I SA 452/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-09-29
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościużytkowanie wieczystedekret warszawskipostępowanie administracyjneskarżącyorganterminpełnomocnictwourząd likwidacyjny

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję SKO utrzymującą w mocy umorzenie postępowania w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego z powodu wniosku złożonego przez nieuprawniony podmiot.

Skarżący domagali się ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu, jednak postępowanie zostało umorzone przez Burmistrza, a następnie utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Powodem było uznanie, że pierwotny wniosek z 1949 r. został złożony przez nieuprawniony podmiot (Rejonowy Urząd Likwidacyjny) bez odpowiedniego pełnomocnictwa byłych właścicieli. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji.

Sprawa dotyczyła skargi Z., D. i P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w [...] z dnia [...] stycznia 2003 r., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Gminy W. z dnia [...] września 2002 r. o umorzeniu postępowania w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu na rzecz A. K. i R. F. Powodem umorzenia było uznanie, że wniosek z dnia [...] lipca 1949 r., złożony przez Rejonowy Urząd Likwidacyjny, nie był wnioskiem złożonym przez uprawniony podmiot. SKO powołało się na przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, wskazując, że wnioski o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) mogli składać jedynie byli właściciele, ich następcy prawni lub osoby przez nich upoważnione. W ocenie SKO, Rejonowy Urząd Likwidacyjny nie posiadał takiego upoważnienia, a brak pełnomocnictwa wykluczał skuteczne złożenie wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił to stanowisko, uznając, że ani pierwotni właściciele, ani ich następcy prawni nie złożyli wniosku w ustawowym terminie, a wniosek Rejonowego Urzędu Likwidacyjnego był bezskuteczny z powodu braku umocowania. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taki wniosek nie może być uznany za skuteczny, ponieważ Rejonowy Urząd Likwidacyjny nie posiadał uprawnień do reprezentowania byłych właścicieli w tym zakresie, a brak pełnomocnictwa wyklucza skutki prawne.

Uzasadnienie

Przepisy dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy oraz rozporządzenia o postępowaniu administracyjnym wymagały złożenia wniosku przez uprawniony podmiot lub jego pełnomocnika. Rejonowy Urząd Likwidacyjny nie był uprawniony do składania takich wniosków z mocy prawa, a brak dowodów na udzielenie mu pełnomocnictwa przez byłych właścicieli czynił wniosek bezskutecznym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

Dz. U. Nr. 50, poz. 279 art. 7 § ust. 1

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy

Określa tryb występowania przez byłych właścicieli gruntów o przyznanie prawa własności czasowej lub prawa zabudowy.

Pomocnicze

Dz. U. Nr. 50, poz. 279 art. 1

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy

Dz. U. Nr. 13, poz. 87 art. 7

Dekret z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich

Reguluje zakres działania urzędów likwidacyjnych.

Dz. U. Nr. 13, poz. 87 art. 12

Dekret z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich

Reguluje zakres działania urzędów likwidacyjnych.

Dz. U. Nr 36, poz. 341 art. 11

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym

Przewiduje możliwość ustanowienia pełnomocnika.

Dz. U. Nr 36, poz. 341 art. 12

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym

Określa formy pełnomocnictwa.

Dz. U. Nr. 153, poz. 1271 art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. Nr. 153, poz. 1296 art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego został złożony przez Rejonowy Urząd Likwidacyjny, który nie był do tego uprawniony z mocy prawa i nie posiadał pełnomocnictwa od byłych właścicieli. Brak złożenia wniosku przez uprawniony podmiot w terminie określonym przez prawo skutkuje bezprzedmiotowością postępowania.

Odrzucone argumenty

Skarżący generalnie nie zgadzali się z decyzjami organów, nie formułując jednak szczegółowych zarzutów.

Godne uwagi sformułowania

wniosek złożony przez podmiot nieuprawniony podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe urzędy likwidacyjne nie dawały uprawnień do występowania z wnioskami w imieniu byłych właścicieli nieruchomości Rejonowy Urząd Likwidacyjny mógłby skutecznie złożyć wniosek, gdyby takie pełnomocnictwo posiadał

Skład orzekający

Anna Lech

przewodniczący

Elżbieta Sobielarska

sprawozdawca

Krystyna Kleiber

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa użytkowania wieczystego na gruntach warszawskich, znaczenie wniosków składanych przez urzędy likwidacyjne oraz wymogi formalne dotyczące pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z dekretami warszawskimi i postępowaniami z lat powojennych, co ogranicza jego bezpośrednie zastosowanie do współczesnych spraw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje znaczenie formalnych wymogów w postępowaniu administracyjnym, szczególnie w kontekście historycznych przepisów dotyczących nieruchomości. Choć nie jest to przypadek sensacyjny, pokazuje, jak drobne uchybienia proceduralne mogą prowadzić do niekorzystnych rozstrzygnięć.

Niepełnomocny wniosek o wieczyste użytkowanie gruntu: dlaczego sąd oddalił skargę?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 452/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-02-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Lech /przewodniczący/
Elżbieta Sobielarska /sprawozdawca/
Krystyna Kleiber
Sygn. powiązane
I OSK 253/05 - Wyrok NSA z 2005-12-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie WSA Krystyna Kleiber WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2004 r. sprawy ze skargi Z. K., D. K., P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] oddala skargę
Uzasadnienie
I SA 452/03
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. ([...]) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Z., D. i P. K. od decyzji Burmistrza Gminy W. (obecnie Prezydenta Miasta W.) nr [...] r. z dnia [...] września 2002 r. (znak: [...]) umarzającej postępowanie w sprawie ustanowienia na rzecz A. K. i R. F. prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...] utrzymało zaskarżoną decyzje w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że wnioskiem z dnia [...] lipca 1949 r. Rejonowy Urząd Likwidacyjny w W. zwrócił się do Zarządu Miejskiego Miasta W. o przyznanie na rzecz A. K. i R. F. prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. [...].
Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] stycznia 1954 r. (nr [...]) Prezydium Rady Narodowej w Mieście W. nie przyznało dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu wobec nie złożenia przez nich wniosku o ustanowienie takiego prawa w zakreślonym przepisami prawa terminie.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. (sygn. akt [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność powyższego orzeczenia. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] września 2002 r. (znak: [...]) Burmistrz Gminy W. umorzył postępowanie w sprawie ustanowienia na rzecz skarżących prawa użytkowania wieczystego gruntu uznając, że z wnioskiem tym wystąpił podmiot nieuprawniony do takiego działania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dalszej części uzasadnienia, w sposób obszerny wyjaśniło motywy swojej decyzji powołując się na art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr. 50, poz. 279) określający tryb występowania przez byłych właścicieli gruntów położonych na obszarze Miasta W., które na mocy art. 1 tego dekretu przeszły na własność gminy m.st. Warszawy o przyznanie prawa własności czasowej z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną.
Na podstawie zgromadzonych w sprawie materiałów Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że ani byli właściciele ani też ich następcy prawni nie złożyli wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości położonej przy ul. [...] w zakreślonym w wyżej wymienionym art. terminie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uznało wniosku złożonego przez Rejonowy Urząd Likwidacyjny za wniosek określony w art. 2 dekretu, stwierdzając, że dyspozycja art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr. 13, poz. 87 ze zm.) określa wyraźnie ich uprawnienia.
Nie ma tam uprawnienia do składania w imieniu byłych właścicieli lub ich następców prawnych wniosków w trybie art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.
Art. 11 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. Nr. 36, poz. 341 ze zm.) mający zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego zastosowanie w czasie składania wniosku przez Rejonowy Urząd Likwidacyjny stwierdza, że osoba mogła do zastąpienia siebie powołać pełnomocnika. Z przytoczonego wyżej przepisu, wynika, że Rejonowy Urząd Likwidacyjny mógł skutecznie złożyć wniosek dekretowy w imieniu byłych właścicieli lub ich następców prawnych tylko w razie udzielenia przez nich wyraźnego upoważnienia do takiego działania w ich imieniu. W aktach sprawy brak jest takiego pełnomocnictwa. Zatem skoro wnioskodawcy nie mogą wykazać, że ich poprzednicy prawni rzeczywiście upoważnili Rejonowy Urząd Likwidacyjny do działania w swoim imieniu, a z treści wnoszonych przez nich pism wynika, że okoliczności tych udowodnić nie są w stanie, to Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uznania, że upoważnienie takie miało miejsce i uznało, że postępowanie wszczęte na wniosek złożony przez nieuprawniony podmiot podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] Z. K., D. K. i P. K. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący nie sprecyzowali zarzutów wobec zaskarżonej decyzji wyrażając generalnie dezaprobatę wobec decyzji podjętych w ich sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu [...] lutego 2003 r., zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wpłynęły przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270).
Podkreślić należy, że sąd administracyjny, stosownie do przepisu art. 1 ustawy dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr. 153, poz. 1296) jest powołany do kontroli legalności decyzji wydanej w sprawie administracyjnej, co oznacza, że może decyzję uchylić bądź stwierdzić jej nieważność wyłącznie w przypadku naruszenia przy jej wydaniu przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie podzielił stanowiska skarżących przedstawionego w skardze i uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. i decyzja Burmistrza Gminy W. (obecnie Prezydenta Miasta W.) nr [...] z dnia [...] września 2002 r. umarzająca postępowanie w sprawie ustanowienia na rzecz A. K. i R. F. prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...] nie naruszają prawa.
Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że ani byli właściciele nieruchomości ani ich następcy prawni nie złożyli w terminie określonym przez art. 7, ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr. 50, poz. 279) wniosku o przyznanie im prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do nieruchomości położonej przy ul. [...]. Natomiast wniosek taki został złożony przez Rejonowy Urząd Likwidacyjny.
Jak wynika z przepisów dekretu oprócz zachowania terminu do złożenia wniosku koniecznym było, aby złożył go uprawniony podmiot tj. dotychczasowy właściciel gruntu, jego następcy prawni będący w posiadaniu gruntu lub osoby reprezentujące prawa dotychczasowego właściciela. Wniosek pochodzący od innych osób nawet złożony w terminie nie wywoływał skutków prawnych.
Takim przykładem zrównania w skutkach prawnych nie zachowania terminu do złożenia wniosku i złożenia wniosku przez nieuprawniony podmiot jest zgłoszenie roszczenia w imieniu dotychczasowego właściciela przez Rejonowy Urząd Likwidacyjny. Zakres działania tych urzędów utworzonych na podstawie dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr. 13, poz. 87) regulował art. 7 i art. 12 tego dekretu. Wymienione przepisy nie dawały urzędom likwidacyjnym uprawnień do występowania z wnioskami w imieniu byłych właścicieli nieruchomości [...], w tym występowania o przyznanie prawa do gruntu na podstawie art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Zatem urzędy likwidacyjne nie mogły reprezentować byłych właścicieli nieruchomości ani w postępowaniu administracyjnym ani sądowym.
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. nr. 36, poz. 341 ze zm.), które obowiązywało w czasie składania wniosku przez Rejonowy Urząd Likwidacyjny przewidywało w art. 11 możliwość ustanowienia przez stronę pełnomocnika do występowania we wszystkich sprawach z zakresu prawa administracyjnego w zastępstwie strony. Zgodnie z art. 12 powyższego rozporządzenia, pełnomocnictwa mogły być sporządzone przez notariusza, poświadczane notarialnie lub prywatne o ile ich wiarygodność nie budziła wątpliwości. Mogły być sporządzone oddzielnie albo zawarte w protokołach, adnotacjach lub podaniach.
Jak wynika z powyższego Rejonowy Urząd Likwidacyjny mógłby skutecznie złożyć wniosek, gdyby takie pełnomocnictwo posiadał.
W dokumentach znajdujących się w aktach zbadanych przez Sąd takiego pełnomocnictwa nie ma. Również następcy prawni w trakcie postępowania administracyjnego nie udowodnili, że ich poprzednicy prawni upoważnili Rejonowy Urząd Likwidacyjny do działania w ich imieniu.
Zasadnie więc uznało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej przy ul. [...] został złożony przez nieupoważniony do takiego działania podmiot i utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy W. z dnia [...] września 2002 r. umarzającą postępowanie w sprawie ustanowienia na rzecz A. K. i R. F. prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...].
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI