I SA 651/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie stwierdził nieważność decyzji o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z powodu naruszenia przepisów o wyłączeniu organu prowadzącego postępowanie.
Skarżący domagali się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jednak organy administracji odmówiły, uznając, że nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji obu instancji, powołując się na uchwałę NSA dotyczącą wyłączenia Prezydenta Miasta z postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości stanowiącej własność miasta. Sąd uznał, że Prezydent Miasta, będąc organem wykonawczym i reprezentującym miasto, miał w tym postępowaniu interes prawny, co wymagało jego wyłączenia.
Sprawa dotyczyła skargi M. K., A. K. i S. K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. odmawiającą zwrotu nieruchomości wywłaszczonej od S. K. pod budowę stacji postojowej. Organy administracji uznały, że nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia i nie podlega zwrotowi. Skarżący zarzucili m.in. brak przeprowadzenia wizji lokalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę na podstawie przepisów wprowadzających Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na uchwale NSA (OPS 1/03), zgodnie z którą Prezydent Miasta stołecznego Warszawy, będący organem wykonawczym miasta na prawach powiatu i reprezentującym je na zewnątrz, podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu o zwrot nieruchomości stanowiącej własność miasta. Sąd uznał, że Prezydent Miasta, jako pracownik samorządowy dbający o dobro zakładu pracy i chroniący mienie komunalne, może mieć pośredni wpływ na jego prawa i obowiązki, co uzasadnia jego wyłączenie na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. Brak wyłączenia Prezydenta skutkował nieważnością postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, Prezydent Miasta podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu o zwrot nieruchomości stanowiącej własność miasta.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta, jako pracownik samorządowy dbający o dobro zakładu pracy i chroniący mienie komunalne, może mieć pośredni wpływ na jego prawa i obowiązki, co uzasadnia jego wyłączenie na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (17)
Główne
k.p.a. art. 24 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Prezydent Miasta stołecznego Warszawy, jako organ wykonawczy miasta na prawach powiatu i reprezentujący je na zewnątrz, podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu o zwrot nieruchomości stanowiącej własność miasta, ze względu na potencjalny wpływ wyniku sprawy na jego prawa i obowiązki.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja administracyjna wydana z naruszeniem przepisów o wyłączeniu organu prowadzącego postępowanie jest dotknięta wadą nieważności.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 142
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Organem właściwym do wydania decyzji administracyjnej w pierwszej instancji w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest starosta.
u.s.p. art. 91
Ustawa o samorządzie powiatowym
u.s.p. art. 92
Ustawa o samorządzie powiatowym
u.s.g. art. 39 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Prezydent miasta kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz jest organem upoważnionym do reprezentowania miasta W. na zewnątrz, wydając decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej.
u.s.g. art. 39 § ust. 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Prezydent miasta może być zastąpiony przez swoich zastępców lub innych pracowników urzędu gminy przez niego upoważnionych.
u.s.g. art. 31
Ustawa o samorządzie gminnym
Prezydent miasta reprezentuje miasto W. na zewnątrz.
u.s.g. art. 43
Ustawa o samorządzie gminnym
Prezydent powinien troszczyć się o dobro miasta i jego urzędu oraz chronić mienie komunalne.
u.p.s. art. 15 § ust. 1
Ustawa o pracownikach samorządowych
Prezydent jako pracownik samorządowy jest zobowiązany dbać o dobro zakładu pracy i chronić jego mienie.
u.u.m.st.W. art. 1
Ustawa o ustroju miasta stołecznego Warszawy
Warszawa jest gminą mającą status miasta na prawach powiatu.
u.u.m.st.W. art. 26 § ust. 1
Ustawa o ustroju miasta stołecznego Warszawy
Miasto W. jako właściciel nieruchomości objętej postępowaniem w sprawie o zwrot miało status strony postępowania administracyjnego.
Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 97 § § 1
Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 100
Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w uchwale NSA OPS 1/03.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prezydent Miasta stołecznego Warszawy podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu o zwrot nieruchomości stanowiącej własność miasta na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów administracji o braku podstaw do zwrotu nieruchomości, ponieważ została ona wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia.
Godne uwagi sformułowania
zaskarżona decyzja dotknięta jest wada nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Prezydent Miasta [...] podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., co w konsekwencji wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia tej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta. Wyłączenie osoby prezydenta miasta od udziału w postępowaniu czyni organ wykonawczy gminy niewładnym do działania
Skład orzekający
Ewa Dzbeńska
przewodniczący
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
członek
Daniela Kozłowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu organu w postępowaniach dotyczących zwrotu nieruchomości stanowiących własność miasta, a także kwestia nieważności decyzji wydanych z naruszeniem tych przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej Warszawy jako miasta na prawach powiatu i roli Prezydenta Miasta.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z wyłączeniem organu, która może mieć wpływ na wiele postępowań dotyczących zwrotu nieruchomości w specyficznych jednostkach samorządu terytorialnego.
“Nieważność decyzji o zwrocie nieruchomości przez WSA: kluczowe wyłączenie Prezydenta Miasta.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA 651/03 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-12-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-03-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Daniela Kozłowska /sprawozdawca/ Ewa Dzbeńska /przewodniczący/ Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie WSA Małgorzata Bonieck-Płaczkowska WSA Daniela Kozłowska (spr.) Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2004 r. sprawy ze skarg M. K., A. K. i S. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2002 r. , nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja niepodległa wykonaniu; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz M. K., A. K. i S. K. po 30 (trzydzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie SA 651/03 Uzasadnienie Prezydent W. decyzją z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...], odmówił zwrotu nieruchomości oznaczonej jak działka nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, położonej w W. stanowiącej obecnie części działek ewidencyjnych nr [...] i [...], wywłaszczonej od S. K. z przeznaczeniem pod budowę stacji postojowej [...] i strefy ochronnej. Po rozpatrzeniu odwołania następców prawnych Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...], utrzymał w mocy powyższą decyzję. Uzasadniając tę decyzję Wojewoda podał, że prawidłowe są ustalenia organu pierwszej instancji są prawidłowe. Nieruchomość została wykorzystana na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu i wobec tego nie podlega zwrotowi. Realizacja stacji techniczno postojowej [...] wymagała przeprowadzenia robót podziemnych i naziemnych, a także urządzenia strefy ochronnej. Budowa stacji techniczno-postojowej [...] wymagała robót podziemnych i naziemnych, a także strefy ochronnej. Na terenie wywłaszczonej nieruchomości znajduje się mu oporowy akustyczny, ogrodzenie terenu oraz strefa ochronna. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli R. K., A. K. i S. K., następcy prawni S. K.. Skarżący podnieśli, w postępowaniu o zwrot nieruchomości nie przeprowadzono wizji lokalnej, która potwierdziłaby, że między wałem akustycznym a granicą Lasu [...] znalazła się część wywłaszczonej nieruchomości o powierzchni [...] m2, za którą należy się odszkodowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze.zm.) Skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja dotknięta jest wada nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 19 maja 2003r. w sprawie OPS 1/03 (ONSA 2003, z. 4, poz. 115) podjął następującą uchwałę: "W sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu, prezydent tego miasta jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., co w konsekwencji wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia tej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta." Nie będąc związanym powyższą uchwałą stosownie do treści art. 100 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela ten pogląd. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy ( Dz. U. Nr 102 poz. 1087), W. jest gminą mającą status miasta na prawach powiatu. Organem właściwym do wydania decyzji administracyjnej w pierwszej instancji w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest starosta (art. 142 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Prezydent Miasta W. wykonuje zadania starosty (art. 91 i 92 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym - Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm. w związku z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Prezydent miasta kieruje bieżącymi sprawami gminy jak również jest organem upoważnionym do reprezentowania miasta W. na zewnątrz, co wynika wprost z przepisu art. 31 o samorządzie gminnym. W ramach wykonywania funkcji reprezentowania miasta na zewnątrz prezydent miasta reprezentuje miasto w postępowaniu administracyjnym oraz przed sądami administracyjnymi, Według art. 39 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wydaje on decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, w czym może być zastąpiony na podstawie art. 39 ust. 2 tej ustawy przez swoich zastępców lub innych pracowników urzędu gminy przez niego upoważnionych, zatem działa w granicach własnych przyznanych mu ustawowo kompetencji, nie zaś w granicach interesu prawnego miasta . W rozpatrywanej sprawie miasto W. jako właściciel nieruchomości położonej w W., objętej postępowaniem w sprawie o zwrot tej nieruchomości, posiadała status strony postępowania administracyjnego w tej sprawie (art. 26 ust.1 ustawy z dnia 15 marca 2O02r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy), zaś Prezydent W. status organu administracji publicznej właściwego do rozstrzygnięcia tej sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Pozostawanie ze stroną - miastem W. w stosunku zatrudnienia, sprawowanie funkcji organu wykonawczego miasta, a także pełnienie funkcji jego ustawowego przedstawiciela, można uznać za pozostawanie ze stroną postępowania w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć chociażby pośredni wpływ na prawa lub obowiązki prezydenta miasta W.. Przepis art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2001r. Nr 142 poz.1593) zobowiązuje prezydenta jako pracownika w szczególności dbać o dobro zakładu pracy i chronić jego mienie, innymi słowy prezydent powinien troszczyć się o dobro miasta i jego urzędu oraz chronić mienie komunalne (art. 43 ustawy o samorządzie gminnym). W świetle powyższego uznać należy, że wynik sprawy o zwrot nieruchomości stanowiącej własność miasta może mieć wpływ na prawa i obowiązki prezydenta i dlatego konieczne jest jego wyłączenie od udziału w postępowaniu na mocy art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. Wyłączenie osoby prezydenta miasta od udziału w postępowaniu czyni organ wykonawczy gminy niewładnym do działania, (art. 26 § 3 k.p.a.). W omawianej sytuacji więc będzie miał odpowiednie zastosowanie art. 26 § 2 k.p.a. Sprawa będzie podlegała załatwieniu przez organ wyższego stopnia nad prezydentem miasta (w tym wypadku przez wojewodę), przy czym organ ten będzie mógł wyznaczyć do załatwienia sprawy inny podległy sobie organ. W tym stanie faktycznym i prawnym stwierdzić należy, że decyzja organów obu instancji wydane została z rażącym naruszeniem prawa tak materialnego jak i procesowego, Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na podstawie art. 145 §1 pkt 2, art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI