I SA 522/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-04-08
NSAnieruchomościŚredniawsa
komunalizacjanieruchomościprawo własnościustawa komunalizacyjnapodział nieruchomościWSAsamorząd terytorialny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej dotyczącą komunalizacji nieruchomości, uznając, że organ odwoławczy błędnie zinterpretował przepisy dotyczące podziału nieruchomości po dacie komunalizacji.

Sprawa dotyczyła skargi Miasta L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, która uchyliła decyzję Wojewody o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości. Organ odwoławczy uznał, że działka została utworzona po dacie komunalizacji (27.05.1990 r.) i dlatego nie mogła podlegać komunalizacji. Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że błędnie zinterpretował on przepisy, a podział nieruchomości po dacie komunalizacji nie wyklucza jej komunalizacji, jeśli spełnione są inne przesłanki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi Miasta L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2003 r., która uchyliła decyzję Wojewody L. z dnia [...] października 2002 r. stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez gminę miejską L. prawa własności nieruchomości. Wojewoda oparł swoją decyzję na art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, uznając, że działka stała się własnością gminy z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. Od tej decyzji odwołali się małżonkowie I. i J.K., którzy nabyli prawo własności tej nieruchomości po dacie komunalizacji. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła decyzję Wojewody, argumentując, że przedmiotowa działka nr [...] została utworzona dopiero w 1994 r., a więc po 27 maja 1990 r., i w konsekwencji nie mogła podlegać komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy błędnie zinterpretował przepisy, a podział nieruchomości po dacie komunalizacji nie stanowi przeszkody do jej komunalizacji, o ile spełnione są pozostałe przesłanki określone w art. 5 ust. 1 ustawy. Sąd podkreślił, że rzeczą organu odwoławczego było zbadanie, czy nieruchomość spełniała przesłanki komunalizacji na dzień 27 maja 1990 r. Sąd oddalił również zarzut naruszenia art. 28 kpa dotyczący statusu strony małżonków K., uznając, że jako właściciele nieruchomości w dacie prowadzenia postępowania komunalizacyjnego, mieli oni interes prawny w tym postępowaniu. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podział nieruchomości po dacie 27 maja 1990 r. nie wyklucza możliwości jej komunalizacji, o ile spełnione są pozostałe przesłanki określone w art. 5 ust. 1 ustawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy komunalizacyjnej nie zawierają ograniczeń wyłączających komunalizację w stosunku do części nieruchomości, jeśli spełnione są przesłanki określone w ustawie. Rzeczą organu było zbadanie stanu prawnego nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm. art. 5 § ust. 1

Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych

Komunalizacja mienia w trybie art. 5 ust. 1 powoduje z mocy samego prawa przejście prawa własności mienia objętego tą regulacją z dniem 27 maja 1990 r. Przepisy te nie wyłączają komunalizacji w stosunku do części nieruchomości, o ile spełnione są przesłanki w nich określone. Rzeczą organu odwoławczego było zbadanie, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki komunalizacji określone w art. 5 ust. 1 pkt 1, tj. czy w dniu 27 maja 1990 r. była własnością Skarbu Państwa i należała do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 129 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy statusu strony w postępowaniu administracyjnym.

Dz. U. Nr 153 poz. 1271 art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawy, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.

Dz.U.nr153, poz1270 art. 145 § §1 pkt1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U.nr153, poz1270 art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U.nr153, poz1270 art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna interpretacja przez organ odwoławczy przepisów dotyczących komunalizacji nieruchomości w kontekście podziału nieruchomości po dacie 27 maja 1990 r. Naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przez organ odwoławczy.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 28 kpa dotyczący statusu strony małżonków K. (uznany za nieuzasadniony przez sąd).

Godne uwagi sformułowania

Komunalizacja mienia w trybie określonym art. 5 ust. 1 powoduje z mocy samego prawa przejście prawa własności mienia nim objętego z dniem 27 maja 1990 r. Skoro skutki przepisu art. 5 ust. 1 następują z dniem 27 maja 1990 r. to mogą dotyczyć nieruchomości wyłącznie w stanie ewidencyjnym istniejącym w dniu 27 maja 1990 r. Przepisy ustawy z 10.05.1990 r. [...] nie zawierają żadnego w tym względzie ograniczenia. Przepisy te nie wyłączają komunalizacji w stosunku do części nieruchomości o ile spełnione są przesłanki w nich określone. Mimo że, małżonkowie I. i J. K. nie byli właścicielami przedmiotowej nieruchomości w tej dacie nie można im odmówić przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym gdy stali się właścicielami komunalizowanej nieruchomości po tej dacie.

Skład orzekający

Janina Antosiewicz

przewodniczący

Emilia Lewandowska

sprawozdawca

Anna Tarnowska-Mieliwodzka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących komunalizacji nieruchomości, w szczególności w kontekście podziału nieruchomości po dacie wejścia w życie przepisów wprowadzających ustawę o samorządzie terytorialnym oraz statusu stron w postępowaniu komunalizacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komunalizacją nieruchomości na podstawie przepisów z 1990 r. i późniejszego podziału działki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z komunalizacją nieruchomości i interpretacją przepisów przejściowych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.

Podział nieruchomości po 1990 roku nie przekreśla komunalizacji – kluczowa interpretacja WSA.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 522/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-04-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-03-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Tarnowska-Mieliwodzka
Emilia Lewandowska /sprawozdawca/
Janina Antosiewicz /przewodniczący/
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Janina Antosiewicz Sędziowie NSA - Emilia Lewandowska (spr.) As. WSA - Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant - Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi Miasta L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie komunalizacji nieruchomości położonej w L. i oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza na rzecz Miasta L. od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej kwotę [...]zł (słownie: [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...], uchyliła decyzję Wojewody L. z dnia [...] października 2002 r. stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez gminę miejską L.prawa własności nieruchomości położonej w L., oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] i odmówiła stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę miejską L. prawa własności tej nieruchomości.
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że Wojewoda L. wydał zaskarżoną decyzję na podstawie art. 5ust.1 ustawy z 10.05.1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32,poz.191 ze zm.).
Wojewoda uznał, że w dniu [...] maja 1990 r. działka nr [...], jako stanowiąca wtedy mienie państwowe i nie pozostająca wówczas w zarządzie innej niż państwo, państwowej osoby prawnej, oraz nie podlegająca wyłączeniu z komunalizacji następującej w tym trybie stała się z mocy prawa własnością Gminy L.
Od powyższej decyzji Wojewody L. odwołali się małżonkowie I. i J.K. Odwołujący powołali się na to, że na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] maja 1996 r. nabyli od [...] Zakładów [...] "W" S.A. prawo użytkowania wieczystego działki nr [...], a następnie na podstawie decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 1999 r. Nr [...] uzyskali przekształcenie prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości w prawo jej własności. Na tej podstawie z dniem [...] października 2002 r. dokonany został w księdze wieczystej nr [...] wpis prawa własności działki nr [...] na rzecz odwołujących się.
Z tego względu odwołujący twierdzili, że decyzja komunalizacyjna Wojewody L. z dnia [...] października 2002 r. godzi w konstytucyjną zasadę ochrony prawa własności wyrażoną w art. 21 ust. 1 i art. 64 Konstytucji.
Organ odwoławczy uznał, że weryfikowana decyzja podlega uchyleniu a sprawa rozstrzygnięciu co do jej istoty jednakże z innych przyczyn niż podane w odwołaniu.
Zarówno gmina miejska L. we wniosku komunalizacyjnym z dnia [...] maja 200 r., jak i Wojewoda L. w decyzji z dnia [...] października 2002 r., jako materialnoprawną podstawę swoich działań wskazują art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.
Jak z treści tego przepisu wynika komunalizacja mienia w trybie określonym art. 5 ust. 1 powoduje z mocy samego prawa przejście prawa własności mienia nim objętego z dniem 27 maja 1990 r.
Skoro skutki przepisu art. 5 ust. 1 następują z dniem 27 maja 1990 r. to mogą dotyczyć nieruchomości wyłącznie w stanie ewidencyjnym istniejącym w dniu 27 maja 1990 r. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym przede wszystkim kopii decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lipca 1994 r. nr [...] wynika, że przedmiotowa działka nr [...] została utworzona dopiero w roku 1994 a więc po dniu 27 maja 1990 r. W konsekwencji jako stanowiąca w dniu 27 maja 1990 r. cześć innej nieruchomości nie mogła podlegać skomunalizowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 cyt. Ustawy z dnia 27 maja 1990 roku.
Ponieważ działka nr [...] została utworzona po 27 maja 1990 r., a równocześnie zebrany materiał dowodowy pozwala na podjęcie orzeczenia co do istoty sprawy – w ocenie organu odwoławczego należało weryfikowaną decyzję uchylić w całości i odmówić stwierdzenia nabycia prawa własności istniejącej działki nr [...] przez gminę miejską L.w trybie art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej z dnia 10 maja 1990 r.
W skardze na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...].02.2003 r. Miasto L. wniosło o jej uchylenie zarzucając naruszenie art.129 § 1 kpa w zw. z art.28 kpa oraz art. 5 ust. 1 ustawy z 10.05.1990 r. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w jego ocenie małżonkowie I. i J. K. nie są stroną postępowania komunalizacyjnego. Dla procesu komunalizacji nie ma znaczenia, że nastąpił podział nieruchomości po dniu 27.05.1990 r.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu [...].03.2003 r.
Zgodnie z art.97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W rozpoznawanej sprawie skarga jest uzasadniona.
Jedynym argumentem jaki organ odwoławczy powołał dla uzasadnienia swojej decyzji jest to, ze przedmiotowa działka nr [...] została utworzona dopiero w roku 1994, a więc po dniu 27 maja 1990 r. zaś w tej dacie była częścią innej nieruchomości i nie mogła podlegać komunalizacji na podstawie art.5 ust.1 ustawy z 10.05.1990 r. Takie stanowisko organu odwoławczego należy uznać za błędne. Przepisy ustawy z 10.05.1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U.nr32 poz.191 ze zm.), a w szczególności zawarte w rozdziale 2 dotyczącym nabycia mienia komunalnego, nie zawierają żadnego w tym względzie ograniczenia. Przepisy te nie wyłączają komunalizacji w stosunku do części nieruchomości o ile spełnione są przesłanki w nich określone. Słusznie więc zarzuca skarżący naruszenie art.5 ust.1 ustawy z 10.05.1990 r. Rzeczą organu odwoławczego było jedynie zbadanie czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki komunalizacji określone w art.5ust.1 pkt.1 powołanej ustawy, a więc czy w dniu27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość była własnością Skarbu Państwa i czy należała w tym dniu do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Organ odwoławczy w ogóle tych przesłanek w odniesieniu do komunalizowanej nieruchomości nie badał. Z tych względów zaskarżona decyzja narusza prawo materialne, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Dlatego decyzja ta została uchylona w całości. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa rozpoznając sprawę ustali, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia wymienione wyżej przesłanki komunalizacji określone w art.5ust.1pkt.1 ustawy z 10.05.1990 r. i w zależności od wyników postępowania odwoławczego wyda stosowną decyzję.
Natomiast nieuzasadniony jest zarzut skarżącego naruszenia art.28 kpa.
Wprawdzie w postępowaniu komunalizacyjnym prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z 10.05.1990 r., bada się stan prawny nieruchomości na dzień 27.05.1990 r. to mimo że, małżonkowie I. i J. K. nie byli właścicielami przedmiotowej nieruchomości w tej dacie nie można im odmówić przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym gdy stali się właścicielami komunalizowanej nieruchomości po tej dacie. Jest w sprawie bezspornym że małżonkowie K. stali się właścicielami działki nr [...] na podstawie decyzji Prezydenta m. L. z dnia [...].09.1999 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości w prawo własności i w dniu [...].10.2002 r. został dokonany wpis tego prawa własności na ich rzecz w księdze wieczystej nr [...]. Tak więc w dacie wydawania decyzji komunalizacyjnej przez organ I instancji legitymowali się prawem własności do komunalizowanej nieruchomości i postępowanie komunalizacyjne dotyczyło ich interesu prawnego jako właścicieli tej nieruchomości w tym postępowaniu na datę prowadzenia tego postępowania. Prawidłowo wiec zostali przez organy obu instancji uznani za uczestników tego postępowania.
Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art.145 §1pkt1 lit. a, art.152 oraz art.200 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr153, poz1270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI