I SA 622/03

I SA 622/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-09-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-03-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Daniela Kozłowska /przewodniczący/
Elżbieta Sobielarska /sprawozdawca/
Krystyna Kleiber
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie WSA Krystyna Kleiber WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2004 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia kary dyscyplinarnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa I Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2003r, nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz R. W. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I SA 622/03
UZASADNIENIE
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...].02.2003r.
(znak [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].01.2003r. (/[...] /), którą na podstawie art. 194 ust. 1 i 2 w zw. z art. 178 ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 46 poz. 523, ze zm.) orzekł o udzieleniu R.W. kary dyscyplinarnej w postaci upomnienia.
W uzasadnieniu decyzji podano, że Wojewoda S. wystąpił ze skargą dotyczącą operatu szacunkowego (wycena nieruchomości gruntu) sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego R. W.
W sprawie tej Prezes, UMiRM zwrócił się do Komisji Odpowiedzialności Zawodowej. Komisja na podstawie postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego
z udziałem R. W. stwierdziła, że w/w sporządzając operat szacunkowy nie zachował szczególnej staranności właściwej dla zawodowego charakteru czynności szacowania określonej w art. 175 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami oraz naruszył przepis § 4 Kodeksu Etyki Zawodowej Rzeczoznawców, który stanowi, że rzeczoznawcy majątkowemu nie wolno dokonywać wyceny, gdy pozostaje w stosunku zależności osobistej lub służbowej w odniesieniu do zamawiającego oraz gdy mogłoby to wywołać wątpliwości co do obiektywizmu rzeczoznawcy.
Uchybienia te nie wpłynęły w sposób istotny na wynik wyceny lub jej przydatność dla celów oszacowania. Naruszenie etyki zawodowej zdaniem Komisji polegało na tym, iż R. W. będąc pracownikiem [...] Urzędu Wojewódzkiego i przygotowując projekty decyzji wydawanych w II instancji w sprawach wywłaszczenia sporządził operat szacunkowy w związku z prowadzonym przez Starostwo Powiatowe w J. postępowaniem wywłaszczeniowym, który był podstawą ustalenia odszkodowania dla strony w decyzji wydanej przez Starostę [...].
Wobec powyższego, Komisja Odpowiedzialności Zawodowej wnioskowała
o udzielenie rzeczoznawcy majątkowemu R. W. kary dyscyplinarnej
w postaci upomnienia.
W związku z wnioskiem Komisji Odpowiedzialności Zawodowej, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wydał w dniu [...].01.2003r. decyzję w której orzekł o udzieleniu R.W. kary dyscyplinarnej w postaci upomnienia.
Ponieważ powyższa decyzja została wydana w I instancji przez naczelny organ administracji państwowej, strona zwróciła się w dniu [...].01.2003r. na podstawie art. 127 KPA, do Prezesa UM i RM z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
We wniosku strona twierdziła, że decyzja z dnia [...].01.2003r. jest dla niej krzywdząca i wydana z rażącym naruszeniem przepisów KPA. R. W. podniósł, że nie został zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie, nie umożliwiono mu także zapoznania się z aktami sprawy. W związku z tym, nie mógł złożyć wyjaśnień istotnych w sprawie. Uznał za nieuzasadnione opieranie się organu przy wydawaniu decyzji na wyniku rozpoznania sprawy przez Komisje Odpowiedzialności Zawodowej. Jego zastrzeżenia budziły przepisy prawa (w szczególności standardy zawodowe), których naruszenie zarzucała mu Komisja Odpowiedzialności Zawodowej. Wniósł również, o wyłączenie ze sprawy Prezesa UM i RM.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ uznając, że brak jest podstaw mogących skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji z dnia [...].01.2003r., w dniu [...].02.2003r. wydał decyzje, utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...].01.2003r.
W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997r.
o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 46 poz. 543) Prezes UM i RM orzeka w drodze decyzji o zastosowaniu kar dyscyplinarnych, o których mowa w art.178 ust. 2 na podstawie wyników postępowania wyjaśniającego. Postępowanie wyjaśniające z kolei w myśl art. 194 ust. 2 ustawy, przeprowadza Komisja Odpowiedzialności Zawodowej.
Odparł również zarzut strony, iż niedopuszczalne jest opieranie się organu na wewnętrznym przepisie organizacji zawodowej, bowiem standardy zawodowe wydane przez Polską Federację Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych obowiązujące członków stowarzyszenia (a strona nim jest) z dnia 01.01.1998r. na mocy przepisu art. 175 ustawy, stały się normą zawodową stosowaną na równi z przepisami prawa.
Decyzję powyższą, zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego R. W., zarzucając jej naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami, wnosząc o jej uchylenie, oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...].01.2003r.
W obszernym uzasadnieniu skargi dokonał wywodów podważających prawidłowość wydanej decyzji.
W odpowiedzi na skargę, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, oraz dodatkowo wyjaśnił, że skarżący składał wyjaśnienia pisemne i ustne na posiedzeniu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej w dniu [...].02.200 r., zatem nie jest prawdą, zdaniem organu, że strona nie miała możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w sprawie, ponadto akta cały czas znajdowały się w UM i RM, i skarżący mógł się z nimi zapoznać.
Zdaniem organu postępowanie wyjaśniające prowadzone przez Komisje Odpowiedzialności Zawodowej, jest częścią całego postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przez organ nadzorujący działalność zawodową w zakresie gospodarki nieruchomościami, a przepisy szczególne (§ 40 ust. 2 Rozporządzenia RM z dnia 18.08.1998r.) wskazują, że o wszczęciu postępowania zawiadamia vice - przewodniczący KOZ, a w przedmiotowej sprawie skarżący, o wszczęciu postępowania został zawiadomiony w dniu [...].12.200 r. pismem vice - przewodniczącego KOZ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi wpłynęły przed 01.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W rozpoznawanej sprawie, skarga jest uzasadniona. Jedynym argumentem, jaki organ powołał w odpowiedzi na skargę w niniejszej sprawie na okoliczność, że skarżący był powiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego, jest stwierdzenie, że Komisja Odpowiedzialności Zawodowej, powiadomiła go o rozpoczęciu postępowania wyjaśniającego.
Zdaniem Sądu takie zawiadomienie, nie jest zawiadomieniem strony przez organ, o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie.
Postępowanie w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 61 § 3 KPA, zostało wszczęte w dniu [...].10.2001r., tj. z chwilą złożenia wniosku Wojewody S. w K. do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miasta o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie operatu szacunkowego wykonanego przez rzeczoznawcę majątkowego R. W. Zatem organ administracji publicznej, jakim jest Prezes UR i RM powinien o jego wszczęciu zawiadomić stronę – R. W. Jest do tego zobowiązany z urzędu, zgodnie z art. 28 KPA. Gwarancją realizacji tego prawa jest sankcja wzruszenia decyzji w trybie wznowienia postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 KPA. W aktach sprawy nie ma takiego dokumentu.
Innym zagadnieniem wymagającym wyjaśnienia jest zarzut podniesiony w skardze skarżącego o naruszeniu przez organ administracji publicznej art. 10 § 1 KPA.
Artykuł 10 § 1 KPA ustanawia zasadę ogólną czynnego udziału strony
w postępowaniu. Z zasady tej wynikają dla organu administracji publicznej obowiązki,
a mianowicie zagwarantowanie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania,
a także zapewnienie możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów, oraz zgłoszonych żądań, przed wydaniem decyzji.
Strona ma, bowiem prawo czynnie uczestniczyć w całym toku postępowania, od chwili jego wszczęcia do zakończenia decyzją. Strona ma prawo do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów zgromadzonych w aktach sprawy. Jest to prawo strony do wypowiedzenia "ostatniego słowa" w sprawie stanowiącej przedmiot postępowania administracyjnego.
Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego wyjaśnienia, a także wstrzymanie się od wydania decyzji do czasu (określonego wyznaczonym stronie terminem) złożenia powyższego oświadczenia.
Brak w aktach rozpatrywanej sprawy końcowego oświadczenia strony, oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę, o przysługującym jej prawie, uzasadnia wniosek, że organ prowadzący postępowanie naruszył obowiązek ustalony w art. 10 KPA.
Naruszenie zasady ogólnej, czynnego udziału strony w postępowaniu, jest kwalifikowaną wadą procesową, która stanowi podstawę wznowienia postępowania na wniosek strony (art. 147 KPA).
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.