I SA/Bd 1026/10

I SA/Bd 1026/10 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2011-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-12-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Ewa Kruppik-Świetlicka
Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Prawo miejscowe
Sygn. powiązane
I GSK 1113/11 - Wyrok NSA z 2012-01-19
II GSK 1113/11 - Wyrok NSA z 2012-08-30
III SA/Wa 2187/10 - Wyrok WSA w Warszawie z 2011-04-06
Skarżony organ
Regionalna Izba Obrachunkowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 154
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
art. 91 ust. 1, art. 93 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
Dz.U. 2001 nr 55 poz 577
art. 12
Ustawa z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 lutego 2011 r. sprawy ze skargi Miejskiego Centrum Kultury w A. w przedmiocie grzywny na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy o sygn. akt I SA/Bd 498/10 przez Regionalną Izbę Obrachunkową w B. oddala skargę
Uzasadnienie
Rada Miejska w A. podjęła w dniu [...]uchwałę nr [...] w sprawie budżetu na rok 2010. Uchwałą z dnia [...]., nr VIII/21/201O Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w B. stwierdziło nieważność powyższej uchwały Rady Miejskiej w części dotyczącej załącznika nr 2 - "Wydatki budżetowe", dział 921 "Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego", rozdział 92109 "Domy i ośrodki kultury, świetlice i kluby", § 2480
- z uwagi na to, że podjęta ona została z naruszeniem art. 216 ust. 2 pkt 1 ustawy
z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.)
w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) poprzez niewystarczające zabezpieczenie
w budżecie Gminy Miejskiej A. na 2010 r. środków na realizację zadań własnych gminy w zakresie kultury. Kolegium jednocześnie ustaliło w załączniku nr 2: "Wydatki budżetowe" - w dziale 750 "Administracja publiczna", rozdziale 75022 Rady gmin (miast i miast na prawach powiatu), w § 4300 – zmniejszenie wydatków
o kwotę 30.000 zł; w dziale 900 "Gospodarka komunalna i ochrona środowiska", rozdziale 90001 "Gospodarka ściekowa i ochrona wód", w § 4010 - zmniejszenie wydatków o kwotę 150.000 zł; w dziale 921 "Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego", rozdziale 92109 "Domy i ośrodki kultury, świetlice i kluby", w § 2480 - zwiększenie wydatków o kwotę 180.000 zł. Ponadto Kolegium ustaliło w załączniku
nr 7 do powyższej uchwały dotację podmiotową dla Miejskiego Centrum Kultury
w A. zgodnie z załącznikiem nr 2 do uchwały.
W uzasadnieniu uchwały Kolegium wskazało, że pomimo wyznaczenia uchwałą
z dnia [...] nr [...] Radzie Miejskiej w A. terminu usunięcia nieprawidłowości do dnia 31 marca 2010 r., Rada nie dokonała żadnych zmian w zakresie zwiększenia środków na obowiązkowe zadania własne Gminy w zakresie kultury. Kolegium stwierdziło, że zaplanowane w budżecie Gminy środki w formie dotacji podmiotowej dla Miejskiego Centrum Kultury nie zabezpieczają w pełni realizacji zadań własnych Gminy w zakresie kultury. Według Regionalnej Izby Obrachunkowej kwota dotacji powinna wynieść 580.000 zł, a nie jak ustaliła Rada 400.000 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpoznaniu skargi Rady Miejskiej w A. wyrokiem z dnia [...] sygn. akt
[...] uchylił uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej
w B. z dnia [...] r., nr [...]. Sąd podał, że Regionalna Izba Obrachunkowa nie wyjaśniła w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia dlaczego kwota dotacji powinna wynieść 580.000 zł. Jeżeli kwota dotacji powinna – jak twierdzi organ – zostać określona w tej wysokości, to należało w uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawić przesłanki, które przemawiają za przyjęciem takiej kwoty i przytoczyć argumenty, które wykluczają kwoty proponowane przez pozostałe organy. W przeciwnym razie nie wiadomo na jakiej podstawie Regionalna Izba Obrachunkowa uważa, że kwota 580.000 zł jest właściwa. Organ powinien wykazać, że wyliczona przez niego wielkość dotacji jest racjonalna, tzn. odpowiada kosztom związanym
z zakresem działania instytucji kultury i uwzględnia możliwość osiągania przez tę instytucję przychodów własnych.
Pismem z dnia 26 października 2010r. Miejskie Centrum Kultury
w A. (dalej MCK), które Sąd dopuścił do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania w sprawie sygn. akt [...], wezwało Regionalną Izbę Obrachunkową w B. do załatwienia sprawy, wnosząc jednocześnie o pilny tryb tego załatwienia z uwagi na występujący u skarżącego brak środków na wynagrodzenia pracownicze i inne wydatki z tytułu zatrudniania pracowników. Strona podniosła, że do dnia złożenia skargi organ nie załatwił sprawy.
W odpowiedzi z dnia [...] na wezwanie do załatwienia sprawy organ odmówił podjęcia działań w sprawie, gdyż jego zdaniem wniosek pozbawiony jest podstawy prawnej. Organ stwierdził, że jakiekolwiek czynności, w tym postępowanie prowadzone przez Sąd i orzeczenie Sądu nie mogą mieć wpływu na przerwanie biegu terminów ustawowych, gdyż są one terminami zawitymi.
Pismem z dnia 15 listopada 2010r. Miejskie Centrum Kultury w A., działając w charakterze uczestnika postępowania złożyło skargę w przedmiocie niewykonania wyroku Sądu z dnia [...]., sygn. akt [...] po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa przez RIO. Strona skarżąca wniosła o wydanie orzeczenia o istnieniu obowiązku wykonania przez Regionalną Izbę Obrachunkową w B. wskazań zawartych w wyroku WSA
w Bydgoszczy z dnia [...] poprzez:
1) wyliczenie wysokości dotacji w sposób racjonalny dla Miejskiego Centrum Kultury
w A.. na 2010 r. w sposób wskazany przez Sąd w wyroku z dnia
[...]
2) odniesienie się Kolegium RIO do zarzutów Rady Miejskiej w A.., podnoszonych w skardze w sprawie, sygn. akt [...] w przedmiocie rzekomego naruszenia przez dyrektora MCK w A.. zasad gospodarki finansowej poprzez:
a) ustalenie planu działalności MCK z deficytem,
b) dopuszczenie do powstania wymagalnych zobowiązań na kwotę ok. 180.000 zł
w roku 2009,
c) generowanie kosztów nie mających pokrycia w uzyskanych przychodach,
d) obarczenie odpowiedzialnością dyrektora za powstanie w 2009r. kosztów przewyższających wielkość uzyskanych przychodów, bowiem to on - zdaniem RIO - odpowiada za całość gospodarki finansowej jednostki,
3) wyjaśnienie rozbieżności stanowiska RIO, co do przyczyn i osób odpowiedzialnych za sytuację finansową MCK i negatywnych skutków prowadzenia gospodarki finansowej tej instytucji, tj. dyrektora MCK, Rady Miejskiej w A. czy też ewentualnie innych podmiotów poprzez odniesienie się do ustaleń Kolegium RIO zawartych w rozstrzygnięciu nadzorczym, to jest w uchwale Regionalnej Izby Obrachunkowej w B. z dnia [...]., stwierdzających, że:
a) dotacja dla Miejskiego Centrum Kultury została obniżona przez organ stanowiący już w 2009 r. bez wcześniejszego ograniczenia zakresu działalności statutowej tej instytucji,
b) wystąpienia analogicznej sytuacji jak wyżej w 2010 r.,
c) zgłoszenia zastrzeżeń Kolegium Izby, że w ślad za drastycznym ograniczeniem dotacji dla MCK, w odpowiednim czasie nie podjęto działań zmierzających do zmiany statutowej działalności tej instytucji,
d) stwierdzenia, że powyżej opisana sytuacja doprowadziła do powstania w MCK na koniec 2009r. zobowiązań wymagalnych na kwotę ok. 200 000 zł.
Skarżące Centrum wniosło o wymierzenie grzywny Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w B. w kwocie 31.029,60 złotych.
Strona podniosła, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia [...] sygn. akt [...] nie został zaskarżony i stał się prawomocny. Akta administracyjne sprawy wraz z odpisem orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności organ otrzymał w dniu 19 października 2010 r. W konsekwencji zdaniem strony od tego dnia zaczął biec termin do załatwienia sprawy, określony w przepisach prawa. Terminem tym jest - stosownie do treści art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych oraz
art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1999 r. o samorządzie gminnym okres nie dłuższy niż 30 dni. Podniosła, że w związku z milczeniem organu strona wezwała Regionalną Izbę Obrachunkową w B. do załatwienia sprawy, jednakże otrzymała negatywną odpowiedź. Strona skarżąca nie podziela stanowiska organu, że wniosek pozbawiony jest podstawy prawnej. Podała, że z bezczynnością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002, Nr 153 poz. 1270 ze zm.) dalej zwaną p.p.s.a., mamy do czynienia wówczas, gdy właściwy organ po wydaniu przez sąd prawomocnego wyroku, uwzględniającego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2, albo § 2, art. 146 -148 lub art. 150 p.p.s.a. skargę na akt lub czynność w zakresie określonym w art. 3 § 2 pkt. 1-7 i uchylającego lub stwierdzającego nieważność zaskarżonego aktu lub czynności, nie wydał stosownego aktu lub nie dokonał stosownej czynności w powtórnym postępowaniu prowadzonym w wykonaniu wyroku sądu administracyjnego w terminach w prawie określonych. W ocenie strony taka opieszałość w działaniu, a w rezultacie jego całkowite zaniechanie musi prowadzić do zastosowania koniecznych restrykcji, celem zapobieżenia podobnej sytuacji w przyszłości.
Zdaniem strony, mając na względzie powagę, status i pozycję organu w systemie prawa, a także fakt niczym nieusprawiedliwionej odmowy podjęcia działania oraz przedmiot sprawy, który dotyczy między innymi bezpośrednio życia ludzi i ich rodzin (wielomiesięczny brak środków na wynagrodzenia pracownicze spowodowany zbyt niską wysokością dotacji, która została ustalona niezgodnie z prawem), która po wyroku Sądu winna być niezwłocznie ustalona w sposób prawidłowy, strona skarżąca uznaje, że wymierzenie grzywny we wnioskowanej wysokości jest zasadne i sprawiedliwe.
Strona podniosła, że w kwestii wydania orzeczenia o istnieniu obowiązku wykonania przez Regionalną Izbę Obrachunkową w B. wskazań zawartych w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia [...]., sygn. akt [...]
i odpowiednio do treści art. 154 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec o istnieniu uprawnienia lub obowiązku jeżeli pozwala na to charakter sprawy, oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Podkreślono, że Sąd w swoim orzeczeniu wskazał zarówno ocenę prawną istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie oraz podlegające wyjaśnieniu i załatwieniu przedmiotowe elementy sprawy. Sąd podał również na czym mają polegać dalsze czynności jakie powinna wykonać RIO oraz jakie występują w sprawie rozbieżności, które przez ten organ powinny zostać wyjaśnione.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że żądanie strony skarżącej jest niezgodne z prawem. W uzasadnieniu organ podał, że rozstrzygnięcie nadzorcze Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej jest aktem administracyjnym szczególnego rodzaju, nie będącym decyzją załatwiającą indywidualną sprawę z zakresu administracji publicznej. Rozstrzygnięcie nadzorcze nie jest podejmowane w indywidualnej sprawie w rozumieniu art. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz w sprawie sprzeczności z prawem uchwał i zarządzeń jednostek samorządu terytorialnego. Rozstrzygnięcie nadzorcze jest następstwem stosunku prawnego nadzoru uregulowanego w ustawach samorządowych, a w danej sprawie w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Z treści art. 91
ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że do postępowania nadzorczego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. polega na pomocniczym stosowaniu przepisów wszędzie tam, gdzie ustawy samorządowe nie regulują postępowania nadzorczego. Z przepisów ustaw samorządowych wynika jednoznacznie, że postępowanie nadzorcze prowadzi się wyłącznie z urzędu i tylko od organu nadzoru zależy czy skorzysta on ze swoich uprawnień. Kontrola sądowa wobec orzeczeń nadzorczych polega na badaniu czy organ administracji publicznej, jakim jest organ nadzoru, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W ocenie organu z wyroku Sądu nie można wyprowadzić wniosku, że organ powinien ponownie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i wydać orzeczenie nadzorcze uwzględniające wskazane przez Sąd nieprawidłowości. Zdaniem RIO ponowne postępowanie nadzorcze byłoby sprzeczne z obowiązującym prawem, a w szczególności z art. 91 ust. 1 i art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Wyjaśniono, że zgodnie z tymi przepisami orzeczenie nadzorcze może zapaść tylko w ciągu 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia organu jednostki samorządu terytorialnego organowi nadzoru. Termin ten może ulec przedłużeniu o dalsze 30 dni tylko w przypadku uchwał budżetowych - przy wskazaniu nieprawidłowości w uchwale i terminu ich usunięcia zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz. U. z 2001r., Nr 55, poz. 577 ze zm.). W ocenie organu termin ten ma charakter prekluzyjny, co wyklucza dopuszczalność dalszego prowadzenia postępowania nadzorczego po jego upływie. W konsekwencji właściwość Regionalnej Izby Obrachunkowej w B. w sprawie ustalenia budżetu dla Miasta A. na rok 2010 nie istnieje, a jedynym organem uprawnionym do ewentualnej zmiany budżetu, przy uwzględnieniu orzeczenia Sądu, jest Rada Miejska A..
W ocenie organu w myśl art. 3 § 1 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne nie rozpatrują skarg na bezczynność organów nadzoru w zakresie rozstrzygnięć nadzorczych. Skoro skarżącemu nie przysługuje skarga na bezczynność, to również nie może przysługiwać skarga
o ustalenie obowiązku wykonania orzeczenia Sądu.
Odnosząc się do wniosku o nałożenie grzywny, organ uznał go za bezzasadny. W myśl art. 154 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd może orzec grzywnę w przypadku nie wykonania wyroku. W ocenie organu Regionalna Izba Obrachunkowa w B. nie tylko nie została zobowiązana do ponownego przeprowadzenia postępowania, ale również nie może takiego postępowania prowadzić z uwagi na upływ terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Bezsporne jest, że Rada Miejska w A. podjęła w dniu
[...] uchwałę nr [...] w sprawie budżetu na rok 2010r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w B. uchwałą nr [...] z dnia
8 kwietnia 2010r. stwierdziło nieważność w/w uchwały Rady Miejskiej w A.z [...] w części dotyczącej załącznika nr 2 do przedmiotowej uchwały – tj. "wydatki budżetowe" dział 921 "Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego", rozdział 92109 "Domy i ośrodki kultury, świetlice i kluby", § 2480. Organ nadzoru stwierdził, że uchwała Rady Miejskiej we wskazanej części została podjęta
z naruszeniem art. 216 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) w związku z art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy
z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591
ze zm.), dalej zwaną u.s.g., poprzez niewystarczające zabezpieczenie w budżecie Gminy Miejskiej A.na 2010r. środków na realizację zadań własnych gminy w zakresie kultury. Na uchwałę organu nadzoru została wniesiona skarga przez Radę Miejską w A.. Wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej z dnia [...] Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2010r. WSA dopuścił Miejskie Centrum Kultury
w A.do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania (k. nr 45 akt sądowych sprawy o sygn. akt [...],; postanowieniem wydanym na rozprawie tut. Sąd przeprowadził dowód z tych akt).
W przedmiotowej sprawie Miejskie Centrum Kultury wnosi o wymierzenie grzywny Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej i wydanie orzeczenia o istnieniu obowiązku wykonania przez ten organ nadzoru w/w wyroku WSA z dnia [...] Natomiast w ocenie Regionalnej Izby Obrachunkowej skarga podlega odrzuceniu.
Rozstrzygając powyższy spór w pierwszej kolejności należy podać, że stosownie do art. 154 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd
w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 154 § 2 p.p.s.a.). Wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (art. 154 § 3 p.p.s.a.).
Z przywołanych przepisów jednoznacznie wynika, że skarga opisana w art. 154, może być wniesiona w jednym z dwu przypadków, a mianowicie:
1) w razie niewykonania przez organ administracji publicznej wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność albo
2) w razie bezczynności organu administracji publicznej po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności.
Z niewykonaniem przez organ administracji publicznej wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, uwzględniającym na podstawie art. 149 przywołanej ustawy skargę na bezczynność określonego organu w sprawach określonych w art. 3
§ 2 pkt 1 - 4a (art. 3 § 2 pkt 8), zobowiązującym go do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, obowiązku tego nie wykonał.
W tej materii prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że z pierwszą sytuacją nie mamy do czynienia w sprawie, ponieważ stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z powyższego wynika, że sąd nie orzeka w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadku, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 7, czyli w sprawie aktów nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Wydany w dniu[...]wyrok o sygn. akt
[...] zapadł w sprawie należącej do kategorii spraw, o której mowa w art. 3
§ 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, czyli
w sprawie aktu nadzoru, a nie bezczynności organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy. Jednakże przywołany przepis art. 154 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jak podano wyżej - obejmuje drugi, odrębny przypadek wniesienia skargi, tj. w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. W związku z tym, że wyrok z dnia
[...]. uchylał uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej, to zarzuty skargi wniesionej przez uczestnika postępowania podlegają merytorycznej ocenie,
a stanowisko organu nadzoru o istnieniu podstawy do odrzucenia skargi jest błędne.
Przechodząc do tej części rozważań należy wyjaśnić, że z bezczynnością organu w rozumieniu art. 154 mamy do czynienia wówczas, gdy właściwy organ po wydaniu przez sąd administracyjny prawomocnego wyroku, uwzględniającego - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 albo § 2, art. 146-148 lub art. 150 - skargę na akt lub czynność
w zakresie określonym, nie wydał stosownego aktu lub nie dokonał stosownej czynności w powtórnym postępowaniu prowadzonym w wykonaniu wyroku sądu administracyjnego w terminach w prawie określonych (zob. T.Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, W-wa 2005, s. 480 ).
Mając na uwadze powyższe należy postawić pytanie: czy po wydaniu przez Sąd ww. wyroku z dnia [...] Regionalna Izba Obrachunkowa była obowiązana do wydania stosownego aktu w terminach określonych przepisami prawa. Na powyższe pytanie należy udzielić odpowiedzi negatywnej. W tym miejscu trzeba przytoczyć przepisy regulujące terminy stwierdzenia nieważności uchwał rady gminy. Zagadnienie to zostało uregulowane w przepisach ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z art. 91 ust. 1 wskazanej ustawy "Uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90." Ponadto stosownie do art. 93 ust. 1 tej ustawy "Po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy.
W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego." Nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego (art. 94 ust. 1 u.s.g.).
Z przywołanych przepisów wynika jednoznacznie, że zasadą jest, iż termin
w którym organ nadzoru ma prawo stwierdzić nieważność uchwały rady gminy to 30 dni od dnia doręczenia uchwały. Po tym terminie działając z urzędu organ tego uprawnienia nie posiada. Przepisy prawa nie przewidują w takiej sytuacji żadnych terminów na podejmowanie czynności we własnym zakresie i stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały rady "po powrocie" sprawy z sądu.
Z kolei na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1992r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz. U. z 2001r. Nr 55, poz. 577 ze zm.) izba, prowadząc postępowanie nadzorcze w sprawie uznania uchwały budżetowej organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego za nieważną w całości lub w części, wskazuje nieprawidłowości oraz sposób i termin ich usunięcia. Jeżeli organ właściwy
w wyznaczonym terminie nie usunie nieprawidłowości, o których mowa w ust. 1, kolegium izby orzeka o nieważności uchwał w całości lub w części (art. 12 ust. 2).
W przypadku stwierdzenia nieważności uchwały budżetowej w całości lub w części, budżet lub jego część dotknięte nieważnością ustala kolegium izby (art. 12 ust. 3). Wskazanie nieprawidłowości oraz sposobu i terminu ich usunięcia zawiesza bieg
30-dniowego terminu określonego w art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.
o samorządzie gminnym (art. 12 ust. 4).
Przywołane zatem przepisy ustawy o regionalnych izbach rachunkowych przewidują zawieszenie biegu terminu 30-dniowego, jednakże wyłącznie w przypadku wyznaczenia radzie terminu do usunięcia nieprawidłowości. Przepisy te nie stanowią o ponownym rozstrzyganiu przez organ po uchyleniu przez sądy aktów nadzoru.
Jak stwierdził w wyroku z dnia 19 marca 1992r. o sygn. akt SA/Wr 104/92 Naczelny Sąd Administracyjny: "Jeżeli organ nadzoru w terminie 30 dni od doręczenia mu uchwały lub zarządzenia nie stwierdzi ich nieważności, może tego dokonać jedynie sąd administracyjny na skutek wniesienia skargi przez ten organ. Wszelkie uprawnienia nadzorcze, w tym możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały lub zarządzenia, przechodzą w tym przypadku na sąd administracyjny (art. 93 ust. 2 u.s.g.). Termin przewidziany w art.91 ust. 1 u.s.g. jest terminem prekluzyjnym (zawitym), który nie podlega przywróceniu."
Warto również przywołać wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17.04.2007r., sygn. akt II SA/Po 39/07 (LEX nr 507228), którego pogląd tut. Sąd podziela, a zgodnie z którym:
1. Prekluzyjny charakter terminu z art. 91 ust. 1 u.s.g. wyklucza jego przerwanie przez wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy w trybie ustępu drugiego tego artykułu.
2. Jeżeli w przypadku nadzoru prowadzonego przez regionalne izby obrachunkowe wprost przewidziano możliwość zawieszenia terminu do stwierdzenia nieważności uchwały, to a contrario w pozostałych przypadkach termin ten należy traktować jako zawity, biegnący od przedłożenia wojewodzie uchwały, choćby wymagającej uzupełnień. Upływ terminu powoduje natomiast wygaśnięcie kompetencji organu nadzoru do samodzielnego stwierdzenia nieważności uchwały.
3. Uchybienie przez wojewodę terminowi z art. 91 ust. 1 u.s.g. stanowi wystarczającą podstawę do uchylenia rozstrzygnięcia nadzorczego.
Reasumując tut. Sąd stwierdza, że nie zawsze w rezultacie wyroku uwzględniającego skargę konieczne będzie wydawanie nowego aktu lub dokonywanie czynności przez organ administracji publicznej. Tak więc uchylenie przez sąd aktu nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2
pkt 7) oznacza, że stosowna uchwała lub zarządzenie takiego organu odzyskuje moc obowiązującą i nie zachodzi potrzeba podejmowania jakiejkolwiek działalności przez organ nadzoru (zob. T.Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, W-wa 2005, s. 480).
W konsekwencji na skutek uprawomocnienia się wyroku WSA w Bydgoszczy
z dnia [...] sygn. akt [...] w mocy pozostała uchwała Rady Miejskiej w A. z dnia [...], bowiem żadna ze stron w tym uczestnik postępowania nie skorzystała z prawa wniesienia skargi kasacyjnej. Uzasadnienie wyroku i motywy w nim zawarte miały na celu wykazanie wyłącznie niezgodności z prawem uchwały Regionalnej Izby Obrachunkowej i wyłącznie w tym kontekście należy odczytywać wszystkie uwagi oraz spostrzeżenia Sądu. W żadnej części uzasadnienia wyroku nie zawarto stwierdzenia o obowiązku organu nadzoru do ponownego wydania z urzędu aktu stwierdzającego nieważność uchwały Rady Miejskiej w A. mającym na celu zwiększenie środków dla Miejskiego Centrum Kultury. Należy podkreślić, że wykonanie wyroku nie łączy się z koniecznością pozytywnego działania organu nadzoru w zakresie stwierdzenia nieważności uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego (por. wyrok WSA w Krakowie III SA/Kr 78/10 z dnia 29 czerwca 2010r.; wyrok WSA w Opolu z dnia 4 grudnia 2008r. o syg. Akt
II SA/Op 118/08; postanowienie NSA Oz we Wrocławiu z dnia 8 kwietnia 1992r. o sygn. akt SAB/Wr/92). Organ nadzoru nie może – wbrew regulacjom prawa dotyczących terminów – kontrolować i stwierdzać z urzędu nieważność uchwały rady po wydaniu wyroku sądu w przedmiocie uchylenia uprzednio wydanego aktu nadzoru.
Na marginesie Sąd zauważa, że na rozprawie w dniu 16 lutego 2011r. pełnomocnicy stron potwierdzili, że w czerwcu 2010r. skarżące Centrum otrzymało dodatkowo kwotę 180 tys. zł, a następnie uchwałą Rady Miejskiej z dnia [...]zwiększono dotację dla tego Centrum o kwotę 460 tys. zł, co łącznie dało dotację w wysokości 860 tys. zł na 2010r.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
E. Kruppik – Świetlicka H. Adamczewska – Wasilewicz U. Wiśniewska