I SA 3471/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-10-28
NSAnieruchomościŚredniawsa
wywłaszczenienieruchomościprawo administracyjnepostępowanie administracyjnewspółwłasnośćsądy administracyjneuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję o wywłaszczeniu nieruchomości z 1956 roku z powodu naruszenia prawa procesowego, polegającego na niezawiadomieniu wszystkich współwłaścicieli o toczącym się postępowaniu.

Skarżący Z. G. złożył skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości z 1956 roku. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę, stwierdził, że w postępowaniu administracyjnym nie wezwano wszystkich współwłaścicieli nieruchomości ani ich następców prawnych do udziału. W związku z tym, naruszono prawo procesowe, co stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi Z. G. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, która odmówiła stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z 1956 roku dotyczącego wywłaszczenia nieruchomości na cele rozbudowy Akademii [...]. Organ administracji uznał, że wywłaszczenie było zgodne z ówczesnymi przepisami dekretu o nabywaniu nieruchomości dla narodowych planów gospodarczych, a właściciele zostali prawidłowo wezwani do odstąpienia nieruchomości. Skarżący kwestionował status Akademii jako wykonawcy narodowego planu gospodarczego oraz prawidłowość wezwania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję. Sąd stwierdził, że w postępowaniu administracyjnym nie wezwano do udziału wszystkich współwłaścicieli nieruchomości ani ich następców prawnych, co stanowiło naruszenie prawa procesowego (art. 145 § 1 pkt 4 kpa) i dawało podstawę do wznowienia postępowania. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uchylił decyzje organów administracji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie prawa procesowego, polegające na niezawiadomieniu wszystkich stron postępowania (współwłaścicieli nieruchomości lub ich następców prawnych) o jego toku, stanowi podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wywłaszczenia nieruchomości nie wezwano wszystkich współwłaścicieli ani ich następców prawnych do udziału. Brak czynnego udziału strony w postępowaniu, bez jej winy, jest przesłanką do wznowienia postępowania administracyjnego, co z kolei uzasadnia uchylenie decyzji przez sąd administracyjny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Pomocnicze

Dekret o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych art. 8 § ust. 3

Dotyczy warunku wszczęcia postępowania uwłaszczeniowego poprzez wezwanie właściciela do odstąpienia nieruchomości.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 119

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa procesowego przez niezawiadomienie wszystkich współwłaścicieli nieruchomości o toczącym się postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

nie zostały wezwane do udziału w postępowaniu wszystkie osoby, będące stronami w rozumieniu art. 28 kpa nie wszystkie strony miały możliwość obrony swoich interesów prawnych Organy nie dopełniły bowiem obowiązku ich wezwania do udziału w postępowaniu.

Skład orzekający

Irena Kamińska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym i konsekwencje jej naruszenia dla ważności decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia nieruchomości na podstawie przepisów z lat 50. XX wieku, ale zasady proceduralne są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak fundamentalne błędy proceduralne, nawet w sprawach sprzed kilkudziesięciu lat, mogą doprowadzić do uchylenia decyzji. Podkreśla wagę prawidłowego ustalenia stron postępowania.

Nawet po latach: Sąd uchylił decyzję o wywłaszczeniu z powodu błędu proceduralnego!

Dane finansowe

WPS: 130 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 3471/01 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-12-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Irena Kamińska /przewodniczący sprawozdawca/
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
I SA/3471/01 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ dnia 28 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca: SNSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2001r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2001r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] zasądza od Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast na rzecz skarżącego kwotę130 zł. (słownie: stu trzydziestu złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 28 grudnia 2001 r. wpłynęła do Naczelnego Sądy Administracyjnego w Warszawie skarga Z. G. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...].
Z dniem 1 stycznia 2004 sprawa została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ponieważ zgodnie z art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153. poz. 1271 ze zm.) -sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01.01.2004, w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. nr [...] z dnia [...] lutego 1956 r. dotyczącego wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa na cele rozbudowy Akademii [...] w K. nieruchomości położonej w K. Dz. [...] C., obj. [...], składającej się z parceli kat. [...] o pow. [...] m2, stanowiącej współwłasność S. S., H. S., A. P., J. A, J. A. i H. A.
Podejmując tę decyzję organ stwierdził co następuje. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej wydało [...] lutego 1956 orzeczenie administracyjne w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 nr 4 poz. 31). Na ich podstawie wywłaszczeniu podlegały nieruchomości niezbędne dla realizacji narodowych planów gospodarczych, których nabycie w drodze cywilnoprawnej nie było możliwe. Koniecznym warunkiem wszczęcia postępowania uwłaszczeniowego było uzyskanie zezwolenia Przewodniczącego Komisji Planowania Gospodarczego na nabycie nieruchomości oraz uprzednie wezwanie właściciela przez wykonawcę narodowych planów gospodarczych do odstąpienia nieruchomości. Zdaniem organu z akt sprawy wynika, iż
Akademia [...] była wykonawcą narodowych planów gospodarczych i posiadała zezwolenie na zbiorowe wezwanie wszystkich właścicieli do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości. Wspomniane wezwanie skierowane do właścicieli hipotecznych nieruchomości w K. Dz. [...] C., niezbędnych dla rozbudowy Akademii [...], zostało wywieszone na tablicy urzędowych ogłoszeń PMRN w K. i Urzędu Obwodu III przez okres 14 dni co spełniło warunek art. 8 ust. 3 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r.
Jak stwierdza organ nie można uznać, że rozbudowa Akademii Górniczo-Hutniczej nie stanowiła realizacji narodowego planu gospodarczego ani że, jak twierdził skarżący, właściciele nie zostali prawidłowo wezwani do odstąpienia nieruchomości.
W związku z powyższym Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, iż Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej wydając dnia [...] lutego 1956 r. orzeczenie administracyjne nie naruszyło w sposób rażący obowiązujących wówczas przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. Nie wystąpiły zatem przesłanki stwierdzenia nieważności zaskarżonego orzeczenia, wymienione w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W związku z tą decyzją skarżący złożył do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
Decyzją z dnia [...] listopada 2001 Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] lipca 2001 r. i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu tejże decyzji, iż nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności orzeczenia PWRN z dnia [...] lutego 1956 r., ponieważ nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Na tę decyzję Z. G. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę. W jej uzasadnieniu poniósł, iż organy rozpatrujące sprawę nie wskazały aktu, na mocy którego Akademia [...] w K. stała się wykonawcą Narodowego Planu Gospodarczego, oraz że akty, na które się powołują pochodzą wyłącznie postępowania wywłaszczeniowego. Zdaniem skarżącego Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast błędnie utożsamił uzasadnienie decyzji wywłaszczeniowej z powołaniem A [...] na wykonawcę Narodowego Planu Gospodarczego. Dlatego też Z. G. wniósł o uchylenie decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...].
Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zaskarżona decyzja, a także decyzje ją poprzedzające nie mogą się ostać. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02 Nr 153 poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Z analizy akt administracyjnych przekazanych sądowi przez organy, przed którymi toczyło się postępowanie w niniejszej sprawie wynika, iż nie zostały wezwane do udziału w postępowaniu wszystkie osoby, będące stronami w rozumieniu art. 28 kpa.
Z orzeczenia o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości z dnia [...] lutego 1956 roku wynika, iż w dniu jego wydania stanowiła ona współwłasność: S. S., H. S., A. P., J. A., J. A. i H. A. W postępowaniu w niniejszej sprawie uczestniczyli tylko następcy prawni J. A. oraz J. A. - Z. G. oraz A. M. i A. G. Natomiast pozostałe strony lub ich następcy prawni nie zostali powiadomieni o toczącym się postępowaniu.
Jak stanowi art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 00 Nr 98 poz. 1071) w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przez udział w postępowaniu należy rozumieć udział w czynnościach postępowania wyjaśniającego, oraz w czynnościach decydujących, realizowanych przez doręczenie decyzji.
Przesłankę uchylenia decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania należy rozpatrywać mając na uwadze ogólną zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu. z której wynika, że mają one zagwarantowany czynny udział w postępowaniu wyjaśniającym. Chodzi tu o stworzenie możliwości prawnych podejmowania przez stronę czynności procesowych w celu obrony jej interesów prawnych.
W niniejszej sprawie nie wszystkie strony miały możliwość obrony swoich interesów prawnych. Organy nie dopełniły bowiem obowiązku ich wezwania do udziału w postępowaniu. Spełniona została zatem przesłanka do wznowienia postępowania administracyjnego zawarta w art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Na zakończenie należy wyjaśnić, iż niniejsza sprawa została przekazana do rozpoznania w trybie uproszczonym, bowiem zachodzą przesłanki zawarte w art. 119 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wspomniany przepis stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli decyzja lub postanowienie dotknięte są wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 kpa lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 00 Nr 98 poz. 1071) sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI