I SA 691/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę najemcy lokalu na decyzję Ministra Skarbu Państwa odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, uznając, że najemca nie posiadał statusu strony w postępowaniu dotyczącym przekazania mienia.
Skarga dotyczyła decyzji Ministra Skarbu Państwa odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej dotyczącej nieruchomości. Skarżąca, będąca najemcą lokalu na tej nieruchomości, domagała się stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody P. z 1999 r. Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania, argumentując, że skarżąca nie ma interesu prawnego w postępowaniu komunalizacyjnym, które dotyczy wyłącznie prawa własności. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko Ministra i podkreślając, że status najemcy nie nadaje przymiotu strony w postępowaniu o przekazanie mienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę K. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2003 r., utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2002 r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 1999 r. dotyczącej komunalizacji nieruchomości. Decyzja Wojewody P. stwierdzała nabycie z mocy prawa przez Powiat S. własności nieruchomości zabudowanych przy ul. [...] i [...] w S., które były we władaniu Urzędu Rejonowego w S. Skarżąca K. S., najemca lokalu na tej nieruchomości, wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody P. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zarzucając rażące naruszenie prawa, w tym brak prawa zarządu Urzędu Rejonowego do nieruchomości. Minister Skarbu Państwa odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że właścicielem nieruchomości był Skarb Państwa, a przekazanie jej Powiatowi S. było zgodne z prawem. Podkreślił również, że skarżąca jako najemca nie ma interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym przekazania mienia. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że skarżąca, jako najemca, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym, które dotyczy wyłącznie prawa własności. Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo NSA, zgodnie z którym w postępowaniu na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, stronami są Skarb Państwa i jednostka samorządu terytorialnego. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia terminów procesowych i rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji Wojewody P. Wniosek o zawieszenie postępowania z powodu zawiadomienia prokuratury o popełnieniu przestępstwa został oddalony, gdyż sąd uznał, że ewentualne ujawnienie przestępstwa nie miałoby wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, najemca lokalu nie posiada przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym, które dotyczy wyłącznie prawa własności. Interes najemcy ma charakter faktyczny, a nie prawny.
Uzasadnienie
Postępowanie komunalizacyjne dotyczy przejścia własności mienia Skarbu Państwa na rzecz jednostki samorządu terytorialnego. Tylko podmioty, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, lub które żądają czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, są stronami postępowania (art. 28 k.p.a.). Status najemcy nie nadaje legitymacji strony w takim postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt.2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania, która musi wykazać swój interes prawny lub obowiązek.
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 60 § ust.1 i 3
Przekazanie mienia Skarbu Państwa jednostkom samorządu terytorialnego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 61 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy działania organu z urzędu.
k.p.a. art. 35 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw.
k.p.a. art. 157 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 199 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przekształcenie zarządu w trwały zarząd.
p.p.s.a. art. 97 § § 1
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przejście spraw do właściwych WSA.
p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 125 § §1 pkt.2
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa zawieszenia postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Najemca lokalu nie posiada przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym. Decyzja Wojewody P. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Przekazanie nieruchomości Skarbu Państwa Powiatowi S. było zgodne z prawem.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 35 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji po upływie terminu ustawowego. Zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. w zw. z art. 61 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie braku interesu strony skarżącej. Zarzut naruszenia art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że decyzja Wojewody P. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zarzut naruszenia art. 157 § 2 k.p.a. Zarzut naruszenia art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. poprzez brak przesłanek do wydania decyzji przez Wojewodę P.
Godne uwagi sformułowania
uprawnienia strony rozstrzygają przepisy prawa materialnego uczestniczenie jakiejś osoby w postępowaniu administracyjnym samo przez się nie czyni z niej strony komunalizacja dotyczy wyłącznie prawa własności nie ma interesu prawnego – ma ona tylko interes faktyczny
Skład orzekający
Anna Lech
przewodniczący
Elżbieta Lenart
sprawozdawca
Joanna Banasiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu komunalizacyjnym oraz definicji interesu prawnego w kontekście prawa własności nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z reformą administracji publicznej i komunalizacją mienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego - kto jest stroną w postępowaniu administracyjnym, co ma znaczenie praktyczne dla wielu uczestników postępowań. Choć stan faktyczny jest specyficzny, zasady prawne są uniwersalne.
“Czy najemca może kwestionować decyzję o komunalizacji nieruchomości? Sąd wyjaśnia, kto jest stroną w sporze o własność.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA 691/03 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-10-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-03-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Lech /przewodniczący/ Elżbieta Lenart /sprawozdawca/ Joanna Banasiewicz Skarżony organ Minister Skarbu Państwa Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Anna Lech Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz WSA Elżbieta Lenart /spr./ Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2004 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2002r. nr. . [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 1999r. nr.[...]. Z uzasadnienia decyzji organu wynika, że Starosta Powiatu S. wnioskiem z dnia [...] lipca 1999 r. zwrócił się do Wojewody P. o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Powiat S. własności nieruchomości zabudowanych położonych w S. przy ul. [...] oraz przy ul. [...]. Wojewoda P. decyzją z dnia [...] sierpnia 1999r. nr.[...] stwierdził, że z dniem 1 stycznia 1999r. mienie Skarbu Państwa będące we władaniu Urzędu Rejonowego w S. stało się z mocy prawa mieniem Powiatu S. w skład którego wchodzą: 1) nieruchomość gruntowa zabudowana położona w S.: - przy ul. [...] stanowiąca działkę nr.[...] ,o pow.687m², dla której Sąd Rejonowy w S.prowadzi księgę wieczystą KW [...], - przy ul. [...] stanowiąca działkę nr.[...] ,o pow.2670m², dla której Sąd Rejonowy w S. prowadzi księgę wieczystą KW [...], 2) budynki i inne budowle trwale połączone z nieruchomością gruntową wymienioną w punkcie 1), 3) majątek ruchomy - środki trwałe służące statutowej działalności. Decyzję tę wydał na podstawie art.60 ust.1 i3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) Podniósł też fakt, że przedmiotowa nieruchomość została przekazana Urzędowi Rejonowemu w S. w zarząd , który z dniem 1 stycznia 1998r.na podstawie art. 199 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r.o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 115, poz. 741 z późn. zm.) przekształcił się w trwały zarząd. W dniu [...] listopada 2001 r. K. S. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 1999r. nr.[...] – na podstawie art.156 § 1 pkt.2 kpa - w części dotyczącej komunalizacji nieruchomości zabudowanej położonej w S. przy ul. [...]. Podnosiła , że Urząd Rejonowy w S. nie miał przyznanego prawa zarządu do w/w nieruchomości , a jedynie administrował budynkiem, wynajmując pomieszczenia biurowe innym osobom prowadzącym działalność gospodarczą, w tym także jej. Po rozpoznaniu w/w wniosku Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lipca 2002r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 1999r. nr.[...] .Swoją decyzję uzasadniał tym, że zgodnie z załączonym do akt sprawy odpisem z księgi wieczystej KW [...] właścicielem przedmiotowej nieruchomości był Skarb Państwa- Kierownik Urzędu Rejonowego w S. Nieruchomość ta decyzją Delegata Rządu ds. Reformy Ustrojowej nr.[...] z dnia[...] grudnia 1998r. wskazana została jako siedziba Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w S. , a tym samym – zgodnie z ustawą z dnia [...] lipca 1998r.-podlegała przekazaniu Powiatowi S. Właściwym organem do przekazania tego mienia zgodnie z art. 60 ust.3 w/w ustawy był Wojewoda P. .Ponadto uznał on, że K. S. - jako najemca lokalu znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości- nie może być stroną w niniejszej sprawie , gdyż nie ma interesu prawnego , aby uczestniczyć w postępowaniu dotyczącym przekazania mienia przez Skarb Państwa na rzecz Powiatu S. Nie zgadzając się z powyższą argumentacją K. S. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Rozpoznając jej wniosek Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] stycznia 2003r.nr. [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] lipca 2002r. nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 1999r. nr.[...]. Podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko , że uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa do przedmiotowej nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] były niepodważalne i miał on prawo dysponować nią zgodnie z przepisami prawa , które w niniejszej sprawie nie zostały naruszone. Podtrzymał również swoje stanowisko stwierdzające , że skarżącej - jako najemcy lokalu- nie służy przymiot strony w postępowaniu komunalizacyjnym, które to postępowanie dotyczy wyłącznie prawa własności . W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. S. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie następujących przepisów postępowania : 1) art. 35 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji po upływie terminu ustawowego, 2) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 61 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie braku interesu strony skarżącej oraz braku podstaw do działania z urzędu, 3) art. 156 § l ust. 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że decyzja Wojewody P. została wydana z rażącym naruszeniem prawa uzasadniającym wszczęcie postępowania z urzędu, 4) art. 157 § 2 k.p.a. , 5) art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy uprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr .133, poz. 872 z późn. Zm.) poprzez brak przesłanek do wydania decyzji z dnia 17 sierpnia 1998r. przez Wojewodę P. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia [...] października 2004r.( data prezentaty) K. S. wnosiła o zawieszenie postępowania sądowego , gdyż złożyła do Prokuratury Krajowej zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez Dyrektora Departamentu Zastępstwa Procesowego z Ministerstwa Skarbu- prawdopodobnie z art.231 kk- przez niedopełnienie obowiązków służbowych skutkujących naruszeniem interesu publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 3 §1i § 2 oraz art. 134 § 1ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd ten sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej polegającą na rozpoznawaniu skarg m. in. na decyzje administracyjne, przy czym rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Powyższe zatem oznacza, że Sąd ma obowiązek z urzędu dokonać wszechstronnej oceny zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z obowiązującymi przepisami prawnymi. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał , że niniejsza skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności może wystąpić tylko strona postępowania. Stroną - jak to określa art. 28 kpa, jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony rozstrzygają przepisy prawa materialnego, uczestniczenie jakiejś osoby w postępowaniu administracyjnym samo przez się nie czyni z niej strony. Musi ona wykazać , że ma matrialnoprawny interes uczestniczenia w tej sprawie. To dopiero daje jej legitymację strony. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego , w postępowaniu prowadzonym na podstawie art.60 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) stronami postępowania w rozumieniu art.28 kpa jest Skarb Państwa i właściwa jednostka samorządu terytorialnego , zaś przedmiotem tego postępowania jest przejście własności konkretnego mienia Skarbu Państwa na rzecz właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 maja 1994r. sygn. akt I SA 979/93 " Wobec tego, że komunalizacja dotyczy wyłącznie prawa własności, podmioty praw obciążających skomunalizowane nieruchomości , nie mogą co do zasady być uznane za strony postępowania komunalizacyjnego, które nie dotyczy bezpośrednio ich praw lub obowiązków – art.28 kpa". Tak więc w niniejszej sprawie , uprawnień strony nie daje skarżącej fakt , że jest najemcą lokalu w budynku znajdującym się na przedmiotowej nieruchomości. Ponieważ postępowanie komunalizacyjne nie dotyczy bezpośrednio praw lub obowiązków najemców lokali, zatem nie narusza w niczym praw K. S. Fakt podniesienia opłat za wynajmowany lokal przez obecnego właściciela - Powiat S. – nie stanowi o tym ,że skarżąca ma interes prawny – ma ona tylko interes faktyczny. W związku z tym, że K. S.- jako najemca lokalu - nie posiada przymiotu strony, to nie może skutecznie żądać stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 1999r. nr.[...] - w części dotyczącej komunalizacji nieruchomości zabudowanej położonej w S. przy ul. [...]. Również nie są zasadne pozostałe zarzuty skarżącej. Terminy ustanowione w art. 35 kpa mają charakter procesowy i ich przekroczenie nie stanowi przesłanki uchylenia decyzji. Sąd uznał także ,że decyzja Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 1999r. nr.[...], nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa , nie został też naruszony przepis art.60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) jako, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych . Była ona przejmowana z dniem 1 stycznia 1999r. przez jednostki samorządu terytorialnego i z tym dniem stała się z mocy prawa mieniem właściwej jednostki samorządu terytorialnego czyli Powiatu S. Ponieważ zaskarżona decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2003r.nr. [...] odpowiada prawu, dlatego też skarga podlega oddaleniu na podstawie przepisu art.151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Sąd nie uwzględnił również wniosku K. S. o zawieszenie postępowania sądowego, gdyż nie spełnia on przesłanki z art.125 §1 p.2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .Sąd uznał ,że ewentualne ujawnienie popełnienia przestępstwa przez Dyrektora Departamentu Zastępstwa Procesowego z Ministerstwa Skarbu przez niedopełnienie obowiązków służbowych skutkujących naruszeniem interesu publicznego, nie mogłoby wywrzeć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI