I SA 3095/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-09-24
NSAnieruchomościŚredniawsa
dekret warszawskiwłasność czasowanieruchomościpostępowanie nadzorczeterminskarżącySkarb PaństwaWSAWarszawa

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1955 r. odmawiającej przyznania prawa własności czasowej do gruntu z powodu niezłożenia wniosku w ustawowym terminie.

Sprawa dotyczyła skargi E. K. na decyzję Ministra Budownictwa utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1955 r. Decyzja ta odmawiała przyznania prawa własności czasowej do gruntu położonego w Warszawie przy ul. [...], argumentując, że były właściciel nie złożył wniosku w terminie określonym przez dekret z 1945 r. Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną, potwierdzając, że niezłożenie wniosku w ustawowym terminie skutkowało wygaśnięciem uprawnienia do wieczystej dzierżawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi E. K. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] listopada 2002 r., która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1955 r. Decyzja z 1955 r. odmawiała przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu położonego przy ul. [...] w Warszawie, stwierdzając jednocześnie przejście budynków na własność Skarbu Państwa. Podstawą odmowy było niezłożenie przez byłego właściciela wniosku o przyznanie prawa własności czasowej w terminie 6 miesięcy od objęcia gruntu w posiadanie przez gminę, zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Skarżąca zarzucała, że złożenie wniosku było fakultatywne, a nieruchomość nie podlegała wywłaszczeniu. Sąd uznał jednak, że termin na złożenie wniosku był terminem prawa materialnego, którego upływ powoduje wygaśnięcie uprawnienia. Ponieważ organ administracji wykazał brak takiego wniosku w aktach sprawy, a strona nie przedstawiła dowodów na jego złożenie, sąd uznał, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji z 1955 r. i oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, niezłożenie wniosku w terminie określonym przez dekret jest terminem prawa materialnego, którego upływ powoduje wygaśnięcie uprawnienia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 7 ust. 1 dekretu z 1945 r. określa termin na złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, który jest terminem prawa materialnego. Upływ tego terminu powoduje wygaśnięcie uprawnienia, a brak wniosku uniemożliwia przyznanie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

Dz. U. Nr 50 poz. 279 art. 7 § ust. 1

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy

Określa termin (6 miesięcy od objęcia gruntu w posiadanie przez gminę) na złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, który jest terminem prawa materialnego.

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Dz.U. Nr 153, poz. 1271 art. 97 § § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje rozpoznawanie spraw przez WSA na podstawie przepisów nowej ustawy.

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej było czynnością fakultatywną. Teren nieruchomości był wyłączony spod wywłaszczenia z uwagi na brzmienie art. 1 dekretu z 1945 r. Organ nie udowodnił, że wniosek o przyznanie prawa własności nie został złożony przez byłą właścicielkę.

Godne uwagi sformułowania

termin prawa materialnego, którego upływ powoduje wygaśnięcie uprawnienia nie zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji

Skład orzekający

Ewa Dzbeńska

przewodniczący sprawozdawca

Cezary Pryca

sędzia

Anna Tarnowska-Mieliwodzka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej na podstawie dekretu warszawskiego oraz obowiązek organu wykazania braku takiego wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z dekretami o reformie rolnej i nacjonalizacji gruntów w Warszawie po II wojnie światowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy historycznych przepisów dotyczących własności gruntów w Warszawie, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i historii prawa.

Niezłożony wniosek o własność czasową gruntu w Warszawie – czy można było odzyskać ziemię po dekrecie?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 3095/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-09-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-12-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Tarnowska-Mieliwodzka
Cezary Pryca
Ewa Dzbeńska /przewodniczący sprawozdawca/
Sygn. powiązane
I OSK 387/05 - Wyrok NSA z 2006-02-03
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędziowie NSA Cezary Pryca A WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2004 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2002r. [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2002 r. [...], w której odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...].03.1955 r. utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej W. nr [...] z dnia [...].01.1955 r. nie przyznające dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] i jednocześnie stwierdzające, że wszystkie budynki - fragmenty murów - położone na powyższym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że nieruchomość przy ul. [...] w W. była objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy / Dz. U. Nr 50 poz. 279/. W postępowaniu przeprowadzonym w trybie nadzoru ustalono, iż przedmiotowa nieruchomość została objęta w posiadanie Gminy [...] w dniu [...].04.1949 r., tj. z dniem wydania Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego Nr [...] z 1949 r., zatem zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej upłynął w dniu 11.10.1949 r. Jak wynika z akt sprawy wniosek o przyznanie prawa własności czasowej nie został złożony przez byłą właścicielkę. Niezłożenie zaś omawianego wniosku w określonym terminie spowodowało, że uprawnienie określone w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy wygasło.
Na powyższą decyzję wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. K. W skardze zarzuca, że złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej było jedynie czynnością fakultatywną, bowiem z treści art. 7 ust.1 dekretu nie wynikał obowiązek złożenia takiego wniosku za czym przemawia redakcja tego przepisu, a zwłaszcza użyte w nim słowo "mogą". Wywodzi, że teren przedmiotowej nieruchomości był wyłączony spod wywłaszczenia z uwagi na brzmienie art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Przepis ten wyraźnie
precyzował cel wywłaszczenia i określał jakie tereny mają być wywłaszczone. Nieruchomość przy ul. [...] nie była potrzebna do racjonalnej odbudowy [...] ani tym bardziej do jej rozbudowy. Ponadto skarżąca wskazała, że organ nie udowodnił, ze wniosek o przyznanie prawa własności nie został złożony przez byłą właścicielkę.
W konkluzji wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Przede wszystkim należy wyjaśnić, iż skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Skarga jest nieuzasadniona.
Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca została wydana w postępowaniu nadzorczym. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy badana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. i w razie stwierdzenia wystąpienia jednej z nich wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego.
Decyzja z dnia [...] stycznia 1955 r. odmawiająca przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu dotychczasowym właścicielom, została wydana w oparciu o przepis art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy / Dz. U. Nr 50 poz. 279/. Stosownie do treści tego przepisu "dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownicy gruntu mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną".
Analiza cytowanego powyżej przepisu pozwala stwierdzić, że reguluje on dwie różne sprawy. Po pierwsze, stanowi o uprawnieniu dotychczasowego właściciela gruntu do żądania przyznania mu na tym gruncie prawa wieczystej dzierżawy. Uprawnienia to jest konsekwencją wejścia w życie dekretu i przejściu gruntu na własność gminy W. na podstawie art. 1 tego aktu. Po drugie, określa termin realizacji tego uprawnienia przez dotychczasowego właściciela, przy czym jest to termin prawa materialnego, którego upływ powoduje wygaśniecie uprawnienia.
Nie ulega zatem wątpliwości, że w myśl art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z 26 października 1945 r. jedną z przesłanek warunkujących przyznanie dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy do gruntu było złożenie stosownego wniosku w przepisanym ustawą terminie przez: 1) dotychczasowego właściciela gruntu lub 2) jego prawnych następców, będących w posiadaniu gruntu lub 3) osobę reprezentującą prawa właściciela.
Organ administracji po przeprowadzeniu stosownego postępowania wyjaśniającego wykazał brak takiego wniosku. Wniosku takiego nie ma zarówno w aktach własnościowych nieruchomości jak również w rejestrze wpływu wniosków dekretowych. Strona zaś nie przedstawiła żadnych dowodów, iż wniosek o przyznanie własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] został złożony przez byłą właścicielkę .
W tym stanie faktycznym i prawnym należało uznać, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...].03.1955 r. utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. nr [...] z dnia [...].01.1955 r. o odmowie przyznania dotychczasowej właścicielce prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] w W. Konsekwentnie zatem należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę zaskarżonych aktów i czynności pod względem zgodności z prawem na podstawie akt sprawy. Skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, to skarga E. K. nie mogła zostać uwzględniona.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI