "Rocznej oceny jakości powietrza atmosferycznego w województwie kujawsko-pomorskim za rok 2011" - do klasy C. W konsekwencji, zdaniem strony, nie powinna być pobrana od niej opłata miejscowa. Skarżący uważa, że nałożono na niego obowiązek fiskalny bez wymaganej podstawy prawnej.
Należy zauważyć, że przywołany art. 17 ust. 5 u.p.o.l. zawiera upoważnienie ustawowe do ustalenia przez radę gminy miejscowości, w których pobiera się opłatę miejscową. Natomiast szczegółowe warunki klimatyczne, krajobrazowe i turystyczne, jakie musi spełniać dana miejscowość, aby można w niej było pobierać opłatę miejscową, określają przepisy wykonawcze, wydane na podstawie art. 17 ust. 3 i 4 u.p.o.l. Mowa tu o rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową. Z treści § 2 pkt 1 i 2 tego rozporządzenia wynika, że minimalne warunki klimatyczne uznaje się za spełnione, jeśli na terenie strefy, na obszarze której położona jest miejscowość zachowane są dopuszczalne poziomy niektórych substancji
w powietrzu ze względu na ochronę zdrowia ludzi i w danej miejscowości dotrzymane są dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych. Z kolei w § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu, określono dopuszczalny poziom m.in. pyły zawieszonego PM10 oraz docelowy poziom m.in. benzo(a)pirenu.
Podkreślenia jednak wymaga, że uchwała nr 430/12 Rady Miasta nie została podjęta na podstawie wskazanych wyżej przepisów. Przepisy te stanowiły natomiast podstawę podjęcia drugiej z wymienionych uchwał - nr 429/12 Rady Miasta. Wskazać należy, że skarżący wniósł oddzielną skargę na uchwałę nr 429/12 Rady Miasta
i w niniejszym postępowaniu Sąd nie może badać zasadności podniesionych w skardze zarzutów na tę drugą uchwałę.
Trzeba jednak zauważyć, że warunkiem nałożenia opłaty miejscowej według konkretnej stawki jest uprzednie wydanie uchwały na podstawie art. 17 ust. 5 u.p.o.l. Zatem zgodność z prawem tej uchwały ma kluczowe znaczenie dla interesu prawnego osoby obciążonej opłatą miejscową. P. od legalności omawianej uchwały uzależnione jest powstanie po stronie rady gminy kompetencji do wprowadzenia opłaty miejscowej, stwierdzenie nieważności uchwały, o której mowa w art. 17 ust. 5 u.p.o.l., ma bezpośredni wpływ na zgodność z prawem podjętej na jej podstawie uchwały ustanawiającej konkretne normy materialnoprawne. Innymi słowy, wykazanie, że nie było podstaw do wydania uchwały, o której mowa w art. 17 ust. 5 u.p.o.l., ponieważ dana miejscowość nie spełnia warunków klimatycznych, prowadzi do wniosku, że obciążenie danego podmiotu obowiązkiem uiszczenia opłaty w oczywisty sposób narusza konkretny interes prawny podatnika. Nakłada bowiem na niego obowiązek fiskalny bez wymaganej podstawy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 3579/17).
W konsekwencji, stwierdzenie nieważności uchwały nr 429/12 Rady Miasta Torunia z dnia 22 listopada 2012 r. w sprawie ustalenia miejscowości posiadającej korzystne właściwości klimatyczne, walory krajobrazowe i warunki umożliwiające pobyt w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych, w której pobiera się opłatę miejscową, skutkuje niezgodnością z prawem także zaskarżonej uchwały. Nie może bowiem w obrocie prawnym funkcjonować uchwała określająca wysokość opłaty miejscowej pobieranej od osób fizycznych przebywających w Toruniu w celach turystycznych, wypoczynkowych i szkoleniowych, w sytuacji gdy miejscowość ta nie spełnia warunków wynikających z przepisów wydanych na podstawie art. 17 ust. 3 i 4 u.p.o.l.
Podkreślenia wymaga, że w wyroku z dnia 13 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Bd 104/20 tut. Sąd stwierdził nieważność uchwały nr 429/12 Rady Miasta Torunia z dnia 22 listopada 2012 r., co skutkuje także stwierdzeniem nieważności uchwały nr 430/12 Rady Miasta z dnia 22 listopada 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek opłaty miejscowej, terminów płatności oraz zarządzenia poboru opłaty miejscowej w drodze inkasa, określenia inkasentów i wysokości wynagrodzenia za inkaso.
W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że uchwała nr 430/12 Rady Miasta była już przedmiotem kontroli sądowej przez WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Bd 326/16 i w wyroku tym stwierdzono, iż powyższa uchwała została wydana przez kompetentny organ, na podstawie art. 17 ust. 1 u.p.o.l. Należy zauważyć, że zakwestionowaną uchwałę w zakresie § 2 ust. 1 i 2 zaskarżył uprzednio Rzecznik Praw Obywatelskich, który w skardze do Sądu zarzucił naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w zw. z art. 217 Konstytucji RP przez rozszerzenie określonego
w ustawie obowiązku uiszczenia daniny publicznej oraz art. 19 u.p.o.l. w zw. z art. 94 Konstytucji poprzez przekroczenie ustawowego upoważnienia i określenie w drodze uchwały Rady Miasta Torunia zasad ustalania i poboru stawek opłaty w sposób odmienny niż w u.p.o.l., tj. za niepełny dzień pobytu w Toruniu. W rezultacie WSA
w Bydgoszczy, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, po uprzednim wyroku NSA
z dnia 6 maja 2016 r., sygn. akt II FSK 930/15, stwierdził nieważność § 2 ust. 1 i 2 uchwały. Przedmiotem oceny przez WSA w Bydgoszczy, była więc tylko część wskazanej uchwały.
Jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 29 maja 2009 r., II OSK 737/09 nie można wykluczyć skargi z art. 101 u.s.g. na akt prawa miejscowego, w związku
z dokonaną już wcześniej oceną legalności tego aktu ze skargi innego podmiotu. Zróżnicowany charakter prawny treści niektórych kategorii aktów prawa miejscowego, powoduje, że powaga rzeczy osądzonej, o której stanowi norma art. 101 ust. 2 u.s.g., dotyczy sprawy, w której sąd administracyjny rzeczywiście orzekał i skargę oddalił,
z wyłączeniem oceny naruszeń indywidualnych praw poszczególnych podmiotów. Konsekwencją tego jest związanie sądu orzekającego o legalności aktu prawa miejscowego, po jego wcześniejszej kontroli sądowej ze skargi innego podmiotu, tymi ocenami wyroku oddalającego skargę na ten akt, które odnoszą się do ustaleń dotyczących praw i obowiązków ogółu jego adresatów, oraz obowiązek sądu rozpoznania tych zarzutów, które mając charakter indywidualny nie mogły być przedmiotem rozpoznania sądu wcześniej orzekającego o legalności aktu. To oznacza, że jeżeli o legalności aktu prawa miejscowego orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił, to sąd ten orzekając później, ze skargi innego podmiotu, jest związany dokonanymi wcześniej ocenami, a kolejną skargę może rozpoznać w granicach,
w jakich nie była rozpoznawana wcześniej, to jest naruszenia indywidualnego interesu skarżącego (por. też wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2019 r., II OSK 212/19). W wyroku
z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Bd 326/16 Sąd nie zajmował się kwestią zgodności z prawem uchwały nr 430/12 Rady Miasta Torunia w innym zakresie niż wynikający ze skargi Rzecznik Praw Obywatelskich. Skoro obecna sprawa dotyczy stwierdzenia nieważności pozostałych przepisów wskazanej uchwały, tj. § 1, § 3, § 4,
§ 5, § 6 i § 7, to w tym zakresie nie można mówić o powadze rzeczy osądzonej
i związaniu Sądu orzekającego ocenami zawartymi we wcześniejszym wyroku.
Okoliczność przy tym, że uchwała nr 430/12 Rady Miasta Torunia została wydana przez kompetentny organ, na podstawie art. 17 ust. 1 u.p.o.l., nie przesądza automatycznie, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, iż jest ona zgodna z prawem. Należy zauważyć, że w myśl art. 17 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. rada gminy może wprowadzić opłatę miejscową. Opłatę miejscową pobiera się od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych
w miejscowościach posiadających korzystne właściwości klimatyczne, walory krajobrazowe oraz warunki umożliwiające pobyt osób w tych celach - za każdą rozpoczętą dobę pobytu. Rada gminy może jednak podjąć prawnie skuteczną uchwałę w sprawie poboru opłaty miejscowej, jeśli uprzednio dana miejscowość została uznana, na podstawie art. 17 ust. 5 u.p.o.l. za posiadającą korzystne właściwości klimatyczne, walory krajobrazowe oraz warunki umożliwiające czasowy pobyt osób w celach wypoczynkowych, zdrowotnych lub turystycznych. Wyeliminowanie z obrotu prawnego uchwały wydanej w oparciu o art. 17 ust. 5 u.p.o.l., wyklucza możliwość pobierania opłaty miejscowej.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał także powody, dla których miasto T. zasadnie uznano w uchwale nr 429/12 Rady Miasta za miejscowość posiadającą korzystne właściwości klimatyczne, walory krajobrazowe i warunki umożliwiające pobyt w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych. Do stanowiska organu
w tym zakresie Sąd odniósł się w wyroku z dnia 13 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Bd 104/20 i nie ma potrzeby powtarzania w tym miejscu argumentów zawartych
w powyższym wyroku, tym bardziej, że rozpoznawana sprawa nie dotyczy skargi na uchwałę nr 429/12 Rady Miasta. Z tych też względów brak jest również podstaw, aby
w niniejszej sprawie Sąd występował do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności art. 17 ust. 3 i ust. 4 pkt 1 u.p.o.l. z art. 92 ust. 1 Konstytucji, oraz odmówił zastosowania przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową. Nadto, przyczyny wskazujące na brak ku temu podstaw zostały wskazane w wyroku tut. Sądu z dnia 13 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Bd 104/20.
W konsekwencji zaskarżona uchwała w sposób istotny narusza prawo, tj. przede wszystkim art. 17 ust. 1 pkt 1 oraz art. 19 pkt 1 lit. b) i pkt 2 u.p.o.l. Tym samym wystąpiła podstawa do stwierdzenia jej nieważności w całości, przy czym nieważność
§ 2 ust. 1 i 2 zaskarżonej uchwały została stwierdzona już wcześniej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak
w sentencji. O kosztach sądowych postanowiono na podstawie art. 200, art. 205 § 2
i art. 209 p.p.s.a. Na koszty te złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika ([...] zł), uiszczony wpis od skargi ([...] zł) i opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).
s.M.Łent s.A.Olesińska s.L.Kleczkowski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI