I SA 381/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-04-07
NSAnieruchomościŚredniawsa
wywłaszczenienieważność decyzjiprawo administracyjnenieruchomościpostępowanie administracyjnestrony postępowaniazmarłyskarżącyorgan administracji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy Miasta K. na decyzję stwierdzającą nieważność decyzji o wywłaszczeniu z 1976 r., uznając, że postępowanie było prowadzone wobec osoby zmarłej, co stanowi rażące naruszenie prawa.

Gmina Miasta K. zaskarżyła decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, która stwierdziła nieważność decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości z 1976 r. z powodu prowadzenia postępowania wobec osoby zmarłej. Sąd administracyjny, związany wcześniejszą oceną prawną NSA, uznał, że postępowanie wywłaszczeniowe wobec osoby nieżyjącej w dacie jego wszczęcia jest rażącym naruszeniem prawa. Skarga Gminy, kwestionująca prawidłowość ustalenia stron i zawiadomienia, została oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Gminy Miasta K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2002 r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. stwierdzającą nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] K. z dnia [...] czerwca 1976 r. o wywłaszczeniu części nieruchomości należących do M. G. na rzecz Skarbu Państwa. Podstawą stwierdzenia nieważności było ustalenie, że w dacie wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego współwłaściciel nieruchomości, M. G., już nie żył, co stanowiło rażące naruszenie prawa, ponieważ decyzja została skierowana do osoby zmarłej, nieposiadającej zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny we wcześniejszym wyroku z dnia 18 stycznia 2001 r. (sygn. I S.A. 1821/99) wskazał na te uchybienia, podkreślając, że w odniesieniu do większości działek skutki prawne decyzji były nieodwracalne, z wyjątkiem działki nr 270/193. Gmina Miasta K. w skardze argumentowała, że właściciel został ustalony na podstawie księgi wieczystej, a zawiadomienia były podawane do wiadomości publicznej i odebrane przez córkę właściciela, co miało świadczyć o prawidłowym ustaleniu stron. Sąd, działając na podstawie przepisów przejściowych dotyczących ustroju sądów administracyjnych, był związany oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA. Ponieważ organy administracji zastosowały się do tej oceny, a WSA również był nią związany, skarga Gminy jako nieuzasadniona została oddalona na podstawie art. 151 ust. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja wydana w postępowaniu wywłaszczeniowym, w którym współwłaściciel nieruchomości już nie żył w dacie wszczęcia postępowania, jest rażącym naruszeniem prawa, ponieważ decyzja została skierowana do osoby zmarłej, która nie mogła być stroną postępowania.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny, opierając się na wcześniejszej ocenie prawnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że prowadzenie postępowania i skierowanie decyzji do osoby zmarłej, która nie posiadała zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych, stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące nieważnością decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.p.s.a. art. 151 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.z.t.w.n. art. 16 § ust. 3 pkt 3 i 4

Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości

p.u.s.a. art. 3

Ustawa Prawo o ustroju Sądów administracyjnych

p.p.p.s.a. art. 97

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 99

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie wywłaszczeniowe było prowadzone wobec osoby zmarłej w dacie jego wszczęcia, co stanowi rażące naruszenie prawa.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Gminy Miasta K. kwestionująca prawidłowość ustalenia stron i doręczeń, oparta na wpisie w KW i odbiorze zawiadomień przez córkę zmarłego właściciela.

Godne uwagi sformułowania

nie mając zdolności do czynności prawnych nie mógł być podmiotem stosunku administracyjnego Decyzja o wywłaszczeniu skierowana została zatem do osoby zmarłej, której nie przysługiwał status strony. Decyzja wywłaszczeniowa z tego względu rażąco narusza prawo.

Skład orzekający

Ewa Dzbeńska

przewodniczący sprawozdawca

Cezary Pryca

sędzia

Daniela Kozłowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, gdy postępowanie było prowadzone wobec osoby zmarłej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia nieruchomości i przepisów obowiązujących w 1976 roku, a także przepisów przejściowych dotyczących sądów administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii prawidłowości prowadzenia postępowań administracyjnych, zwłaszcza w kontekście ustalania stron i śmierci jednego z uczestników. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy decyzja wydana wobec zmarłego może być ważna? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady postępowania administracyjnego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 381/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-04-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-02-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Pryca
Daniela Kozłowska
Ewa Dzbeńska /przewodniczący sprawozdawca/
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędziowie NSA Cezary Pryca WSA Daniela Kozłowska Protokolant Jolanta Zagrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2002r.. znak [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2001r. znak [...], w której stwierdzono, że decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] K. z dnia [...] czerwca 1976r. nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa - części we współwłasności działki nr [...], obr. [...] [...] K. o pow. [...]ha, obj. [...] B., należących do M. G., w części dotyczącej działek nr : [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], obr. [...] [...] K., odpowiadających częściowo wywłaszczonej działce nr [...] obr. [...][...] K. została wydana z naruszeniem prawa;
stwierdzono nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] K. z dnia [...] czerwca 1976r. nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa - części we współwłasności działki nr [...], obr. [...][...] K. o pow. [...] ha, obj. [...] B., należących do M. G., w części dotyczącej działki nr [...] obr. [...][...] K., odpowiadającej częściowo wywłaszczonej działce nr [...] obr. [...][...] K.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2001r. sygn. I S.A. 1821/99 wskazano, iż w dacie wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości już nie żył, a więc nie mógł być stroną postępowania, bowiem nie mając zdolności do czynności prawnych nie mógł być podmiotem stosunku administracyjnego. Decyzja o wywłaszczeniu skierowana została zatem do osoby zmarłej, której nie przysługiwał status strony. Decyzja wywłaszczeniowa z tego względu rażąco narusza prawo. Działki o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] stanowią własność Gminy K. i są w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych i prawnych. W odniesieniu do tych działek decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, na co zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny we wspomnianym wyroku. O braku nieodwracalnych skutków prawnych, a tym samym negatywnej przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji można mówić w odniesieniu do działki nr 270/193. Z tego względu w części dotyczącej tej działki stwierdzono nieważność przedmiotowej decyzji.
Powyższą decyzję zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Gmina Miasta K. W skardze wskazuje, że właściciel wywłaszczanej nieruchomości został ustalony na podstawie wpisu w księdze wieczystej. Zawiadomienia o postępowaniu wywłaszczeniowy podawane były do wiadomości publicznej zgodnie z treścią art. 16 ust 3 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, ponadto zostały skierowane na adres właściciela i odebrane przez jego córkę L. C. Decyzja wywłaszczeniowa została skierowana do męża L. C. co przemawia za prawidłowym ustaleniem przez organ strony postępowania. W konkluzji wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji:
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju Sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1271 ze zm.) ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004r. Stosownie do treści art. 97 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przepis art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004r. wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez organ lub przez wojewódzki sąd administracyjny, tylekroć będą one związane oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy.
Zatem niezastosowanie się przez organ administracyjny do oceny prawnej Naczelnego Sądu Administracyjnego musiałoby skutkować uchyleniem decyzji. W sprawie niniejszej zarówno Wojewoda [...] jak i Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast ściśle zastosowali się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2001r., w którym jednoznacznie Sąd wskazał, iż w dacie wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości M. G. już nie żył a więc nie mógł być stroną postępowania, bowiem nie mając zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych nie mógł być podmiotem stosunku administracyjnego. Prowadzenie postępowania i skierowanie decyzji do osoby zmarłej, która nie mogła mieć statusu strony stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, który z mocy cyt. art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. również związany jest oceną prawną wyrażoną wcześniej przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie, skargę jako nieuzasadnioną oddalił działając na podstawie art. 151 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004r. pppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI