I SA 706/03

I SA 706/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-11-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-03-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Lech /sprawozdawca/
Emilia Lewandowska /przewodniczący/
Krystyna Kleiber
Sygn. powiązane
I OSK 368/05 - Wyrok NSA z 2006-01-27
Skarżony organ
Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Krystyn Kleiber NSA Anna Lech (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2004 r. sprawy ze skargi [...] Przychodni [...] w K. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania komunalizacyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz [...] Przychodni [...] w K. kwotę 300 (trzystu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...], działając na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 kpa, zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nabycia przez Województwo [...], na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną własności udziału o wielkości [...] części w nieruchomości położonej w K., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha obręb [...] jednostka ewidencyjna [...], objętej księgą wieczystą nr [...]prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla K. Wydział Ksiąg Wieczystych w K., zabudowanej budynkiem przy ul. [...] w K.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] przedstawił następujący stan sprawy:
część pomieszczeń w budynku przy ul. [...] w K. użytkuje samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej pod nazwą [...] Przychodnia [...] utworzony przez Wojewodę [...] zarządzeniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r. Stosownie do art. 47 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną uprawnienia organu administracji rządowej, który utworzył ten samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej przejęło z dnia [...] stycznia 1999 r. Województwo [...].
Celem wydania decyzji, na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., o nabyciu z mocy prawa przez Województwo [...] części nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], będącej we władaniu [...] Przychodni [...] w K., Urząd Marszałkowski Województwa [...] przekazał do [...] Urzędu Wojewódzkiego protokół zdawczo-odbiorczy z dnia [...] września 1999 r. dotyczący przekazania Województwu [...] mienia jednostki organizacyjnej pod nazwą [...] Przychodnia [...] w K., ul. [...], oraz zgromadzoną w tej sprawie dokumentację.
W związku z roszczeniami Zakładu [...] [...], o zwrot na jego rzecz nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], sprawa potwierdzenia nabycia przez Województwo [...] udziału w tej nieruchomości nie została dotychczas rozstrzygnięta.
W dniu [...] czerwca 2002 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] wpłynęło pismo z Zakładu [...] [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. z wnioskiem o zawieszenie postępowania w sprawie nabycia przez Województwo [...] udziału w przedmiotowej nieruchomości, do którego dołączona została kopia pozwu z dnia [...] maja 2002 r. złożonego w tym dniu w Sądzie Okręgowym Wydział I Cywilny w K. o ustalenie prawa własności i o wydania nieruchomości przy ul. [...] w K. Podstawą roszczeń Zakładu [...] [...] jest art. 115 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Ponieważ wynik postępowania sądowego o zwrot przedmiotowej nieruchomości jest zagadnieniem wstępnym, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt. 4 kpa, dla postępowania o stwierdzenie nabycia nieruchomości na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, postępowanie to postanowiono zawiesić.
Na postanowienie Wojewody [...] złożyła zażalenie [...] Przychodnia [...] w K.
Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...], umorzył postępowanie zażaleniowe.
W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, przy spełnieniu określonych przesłanek właściwy Wojewoda stwierdza nabycie przedmiotowego mienia z mocy prawa.
Jednoznacznie też z tego przepisu wynika, że nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez właściwe jednostki samorządu terytorialnego podlega mienie Skarbu Państwa, będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych.
W przedmiotowej sprawie nieruchomość objęta postanowieniem jest przedmiotem postępowania sądowego z powództwa Zakładu [...] [...] w [...] o ustalenie prawa własności i o wydanie nieruchomości na podstawie art. 115 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr. 137, poz. 887 ze zm.).
Z uwagi na niewyjaśnione kwestie własności przedmiotowej nieruchomości i brak jednoznacznego potwierdzenia, czy jest to własność Skarbu Państwa oraz związane z tym postępowanie sądowe należy uznać, że zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji nie może rozstrzygnąć merytorycznie przedmiotowej sprawy, gdyż zachodzą przesłanki art. 97 § 1 pkt. 4 kpa. Takie stanowisko potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 1998 r. sygn. akt I SA 1616/97.
Niezależnie od oceny merytorycznej w przedmiotowej sprawie Wojewoda [...] uznał, że wnosząca zażalenie [...] Przychodnia [...] w K. nie ma przedmiotu strony w niniejszej sprawie. Takie stanowisko organu drugiej instancji wynika z bogatego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, powstałego na tle art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr. 32, poz. 191 ze zm.)
Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 1998 r., sygn. akt I SA 873/98, "stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa – jako dotychczasowy właściciel mienia – i właściwa gmina, gdyż postępowanie dotyczy interesu prawnego tych podmiotów, natomiast inne podmioty mogą brać udział w postępowaniu komunalizacyjnym, jeżeli wykażą, że postępowanie to jest bezprzedmiotowe, gdyż mienie stanowi ich własność i nie podlega komunalizacji"
Na postanowienie Ministra Skarbu Państwa, złożyła skargę [...] Przychodnia [...] w K., wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego oraz naruszenie prawa procesowego, które miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że organ drugiej instancji bezpodstawnie odmawia skarżącej przymiotu strony w toczącym się postępowaniu, czym narusza przepisy art. 10, 12, 28 i 138 kpa. Skarżąca ma interes prawny w nabyciu mienia przez Województwo [...], gdyż jest ono organem prowadzącym skarżącą [...] Przychodnię [...] w K.
Nadto skarżący podniósł, że rozpatrując zażalenie i wydając zaskarżone postanowienie, organ drugiej instancji nie uwzględnił, że w wyniku nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr. 241, poz. 2071) – art. 115 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr. 137, poz. 887 ze zm.), otrzymał nową treść, w wyniku czego nastąpiła zmiana właściwości rzeczowej do orzekania w przedmiocie zwrotu mienia, o którym mowa w tym przepisie. Odpadła więc przesłanka do zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd powszechny. Okoliczność tę powinien wziąć pod uwagę organ wydający zaskarżone postanowienie, gdyż powyższa zmiana art. 115 cytowanej ustawy weszła w życie od 1 stycznia 2003 r., a więc w chwili wydania postanowienia już obowiązywała.
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej odrzucenie względnie oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
w pierwszej kolejności podnieść należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.)
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, chociaż w części z innych względów niż podniesione w skardze.
Z akt sprawy wynika, że postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r. zostało doręczone między innymi [...] Przychodni [...] w K.
Skierowanie decyzji do osoby fizycznej lub prawnej nie będącej stroną w sprawie (w znaczeniu materialnym) daje tej osobie legitymację do wniesienia odwołania. Ma ona interes prawny w obaleniu takiej decyzji administracyjnej.
Oznacza to, że skarżąca uzyskała przymiot strony w znaczeniu formalnym.
Organ drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie wykazał jakie przesłanki spowodowały zastosowanie art. 138 § 1 pkt 3 kpa
Dodać należy, że postępowanie zakończone skarżonym postanowieniem jest postępowaniem wpadkowym opartym na podstawie przepisów prawa procesowego. Natomiast rozstrzygnięcie co do przyznania legitymacji strony [...] Przychodni [...] w K. odbyć się musi w toku postępowania co do meritum sprawy.
Umorzenie postępowania odwoławczego stanowi naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1, 107 § 3, 138 § 1 pkt. 3 kpa.
Z tych względów sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznając, że naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ drugiej instancji będzie miał możliwość skorygowania postanowienia organu pierwszej instancji przez wskazanie, iż w obecnym stanie prawnym zagadnienie prejudycjalne rozstrzygają organy administracji publicznej, a nie sąd powszechny, co trafnie podniesiono w skardze.
Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy sąd orzekł, że zaskarżona decyzją nie podlega wykonaniu. Rozstrzygnięcie to traci moc w chwili uprawomocnienia się wyroku.
O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1271 ze zm.).