I SA 2917/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę funkcjonariusza Policji na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, stwierdzając utratę właściwości przez organ administracji po przejściu skarżącego na emeryturę.
Skarżący, Z.K., domagał się przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w okresie delegowania do służby w innej miejscowości. Po serii decyzji i uchyleń, Komendant Główny Policji uchylił decyzję odmawiającą przyznania świadczenia i umorzył postępowanie, wskazując na utratę właściwości przez Komendanta Wojewódzkiego Policji po zwolnieniu skarżącego ze służby i nabyciu przez niego uprawnień emerytalnych. WSA w Warszawie oddalił skargę, potwierdzając, że zmiana statusu emerytalnego skarżącego skutkowała zmianą organu właściwego do rozpatrzenia sprawy.
Sprawa dotyczyła skargi Z.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Skarżący domagał się świadczenia za okres delegowania do służby w innej miejscowości, wskazując na długi czas dojazdu. Po uchyleniu przez NSA wcześniejszych decyzji z powodu braku podstawy prawnej i nieprecyzyjnego określenia 'miejscowości pobliskiej', sprawa wróciła do ponownego rozpatrzenia. W międzyczasie Z.K. został zwolniony ze służby w Policji w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych. Komendant Główny Policji uznał, że Komendant Wojewódzki Policji utracił właściwość do wydawania decyzji w sprawie świadczenia po przejściu skarżącego na emeryturę, co zgodnie z orzecznictwem NSA obliguje do umorzenia postępowania. WSA w Warszawie podzielił to stanowisko, oddalając skargę i wskazując na konieczność przekazania sprawy organowi właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania emeryta.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ traci właściwość do rozpatrzenia sprawy po przejściu funkcjonariusza na emeryturę, a właściwość nabywa organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania emeryta.
Uzasadnienie
Przepisy rozporządzenia MSWiA w sprawie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego stanowią, że w stosunku do emerytów policyjnych właściwe są organy ze względu na miejsce zamieszkania emeryta. Utrata właściwości przez organ obliguje go do umorzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.P. art. 92 § ust.1
Ustawa o Policji
rozp. MSWiA z 28.06.2002 art. 9 § ust. 2 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego
Określa organ właściwy do wydawania decyzji w sprawach równoważnika dla emerytów i rencistów policyjnych – organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania.
Pomocnicze
Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1
u.P. art. 97 § ust. 5
Ustawa o Policji
u.P. art. 29 § ust. 1
Ustawa o Policji
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 65 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ administracji publicznej utracił właściwość do prowadzenia postępowania w sprawie przyznania równoważnika pieniężnego po przejściu skarżącego na emeryturę. Umorzenie postępowania przez organ niewłaściwy jest zgodne z przepisami k.p.a. i orzecznictwem NSA.
Odrzucone argumenty
Organ niezasadnie przyjął datę złożenia wniosku o przyznanie równoważnika. Nie uwzględniono faktu, że inni funkcjonariusze pobierali równoważnik, co sugeruje, że miejscowości nie były 'pobliskie'. Skarżący nie brał udziału w wizji lokalnej.
Godne uwagi sformułowania
Organ administracji publicznej ma obowiązek kontroli swojej właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej w każdym stadium postępowania. Z chwilą przejścia skarżącego na emeryturę zmienił się organ uprawniony do prowadzenia postępowania. W takim przypadku organ obowiązany jest umorzyć postępowanie przed organem niewłaściwym i sprawę przekazać w myśl art. 65 § 1 kpa do organu właściwego do jej rozpoznania.
Skład orzekający
Anna Lech
sprawozdawca
Daniela Kozłowska
członek
Emilia Lewandowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Utrata właściwości przez organ administracji w przypadku zmiany statusu strony postępowania (np. przejście na emeryturę) i obowiązek umorzenia postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji i świadczeń z tym związanych, ale ogólna zasada właściwości organów jest uniwersalna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą właściwości organów administracji, która jest kluczowa dla praktyków prawa administracyjnego, choć sam stan faktyczny nie jest wybitnie ciekawy.
“Kiedy organ traci prawo do wydania decyzji? Kluczowa zasada właściwości w postępowaniu administracyjnym.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA 2917/03 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-04-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-12-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Lech /sprawozdawca/ Daniela Kozłowska Emilia Lewandowska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie NSA Anna Lech (spr.) WSA Daniela Kozłowska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji w W. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu oddala skargę. Uzasadnienie I SA 2917/03 U Z A S A D N I E N I E Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., po rozpatrzeniu odwołania Z.K. od decyzji nr [...] z dnia [...] października 2003 r. wydanej przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. odmawiającej przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia 18.12.2000 r. – 07.06.2001 r., postanowił uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie w pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji przedstawił następujący stan sprawy: Z.K. na podstawie rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r. [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dniem [...] lipca 2003 r. został zwolniony ze służby w Policji w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych. Zainteresowany wraz z rodziną zamieszkuje w spółdzielczym lokalu mieszkalnym przy ul. [...] nr [...] w C. Ze zgromadzonych dokumentów w sprawie wynika, że w trakcie pełnienia służby w Komendzie Wojewódzkiej Policji Z.K. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. został delegowany z dniem [...] grudnia 2000 r. do czasowego pełnienia służby w Komendzie Miejskiej Policji w B. Raportem z dnia 14 dnia 2000 r. zainteresowany zwrócił się do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, informując, że czas dojazdu z miejsca zamieszkania (C.) do miejsca pełnienia służby (B.) przekracza 2 godziny w obie strony. Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. odmówił Z.K. przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wykazał, że czas dojazdu autobusami PKS z C. do B. nie przekracza 2 godz. w obie strony, a zatem C. jest "miejscowością pobliską" w rozumieniu § 2 zarządzenia MSWiA z dnia 30 września 1997 r. (M.P. Nr 76, poz. 707). Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W wyniku wniesionej przez zainteresowanego skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 stycznia 2003 r. sygn. akt I SA 1330/01 uchylił decyzję organu II instancji oraz decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w dacie wydania przedmiotowych decyzji przepisy zarządzenia MSWiA z dnia 30 września 1997 r. (M.P. Nr 76, poz. 707) nie stanowiły źródła powszechnie obowiązującego prawa, a więc nie mogły stanowić podstawy prawnej wydanych decyzji. Poza tym w ocenie Sądu określenie pojęcia miejscowości pobliskiej wymaga precyzyjnego ustalenia, który z przystanków autobusowych PKS jest bliższy miejscu zamieszkania skarżącego. Uwzględniając powyższe [...] Komendant Wojewódzki Policji w K decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. ponownie odmówił przyznania zainteresowanemu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2003 r. Komendant Główny Policji przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W dniu [...] września 2003 r. (po zwolnieniu ze służby w Policji) Z.K. złożył oświadczenie mieszkaniowe o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia 1.12.2000 r. do dnia 7.06.2001 r. Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2003 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. odmówił zainteresowanemu przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia 18.12.2000 r. do dnia 7.06.2001 r. (delegowania do KMP w B). Od powyższej decyzji Z.K. odwołał się do Komendanta Głównego Policji wnosząc o przyznanie przedmiotowego świadczenia pieniężnego od następnego dnia roboczego po dniu 1 grudnia 2000 r. oraz wypłacenie należnych odsetek za zwłokę. Komendant Główny Policji stwierdził, że na podstawie art. 29 ust. 1 powołanej na wstępie ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. (Dz. U. Nr 53, poz. 214), funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego, będącego w dyspozycji organów Policji, w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby, a do mieszkań tych stosuje się przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. W świetle art. 97 ust. 5 powołanej na wstępie ustawy "przydział, opróżnienie mieszkań oraz załatwienie sprawy, o których mowa w art. 91, 92, 94 i 95 następuje w formie decyzji administracyjnej". Na mocy art. 92 ust.1 ustawy o Policji "policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Przedmiotową kwestię regulują przepisy rozporządzenia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918) wydane na podstawie delegacji ustawowej art. 92 ust. 2 ustawy o Policji. Zgodnie z przepisem § 9 ust. 2 pkt 1 wymienionego rozporządzenia "Decyzje w sprawach przyznawania, odmowy przyznania, cofania albo zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wydają: 1) w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych – organy, o których mowa w ust. 1, właściwe ze względu na miejsc zamieszkania emeryta i rencisty, ...". Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt, że Z.K. na podstawie rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r. został z dniem [...] lipca 2000 r. zwolniony ze służby w Policji w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych. Zainteresowany zamieszkuje w C., przy ul. [...] nr [...], a zatem stosownie do postanowień § 9 ust. 2 pkt 1 powołanego rozporządzenia MSWiA [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. utracił z dniem [...] lipca 2003 r. kompetencje do wydawania wobec Z.K. decyzji w sprawach przedmiotowego świadczenia pieniężnego. W świetle powołanych uregulowań prawnych organem właściwym do rozstrzygnięcia uprawnień zainteresowanego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest Komendant Powiatowy Policji w C. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 1996 r. sygn. akt I SA 695/95: "1. Utrata przez organ administracji kompetencji do orzekania o istocie sprawy powoduje, że dalsze postępowanie przed tym organem staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa, to zaś obliguje organ do umorzenia postępowania. 2. Organ, który utracił kompetencje na rzecz drugiego organu, w toku postępowania ma obowiązek nie tylko wskazać w uzasadnieniu decyzji umarzającej postępowanie przyczynę umorzenia i organ właściwy w sprawie, ale także przekazać sprawę właściwemu organowi, stosując odpowiednio art. 65 kpa." W tej sytuacji Komendant Główny Policji uznał, że [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. wydając decyzję nr [...] z dnia [...] października 2003 r. o odmowie przyznania Z.K. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego naruszył przepisy o właściwości, a zatem zasadne jest uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie. Na decyzję Komendanta Głównego Policji złożył skargę Z.K. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ niezasadnie przyjął, że skarżący złożył wniosek o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu w dniu [...] września 2003 r., to jest w czasie, gdy był już emerytem. Natomiast początek starań skarżącego o wypłatę równoważnika datuje się na 2000 r. Nadto w zaskarżonej decyzji nie uwzględniono faktu, że inni funkcjonariusze dojeżdżający z C. do B.j i odwrotnie pobierają taki równoważnik. Oznacza to, że miejscowości te nie były miejscowościami pobliskimi, gdyż czas dojazdu przekraczał 2 godziny. Skarżący podniósł też, że w wizji lokalnej ustalającej te fakty nie brał udziału, gdyż nie był o niej powiadomiony. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało wnioskiem Z.K. z dnia 14 grudnia 2000 r. o wypłatę równoważnika pieniężnego za brak lokalu. Decyzje wydane w niniejszej sprawie były kilkakrotnie uchylone. W toku prowadzonego postępowania Z.K. rozkazem personalnym nr [...] został z dniem [...] lipca 2003 r. zwolniony ze służby w Policji w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych. Obowiązujące w czasie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918) w § 9 stanowi: "1. Organami właściwymi do wydawania decyzji w sprawach przyznawania, odmowy przyznania, cofania albo żądania zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego są: 1) minister właściwy do spraw wewnętrznych dla Komendanta Głównego Policji i zastępców Komendanta Głównego Policji, 2) Komendant Główny Policji dla" a) policjantów pełniących służbę w Komendzie Głównej Policji, b) komendantów wojewódzkich Policji, c) Komendanta Wyższej Szkoły Policji oraz Komendanta Szkoły Policji w Pile, Komendanta Szkoły Policji w Słupsku, Komendanta Szkoły Policji w Katowicach i Komendanta Centrum Szkolenia Policji w Legionowie, 3) komendanci wojewódzcy Policji dla komendantów powiatowych (miejskich) Policji oraz policjantów pełniących służbę w komendzie wojewódzkie Policji, 4) komendanci szkół, o których mowa w pkt 2 lit. c), dla podległych im policjantów, 5) komendanci powiatowi (miejscy) Policji dla policjantów pełniących służbę w komendzie powiatowej (miejskiej) Policji, komisariatach Policji i innych podległych im jednostkach organizacyjnych Policji. 2. Decyzje w sprawach przyznawania, odmowy przyznania, cofania albo zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wydają" 1) w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych – organy, o których mowa w ust. 1, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania emeryta i rencisty, 2) w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych, których ostatnim miejscem pełnienia służby było Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji lub Komenda Główna Policji, zamieszkałych w Warszawie – Komendant Główny Policji." Organ administracji publicznej ma obowiązek kontroli swojej właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej w każdym stadium postępowania. Oznacza to, że z chwilą przejścia skarżącego na emeryturę zmienił się organ uprawniony do prowadzenia postępowania. W takim przypadku organ obowiązany jest umorzyć postępowanie przed organem niewłaściwym i sprawę przekazać w myśl art. 65 § 1 kpa do organu właściwego do jej rozpoznania. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 200 r. sygn. akt I SA 242/99 Lex nr 77615). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, a zatem nie można zarzucić organowi naruszenia prawa. Zwrócić jednak należy uwagę, że po zwrocie akt z sądu organ winien niezwłocznie przekazać sprawę wraz z aktami organowi właściwemu do jej rozpoznania co do istoty, gdyż w przeciwnym razie narazi się na zarzut bezczynności. Z tych względów sąd na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI