I SA 651/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-12-02
NSAnieruchomościWysokawsa
zwrot nieruchomościwywłaszczenienieruchomościdecyzja administracyjnanieważność decyzjiwyłączenie organuk.p.a.WSAWarszawa

WSA w Warszawie stwierdził nieważność decyzji o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z powodu naruszenia przepisów o wyłączeniu organu prowadzącego postępowanie.

Skarżący domagali się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jednak organy administracji odmówiły, uznając, że nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji obu instancji, powołując się na uchwałę NSA dotyczącą wyłączenia Prezydenta Miasta z postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości stanowiącej własność miasta. Sąd uznał, że Prezydent Miasta, będąc organem wykonawczym i reprezentującym miasto, miał w tym postępowaniu interes prawny, co wymagało jego wyłączenia.

Sprawa dotyczyła skargi M. K., A. K. i S. K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. odmawiającą zwrotu nieruchomości wywłaszczonej od S. K. pod budowę stacji postojowej. Organy administracji uznały, że nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia i nie podlega zwrotowi. Skarżący zarzucili m.in. brak przeprowadzenia wizji lokalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę na podstawie przepisów wprowadzających Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na uchwale NSA (OPS 1/03), zgodnie z którą Prezydent Miasta stołecznego Warszawy, będący organem wykonawczym miasta na prawach powiatu i reprezentującym je na zewnątrz, podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu o zwrot nieruchomości stanowiącej własność miasta. Sąd uznał, że Prezydent Miasta, jako pracownik samorządowy dbający o dobro zakładu pracy i chroniący mienie komunalne, może mieć pośredni wpływ na jego prawa i obowiązki, co uzasadnia jego wyłączenie na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. Brak wyłączenia Prezydenta skutkował nieważnością postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, Prezydent Miasta podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu o zwrot nieruchomości stanowiącej własność miasta.

Uzasadnienie

Prezydent Miasta, jako pracownik samorządowy dbający o dobro zakładu pracy i chroniący mienie komunalne, może mieć pośredni wpływ na jego prawa i obowiązki, co uzasadnia jego wyłączenie na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (17)

Główne

k.p.a. art. 24 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Prezydent Miasta stołecznego Warszawy, jako organ wykonawczy miasta na prawach powiatu i reprezentujący je na zewnątrz, podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu o zwrot nieruchomości stanowiącej własność miasta, ze względu na potencjalny wpływ wyniku sprawy na jego prawa i obowiązki.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja administracyjna wydana z naruszeniem przepisów o wyłączeniu organu prowadzącego postępowanie jest dotknięta wadą nieważności.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 142

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Organem właściwym do wydania decyzji administracyjnej w pierwszej instancji w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest starosta.

u.s.p. art. 91

Ustawa o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 92

Ustawa o samorządzie powiatowym

u.s.g. art. 39 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Prezydent miasta kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz jest organem upoważnionym do reprezentowania miasta W. na zewnątrz, wydając decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej.

u.s.g. art. 39 § ust. 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Prezydent miasta może być zastąpiony przez swoich zastępców lub innych pracowników urzędu gminy przez niego upoważnionych.

u.s.g. art. 31

Ustawa o samorządzie gminnym

Prezydent miasta reprezentuje miasto W. na zewnątrz.

u.s.g. art. 43

Ustawa o samorządzie gminnym

Prezydent powinien troszczyć się o dobro miasta i jego urzędu oraz chronić mienie komunalne.

u.p.s. art. 15 § ust. 1

Ustawa o pracownikach samorządowych

Prezydent jako pracownik samorządowy jest zobowiązany dbać o dobro zakładu pracy i chronić jego mienie.

u.u.m.st.W. art. 1

Ustawa o ustroju miasta stołecznego Warszawy

Warszawa jest gminą mającą status miasta na prawach powiatu.

u.u.m.st.W. art. 26 § ust. 1

Ustawa o ustroju miasta stołecznego Warszawy

Miasto W. jako właściciel nieruchomości objętej postępowaniem w sprawie o zwrot miało status strony postępowania administracyjnego.

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 97 § § 1

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 100

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w uchwale NSA OPS 1/03.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prezydent Miasta stołecznego Warszawy podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu o zwrot nieruchomości stanowiącej własność miasta na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów administracji o braku podstaw do zwrotu nieruchomości, ponieważ została ona wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia.

Godne uwagi sformułowania

zaskarżona decyzja dotknięta jest wada nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Prezydent Miasta [...] podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., co w konsekwencji wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia tej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta. Wyłączenie osoby prezydenta miasta od udziału w postępowaniu czyni organ wykonawczy gminy niewładnym do działania

Skład orzekający

Ewa Dzbeńska

przewodniczący

Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

członek

Daniela Kozłowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu organu w postępowaniach dotyczących zwrotu nieruchomości stanowiących własność miasta, a także kwestia nieważności decyzji wydanych z naruszeniem tych przepisów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej Warszawy jako miasta na prawach powiatu i roli Prezydenta Miasta.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z wyłączeniem organu, która może mieć wpływ na wiele postępowań dotyczących zwrotu nieruchomości w specyficznych jednostkach samorządu terytorialnego.

Nieważność decyzji o zwrocie nieruchomości przez WSA: kluczowe wyłączenie Prezydenta Miasta.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 651/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-03-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Daniela Kozłowska /sprawozdawca/
Ewa Dzbeńska /przewodniczący/
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie WSA Małgorzata Bonieck-Płaczkowska WSA Daniela Kozłowska (spr.) Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2004 r. sprawy ze skarg M. K., A. K. i S. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2002 r. , nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja niepodległa wykonaniu; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz M. K., A. K. i S. K. po 30 (trzydzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
SA 651/03
Uzasadnienie
Prezydent W. decyzją z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...], odmówił zwrotu nieruchomości oznaczonej jak działka nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, położonej w W. stanowiącej obecnie części działek ewidencyjnych nr [...] i [...], wywłaszczonej od S. K. z przeznaczeniem pod budowę stacji postojowej [...] i strefy ochronnej.
Po rozpatrzeniu odwołania następców prawnych Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...], utrzymał w mocy powyższą decyzję. Uzasadniając tę decyzję Wojewoda podał, że prawidłowe są ustalenia organu pierwszej instancji są prawidłowe. Nieruchomość została wykorzystana na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu i wobec tego nie podlega zwrotowi. Realizacja stacji techniczno postojowej [...] wymagała przeprowadzenia robót podziemnych i naziemnych, a także urządzenia strefy ochronnej. Budowa stacji techniczno-postojowej [...] wymagała robót podziemnych i naziemnych, a także strefy ochronnej. Na terenie wywłaszczonej nieruchomości znajduje się mu oporowy akustyczny, ogrodzenie terenu oraz strefa ochronna.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli R. K., A. K. i S. K., następcy prawni S. K.. Skarżący podnieśli, w postępowaniu o zwrot nieruchomości nie przeprowadzono wizji lokalnej, która potwierdziłaby, że między wałem akustycznym a granicą Lasu [...] znalazła się część wywłaszczonej nieruchomości o powierzchni [...] m2, za którą należy się odszkodowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze.zm.)
Skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja dotknięta jest wada nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 19 maja 2003r. w sprawie OPS 1/03 (ONSA 2003, z. 4, poz. 115) podjął następującą uchwałę: "W sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu, prezydent tego miasta jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., co w konsekwencji wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia tej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta."
Nie będąc związanym powyższą uchwałą stosownie do treści art. 100 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela ten pogląd. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy ( Dz. U. Nr 102 poz. 1087), W. jest gminą mającą status miasta na prawach powiatu.
Organem właściwym do wydania decyzji administracyjnej w pierwszej instancji w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest starosta (art. 142 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Prezydent Miasta W. wykonuje zadania starosty (art. 91 i 92 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym - Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm. w związku z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Prezydent miasta kieruje bieżącymi sprawami gminy jak również jest organem upoważnionym do reprezentowania miasta W. na zewnątrz, co wynika wprost z przepisu art. 31 o samorządzie gminnym. W ramach wykonywania funkcji reprezentowania miasta na zewnątrz prezydent miasta reprezentuje miasto w postępowaniu administracyjnym oraz przed sądami administracyjnymi, Według art. 39 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wydaje on decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, w czym może być zastąpiony na podstawie art. 39 ust. 2 tej ustawy przez swoich zastępców lub innych pracowników urzędu gminy przez niego upoważnionych, zatem działa w granicach własnych przyznanych mu ustawowo kompetencji, nie zaś w granicach interesu prawnego miasta .
W rozpatrywanej sprawie miasto W. jako właściciel nieruchomości położonej w W., objętej postępowaniem w sprawie o zwrot tej nieruchomości, posiadała status strony postępowania administracyjnego w tej sprawie (art. 26 ust.1 ustawy z dnia 15 marca 2O02r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy), zaś Prezydent W. status organu administracji publicznej właściwego do rozstrzygnięcia tej sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Pozostawanie ze stroną - miastem W. w stosunku zatrudnienia, sprawowanie funkcji organu wykonawczego miasta, a także pełnienie funkcji jego ustawowego przedstawiciela, można uznać za pozostawanie ze stroną postępowania w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć chociażby pośredni wpływ na prawa lub obowiązki prezydenta miasta W.. Przepis art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2001r. Nr 142 poz.1593) zobowiązuje prezydenta jako pracownika w szczególności dbać o dobro zakładu pracy i chronić jego mienie, innymi słowy prezydent powinien troszczyć się o dobro miasta i jego urzędu oraz chronić mienie komunalne (art. 43 ustawy o samorządzie gminnym). W świetle powyższego uznać należy, że wynik sprawy o zwrot nieruchomości stanowiącej własność miasta może mieć wpływ na prawa i obowiązki prezydenta i dlatego konieczne jest jego wyłączenie od udziału w postępowaniu na mocy art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a.
Wyłączenie osoby prezydenta miasta od udziału w postępowaniu czyni organ wykonawczy gminy niewładnym do działania, (art. 26 § 3 k.p.a.). W omawianej sytuacji więc będzie miał odpowiednie zastosowanie art. 26 § 2 k.p.a. Sprawa będzie podlegała załatwieniu przez organ wyższego stopnia nad prezydentem miasta (w tym wypadku przez wojewodę), przy czym organ ten będzie mógł wyznaczyć do załatwienia sprawy inny podległy sobie organ.
W tym stanie faktycznym i prawnym stwierdzić należy, że decyzja organów obu instancji wydane została z rażącym naruszeniem prawa tak materialnego jak i procesowego,
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na podstawie art. 145 §1 pkt 2, art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI