I SA/Bd 100/07

I SA/Bd 100/07 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2007-04-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /sprawozdawca/
Teresa Liwacz /przewodniczący/
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6305 Zwrot należności celnych
Hasła tematyczne
Celne prawo
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 68 poz 623
art. 26
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne
Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
art. 250
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 139 par. 1 i art. 140
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Asesor sądowy Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych oddala skargę
Uzasadnienie
[...] w dniu 20 stycznia 2004 r. w Urzędzie Celnym w T. zgłosiła do odprawy celnej o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu towar w postaci linii technologicznej do produkcji batonów, z zastosowaniem stawki celnej 5%.
Pismem z dnia 18 marca 2004 r. strona wniosła o dokonanie zmiany ww. zgłoszenia celnego ubiegając się o zastosowanie retrospektywnych środków taryfowych w postaci obniżonej stawki celnej do 0% dla tego towaru. Jednocześnie Spółka wystąpiła o zwrot należności celnych wynikających ze zgłoszenia.
Decyzją z dnia [...] 2006 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w T. zarządził na rzecz strony zwrot kwoty długu celnego w wysokości [...] zł. Jednocześnie w uzasadnieniu decyzji wskazał na brak podstaw do wypłaty odsetek.
Od powyższej decyzji Spółka wniosła odwołanie wnioskując o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w części, w której nie uwzględnia ona wniosku i nie orzeka o wypłacie odsetek oraz o orzeczenie w sprawie nakazu wypłaty odsetek. Strona zarzuciła decyzji rażące naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności:
- art. 121 § 1, art. 122, art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w związku z art. 262 ustawy z dnia 09 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) poprzez wydanie decyzji bez zapoznania się i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, a przede wszystkim nie zapoznanie się z całością akt sprawy pomijając w postępowaniu treść pism strony dotyczących żądania wypłaty odsetek;
- art. 121, art. 122, art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 262 Kodeksu celnego poprzez uznanie, że stronie nie należy się zwrot nadpłaty należności celnych wraz z odsetkami liczonymi od dnia zapłaty na podstawie art. 250 § 2, § 4 i § 5 Kodeksu celnego, pomimo tego, że należności celne nie zostały wnioskodawcy zwrócone w ciągu 3 miesięcy od dnia wydania decyzji o zwrocie przez Naczelnika Urzędu Celnego w T.;
- art. 139 i art. 140 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 262 Kodeksu celnego poprzez to, że decyzja w sprawie została wydana z przekroczeniem terminów określonych ustawowo, co spowodowało, iż stronie nie zwrócono należnej jej nadpłaty przez ponad 6 m-cy.
Ponadto strona zarzuciła decyzji naruszenie prawa materialnego polegające na braku rozstrzygnięcia w decyzji o wypłacie dla wnioskodawcy odsetek obliczonych według zasad i wysokości określonych w przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych liczonych od kwoty [...] zł od dnia wydania decyzji z dnia [...]2004 r. nr [...]. Spółka uznała, że stanowi to naruszenie z art. 250 § 2, § 3 i § 5 Kodeksu celnego.
Decyzją z dnia [...] 2006 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 07 lutego 2005 r. dokonano zwrotu wnioskowanych należności celnych w kwocie [...] zł na konto Spółki. Było to konsekwencją rozpatrzenia wniosku strony z dnia 18 marca 2004 r., a następnie wydania i wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2004 r. nr [...] zarządzającej zwrot należności celnych. Zwrot należności celnych nastąpił jednak na podstawie ww. decyzji, wobec której wyrokiem z dnia 10 października 2005 r. sygn. akt I SA/Bd 461/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy orzekł, iż jest to decyzja nieważna, gdyż wydana została przez organ niewłaściwy w sprawie.
Organ podkreślił, że mimo nieważności decyzji, czynność w zakresie dokonanego w dniu 07 lutego 2005 r. zwrotu należności, nie została dotąd w żaden sposób anulowana. Oznacza to, że w sytuacji, gdy pełnoprawną decyzję w postępowaniu dotyczącym zwrotu należności wydano w dniu 06 czerwca 2006 r., to czynność zwrotu nastąpiła przed decyzją orzekającą zwrot tych należności. Zatem zdaniem organu nie ma tu mowy o sytuacji, iż w przedmiotowej sprawie doszło do uchybienia 3-miesięcznego terminu, o którym mowa w treści art. 250 § 2 Kodeksu celnego.
Wykonanie decyzji z dnia [...] 2004 r. nr [...] również nastąpiło bez uchybienia ww. 3-miesięcznego terminu, na które powołuje się strona w odwołaniu.
Stosownie do treści art. 250 § 2 Kodeksu celnego, należności celne podlegają zwrotowi w terminie 3 miesięcy, licząc od dnia doręczenia decyzji orzekającej ich zwrot. Skoro zatem decyzja z dnia [...] 2004 r. nr [...]orzekająca zwrot należności doręczona została Spółce w dniu 15 grudnia 2004 r., a zwrot należności nastąpił w dniu 07 lutego 2005 r., to należy uznać, iż zwrot ten nastąpił z dochowaniem terminu określonego w tym przepisie. Wskazany termin upływał natomiast dopiero w dniu 15 marca 2004 r. Zatem zarzut naruszenia terminu skutkujący wypłatą odsetek organ uznał za nieuzasadniony.
Ponadto organ wskazał, że zaskarżona decyzja z dnia [...] 2006 r. nr [...], która mimo tego, że nie zawiera w sentencji decyzji rozstrzygnięcia co do wypłaty odsetek, to uzasadnienie faktyczne i prawne tej decyzji świadczy o tym, że w opisanym stanie faktycznym sprawy, wypłata odsetek jest nienależna. Zatem niezasadny jest zarzut, że organ l instancji nie wypowiedział się w zaskarżonym rozstrzygnięciu, co do kwestii wypłaty odsetek, a tym samym nie zapoznał się z treścią pisma strony z dnia 06 grudnia 2004 r.
W świetle powyższego, niesłuszny jest również zarzut naruszenia prawa materialnego polegający na braku rozstrzygnięcia w decyzji o wypłacie odsetek.
Organ zaznaczył, że żądania strony wypłaty odsetek w różnych pismach kierowanych do organów celnych zawierają różne terminy, od których należy je liczyć, aby dokonać ich wypłaty. Natomiast zgodnie z art. 250 § 4 Kodeksu celnego datą, od której ewentualne odsetki winny być liczone, jest data wydania nowej decyzji w tym przedmiocie, tj. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] 2006r. nr [...].
Odnosząc się do zarzutu, że zaskarżona decyzja wydana została z przekroczeniem terminów określonych ustawowo, co spowodowało, iż stronie nie zwrócono należnej jej nadpłaty przez ponad 6 m-cy, organ wskazał, że w toku postępowania w sprawie zwrotu należności, prócz zawieszenia postępowania, wydane zostało postanowienie w trybie art. 140 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, wskazujące nowy termin do załatwienia sprawy i w tym terminie postępowanie to zostało zakończone, tj. w dniu 14 grudnia 2004 r. Natomiast w dniu 07 lutego 2005 r. orzeczenie zostało wykonane poprzez fizyczny zwrot należności celnych na konto strony. Biorąc pod uwagę fakt, iż stwierdzono nieważność decyzji Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2004 r. orzekającej zwrot należności, w związku z czym została wydana nowa decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...]2006 r., zarzut przewlekłości postępowania dający skutek wypłaty należności dopiero po upływie ponad 6 m-cy od dnia wpływu wniosku do organu celnego, jest chybiony wobec zaskarżonej decyzji, bowiem wypłata nastąpiła przed datą jej powstania.
Dyrektor Izby Celnej w T. nie dopatrzył się naruszenia przepisów proceduralnych, tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 187 i art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa w świetle przeprowadzonego przez organ celny l instancji postępowania.
Na decyzję organu II instancji strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Strona wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji w całości z powodu naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub o stwierdzenie ich nieważności w całości z przyczyn określonych w treści art. 247 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
Zwracając się o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzuciła naruszenie:
1) art. 120, art. 121, art. 123 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez uznanie, że nie został naruszony art. 139 § 1 w zw. z art. 140 ustawy Ordynacja podatkowa i organ mógł rozpoznawać sprawę w terminie przekraczającym 1 miesiąc od dnia wszczęcia postępowania, tj. od dnia złożenia wniosku o zwrot należności celnych (18 marca 2004r.), tj. do dnia 20 kwietnia 2004 r., gdyż sprawa nie wymagała prowadzenia postępowania dowodowego, więc winna być załatwiona niezwłocznie, a organ celny nie powiadomił strony i nie podał przyczyn niemożności dotrzymania terminu;
2) art. 120, art. 121, art. 123, art. 123 poprzez uznanie, że w postępowaniu [....] nie zostały naruszone normy art. 139 § 1 w zw. z art. 140 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa i organ miał prawo przekroczyć nawet maksymalny 2-miesięczny termin przewidziany dla rozpoznania spraw skomplikowanych, tj. do dnia 20 maja 2004r. oraz niepowiadomienie strony o przyczynach niemożności dotrzymania terminu;
3) art. 87 ust. 1 w zw. z art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz Traktatu dotyczącego przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004r. Nr 90, poz. 864), art. 3 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864) w zw. z art. 6 ust. 2 i art. 241 Rozporządzenia Rady EWG Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez to, że organ celny nie zastosował obowiązującego prawa unijnego, tj. art. 6 ust. 2 i art. 241, choć był związany postanowieniami Traktatu akcesyjnego;
4) art. 67 ust. 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. Nr 68, poz. 622) w zw. z art. 6 ust. 2 rozporządzenia Rady EWG Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez błędne przyjęcie, że jedynie od wydania decyzji orzekającej zwrot należności celnych biegnie 3-miesięczny termin na jej wykonanie, podczas gdy z art. 6 ust. 2 Rozporządzenia Rady EWG Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny stosowanego w zw. z art. 67 ust.2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne wynika, że termin 3-miesięczny na wykonanie decyzji orzekającej o zwrocie cła biegnie też od dnia, w którym organ celny zobowiązany jest wydać decyzję orzekającą o zwrocie cła. Przepisy art. 67 ust. 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne organ celny zastosował bez związku z art. 6 ust. 2 rozporządzenia Rady EWG Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, co stanowi naruszenie prawa materialnego. Zdaniem strony, wykonanie decyzji powinno nastąpić w maksymalnym terminie 5 miesięcy od dnia złożenia wniosku o zwrot należności celnych, tj. maksymalnie do dnia 20 sierpnia 2004 r. Od dnia 21 lipca 2004 r. lub od tego maksymalnie wyznaczonego terminu należy uważać, że decyzja nie została wykonana w terminie i naliczać odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych;
5) art. 250 § 4 ustawy Kodeks celny w zw. art. 6 ust. 2 rozporządzenia Rady EWG Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny oraz art. 250 § 2 i § 5 ustawy Kodeks celny w zw. art. 6 ust. 2 rozporządzenia Rady EWG Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez błędne przyjęcie, że jedynie od wydania decyzji orzekającej zwrot należności celnych biegnie 3-miesięczny termin na jej wykonanie, podczas gdy z art. 6 ust. 2 Rozporządzenia Rady EWG Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny stosowanego w zw. z art. 250 § 4 ustawy Kodeks celny wynika, że termin 3-miesięczny na wykonanie decyzji orzekającej o zwrocie cła biegnie też od dnia, w którym organ celny zobowiązany jest wydać decyzję orzekającą o zwrocie cła. Przepisy art. 250 § 4, § 2, § 5 ustawy Kodeks celny organ celny zastosował bez związku z art. 6 ust. 2 Rozporządzenia Rady EWG Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, co stanowi naruszenie prawa materialnego. Wykonanie decyzji powinno nastąpić w maksymalnym terminie 5 miesięcy od dnia złożenia wniosku o zwrot należności celnych, tj. maksymalnie do dnia 20 sierpnia 2004 r. Od dnia 21 lipca 2004 r. lub od maksymalnie wyznaczonego terminu należy uważać, że decyzja nie została wykonana w terminie i naliczać odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych;
6) art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez brak przyznania, że stronie należą się odsetki za zwlokę. Organ celny prowadząc postępowanie w sprawie oznaczonej nr [...] naruszył art. 139, art. 140, art. 121, art. 122, art. 125 i art. 128 ustawy Ordynacja podatkowa. Postępowanie w sprawie wniosku o zwrot należności celnych w ocenie skarżącej prowadzone było w sposób przewlekły, z pominięciem wszystkich ustawowych terminów. Organ bezzasadnie zawieszał postępowanie i uzależniał wydanie decyzji od wyniku weryfikacji dowodu pochodzenia, podczas gdy decyzja określająca kwotę należności celnych uprawomocniła się i stała się ostateczną i nie było podstaw prawnych do zawieszenia tego postępowania, co organ celny postanowieniem z dnia 01 grudnia 2004 r. nr 430000-WO-4680-418/04/AJ przyznał uchylając postanowienie o zawieszeniu postępowania na skutek wniesionego przez stronę zażalenia;
7) art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez to, że organ celny w celu uniknięcia konsekwencji prawnych bezprawnego działania wykorzystywał swoją pozycję procesową w stosunku do strony i rozstrzygał wątpliwości prawne na korzyść Skarbu Państwa. Takie działanie w ocenie skarżącej należy uznać za sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawa;
Zwracając się o stwierdzenia nieważności decyzji Spółka zarzuciła naruszenie:
1) art. 73 ust. 1 w zw. z art. 103 ustawy Prawo celne oraz w zw. z art. 39, art. 25 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. Nr 68, poz. 623), poprzez to, że do postępowania w sprawach celnych zastosowano przepisy Działu IV ustawy Ordynacja podatkowa na podstawie art. 262 ustawy Kodeks celny w zw. z art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne, a więc zastosowano nieobowiązujący już art. 262 ustawy Kodeks celny;
2) art. 87 ust. 1 w zw. z art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz Traktatu dotyczącego przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, art. 3 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia (...) poprzez to, że organ celny nie zastosował obowiązującego prawa, tj. przepisów rozporządzenia Rady EWG Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny i przepisów wykonawczych - rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2425/93 ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, a z obowiązujących przepisów celnych wybiórczo zastosowano jedynie art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne. Zdaniem skarżącej, organ powinien stosować art. 241 Wspólnotowego Kodeksu Celnego w zw. art. 879 ust. 1, w zw. z art. 886 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2425/93 ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny;
3) art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne w zw. z art. 241 rozporządzenia Rady EWG Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny w zw. z art. 879 ust. 1, art. 886 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2425/93 ustanawiającego przepisy wykonawcze do Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny oraz w zw. z art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez błędną wykładnię w/w art. 26, albowiem "sprawami dotyczącymi długu celnego" w rozumieniu tego przepisu są sprawy dotyczące tylko i wyłącznie wniosku-zgłoszenia celnego;
4) ust. 14 części 5 Załącznika nr IV do Aktu dotyczącego warunków przystąpienia (...) albowiem organ celny powinien zastosować procedurę zwrotu należności celnych określoną według ustawodawstwa wspólnotowego;
5) art. 87 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz Traktatu dotyczącego przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, art. 3 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia (...) poprzez to, że nie uwzględniono hierarchii źródeł prawa. Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne ma niższą rangę od rozporządzenia Rady EWG Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny i rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2425/93 ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Procedura zwrotu należności celnych winna być stosowana na podstawie ww. Wspólnotowego Kodeksu Celnego i ww. rozporządzenia wykonawczego, a nie jak organ zastosował na podstawie ww. art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne w zw. z ustawą Kodeks celny.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w T. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazał, że zasadnicza część skargi odnosi się do postępowań prowadzonych w obu instancjach przez Dyrektora Izby Celnej w T. (z dnia [...] 2004 r. nr [...] i z dnia [...] 2005 r. nr [...]), które zostały już ocenione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 10 października 2005 r. sygn. akt I SA/Bd 461/05 poprzez stwierdzenie nieważności tych decyzji. Odnosząc się do nowej kwestii poruszonej przez stronę – zastosowania przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego w podjętych rozstrzygnięciach, organ wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w powołanym wyroku rozstrzygnął już tę kwestię i orzekł, że przedmiotową sprawę należało rozpatrzyć z uwzględnieniem przepisów obowiązujących przed datą 01 maja 2004 r.
Pismem z dnia 06 kwietnia 2007 r. strona skarżąca ustosunkowała się do udzielonej przez Dyrektora Izby Celnej w T. odpowiedzi na skargę. Skarżąca wskazała, że organ nie odniósł się merytorycznie do żadnego z zarzutów zawartych w skardze. Ponadto Spółka stwierdziła, że to w wyniku błędu organów celnych decyzja merytoryczna została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy wskazać, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Spór w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy zgodne z prawem jest stanowisko organu celnego, stosownie do którego skarżącej Spółce nie przysługują odsetki od zwróconych należności celnych w kwocie [...] zł wynikających
z długu celnego powstałego na skutek sprowadzenia przez skarżącą na polski obszar celny kompletnej linii technologicznej do produkcji batonów.
Dopuszczenie do obrotu towaru w postaci kompletnej linii technologicznej do produkcji batonów z jednoczesnym naliczeniem kwoty wynikającej z długu celnego w wysokości [...] zł nastąpiło w dniu 20 stycznia 2004r., a zatem pod rządami ustawy z dnia 09 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.).
Sprawa zwrotu należności celnych była już przedmiotem rozstrzygania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 10 października 2005r. sygn. akt I SA/Bd 461/05 stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2005r. i poprzedzającej ją decyzji tego samego organu z dnia 14 grudnia 2004r. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 8 grudnia 2005r. Strona skarżąca tego wyroku nie zaskarżyła. W powyższym wyroku Sąd podzielił pogląd, iż sprawa zwrotu należności celnych w związku z uznaniem zgłoszenia celnego z dnia 20 stycznia 2004r. za nieprawidłowe i określeniem kwoty wynikającej z długu celnego w wysokości 0 zł mieści się w pojęciu spraw "dotyczących długu celnego", o których mowa w art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623). Na podstawie tego ostatniego atykułu "Przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczypospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej". Sąd stwierdził, że ustawodawca użył dość szerokiego sformułowania w zakresie określenia spraw, do których mają zastosowanie przepisy dotychczasowe. W pojęciu sprawy "dotyczące długu celnego" niewątpliwie mieści się sprawa zwrotu należności celnych, o którym to zwrocie stanowi przepis art. 250 § 2 Kodeksu celnego. W związku z tym, iż w zaskarżonej sprawie objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu towaru w postaci kompletnej linii technologicznej z jednoczesnym naliczeniem kwoty wynikającej z długu celnego miało miejsce 20 stycznia 2004r., a tym samym przed uzyskaniem przez Rzeczypospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, to sprawę należało rozpatrzyć z uwzględnieniem przepisów obowiązujących przed datą 01 maja 2004r. Nie budzi bowiem wątpliwości, iż przez przepisy dotychczasowe należy rozumieć przepisy prawa materialnego zawarte w Kodeksie celnym i wydanych na jego podstawie rozporządzeniach. Określają one między innymi sposób i datę powstania długu celnego, ustalają osoby zobowiązane do uiszczenia należności. Jednocześnie Sąd stwierdził, że do przepisów dotychczasowych, o których mowa w art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne nie można zaliczyć przepisów kompetencyjnych, upoważniających do wydania decyzji i z tej przyczyny wyeliminował decyzję organu odwoławczego oraz decyzję organu I instancji z obrotu prawnego.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na uregulowanie zawarte w art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia."
Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że Sąd w obecnym składzie rozpatrujący sprawę ze skargi Spółki na decyzję z dnia 16 listopada 2006r. jest związany oceną prawną, która została wyrażona w uzasadnieniu ww. prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 października 2005r. sygn. akt I SA/Bd 461/05. Obecnie zatem Sąd rozpatrujący skargę na decyzję z dnia 16 listopada 2006r. nie może formułować oceny, która byłaby sprzeczna z oceną podaną w ww. wyroku, nie może powyższej oceny prawnej zmienić. W konsekwencji za prawidłowe przyjmuje zastosowanie przez organ celny przepisów art. 250 Kodeksu celnego w zakresie zwrotu należności celnych bez naliczenia odsetek. W związku z tym, za niezasadne należy uznać zarzuty w zakresie naruszenia przez organ i niezastosowania przepisów prawa materialnego obowiązujących od 1 maja 2004r. (ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne, Rozporządzenia Rady EWG Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, Traktatu dotyczącego przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej). W konsekwencji nie doszło do naruszenia art. 87 ust. 1 ("Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia") w związku z art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ("Ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy").
Mając powyższe na uwadze ocenić należy, czy na podstawie uregulowań Kodeksu celnego przysługuje stronie skarżącej prawo do odsetek od zwróconych należności celnych. Zgodnie z art. 250 § 3 ustawy Kodeks celny od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. Z treści przywołanego przepisu wynika, iż regułą, zasadą jest, że od zwracanych należności celnych nie płaci się odsetek. Zasada ta doznaje ograniczenia w sytuacji, gdy:
-niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnych było wynikiem błędu organu celnego, a
-dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu.
Aby zatem doszło do wypłaty odsetek muszą zaistnieć łącznie dwie przesłanki wskazane powyżej. W niniejszej sprawie nie można przypisać organowi celnemu błędu, na skutek którego należności celne zostały naliczone z zastosowaniem stawki celnej 5%, zamiast 0%. W dniu zgłoszenia celnego (20 stycznia 2004r.) nie zastosowano preferencji w stosunku do towaru, ponieważ nie zostało udokumentowane jego preferencyjne pochodzenie. Dokument potwierdzający pochodzenie towaru – świadectwo przewozowe EUR-1 z dnia 29 stycznia 2004r. - strona skarżąca przedłożyła dopiero wraz z wnioskiem o dokonanie kontroli zgłoszenia celnego z dnia 18 marca 2004r. Po przeprowadzeniu postępowania weryfikacyjnego Naczelnik Urzędu Celnego wydał 21 kwietnia 2004r. decyzję, którą uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne i określił należności celne oraz podatkowe w oparciu o 0% stawkę celną w imporcie. W tej sytuacji nie wystąpiły podstawy do naliczenia odsetek na podstawie art. 250 § 3 Kodeksu celnego. Powyższy przepis mógłby mieć zastosowanie, gdyby błąd organu celnego odnosił sie do niewłaściwego ustalenia należności celnych, a nie do decyzji w sprawie zwrotu tychże należności.
Zgodne z prawem jest również stanowisko organu celnego o braku podstaw do naliczenia odsetek na podstawie art. 250 § 4 Kodeksu celnego, w myśl którego od należności niezwróconych w terminie określonym w § 2 płaci się odsetki liczone od daty wydania decyzji orzekającej ich zwrot. Stosownie do art. 250 § 2 tego Kodeksu w razie braku zadłużenia, o którym mowa w § 1, należności celne podlegają zwrotowi w terminie 3 miesięcy, licząc od dnia doręczenia decyzji orzekającej ich zwrot.
Analiza powyższych przepisów prowadzi do jednoznacznej konkluzji, że odsetki są naliczane wyłącznie wówczas, gdy organ pomimo wydania decyzji orzekającej zwrot należności celnych, nie zwróci ich w terminie 3 miesięcy od doręczenia tejże decyzji. Słusznie organ odwoławczy wskazał, że taka sytuacja nie wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Nie budzi bowiem wątpliwości, że termin 3-miesięczny z art. 250 § 2 został zachowany. Pierwsza decyzja w sprawie zwrotu należności celnych została wydana 14 grudnia 2004r. (k. nr 18 akt administracyjnych), doręczona 15 grudnia 2004r., a zwrotu na rachunek Spółki dokonano w lutym 2005r.(07 lutego 2005r. – data wpływu środków na rachunek strony), czego strona skarżąca nie kwestionuje. Czynność tego zwrotu nie była anulowana, pomimo że decyzję, na podstawie której dokonano zwrotu wyeliminowano z obrotu prawnego. Następna decyzja w przedmiocie zwrotu została wydana dnia 6 czerwca 2006r., jednakże środki finansowe z tytuł zwrotu należności celnych były już w dyspozycji skarżącej Spółki począwszy od dnia 07 lutego 2005r.
Podkreślić należy, że przepisy ściśle określają przypadki, w których należności celne podlegają zwrotowi wraz z odsetkami. Wśród przypadków stanowiących o obowiązku wypłaty odsetek, nie ma sytuacji związanej z niezałatwieniem przez organ sprawy zwrotu należności celnych w terminach nakreślonych w art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej, czy niedochowania przez organ obowiązku z art. 140 tej ustawy.
Skoro przepisy prawa określają sytuacje, z którymi ustawodawca wiąże prawo do odsetek, to niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca w tym zakresie. Regułą bowiem jest, że od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek. Przepisy Kodeksu celnego zawierają odmienne uregulowanie od przyjętego w przepisach Ordynacji podatkowej (np. art. 78 § 3 pkt 3 lit. b) – oprocentowanie przysługuje, jeżeli decyzja stwierdzajaca nadpłatę(...) nie została wydana w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty(...)) w przedmiocie odsetek od zwracanych należności przez organ.
W konsekwencji należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w tym przywołanych w skardze przepisów art. 120, 121 i 123 Ordynacji podatkowej. Uzasadnienie faktyczne i prawne organu odwoławczego w zakresie braku podstaw do naliczenia odsetek odpowiada wymogom wynikającym z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Zauważyć należy, że organ I instancji rzeczywiście w sentencji decyzji nie zawarł wprost orzeczenia o odmowie wypłaty odsetek. Orzekł o zwrocie należności celnych bez wypłaty odsetek i jednocześnie w uzasadnieniu odniósł się do tego zagadnie. Z treści zatem decyzji organu I instancji wynika, że organ nie znalazł przesłanki do wypłaty odsetek, dlatego też ich wysokości nie określił i podał podstawę takiego stanowiska. Zauważyć należy, iż brak jest wyraźnego przepisu, który stanowiłby o obowiązku orzekania przez organ o odsetkach od zwracanych należności celnych. Zdaniem Sądu, organ powinien jednak wyraźnie orzec o odsetkach, gdy – wbrew żądaniu strony - nie znajduje podstawy do ich przyznania, kierując się uregulowaniem zawartym w art. 250 § 3-5 Kodeksu celnego.
Niemniej jednak należy mieć na uwadze, że w sprawie, organ I instancji podał podstawy, z powodu których odsetki nie zostały naliczone, a tym samym odniósł się do żądania Spółki. Organ odwoławczy, który na skutek wniesionego odwołania ponownie rozpatruje sprawę, ustosunkował się do braku w sentencji wyraźnego odniesienia do odsetek, jednocześnie bardzo szczegółowo podał przyczyny ich nienaliczenia, wbrew żądaniom strony. W takiej sytuacji nie można zarzucić, iż sprawa odsetek nie została załatwiona. Pomimo zatem nieprawidłowości organu I instancji, wniosek w przedmiocie odsetek był przedmiotem rozpatrzenia przez organy. Stanowisko organów w tym zakresie zostało jednoznacznie wyrażone i uzasadnione. Spółka miała możliwość - z czego skorzystała - przedstawienia swoich racji i polemiki ze stanowiskiem organów w zakresie odsetek, zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak również postępowania sądowo-administracyjnego. Organy w decyzjach, a Spółka w odwołaniu oraz w skardze przedłożyły argumenty merytoryczne, które pozwalają stwierdzić, że organy nie naliczyły odsetek od zwracanych należności ze względu na brak przesłanki z art. 250 Kodeksu celnego i z tej przyczyny w sentencji o nich nie orzekły, natomiast – zdaniem Spółki odsetki powinny być naliczone z przyczyn leżących po stronie organu.
Podkreślić należy, iż w skardze Spółka wyraźnie wskazała, że wnosi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2006r. utrzymującą w mocy decyzję wydaną przez Naczelnika Urzędu Celnego "w części objętej odwołaniem, tj. w której nie uwzględnia ona żądania strony zwrotu odsetek obliczonych według zasad określonych w przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych." Analogiczny zakres żądania został zawarty w odwołaniu.
Spółka zatem – już na etapie postępowania odwoławczego - nie kwestionowała samego zwrotu należności celnych, lecz nienaliczenia od nich odsetek. Spór przed organem odwoławczym w przedmiocie odsetek miał niewątpliwie charakter merytoryczny.
W związku z tym, wadliwość decyzji organu I instancji, nie stanowi podstawy do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski należy stwierdzić, iż brak było przesłanek do uwzględnienia skargi i w związku z tym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).