I SA 349/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa wywodzi się z wniosku K.R. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] dotyczącej uznania nieruchomości za mienie gminne. Po pierwotnym stwierdzeniu nieważności przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO), Gmina W. złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. SKO, rozpatrując ten wniosek, uchyliło własną decyzję i umorzyło postępowanie, uznając, że K.R. nie był stroną postępowania, a zatem nie miał interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku uchylił decyzję SKO, uznając, że organ ten naruszył art. 157 § 3 K.p.a., który nakazuje wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w przypadku niedopuszczalnego wniosku, a nie umorzyć postępowanie. SKO wniosło skargę kasacyjną, argumentując, że w sytuacji rozpatrywania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, właściwe było zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., co skutkowało uchyleniem decyzji I instancji i umorzeniem postępowania. NSA przychylił się do skargi kasacyjnej, stwierdzając, że wyrok WSA naruszył przepisy postępowania. Sąd uznał, że w sytuacji, gdy organ II instancji stwierdził, że wnioskodawca nie jest stroną, powinien zastosować art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylając decyzję i umarzając postępowanie pierwszej instancji, a nie wydawać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania. NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów K.p.a. dotyczących postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, w szczególności rozróżnienie między odmową wszczęcia postępowania a umorzeniem postępowania, oraz zastosowanie art. 138 K.p.a. w kontekście wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ II instancji rozpatruje wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i stwierdza brak legitymacji procesowej wnioskodawcy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ II instancji, stwierdzając, że wnioskodawca nie jest stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, powinien wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 K.p.a.) czy uchylić decyzję I instancji i umorzyć postępowanie (art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ II instancji, rozpatrując wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i stwierdzając, że wnioskodawca nie jest stroną, powinien zastosować art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylając decyzję I instancji i umarzając postępowanie.
Uzasadnienie
NSA uznał, że w sytuacji, gdy organ II instancji stwierdzi brak legitymacji procesowej wnioskodawcy, właściwym rozstrzygnięciem jest uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., a nie wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 K.p.a. Wskazano, że art. 61 § 3 K.p.a. o wszczęciu postępowania z dniem doręczenia żądania ma zastosowanie, a wyjątek stanowi art. 157 § 3 K.p.a. dla wniosku o stwierdzenie nieważności, ale tylko w sytuacji, gdy organ od razu odmawia wszczęcia. W przypadku rozpatrywania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, zastosowanie ma art. 138 K.p.a.
Czy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji złożony przez podmiot niebędący stroną wszczyna postępowanie administracyjne w rozumieniu art. 61 § 3 K.p.a.?
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek złożony do organu administracji publicznej w sprawie, w której powinno zapaść rozstrzygnięcie administracyjne, wszczyna postępowanie, niezależnie od tego, czy pochodzi od podmiotu mającego interes prawny.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 61 § 3 K.p.a. ma zastosowanie do wniosków wszczynających postępowanie administracyjne, w tym w sprawach o stwierdzenie nieważności. W przypadku wniosku od podmiotu niebędącego stroną, organ powinien wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 K.p.a.), ale samo złożenie wniosku inicjuje formalnie postępowanie.
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ II instancji, uchylając decyzję organu I instancji i stwierdzając, że wnioskodawca nie jest stroną, orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie pierwszej instancji.
k.p.a. art. 157 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
W przypadku niedopuszczalnego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, organ nadzoru wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania.
k.p.a. art. 127 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.a. art. 61 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Datą wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej.
u.NSA art. 22 § ust. 2 pkt 3
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Sąd powinien uchylić decyzję w razie stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odstąpienia od obciążenia strony kosztami postępowania.
Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych art. 8 § ust. 1
Dotyczy zaliczenia nieruchomości do mienia gminnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
SKO, rozpatrując wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i stwierdzając brak legitymacji procesowej wnioskodawcy, powinno zastosować art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylając decyzję I instancji i umarzając postępowanie.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie uznał, że SKO naruszyło prawo, umarzając postępowanie zamiast odmówić jego wszczęcia na podstawie art. 157 § 3 K.p.a.
Godne uwagi sformułowania
podjęcie rozstrzygnięcia wbrew zaleconemu przez ustawodawcę sposobowi załatwienia niedopuszczalnego wniosku • organ nadzoru do którego wpłynęło żądanie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, objętej ochroną stosownie do określonej w art 16 kpa zasady trwałości decyzji ostatecznych, w pierwszym rzędzie ma obowiązek zbadać, czy nie występuje przeszkoda przedmiotowa lub podmiotowa, uniemożliwiająca wszczęcie i przeprowadzenie postępowania nieważnościowego.
Skład orzekający
Alicja Plucińska-Filipowicz
sprawozdawca
Eugeniusz Mzyk
członek
Włodzimierz Ryms
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów K.p.a. dotyczących postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, w szczególności rozróżnienie między odmową wszczęcia postępowania a umorzeniem postępowania, oraz zastosowanie art. 138 K.p.a. w kontekście wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ II instancji rozpatruje wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i stwierdza brak legitymacji procesowej wnioskodawcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy subtelnych różnic proceduralnych w polskim prawie administracyjnym, które mają istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Jest to ciekawe dla prawników procesualistów.
“Kiedy umorzenie postępowania nie jest możliwe? NSA wyjaśnia kluczowe różnice w K.p.a.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.