I SA 3014/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-08-03
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościzwrot wywłaszczonej nieruchomościnajemcastrona postępowaniawznowienie postępowaniaprawo administracyjnesądownictwo administracyjneNSAWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę najemcy na decyzję odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości, uznając, że najemca nie posiadał statusu strony w postępowaniu.

Sprawa dotyczyła skargi R. M. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości. Sąd administracyjny oddalił skargę, opierając się na wcześniejszym wyroku NSA, który stwierdził, że skarżący jako najemca nie miał interesu prawnego i nie był stroną w postępowaniu o zwrot nieruchomości. Sąd podkreślił, że jest związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu NSA, nawet w obliczu późniejszej uchwały NSA sugerującej inny pogląd.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę R. M. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2002 r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości. Skarżący, będący najemcą lokalu mieszkalnego na zbywanej nieruchomości, domagał się wznowienia postępowania, kwestionując brak uwzględnienia jego sytuacji przez organy administracji. Sąd administracyjny oddalił skargę, powołując się na art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem, sąd jest związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2001 r. (sygn. akt SA/Ka 1558/01), które stwierdziło, że skarżący jako najemca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o zwrot nieruchomości. Sąd podkreślił, że ta ocena prawna wiąże go dopóki orzeczenie pozostaje w obrocie prawnym i nie uległy zmianie przepisy. Sąd odrzucił argumentację skarżącego opartą na późniejszej uchwale NSA (OPS 6/03), wskazując, że uchwała ta nie wiąże sądu w tej konkretnej sprawie, w przeciwieństwie do prawomocnego wyroku NSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, najemca nie ma interesu prawnego w postępowaniu o zwrot nieruchomości, a zatem nie jest stroną w rozumieniu przepisów.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA, który stwierdził brak przymiotu strony po stronie najemcy. Brak jest podstaw do odmiennego stanowiska, nawet w świetle późniejszej uchwały NSA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Dotyczy to również ocen prawnych wyrażonych w orzeczeniach NSA wydanych przed 1 stycznia 2004 r.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli nie stwierdzi naruszenia prawa.

Pomocnicze

u.NSA art. 30

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania.

k.p.a. art. 147

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do żądania wznowienia postępowania.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny.

Przepisy wprowadzające art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Właściwość sądu do rozpoznania skargi.

Przepisy wprowadzające art. 99

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zastosowanie art. 153 p.p.s.a. do ocen prawnych wyrażonych w orzeczeniach NSA wydanych przed 1 stycznia 2004 r.

Przepisy wprowadzające art. 100

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kwestia wiązania sądu uchwałami NSA.

u.g.n.

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Podstawa do orzekania o zwrocie nieruchomości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA z dnia 15 października 2001 r., sygn. akt SA/Ka 1558/01, zgodnie z którą skarżący jako najemca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o zwrot nieruchomości.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego oparta na uchwale NSA z 13 października 2003 r., OPS 6/03, która sugerowała odmienne stanowisko w kwestii statusu najemcy jako strony postępowania. Zarzuty dotyczące nieuwzględnienia sytuacji skarżącego, braku wyjaśnienia stanu faktycznego i nieodniesienia się do podniesionych argumentów.

Godne uwagi sformułowania

ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia skarżący jako najemca lokalu mieszkalnego położonego na nieruchomości będącej przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie jej zwrotu nie ma interesu prawnego w tym postępowaniu, a zatem nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa.

Skład orzekający

Jan Tarno

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Banasiewicz

członek

Anna Tarnowska-Mieliwodzka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wiążący charakter ocen prawnych sądów administracyjnych (art. 153 p.p.s.a.) oraz status najemcy w postępowaniach o zwrot nieruchomości."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sprzed wejścia w życie nowych przepisów o sądach administracyjnych, ale zasada związania oceną prawną pozostaje aktualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą związania sądu własnymi wcześniejszymi orzeczeniami oraz orzeczeniami sądów wyższej instancji, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.

Sąd związany własnym wyrokiem: Jak NSA z 2001 roku wpłynął na decyzję WSA z 2004.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 3014/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-08-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Tarnowska-Mieliwodzka
Jan Tarno /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Banasiewicz
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 145/05 - Wyrok NSA z 2005-11-16
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 153,  art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Jolanta Zagrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi R M. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2002 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości oddala skargę
Uzasadnienie
I SA 3014/02
U Z A S A D N I E N I E
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast – po rozpatrzeniu odwołania R. M. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r., nr [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w Z. przy ul.[...], oznaczonej po podziale zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] listopada 2000 r., nr [...] jako działka nr [...], karta mapy [...] – decyzją z dnia [...] października 2002 r., nr [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję Wojewody [...].
W uzasadnieniu swojej decyzji Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r., nr [...] Starosta Powiatu [...], działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.) orzekł o zwrocie części nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...], oznaczonej po podziale dokonanym zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] listopada 2000 r., nr [...] jako działka nr [...] o pow. [...] m2 zabudowanej budynkiem mieszkalnym, na rzecz wnioskodawców: W. S., E. L. K., J. J. P. i A. I. D.
Od decyzji Starosty Powiatu [...] odwołanie złożyli Prezydent Miasta [...] oraz R. M. i E. P.
Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. Z kolei tą decyzję R. M. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w K.
Wyrokiem z dnia 15 października 2001 r., sygn. akt SA/Ka 1558/01 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając w uzasadnieniu, że skarżący jako najemca lokalu mieszkalnego położonego na nieruchomości będącej przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie jej zwrotu nie ma interesu prawnego w tym postępowaniu, a zatem nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa.
Następnie R. M. zwrócił się do Wojewody [...] o wznowienie postępowania w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r., nr [...] odmówił wznowienia postępowania w w/w sprawie z uwagi na fakt, że wnioskodawca R. M. jako najemca lokalu znajdującego się w budynku położonym na tej nieruchomości nie ma przymiotu strony w tym postępowaniu, na co wskazał NSA w wyroku z dnia 15 października 2001 r. Zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368) – ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Skoro zatem już w wiążącej ocenie NSA R. M. nie jest stroną w postępowaniu o zwrot przedmiotowej nieruchomości, to oznacza, że w świetle art. 147 kpa nie jest tym samym uprawniony do żądania wznowienia postępowania w tej sprawie. Z akt sprawy nie wynika również, aby nastąpiła zmiana stanu prawnego lub pojawiły się nowe okoliczności lub dowody wyłączające związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2001 r., sygn. akt II SA/Ka 1558/01.
Jak już wspomniano na wstępie, decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] października 2002 r., nr [...] w uzasadnieniu której organ odwoławczy podzielił stanowisko Wojewody [...].
R. M. zaskarżył wskazaną wyżej decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnosząc w szczególności, że organy administracji nie wzięły pod uwagę sytuacji, w jakiej się znajduje, nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy, ani też nie odpowiedziały na podniesione przez niego argumenty, pytania i zarzuty. Podniósł również, że odmienne stanowisko w tej kwestii zostało wyrażone w uchwale NSA z 13 października 2003 r., OPS 6/03, ONSA 2004/1/10.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwy do rozpoznania skargi stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), cyt. dalej jako "p.p.s.a." ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. (Na mocy art. 99 Przepisów wprowadzających ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma to zastosowanie również do oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu NSA wydanym przed 1 stycznia 2004 r.). Oznacza to, że skład orzekający w niniejszej sprawie związany jest oceną prawną, jaką wyraził NSA w wyroku z dnia 15 października 2001 r., sygn. akt SA/Ka 1558/01 (tzn., że skarżący nie jest stroną w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości) i dopóki ten wyrok pozostaje w obrocie prawnym nie wolno mu zająć odmiennego stanowiska. Mówiąc innymi słowy oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy (wyrok SN z 25.2.1998 r., III RN 130/97, OSNAP 1999/1/2 glosa aprobująca: Adamiak B. OSP 1999/5/101). Związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu przytoczonego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku w razie stwierdzenia braku zastosowania do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Co więcej, niezastosowanie się przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie do oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Katowicach byłoby naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Nie ma tu przy tym najmniejszego znaczenia fakt, że w cyt. uchwale z 13 października 2003 r., OPS 6/03 NSA stwierdził, iż najemca, który na podstawie umowy najmu zawartej ze Skarbem Państwa lub jednostką samorządu terytorialnego, używa lokal znajdujący się na tej nieruchomości, ma przymiot strony w postępowaniu administracyjnym o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, albowiem uchwała ta – w przeciwieństwie do wyroku NSA OZ w K. – nie wiąże Sądu w niniejszej sprawie (zob. art. 100 Przepisów wprowadzających ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Podjęcie tej uchwały nie jest również równoznaczne ze zmianą stanu prawnego w sprawie, ponieważ Sąd nie jest władny do zmiany obowiązujących przepisów prawa.
W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ Sąd nie stwierdził, ażeby zaskarżona decyzja była dotknięta jakąkolwiek z wad wymienionych w art. 145 tejże ustawy. Z tych względów Sąd orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI