II SA/Kr 321/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje sanitarne odmawiające stwierdzenia choroby zawodowej z powodu wadliwie przeprowadzonych badań lekarskich i lakonicznych uzasadnień.
Skarżący T.B. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej (zaćmy), jednak organy sanitarne odmówiły, opierając się na negatywnych orzeczeniach lekarskich. Sąd administracyjny uchylił te decyzje, wskazując na wadliwość postępowania dowodowego, w szczególności na lakoniczne i niewystarczająco uzasadnione opinie lekarskie. Sąd podkreślił, że opinie biegłych są dowodem, który organ musi wszechstronnie ocenić, a nie bezkrytycznie przyjmować.
Sprawa dotyczyła skargi T.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej (zaćmy). Skarżący pracował jako ślusarz od 1973 r., wykonując m.in. prace spawalnicze. Organy sanitarne oparły swoje rozstrzygnięcia na orzeczeniach lekarskich z Przychodni Chorób Zawodowych oraz Instytutu Medycyny Pracy, które stwierdzały brak zmian chorobowych charakterystycznych dla zaćmy zawodowej. Skarżący nie zgodził się z tymi decyzjami, twierdząc, że jego zły stan zdrowia jest spowodowany szkodliwymi warunkami pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił obie decyzje, uznając, że postępowanie administracyjne było wadliwe. Sąd wskazał, że orzeczenia lekarskie, choć stanowią podstawę do wydania decyzji, są w istocie opiniami, które organ musi wszechstronnie ocenić zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. W tej sprawie uzasadnienia orzeczeń lekarskich były zbyt lakoniczne, nie pozwalając na jednoznaczne ustalenie, czy zmiany chorobowe w ogóle wystąpiły, a jeśli tak, to czy nie miały charakteru zawodowego. Sąd podkreślił, że organ administracji nie może oprzeć rozstrzygnięcia na nieprzekonywującej opinii biegłego i w razie wątpliwości powinien wezwać do jej uzupełnienia lub zasięgnąć opinii innej placówki. W związku z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. (brak należytego wyjaśnienia sprawy) oraz art. 107 § 3 k.p.a. (wadliwe uzasadnienia decyzji), sąd uchylił zaskarżone decyzje, nakazując organom ponowne, prawidłowe przeprowadzenie postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, takie orzeczenia nie mogą stanowić wystarczającej podstawy, ponieważ organ administracji ma obowiązek wszechstronnie ocenić opinię biegłego i w razie wątpliwości wezwać do jej uzupełnienia lub zasięgnąć opinii innej placówki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że orzeczenia lekarskie w tej sprawie były zbyt lakoniczne i nie spełniały wymogów proceduralnych. Organ administracji nie może oprzeć rozstrzygnięcia na nieprzekonywującej opinii biegłego, lecz musi dokonać jej oceny i zapewnić wyczerpujące wyjaśnienie sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
Dz.U. nr 65, poz. 294 art. 1 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych
Dz.U. nr 65, poz. 294 art. 10
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych
Pomocnicze
Dz.U. nr 153, poz. 1271 art. 97 § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 84 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Lakoniczne i niewystarczająco uzasadnione orzeczenia lekarskie nie mogą stanowić podstawy do odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. Organ administracji ma obowiązek wszechstronnej oceny opinii biegłych i zapewnienia należytego wyjaśnienia sprawy.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów sanitarnych opierające się wyłącznie na negatywnych orzeczeniach lekarskich bez ich krytycznej oceny.
Godne uwagi sformułowania
orzeczenia lekarskie [...] są w istocie opiniami w rozumieniu art. 84 §1 kpa i jak każdy dowód winny być przez organ wszechstronnie ocenione. organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonywającego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa. wydane decyzje administracyjne naruszają prawo.
Skład orzekający
Bożenna Blitek
przewodniczący
Dorota Dąbek
sprawozdawca
Wiesław Kisiel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja roli i oceny opinii lekarskich w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej; obowiązki organów administracji w zakresie wyjaśniania okoliczności faktycznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawach chorób zawodowych i oceny opinii lekarskich w kontekście k.p.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego i ocena opinii biegłych, co ma kluczowe znaczenie w sprawach dotyczących zdrowia i bezpieczeństwa pracy.
“Czy lakoniczna opinia lekarza może pozbawić pracownika prawa do stwierdzenia choroby zawodowej?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 321/02 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2004-11-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-02-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Bożenna Blitek /przewodniczący/ Dorota Dąbek /sprawozdawca/ Wiesław Kisiel Symbol z opisem 620 Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Sanitarny Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie : AWSA Dorota Dąbek sprawozdawca NSA Wiesław Kisiel Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2004 r sprawy ze skargi T. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 8 listopada 2001 r, Nr : [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Uzasadnienie Uzasadnienie. Decyzją z dnia 8 listopada 2001r., nr [...] , [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 2001r., nr [...], którą orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia u T. B. choroby zawodowej wymienionej w poz. 14 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano, że T. B. od 1973r. pracuje w [...] Z. M. O. w [...] na stanowisku ślusarza, wykonując m.in. prace spawalnicze. Zgodnie jednak z orzeczeniem Przychodni Chorób Zawodowych [...] Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z dnia [...].2001r., badaniem okulistycznym nie stwierdzono w soczewkach zmian chorobowych charakterystycznych dla zawodowej zaćmy. Po badaniach konsultacyjnych w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] uzyskano orzeczenie z dnia [...].2001r., w którym również stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, albowiem badanie okulistyczne nie wykazało zmian odpowiadających zaćmie zawodowej. W związku z tym brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, skoro właściwe placówki służby zdrowia nie dokonały rozpoznania klinicznego choroby zawodowej i wypowiedziały się negatywnie w tej sprawie. Z treścią tej decyzji nie zgodził się T. B.. W wyniku rozpatrzenia jego odwołania organ II instancji utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji podniesiono, że zgodnie z przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, warunkiem niezbędnym do stwierdzenia choroby zawodowej jest rozpoznanie choroby przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia i ustalenie jej związku przyczynowego z wykonywaną pracą. W przedmiotowej sprawie zaś brak jest rozpoznania choroby zawodowej. Wobec wyników badań specjalistycznych, przy braku rozpoznania choroby zawodowej przez dwie właściwe jednostki służby zdrowia, w tym IMP będący placówką naukowo - badawczą resortu zdrowia i opieki społecznej, stanowiącą drugi szczebel diagnostyczno-orzeczniczy, rozstrzygający w sprawach spornych i wątpliwych, [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał, że nie miał podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. W skierowanej do sądu administracyjnego skardze na powyższą decyzję T. B. nie zgadza się z orzeczeniem dotyczącym odmowy rozpoznania choroby zawodowej, ponieważ jego zdaniem obecny zły stan zdrowia spowodowany jest szkodliwymi warunkami pracy. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji. Dodatkowo podkreślił, że występujące u osoby badanej schorzenia uważa się za choroby zawodowe, jeżeli są określone w wykazie chorób zawodowych i zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Tymczasem orzekające w niniejszej sprawie jednostki służby zdrowia właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych nie rozpoznały u skarżącego choroby zawodowej, organy Inspekcji Sanitarnej nie miały zatem podstaw do stwierdzenia tych chorób drogą decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga w niniejszej sprawie została złożona w 2001r., a więc przed dniem 1 stycznia 2004r. W konsekwencji podlega rozpoznaniu zgodnie z wyżej wskazaną zasadą. W ocenie sądu wydane w niniejszej sprawie decyzje administracyjne naruszają prawo. Stosownie do §1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.), "za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Na pojęcie choroby zawodowej składają się zatem dwa elementy: istnienie schorzenia wymienionego w przedmiotowym wykazie oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. W pozycji 14 wykazu chorób zawodowych wymieniono choroby układu wzrokowego wywołane zawodowymi czynnikami fizycznymi lub chemicznymi. Jeżeli zatem u danej osoby stwierdzone zostaną tego typu schorzenia, stanowią one chorobę zawodową w rozumieniu cytowanych przepisów. W niniejszej sprawie przeprowadzone u skarżącego badania doprowadziły do wydania orzeczenia lekarskiego Przychodni Chorób Zawodowych [...] Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] .2001r., w którym napisano, że badaniem okulistycznym nie stwierdzono w soczewkach zmian chorobowych charakterystycznych dla zawodowej zaćmy. Po badaniach konsultacyjnych w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] uzyskano orzeczenie z dnia [...] .2001r. nr [...] , w którego uzasadnieniu stwierdzono, że badaniem okulistycznym nie stwierdzono zmian odpowiadających zaćmie pochodzenia zawodowego. Zgodnie z treścią § 10 cyt. powyżej Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, podstawą wydania przez inspektora sanitarnego decyzji w sprawie choroby zawodowej jest orzeczenie lekarskie wydane przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia i wyniki dochodzenia epidemiologicznego. Opierając się na orzeczeniach lekarskich, orzekające w niniejszej sprawie organy administracyjne stwierdziły, że skoro dwie upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki służby zdrowia nie znalazły podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, również inspektor sanitarny nie mógł wydać pozytywnej decyzji. Podnieść jednak należy, że przedmiotowe orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są w istocie opiniami w rozumieniu art. 84 §1 kpa (tak m.in. NSA w wyroku z 21 września 2001r., sygn. akt I S.A. 2870/00; z dnia 14 kwietnia 1999r., sygn. akt I S.A. 1931/98; z dnia 5 listopada 1998r., sygn. akt I S.A. 1200/98, LEX nr 45833) i jak każdy dowód winny być przez organ wszechstronnie ocenione. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 kpa. Organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonywającego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa. Mając taką opinię, organ zobowiązany jest wezwać biegłych lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku przez siebie wskazanym, bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone. Tymczasem w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskie nie spełniają wskazanych powyżej wymogów proceduralnych. Uzasadnienia dot. danego schorzenia są zbyt lakoniczne, jednozdaniowe. Ich lapidarność powoduje, że nie wiadomo nawet, czy u skarżącego w ogóle nie stwierdza się zmian chorobowych (zaćmy), czy też ta choroba występuje, tyle że nie ma ona pochodzenia zawodowego. Nie można zatem uznać, że w sposób wyczerpujący i przekonywujący uzasadniają one treść dokonanego rozpoznania. Wobec powyższego przyjąć należy, że decyzje organów obu instancji zapadły bez należytego wyjaśnienia sprawy, co naruszyło art. 7 i art. 77 §1 kpa. Zastrzeżenia budzą też zbyt lakoniczne uzasadnienia decyzji organu I i II instancji, które nie spełniają wymogów art. 107 §3 kpa. Przeprowadzone zatem w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne było dotknięte wadami. Powyższe uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 litera c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowią zatem przesłankę do uchylenia decyzji obu instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracyjne winny w sposób prawidłowy i wyczerpujący przeprowadzić postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej, uwzględniając w tym zakresie zawarte powyżej wskazówki Sądu. Dopiero wydane w oparciu o takie postępowanie rozstrzygnięcie nie będzie obarczone wadami prawnymi. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI