I SA 3124/02

I SA 3124/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-08-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-12-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Łukaszewska-Macioch
Daniela Kozłowska /sprawozdawca/
Joanna Banasiewicz /przewodniczący/
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Joanna Banasiewicz Sędziowie WSA - Daniela Kozłowska (spr.) NSA - Anna Łukaszewska-Macioch Protokolant - Anna Fijałkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2002 r., nr [....] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o podziale nieruchomości - oddala skargę -
Uzasadnienie
I SA 3124/02
U z a s a d n i e n i e
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2002 r., [...], odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy P. z dnia [...] października 1996 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w J. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [....]. Z wnioskiem wystąpiła Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "[...]", aktualny właściciel tej nieruchomości. SKO w W. ustaliło, że o podziale nieruchomości orzekał Burmistrz Gminy P. zgodnie z porozumieniem z dnia [...] sierpnia 1990 r. z Kierownikiem Urzędu Rejonowego w P., zawartego za zgodą Wojewody [...]. Porozumienie to zostało ogłoszone w Dz. Urz. Województwa Warszawskiego Nr 27, poz. 289 i 293. Brak szczegółowego opisania w decyzji umocowania do działania w sprawie podziału nie jest naruszeniem prawa, które dawałoby podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji o podziale. W planie zagospodarowania przestrzennego z 24 marca 1986 r., zmienionym uchwałą z 28 grudnia 1994 r. ustalono przebieg dróg gminnych. Niepowołanie tej zmiany w decyzji jest wadą, ale nie stanowi to również podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości gmina staje się właścicielem gruntów wydzielonych pod budowę ulic z chwilą, gdy decyzja o podziale stanie się ostateczna. Dotyczy to dróg, które spełniają warunki z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.) i gdy miejscowy plan przewidywał przebieg tych dróg. Działki nr [...] i [...] wykazane są w planie jako drogi gminne. Dotyczy to także działki nr [...], jednak o innym statusie. Rozstrzygnięcie w decyzji o podziale, które drogi i za jaką cenę przechodzą na własność gminy wykraczałoby poza zakres decyzji o podziale, która może określać tylko jakie działki są przeznaczone pod drogi. Odszkodowanie za grunty pod drogami ustala się w odrębnym postępowaniu – art. 55 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, co należało wówczas do Kierownika Urzędu Rejonowego w P. W decyzji o podziale zostały określone działki pod drogi gminne i za nie przysługuje odszkodowanie, bowiem stały się własnością gminy.
Właściciel nieruchomości nie może żądać odszkodowania za nieruchomości inne niż przeznaczone pod drogi, o których mowa w art. 10 ust. 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Zarzut Spółdzielni, że nie oznaczono, które działki przechodzą na własność gminy jest nieuzasadniony. To, które działki są przeznaczone pod drogi gminne zostało wykazane w decyzji o podziale i spełnia warunki z art. 10 ust. 1 i 5 powyższej ustawy. Wysokość odszkodowania za przejęte grunty nie może być przedmiotem postępowania podziałowego. Naruszałoby to prawo stron do negocjowania wysokości odszkodowania i stanowiłoby przesłankę do stwierdzenia nieważności takiej decyzji.
Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "[...]" we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosi, że błędne są ustalenia odnośnie działki nr [...]. Jest to działka zabudowana przez K. L. na podstawie prawomocnego pozwolenia na budowę. Zachodzi konieczność wezwania K. L. do udziału w postępowaniu. Konstytucyjnym prawem Spółdzielni jest uzyskanie odszkodowania za grunty pod drogami gminnymi, zgodnie z art. 55 i 56 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Gmina przez 6 lat nie zapłaciła odszkodowania. Zawarte zostało porozumienie z Gminą P. , która zobowiązała się do zapłaty za przejęte grunty. Porozumienie to nie zostało przez Gminę wykonane.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2002 r., [...], utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] marca 2002 r. SKO w W. podzieliło pogląd przedstawiony w swojej wcześniejszej decyzji i wskazało, że fakt, iż działka nr [...], która według decyzji Burmistrza była przeznaczona pod drogę, jest działką zabudowaną nie ma znaczenia dla decyzji o podziale pod kątem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie zachodzi podstawa do udziału K. L. w postępowaniu, gdyż przymiot strony nie przysługuje poszczególnym członkom Spółdzielni. Nieuzasadniony jest zarzut nieustalenia odszkodowania w decyzji o podziale. Następuje to w odrębnym postępowaniu (wyrok NSA z 6 grudnia 1995 r., SA/Lu 668/95).
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia podnosi, że decyzja wywołuje dla Spółdzielni negatywne skutki. Uznanie działek nr [...] i [...] za stanowiące własność Gminy rażąco narusza prawo – art. 93 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Proponowany podział wymagał opinii w zakresie jego zgodności z planem. Takiego postanowienia skarżący nie otrzymał. Działanie Gminy polegające na przejmowaniu własności działek przeznaczonych pod drogi "wewnętrzno-osiedlowe" bez odszkodowania i czynienie z nich dróg gminnych jest niezgodne z prawem. Artykuł 10 ust. 3 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie mógł odnosić się do dróg gminnych, skoro mówi o ulicach.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie z następującym uzasadnieniem. Bez znaczenia są te zarzuty skarżącego, które odnoszą się do działań organów administracji sprzed daty wydania decyzji o podziale lub po tej dacie ([...] października 1996 r.). Przedmiotem postępowania nadzorczego jest wyłącznie decyzja o podziale. Przepisy ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, stanowiące podstawę decyzji, nie przewidywały opiniowania podziału co do jego zgodności z planem. Bezzasadny jest także zarzut rażącego naruszenia art. 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543), gdyż przepisy te nie obowiązywały w dniu orzekania o podziale. SKO w decyzji z [...] października błędnie podało, że działka nr [...] była przeznaczona pod drogę, w istocie zgodnie z decyzją Burmistrza pod drogę przewidziano działki nr [...] i [...]. Jest to wynikiem błędu SKO, który nie został sprostowany. Stanowiło to omyłkę pisarską, która nie miała istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy i dokonaną ocenę decyzji Burmistrza Gminy P. o podziale nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.
Na wstępie Sąd zbadał, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie było właściwe do orzekania w przedmiocie legalności decyzji o podziale nieruchomości wydanej przez Burmistrza Gminy P. na podstawie porozumienia z Kierownikiem Urzędu Rejonowego w P. Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, która aktualnie reguluje kwestie podziału nieruchomości wyznaczyła organy samorządu jako właściwe rzeczowo do załatwiania tych spraw i nie przewiduje w tym postępowaniu udziału wojewodów jako organów odwoławczych, a tym samym jako organów wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. Organy administracji rządowej, którymi byli kierownicy urzędów rejonowych, do właściwości których przed dniem 1 stycznia 1999 r. należały sprawy podziałów nieruchomości zostały zlikwidowane, a sprawy, o których mowa należące niegdyś do właściwości tych organów należą obecnie do organów gmin. To zaś wskazuje, że organem wyższego stopnia w stosunku do organu, który w porozumieniu z Kierownikiem Urzędu Rejonowego w P. wydał w dniu [...] października 1996 r. decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości zgodnie z art. 157 § 1 k.p.a. jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. Podobne stanowisko przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 1 marca 2002 r., sygn. I SA 3120/01 i 2 lipca 2002 r., sygn. I SA 42/02.
Przedstawione przez skarżącego zarzuty odnośnie wydania przez Burmistrza Gminy P. decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, a dotyczące zdarzeń, które miały miejsce po wydaniu tej decyzji nie mają znaczenia w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. W takim postępowaniu organy oceniają wydaną decyzję na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu orzekania o podziale. Dlatego też powoływane przez Spółdzielnię negatywne skutki decyzji o podziale, działania Urzędu Gminy w P. utrudniające korzystanie z zakupionej przez skarżącą nieruchomości poprzez przejmowanie bez odszkodowania nieruchomości przeznaczonych pod drogi wewnętrzno-osiedlowe, jak również brak partycypacji Gminy w kosztach urządzenia tych dróg, jako zdarzenia faktyczne występujące po wydaniu decyzji o podziale nieruchomości nie podlegają ocenie Sądu.
Jeśli chodzi o inne zarzuty to Sąd stwierdził, że nie są one uzasadnione. Dokonany w 1996 r. podział nieruchomości nie wymagał wydania postanowienia o zgodności proponowanego podziału z planem miejscowym. Dopiero ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1998 r. wprowadziła w art. 93 ust. 4 i 5 obowiązek wydania postanowienia o zgodności proponowanego podziału z ustaleniami planu miejscowego. Dlatego brak opinii o zgodności podziału zatwierdzonego decyzją z [...] października 1996 r., a więc w okresie gdy obowiązek ten jeszcze na organy nie był nałożony, nie narusza prawa.
Brak sprostowania decyzji SKO w W. w zakresie błędnie powołanego numeru działki [...] zamiast [...] Sąd ocenia jako naruszenie przepisów postępowania, jednak nie skutkuje to stwierdzeniem nieważności, bowiem nie jest to rażące naruszenie prawa.
Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).