I SA 731/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z powodu braku kluczowego dokumentu lokalizacyjnego i nieprawidłowego ustalenia celu wywłaszczenia.
Skarżący domagał się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, twierdząc, że nie została ona wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, a kluczowy dokument lokalizacyjny zaginął. Organy administracji odmówiły zwrotu, opierając się na ogólnikowych informacjach. Sąd administracyjny uchylił decyzje obu instancji, wskazując na naruszenie zasad postępowania i brak należytego wyjaśnienia sprawy, w szczególności brak kluczowej decyzji lokalizacyjnej.
Sprawa dotyczyła wniosku E. K. o zwrot nieruchomości wywłaszczonej w 1968 roku na cele państwowe. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty odmawiającą zwrotu, uznając, że nieruchomość została nabyta na rzecz Skarbu Państwa w trybie art. 6 ustawy z 1958 r. i przeznaczona pod inwestycję państwową, a jej późniejsza zmiana przeznaczenia lub sposób wykorzystania nie rodzi obowiązku zwrotu. Skarżący zarzucił brak kluczowego dokumentu szczegółowej lokalizacji inwestycji w aktach sprawy oraz brak realizacji inwestycji na przedmiotowych działkach. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną, stwierdzając, że organy obu instancji nie ustaliły prawidłowo celu wywłaszczenia, ponieważ brakowało w aktach sprawy kluczowej decyzji lokalizacyjnej, na którą się powoływały. Oparcie się na ogólnikowym piśmie urzędu gminy nie było wystarczające. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z załączeniem decyzji lokalizacyjnej i dokładnym ustaleniem celu nabycia nieruchomości oraz jej wykorzystania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, poprzedni właściciel może żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że kluczowe dla oceny zasadności żądania zwrotu jest ustalenie celu wywłaszczenia na podstawie szczegółowej decyzji lokalizacyjnej. Brak tego dokumentu w aktach sprawy i oparcie się na ogólnikowych informacjach uniemożliwia prawidłowe rozstrzygnięcie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
u.g.n. art. 136 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Poprzedni właściciel może żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
u.g.n. art. 137 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli spełniona jest jedna z wymienionych przesłanek.
PPSA art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.
PPSA art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Pomocnicze
u.g.n. art. 216
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Do nieruchomości nabytych na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości stosuje się przepisy rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami.
ustawa z 1958 r. art. 6
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Określa tryb nabywania nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do działania w celu prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak kluczowego dokumentu szczegółowej lokalizacji inwestycji w aktach sprawy. Niewystarczające ustalenie celu wywłaszczenia przez organy administracji. Oparcie rozstrzygnięcia na ogólnikowych informacjach z pisma urzędu gminy, zamiast na własnych, szczegółowych ustaleniach.
Godne uwagi sformułowania
brak jest tego dokumentu, a organ powołuje się na mapę, która nie może zastąpić decyzji lokalizacyjnej Oparcie więc rozstrzygnięcia organów wyłącznie na bardzo ogólnikowej informacji, udzielonej w dodatku przez aktualnego właściciela, gdyż nieruchomość została skomunalizowana, bez własnych ustaleń szczegółowych dokonanych po analizie lokalizacji szczegółowej nr [...], nie może być uznane za wyjaśnienie sprawy w sposób pozwalający na jej prawidłowe rozstrzygnięcie.
Skład orzekający
Emilia Lewandowska
przewodniczący sprawozdawca
Cezary Pryca
sędzia
Elżbieta Sobielarska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Naruszenie przez organy administracji zasad postępowania przy rozpatrywaniu wniosków o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, w szczególności brak należytego ustalenia celu wywłaszczenia i brak kluczowej dokumentacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia na podstawie ustawy z 1958 r. i stosowania przepisów u.g.n. do takich nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest posiadanie kompletnej dokumentacji w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza dotyczących nieruchomości, oraz jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji.
“Brak kluczowego dokumentu zadecydował o uchyleniu decyzji w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA 731/03 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-10-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-03-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Cezary Pryca Elżbieta Sobielarska Emilia Lewandowska /przewodniczący sprawozdawca/ Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie NSA Cezary Pryca WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2004 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Uzasadnienie Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] marca 2003 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] sierpnia 2002 r., nr [...] odmawiającą zwrotu E. K. nieruchomości położonej w W. , oznaczonej w ewidencji gruntów aktualnie numerami[...], [...] i [...]. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że działki objęte decyzją zostały nabyte na rzecz Skarbu Państwa umową notarialną, Repertorium nr [...] z dnia [...] lutego 1968 r. w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr. 10, poz. 64). Zgodnie z jej treścią wymieniony grunt przeznaczony był pod inwestycję państwową, którą stosownie do wskazanej w § 2 wyżej wymienionej umowy decyzji szczegółowej nr [...] znak [...], była budowa [...] dla [...], o czym świadczy znajdująca się w aktach sprawy mapa, która stanowi integralną część wyżej wymienionej decyzji oraz zawiadomienie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego i rozprawie. Jak wynika z pisma Urzędu Gminy W. z dnia 4 czerwca 2001 r. na terenie tym znajdowały się obiekty [...], biuro [...], [...], stacja [...] jak również drogi, podjazdy, chodniki oraz plac [...]. Omawiane działki znajdują się zaś na terenie jednego z placów jak również drogi dojazdowej i chodnika. Z akt sprawy wynika ponadto, iż teren objęty lokalizacją [...] przekazany został pod realizację inwestycji wykazanej w akcie notarialnym protokołami z dnia 23 marca 1968 r., 11 lipca 1968 r., 30 marca 1968 r., co oznacza, że rozpoczęcie prac związanych z realizacją tego celu nastąpiło w terminie określonym w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W świetle powyższego zmiana przeznaczenia terenu w późniejszym czasie oraz aktualny sposób jego wykorzystywania nie rodzi obowiązku jego zwroty. W skardze na decyzję Wojewody [...] E. K. wniósł o uchylenie decyzji. W uzasadnieniu skargi podniósł skarżący, że podstawowym dokumentem w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest szczegółowa lokalizacja, która określa zakres i cel inwestycji. W aktach postępowania zwrotowego brak jest tego dokumentu, a organ powołuje się na mapę, która nie może zastąpić decyzji lokalizacyjnej. Z opinii sporządzonej na zlecenie skarżącego, a złożonej jako dowód w postępowaniu zwrotowym, geodeta T. O. wykazał, że na terenie przedmiotowych działek nie została zrealizowana żadna inwestycja, a teren nie uległ zmianie w porównaniu ze stanem z okresu sprzed wywłaszczenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzedni właściciel może żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Nieruchomość zaś uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jeżeli spełniona jest jedna z przesłanek wymienionych w art. 137 ust. 1 tej ustawy. W rozpoznawanej sprawie przedmiotowa nieruchomość została nabyta na rzecz Skarbu Państwa umową notarialną z [...] lutego 1968 r. w trybie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości. Z mocy art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami do nieruchomości nabytych na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. stosuje się przepisy rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z treści aktu notarialnego z dnia [...] lutego 1968 r. rep. [...] nie wynika na jaki cel objęta nim nieruchomość została nabyta przez Skarb Państwa. W § 2 tej umowy stwierdzono jedynie, że nieruchomość leży na terenie przeznaczonym pod inwestycje państwowe oraz odwołano się do decyzji szczegółowej nr [...]. Tak więc dla oceny zasadności żądana skarżącego E. K. o zwrot nieruchomości koniecznym jest ustalenie celu na jaki została nieruchomość nabyta przez Skarb Państwa, a następnie ustalenie, stosownie do art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., czy nieruchomość ta, bądź też jej część, stała się zbędna na ten cel czy nie. Dla prawidłowości tych ustaleń niezbędne jest zbadanie tego celu określonego w lokalizacji szczegółowej nr [...] z [...] lipca 1967 r. Organy obu instancji powołują się w uzasadnieniach decyzji na tą lokalizację szczegółową, której jednakże brak jest w aktach wywłaszczeniowych. Budzi wątpliwości zapoznanie się przez organy przy rozstrzyganiu sprawy z lokalizacją szczegółową, skoro nie ma jej w aktach administracyjnych, a organy odwołują się do pisma Urzędu Gminy W. z dnia 4 czerwca 2001 r., nr [...], które zawiera informację o nieruchomości w kontekście wykorzystania jej na cel wywłaszczenia i stanowi odpowiedź na zapytanie organu pierwszej instancji, co do wykorzystania jej zgodnie z celem wywłaszczenia. Pismo to zawiera bardzo ogólnikowe informacje, co do wykorzystania nieruchomości, zgodnie z celem wywłaszczenia. W piśmie tym bowiem stwierdzono, że działki będące przedmiotem wystąpienia organu znajdują się na terenie jednego ze zrealizowanych placów, jak również drogi dojazdowej i chodnika. Nie wynika z tej informacji na terenie jakiego zrealizowanego placu znajdują się przedmiotowa nieruchomość oraz czy w całości została wykorzystane pod budowę drogi dojazdowej i chodnika. Oparcie więc rozstrzygnięcia organów wyłącznie na bardzo ogólnikowej informacji, udzielonej w dodatku przez aktualnego właściciela, gdyż nieruchomość została skomunalizowana, bez własnych ustaleń szczegółowych dokonanych po analizie lokalizacji szczegółowej nr [...], nie może być uznane za wyjaśnienie sprawy w sposób pozwalający na jej prawidłowe rozstrzygnięcie. Decyzja organu pierwszej instancji zapadła więc z naruszeniem zasad postępowania: prawdy obiektywnej – wyrażonej w art. 7 kpa i pogłębienia zaufania obywateli do organów Państwa zawartej w art. 8 kpa, zaś ocena dowodów została dokonana z naruszeniem art. 77 § 1 kpa. Również uzasadnienie decyzji zostało sporządzone sprzecznie z art. 107 § 3 kpa, gdyż organ nie ustosunkował się do dowodu zgłoszonego przez E. K. , a mianowicie kserokopii mapy sporządzonej przez geodetę mgr. inż. T. O. Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję sprzeczną z prawem wydał wadliwą decyzję. Z tego względu Sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Ponownie rozpoznając sprawę wniosku E. K. o zwrot nieruchomości, organ załączy do materiału dokumentacyjnego szczegółową lokalizację nr [...] w części dotyczącej przedmiotowych działek, ustali samodzielnie na jej podstawie szczegółowo cel nabycia tych działek przez Skarb Państwa oraz ustali, czy działki te, bądź ich część, stały się zbędne na cel określony w szczegółowej lokalizacji, czy też cel ten został na nich zrealizowany. Uzasadnienie zaś decyzji sporządzi zgodnie z zasadami określonymi w art. 107 § 3 kpa. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI